Tải bản đầy đủ - 0 (trang)
Chương 1. Tổng quan các vấn đề nghiên cứu

Chương 1. Tổng quan các vấn đề nghiên cứu

Tải bản đầy đủ - 0trang

Ket-noi.com

Ket-noi.com Kho

Kho tai

tai lieu

lieu mien

mien phi

phi



1.1.3. ðặc điểm của cơng tác bồi thường, hỗ trợ và tái ñịnh cư

Bồi thường hỗ trợ và TðC là yếu tố quyết ñịnh việc triển khai thực hiện

các dự án, nó ảnh hưởng trực tiếp ñến phát triển kinh tế xã hội của ñịa phương

và là cơng việc phức tạp, khó khăn, nhạy cảm và mang tính xã hội cao, cụ thể:

- Tính phức tạp:

+ Chính sách Pháp luật về đất đai còn nhiều bất cập, các văn bản hướng

dẫn thực hiện Luật ðất ñai của CP, các Bộ, ngành chậm ban hành, thiếu ñồng

bộ, nhiều nội dung thay ñổi, bổ sung. Các quy ñịnh về bồi thường GPMB

ngày càng mở (Từ khi thực hiện Luật ðất ñai 2003 ñến nay CP ñã ban hành 5

Nghị ñịnh liên quan ñến bồi thường, hỗ trợ và tái ñịnh cư: Nghị ñịnh số

181/2004/Nð-CP, Nghị ñịnh 197/2004/Nð-CP, Nghị ñịnh số 17/2006/NðCP, Nghị ñịnh số 84/2007/Nð-CP và gần ñây nhất là Nghị ñịnh số

69/2009/Nð-CP và rất nhiều văn bản hướng dẫn của các Bộ) gây khó khăn

cho cơ quan Nhà nước, doanh nghiệp trong quá trình thực hiện, người dân

trơng chờ chính sách sau có lợi hơn chính sách trước, q trình thực hiện một

số chính sách tạo ra sự thiếu công bằng trong công tác bồi thường GPMB

giữa người chấp hành tốt và người không chấp hành ñã gây ra thắc mắc, khiếu

kiện, rất khó khăn trong q trình giải quyết.[11], [12], [13]

+ Cơng tác quản lý ñất ñai ở các ñịa phương còn lỏng lẻo, việc thực hiện

pháp luật đất đai trước đây khơng đồng bộ, khó có căn cứ xác định tính hợp lệ,

hợp pháp, nguồn gốc QSDð...

+ Giá ñất ở hầu hết các ñịa phương chưa phản ánh ñúng giá ñất thực tế

trên thị trường “trong điều kiện bình thường”.

- Tính xã hội:

Việc thu hồi đất và chính sách BT, HT & TðC liên quan và tác ñộng

trực tiếp ñến ñời sống của người dân và ảnh hưởng ñến hàng triệu lao ñộng

của ñịa phương nơi có đất thu hồi. Hơn nữa, khi làm việc này ln phải giải

quyết đồng thời mối “quan hệ 3 bên” là Nhà nước - nhà ñầu tư và người dân

Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn thạc sỹ Khoa học Nông nghiệp

5



Ket-noi.com

Ket-noi.com Kho

Kho tai

tai lieu

lieu mien

mien phi

phi



có đất bị thu hồi. Do vậy, khi thu hồi ñất và BT, HT & TðC phải tính ñến

việc giải quyết việc làm; ổn ñịnh ñời sống, ổn ñịnh sản xuất, bố trí chỗ ở cho

người có đất bị thu hồi.

1.1.4. Một số khái niệm liên quan đến cơng tác bồi thường, hỗ trợ và tái

ñịnh cư

- Thu hồi ñất: Là việc Nhà nước ra quyết định hành chính để thu lại

QSDð của các hộ gia ñinh hoặc thu lại ñất ñã giao cho tổ chức, Uỷ ban nhân

dân xã, phường, thị trấn quản lý theo quy ñịnh của Luật này.

- Bồi thường khi nhà nước thu hồi ñất: Là việc Nhà nước trả lại giá trị

QSDð ñối với diện tích đất thu hồi cho người bị thu hồi đất.

- Hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi ñất: Là việc Nhà nước giúp ñỡ người bị thu

hồi ñất ổn ñịnh ñời sống, ổn ñịnh sản xuất thông qua các biện pháp: ðào tạo nghề

mới, chuyển ñổi nghề nghiệp, tại việc làm, cấp kinh phí để di dời địa điểm mới….

- Tái định cư: Là việc bố trí một chỗ ở khác cho người có đất bị thu hồi

mà khơng còn chỗ ở nào khác.

- Giá đất: Là số tiền tính trên một đơn vị diện tích đất do Nhà nước quy

định hoặc được hình thành trong giao dịch về QSDð.

- Giá trị QSDð: Là giá trị bằng tiền của QSDð ñối với một diện tích ñất

xác ñịnh trong thời gian sử dụng đất xác định.

1.2. Chính sách BT, HT & TðC của ngân hàng thế giới (WB), ngân hàng

phát triển châu Á (ADB) và một số nước trên thế giới [31]

1.2.1. Trung Quốc [30]

Trung Quốc là một nước rất thành công trong việc thực hiện công tác

bồi thường, hỗ trợ và tái định cư. Ngun nhân chính của sự thành cơng đó

là do nước này có một hệ thống pháp luật nói chung và pháp luật ðất đai nói

riêng rất ñầy ñủ, chi tiết ñồng bộ, phù hợp với công tác quy hoạch, KH sử

dụng ñất năng ñộng, khoa học. Cùng với một Nhà nước pháp quyền vững

chắc, năng lực thể chế của chính quyền địa phương theo thẩm quyền có hiệu

Học viện Nơng nghiệp Việt Nam – Luận văn thạc sỹ Khoa học Nông nghiệp

6



Ket-noi.com

Ket-noi.com Kho

Kho tai

tai lieu

lieu mien

mien phi

phi



lực cao, người dân có ý thức chấp hành pháp luật nghiêm minh.

Về chính sách bồi thường cho người có ñất bị thu hồi ñược pháp luật

ñất ñai Trung Quốc quy ñịnh như sau:

Về trách nhiệm bồi thường: Pháp luật ñất ñai Trung Quốc quy ñịnh người

nào sử dụng ñất thì người đó có trách nhiệm bồi thường. Tiền bồi thường bao

gồm: Lệ phí sử dụng đất phải nộp cho Nhà nước, lệ phí khai khẩn đất đai, lệ phí

chống lũ lụt, lệ phí chuyển mục đích sử dụng đất và lệ phí trợ cấp đời sống cho

người bị thu hồi đất là nơng dân cao tuổi khơng thể chuyển ñổi sang ngành nghề

mới khi bị mất ñất NN và các khoản ñền bù cho người sử dụng ñất bị thu hồi.

Tiền bồi thường ñất ñai và tiền trợ cấp tái định cư được tính theo giá trị

tổng sản lượng của ñất ñai những năm trước ñây rồi nhân với một hệ số do

Nhà nước quy ñịnh. Tiền bồi thường hoa màu và tài sản trên ñất ñược xác

ñịnh theo giá thị trường tại thời ñiểm thu hồi ñất (bằng 6 - 10 lần sản lượng

trung bình của 3 năm trước đó cộng lại; tiền tái định cư được xác ñịnh bằng 4 6 lần sản lượng bình quân của 3 năm trước đó). Tuy nhiên, do có sự khác nhau

về hình thức sở hữu đất đai ở thành thị và nơng thơn, nên có sự phân biệt về

bồi thường nhà ở giữa hai khu vực này cụ thể:

- ðối với ñất ở thành thị: Người sử dụng ñất chỉ ñược bồi thường tài

sản do ñất ở thành thị thuộc sở hữu Nhà nước. Hình thức bồi thường chủ yếu

bằng tiền. Giá tiền bồi thường do các tổ chức tư vấn về giá ñất xác ñịnh căn

cứ vào giá thị trường BðS tại thời ñiểm thu hồi.

- ðối với ñất tại nơng thơn: Tiền bồi thường về sử dụng đất ñai ñược

trả cho tập thể; Tiền bồi thường về hoa màu, trả cho người nơng dân hoặc

người nhận khốn ruộng ñất.

Việc bồi thường khi Nhà nước thu hồi ñất luôn gắn với việc giải quyết

các vấn ñề xã hội, cụ thể:

- ðối với người già (phụ nữ từ 45 tuổi và nam giới từ 50 tuổi trở lên)

thì thực hiện chế độ dưỡng lão. Kinh phí được chuyển cho Cục Bảo hiểm xã

7



Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn thạc sỹ Khoa học Nông nghiệp



Ket-noi.com

Ket-noi.com Kho

Kho tai

tai lieu

lieu mien

mien phi

phi



hội và ñược trả hàng năm cho những người này.

- ðối với những người ñang trong ñộ tuổi lao ñộng thì trả cho họ một

khoản tiền ñể các ñối tượng này tự đi tìm việc làm mới.

ðền bù về tái tạo ñất canh tác: Trường hợp nhà ñầu tư sử dụng ruộng

đất vào các mục đích phi NN, theo quy ñịnh họ phải ñền bù phần ñất NN

tương ñương với diện tích đất bị thu hồi. Tuy nhiên, họ cũng có thể đền bù

bằng tiền với giá trị tương ñương với phần ñất NN sử dụng vào mục ñích

khác ñể tái tạo ñất canh tác. [16]

1.2.2. Singapore [29]

Luật pháp Singapore quy định Nhà nước có thẩm quyền thu hồi ñất và

người dân có nghĩa vụ chấp hành quyết ñịnh thu hồi ñất. Việc thu hồi ñất

ñược thực hiện dựa trên quy hoạch tổng thể ñã ñược phê duyệt và tuân thủ các

nguyên tắc chủ yếu sau ñây: (i) Thu hồi đất bắt buộc để sử dụng đất vào mục

đích cơng cộng; (ii) Hạn chế việc thu hồi đất thuộc sở hữu tư nhân (chỉ thu

hồi trong các trường hợp cần thiết); (iii) Việc thu hồi ñất phải ñược sự ñồng ý

của CP, sau khi ñã thảo luận và tham khảo ý kiến của cộng ñồng; (iv) Việc

thu hồi ñất ñược thực hiện theo quy trình chặt chẽ do pháp luật quy định. Nhà

nước thơng báo cho người bị thu hồi ñất biết trước từ 2 ñến 3 năm trước khi ra

quyết ñịnh thu hồi ñất. Trường hợp người bị thu hồi đất khơng thực hiện

quyết định thu hồi đất sẽ bị nhà nước áp dụng các biện pháp cưỡng chế hoặc

bị phạt theo Luật xâm chiếm đất cơng (State Lands Encroachment Act).

Chính sách, pháp luật về bồi thường khi nhà nước thu hồi đất ở

Singapore có những điểm đáng lưu ý sau ñây:

- Về mức bồi thường thiệt hại, ñược xác ñịnh căn cứ vào giá trị thực tế

BðS của chủ sở hữu; các chi phí tháo dỡ, di chuyển chỗ ở hợp lý; chi phí mua

nguyên liệu XD nhà ở mới; thuế nhà ở mới v.v. Trường hợp người bị thu hồi

đất khơng tán thành với phương án bồi thường thiệt hại do nhà nước xác định,

họ có quyền thuê một tổ chức ñịnh giá tư nhân ñể tiến hành định giá lại các

Học viện Nơng nghiệp Việt Nam – Luận văn thạc sỹ Khoa học Nông nghiệp



8



Ket-noi.com

Ket-noi.com Kho

Kho tai

tai lieu

lieu mien

mien phi

phi



chi phí thiệt hại. Nhà nước trả tiền thuê ñịnh giá lại.

Nhà nước chi trả 20% tổng giá trị bồi thường khi chủ nhà thực hiện việc

tháo dỡ nhà ở. Phần giá trị bồi thường còn lại được thanh tốn khi người bị

thu hồi đất ở hoàn tất việc di chuyển chỗ ở. Trường hợp hộ gia đình, cá nhân

có nhu cầu cấp bách về chỗ ở sẽ ñược nhà nước cho thuê nhà ở với giá thuê

phù hợp.

- Những yêu cầu sau ñây của người bị thu hồi đất sẽ khơng được xem

xét để bồi thường: (i) Yêu cầu thưởng cho việc di chuyển chỗ ở sớm hoặc cố

tình khơng chịu thực hiện quyết định thu hồi đất để đòi mức giá bồi thường

cao hơn; (ii) u cầu đòi bồi thường phần chi phí đầu tư thêm vào ngôi nhà

hoặc XD nhà mới sau khi nhà nước đã có quyết định thu hồi đất; (iii) Yêu cầu

bồi thường theo giá mua bán, chuyển nhượng ñất ñai thực tế; (iv) Trường hợp

thu hồi BðS ñối với hoạt động kinh doanh khơng có giấy phép; (v) Trường

hợp người sử dụng đất khơng có căn cứ pháp lý ñể bồi thường; (vi) ðất sử

dụng bất hợp pháp …

- Khiếu nại và giải quyết khiếu nại về bồi thường khi thu hồi ñất.

Trường hợp người bị thu hồi ñất khơng nhất trí với mức giá bồi thường họ có

quyền khiếu kiện về giá trị bồi thường. Hð bồi thường là người có thẩm

quyền quyết định về giá trị bồi thường và ñưa ra câu trả lời ñối với người

khiếu kiện. Nếu người bị thu hồi đất khơng đồng ý với câu trả lời của Hð bồi

thường thì có quyền khởi kiện vụ việc ra Tòa Thượng thẩm.

Chính sách bồi thường khi nhà nước thu hồi ñất của Singapore ñược tiến

hành thận trọng (ñặc biệt ñối với ñất thuộc sở hữu tư nhân) trên cơ sở các quy

ñịnh chặt chẽ của pháp luật. Ngun tắc cơng bằng, minh bạch được ñề cao

trong quá trình thực hiện nên ñã nhận ñược sự ñồng thuận của người dân. Tỷ lệ

cưỡng chế khi thu hồi ñất thấp (dưới 1% tổng số các trường hợp thu hồi ñất).

- Vấn ñề tái ñịnh cư cho người bị thu hồi ñất ở rất ñược CP Singapore

rất chú trọng thực hiện. Chính sách này được triển khai gắn với việc bố trí nhà

Học viện Nơng nghiệp Việt Nam – Luận văn thạc sỹ Khoa học Nông nghiệp

9



Ket-noi.com

Ket-noi.com Kho

Kho tai

tai lieu

lieu mien

mien phi

phi



ở do nhà nước XD (nhà ở cơng) và cung cấp với giá rẻ đi kèm với một số ñiều

kiện. Cục Phát triển nhà (HDB) ñược thành lập năm 1960 có nhiệm vụ cung

cấp nhà ở cơng cho người dân, trong đó chủ yếu phục vụ cơng tác tái định cư.

Tính từ khi thành lập đến nay, HDB ñã cung cấp nhà ở cho 85% dân số; trong

đó có 2% người dân được th căn hộ.

Nhằm ñáp ứng nhu cầu nhà ở cho người dân, CP có các ưu đãi, hỗ trợ cho

chương trình phát triển nhà ở của HDB, nhất là các chính sách về tài chính, huy

động vốn và hỗ trợ, tạo điều kiện cho người mua nhà. HDB cung cấp nhiều nhà

ở công nhằm thỏa mãn nhu cầu ña dạng của người dân, trong đó các tòa nhà cao

tầng chủ yếu được cung cấp phục vụ tái định cư. Bên cạnh đó còn có các loại

nhà hạng sang và kể cả nhà nhỏ khép kín. ðể hạn chế tình trạng mua bán, đầu cơ

nhà ở kiếm lời, CP Singapore quy ñịnh người dân khi mua nhà ở của HDB phải

sử dụng ñể ở sau 5 năm mới ñược bán và sau 10 năm (kể từ thời ñiểm bán căn

nhà ñầu tiên) mới ñược mua căn nhà thứ 2 của HDB.

1.2.3. Chính sách bồi thường hỗ trợ và tái ñịnh cư của WB và ADB [16]

Theo ngân hàng thế giới (WB), ngân hàng phát triển châu Á (ADB) và

các tổ chức phi CP thì bản chất của việc BT, HT & TðC khi Nhà nước thu hồi

đất phục vụ mục đích an ninh quốc phòng, lợi ích quốc gia, lợi ích cơng cộng

phải đồng thời đảm bảo lợi ích của những người bị ảnh hưởng để họ có một

cuộc sống tốt hơn trước về mọi mặt. Trên tinh thần giảm thiểu ñến mức thấp

nhất các tác ñộng của việc thu hồi ñất ñến ñời sống người dân và có chính sách

thỏa đáng, phù hợp ñảm bảo cho người bị thu hồi ñất không gặp bất lợi hay khó

khăn trong cuộc sống. ðể thực hiện ñược phương châm ñó, khi thực hiện tài trợ

vào Việt Nam, WB và ADB ñã ñàm phán với CP Việt Nam để ban hành khung

chính sách riêng cho các dự án với một số chính sách như sau:

- Theo ADB và WB thì thiếu chứng thư hợp pháp về đất sẽ khơng ảnh

hưởng tới bồi thường cho một số nhóm dân bị ảnh hưởng và ñược mở rộng

ñối với cả ñối tượng không bị thiệt hại về ñất và tài sản mà chỉ bị ảnh hưởng

10



Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn thạc sỹ Khoa học Nông nghiệp



Ket-noi.com

Ket-noi.com Kho

Kho tai

tai lieu

lieu mien

mien phi

phi



tới mặt tinh thần. Ở Việt Nam trước kia chỉ bồi thường cho những người có

chứng thư hợp pháp nhưng ở Nghị định 197/2004/Nð-CP đó mở rộng hơn

khái niệm hợp pháp, đồng thời có quy định rõ ràng các trường hợp khơng

được bồi thường về đất nếu xét thấy cần được hỗ trợ thì UBND cấp tỉnh ra

quyết định đối với từng trường hợp có thể.

- Theo chính sách của WB và ADB thì việc bồi thường, hỗ trợ và TðC

bao giờ cũng phải hoàn thành xong trước khi tiến hành cơng trình XD. Trước

khi thực hiện thu hồi đất, chính quyền khơng những phải thơng báo đầy đủ các

thơng tin về dự án cũng như chính sách bồi thường, tái định cư của dự án cho

các hộ dân mà còn tham khảo ý kiến và tìm mọi cách thỏa mãn các u cầu

chính đáng của họ trong suốt quá thực hiện công tác bồi thường tái ñịnh cư.

- Việc giám sát nội bộ, cơ quan thực hiện dự án phải do một tổ chức bên

ngoài giám sát độc lập để đảm bảo những thơng tin là khách quan. Nhiệm vụ

của cơ quan giám sát ñộc lập phải kiểm tra xem các hoạt động TðC có được

triển khai đúng khơng? Từ đó có những kiến nghị biện pháp giải quyết, sao

cho cơng tác TðC đạt được mục tiêu cuối cùng là giải quyết những vướng

mắc nảy sinh. [16]

1.2.4. Một số bài học về thu hồi ñất, bồi thường, hỗ trợ, tái ñịnh cư của một

số nước và tổ chức quốc tế

- Chính sách bồi thường hỗ trợ tái ñịnh cư ñối với những người bị ảnh

hưởng bởi các dự án thu hồi ñất của nhiều quốc gia, nhiều tổ chức quốc tế

tuy có những điểm khác biệt nhưng nhìn chung đều phải hướng tới mục tiêu

là ñền bù thoả ñáng, ñảm bảo cho người bị thu hồi đất có cuộc sống bằng

hoặc tốt hơn trước khi bị thu hồi ñất (về chỗ ở, việc làm, thu nhập, môi

trường, hạ tầng kỹ thuật và kinh tế xã hội).

- Phạm vi ñối tượng ñược bồi thường, hỗ trợ trong các dự án không chỉ

giới hạn trong số người bị thu hồi ñất mà phải mở rộng cho cho tới tất cả những

người khơng bị thu hồi đất nhưng bị tác ñộng tiêu cực bởi các dự án thu hồi đất.

11



Học viện Nơng nghiệp Việt Nam – Luận văn thạc sỹ Khoa học Nông nghiệp



Ket-noi.com

Ket-noi.com Kho

Kho tai

tai lieu

lieu mien

mien phi

phi



- Sự minh bạch hóa và sự tham gia của những người bị ảnh hưởng bởi

dự án bị thu hồi ñất vào việc thực hiện chính sách, XD phương án, thực hiện

phương án bồi thường, hỗ trợ tái ñịnh cư là việc hết sức cần thiết bảo ñảm

ñược lựa chọn ñược những chính sách, giải pháp, phương án tốt nhất, nhân

văn nhất và có tính khả thi cao.

- Chính sách của nhiều nước và tổ chức quốc tế hướng tới việc tránh các

phương án thu hồi ñất phải di dân, tái định cư. Trong trường hợp khơng tránh

khỏi thì phải hạn chế tới mức thấp nhất dân số phải di dời, đồng thời đảm bảo

cho người tái định cư khơng những ổn định về kinh tế mà còn phải đảm bảo

cho họ hòa nhập nhanh chóng vào cộng đồng dân cư mới về mọi mặt.[16]

1.3. Chính sách BT, HT & TðC khi nhà nước thu hồi ñất của nước ta

1.3.1. Giai ñoạn trước Luật ðất ñai 1993

* Kể từ sau khi cách mạng tháng 8 thành công, chúng ta tiến hành xóa bỏ

chiếm hữu ruộng đất của địa chủ, thiết lập quyền sở hữu ruộng ñất cho nhân dân

và ban hành Hiến pháp năm 1959 thì Nghị định số 151/TTg ngày 15/4/1959 của

Hð CP quy ñịnh thể lệ tạm thời về trưng dụng ruộng đất trong đó có quy định về

bồi thường thiệt hại về ñất. ðể hướng dẫn thực hiện Nghị ñịnh số 151/TTg, Liên

bộ Uỷ ban KH Nhà nước và Nội vụ đã ban hành Thơng tư liên bộ số 1424/TTLB ngày 06/7/1959 ñã quy ñịnh cụ thể về bồi thường khi nhà nước trưng dụng

ruộng ñất như sau:

- Về nguyên tắc thu hồi, trưng dụng ruộng ñất:

+ ðảm bảo kịp thời và đủ diện tích cần thiết cho cơng trình XD đồng

thời chiếu cố đúng mức quyền lợi và đời sống của người có ruộng đất.

+ Chỉ ñược trưng dụng số ruộng ñất thật cần thiết, không ñược trưng

dụng thừa, hết sức tiết kiệm ruộng ñất cày cấy, trồng trọt; tận dụng những đất

hoang để khơng phải trưng dụng hoặc chỉ trưng dụng ít ruộng đất của nhân dân.

+ Tránh những nơi dân cư đơng đúc, nghĩa trang liệt sĩ, nhà thờ, chùa.

Về nguyên tắc bồi thường:

Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn thạc sỹ Khoa học Nông nghiệp



12



Ket-noi.com

Ket-noi.com Kho

Kho tai

tai lieu

lieu mien

mien phi

phi



+ Bồi thường bằng ñất (là cách tốt nhất và là chủ yếu): Vận động nơng

dân điều chỉnh hoặc nhường ruộng đất cho người có đất bị thu hồi.

+ Bằng tiền: Giá bồi thường căn cứ vào sản lượng ñã dùng ñể tính thuế

NN và tình hình thực tế tại địa phương (đời sống của nhân dân cao hay thấp,

ruộng ít hay nhiều, tốt hay xấu) để bồi thường cho thích đáng. Giá bồi thường

tương ứng bằng 1-4 năm sản lượng thường niên.

* Hiến pháp năm 1980 quy ñịnh “ðất ñai thuộc sở hữu toàn dân do Nhà

nước thống nhất, quản lý”. Theo đó, Hð CP đã ban hành Quyết định số 201/CP

về việc thống nhất quản lý ruộng ñất và tăng cường cơng tác quản lý ruộng đất

đã quy định rõ hơn các chức năng quản lý nhà nước về ñất ñai. Về chính sách

thu hồi, bồi thường, Quyết ñịnh 201/CP cũng đã quy định rõ “Cấp nào có

quyền giao đất thì cấp ấy có thẩm quyền thu hồi đất” đồng thời cũng quy định

rõ người có đất bị thu hồi, trưng dụng mà cần có đất sử dụng thì được cấp đất

khác và tài sản được bồi thường thích đáng.

* Sau khi Luật ðất ñai năm 1988 ñược ban hành, Hð Bộ trưởng ñã ban

hành Nghị ñịnh số 186/Hð-BT ngày 31/5/1990 quy định về việc bồi thường

đất NN, đất có rừng khi chuyển sang mục đích khác: Mọi tổ chức, cá nhân

được giao đất NN, đất có rừng để sử dụng vào mục đích khác phải đền bù về

đất NN, ñất có rừng cho Nhà nước. Người có ñất bị thu hồi chỉ ñược bồi

thường tài sản trên ñất.[15]

1.3.2. Giai ñoạn thực hiện Luật ðất ñai 1993

Luật ðất ñai năm 1993 được ban hành ngồi việc quy định các nội

dung quản lý nhà nước về đất đai còn quy định các quyền của người sử dụng

ñất ñồng thời lần ñầu tiên khẳng định đất đai có giá.

Sau khi Luật đất ñai 1993 có hiệu lực và những quy ñịnh của Luật ðất ñai

về thu hồi, bồi thường hỗ trợ và tái ñịnh cư ñã ñược CP và các bộ ngành có liên

quan cụ thể hố bằng hàng loạt các Nghị ñịnh, Thông tư cụ thể như sau:

- Nghị ñịnh số 90/CP ngày 17/8/1994 của CP quy ñịnh cụ thể các

13



Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn thạc sỹ Khoa học Nơng nghiệp



Ket-noi.com

Ket-noi.com Kho

Kho tai

tai lieu

lieu mien

mien phi

phi



chính sách và phân biệt chủ thể sử dụng ñất, cơ sở pháp lý để xem xét tính

hợp pháp của thửa đất ñể lập KH bồi thường, hỗ trợ và táo ñịnh cư theo quy

ñịnh khi Nhà nước thu hồi ñất vào mục đích quốc phòng, an ninh, lợi ích

Quốc gia, lợi ích cơng cộng.

- Nghị định số 22/1998/Nð-CP ngày 24/04/1998 của CP quy ñịnh về

việc ñền bù khi Nhà nước thu hồi đất để sử dụng vào mục đích an ninh, quốc

phòng, lợi ích Quốc gia, lợi ích cơng cộng thay thế Nghị ñịnh số 90/CP. Nghị

ñịnh số 22/1998/NðCP ngày 24/04/1998 quy định chi tiết hơn, hồn chỉnh

hơn, tồn diện hơn, tiến bộ hơn và hợp lý hơn Nghị ñịnh số 90/CP về thu hồi

ñất và phạm vi ñược bồi thường cho người bị thu hồi đất. Giá đất để tính bồi

thường được tính trên cơ sở giá đất của địa phương ban hành theo quy ñịnh

của CP nhân với hệ số K. Ngồi ra, Nghị định số 22/Nð-CP quy định thêm

một số chính sách hỗ trợ cũng như một số ñiều khoản mới về việc lập khu

TðC cho các hộ phải di chuyển.[1], [9]

- Thông tư số 145/1998/TT-BTC ngày 04/11/1998 của Bộ Tài chính

hướng dẫn thi hành Nghị định 22/1998/NðCP ngày 24/04/1998 quy ñịnh

phương pháp hệ số K ñể ñịnh giá ñất bồi thường, lập lại phương án ñền bù và bổ

sung thêm một số nội dung như: ðiều kiện đền bù về đất, nhà, cơng trình kiến

trúc, đền bù cho người thuê nhà thuộc quyền sở hữu của Nhà nước, đền bù cho

doanh nghiệp (DN), đơn vị hành chính sự nghiệp... ðiểm cần lưu ý trong Thông

tư này là giao trách nhiệm cho chủ ñầu tư là thành viên của Hð GPMB xem xét,

thẩm định. Trên cơ sở đó trình UBND tỉnh phê duyệt hoặc Hð thẩm định để

UBND cấp huyện phê duyệt.

Tuy nhiên trong quá trình triển khai Nghị định số 22/Nð-CP có những hạn

chế nhất định. Nó chưa ñáp ứng hết ñược yêu cầu thực tế, chưa phù hợp với thực

tiễn. ðặc biệt chưa giải quyết ñược những tồn tại do yếu tố lịch sử ñể lại khi thực

hiện chính sách BTGPMB như chưa có quy định chi tiết về vấn ñề tái ñịnh cư:

Tiêu chuẩn của khu tái ñịnh cư, phân ñịnh trách nhiệm của chủ dự án, của chính

Học viện Nơng nghiệp Việt Nam – Luận văn thạc sỹ Khoa học Nông nghiệp

14



Ket-noi.com

Ket-noi.com Kho

Kho tai

tai lieu

lieu mien

mien phi

phi



quyền các cấp trong việc tạo lập và bố trí tái định cư, quyền và nghĩa vụ của

người bị thu hồi ñất phải di chuyển chỗ ở, các biện pháp khơi phục đời sống và

sản xuất tại khu tái ñịnh cư; quy ñịnh về ñiều kiện ñể ñược bồi thường hoặc

khơng đủ điều kiện bồi thường về đất chưa quy ñịnh rõ ràng; việc bồi thường ñối

với trường hợp cho chủ sử dụng đất có tài sản, nhà cửa nằm trên đất khơng đủ

điều kiện được bồi thường và chưa quy ñịnh cụ thể về cưỡng chế thi hành quyết

ñịnh thu hồi ñất, ñối với các trường hợp cố tình khơng thực hiện quyết định của

Nhà nước, gây khó khăn trong việc bồi thường GPMB.[1]

1.3.3. Từ khi ban hành Luật ðất ñai 2003 ñến nay

Luật ðất ñai 2003 được Quốc hội thơng qua và có hiệu lực từ ngày

01/7/2004 có ý nghĩa quan trọng, đáp ứng u cầu phát triển nền kinh tế, ổn

định chính trị - xã hội của ñất nước, hội nhập kinh tế khu vực và quốc tế. Luật

đất đai năm 2003 có rất nhiều nội dung mới trong đã có vấn đề bồi thường, hỗ

trợ và tái ñịnh cư, như: Nhà nước hạn chế thu hồi đất mà khuyến khích các

nhà đầu tư tự thỏa thuận nhận chuyển nhượng QSDð ñể xin chuyển mục ñích

sử dụng ñất ñã giảm áp lực cho chính quyền ñịa phương trong lĩnh vực quản

lý nhà nước về ñất ñai. Nhà nước chỉ thực hiện thu hồi ñất ñể sử dụng vào

mục đích quốc phòng, an ninh, lợi ích quốc gia, lợi ích cơng cộng và phát

triển kinh tế.

Từ khi ban hành Luật ðất ñai 2003 ñến nay, nhằm ñáp ứng yêu cầu phát

triển kinh tế xã hội và cụ thể hố các nội dung về thu hồi đất, bồi thường hỗ trợ và

tái ñịnh cư, CP và các bộ ngành ñã ban hành gần 10 Nghị ñịnh và gần 10 Thơng

tư hướng dẫn chi tiết liên quan đến cơng tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư.

1.3.4. Chính sách BT, HT & TðC hiện nay

Nhìn chung, những quy ñịnh về BT, HT & TðC theo quy ñịnh của Luật

ðất ñai 2003 ñã kế thừa ñược những ưu điểm của chính sách trong thời kỳ

trước đồng thời có những đổi mới nhằm góp phần tháo gỡ những khó khăn,

vướng mắc trong công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, cụ thể như sau:

Học viện Nơng nghiệp Việt Nam – Luận văn thạc sỹ Khoa học Nông nghiệp



15



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Chương 1. Tổng quan các vấn đề nghiên cứu

Tải bản đầy đủ ngay(0 tr)

×