Tải bản đầy đủ - 0 (trang)
Để đảm bảo phân cấp quản lý ngân sách nhà nước ở địa phương đem lại kết quả tốt cần phải tuân thủ các nguyên tắc sau đây:

Để đảm bảo phân cấp quản lý ngân sách nhà nước ở địa phương đem lại kết quả tốt cần phải tuân thủ các nguyên tắc sau đây:

Tải bản đầy đủ - 0trang

22

phương chưa cân đối được thu, chi ngân sách. Do đó ngân sách tỉnh thực hiện thu

các khoản thu tập trung, có tỷ trọng lớn trên địa bàn tỉnh và đảm nhiệm các nhiệm

vụ chi lớn được phân cấp.

Thứ ba, ngân sách địa phương được phân cấp nguồn thu bảo đảm chủ động

thực hiện những nhiệm vụ chi được giao.

Khi phân cấp nguồn thu, ngân sách các cấp chính quyền địa phương phải nâng

cao tính chủ động sáng tạo trong việc phân bổ, khai thác tiềm năng thế mạnh của

địa phương, chú trọng khả năng đáp ứng nhu cầu chi tại chỗ, khuyến khích khai

thác thu và phải phù hợp với điều kiện, đặc điểm của từng vùng. Nguồn thu gắn liền

với vai trò quản lý của cấp chính quyền nào thì phân cấp cho ngân sách cấp chính

quyền đó. Phân cấp tối đa nguồn thu trên địa bàn để bảo đảm chủ động thực hiện

nhiệm vụ chi được giao, hạn chế bổ sung từ ngân sách cấp trên.

Thứ tư, nhiệm vụ chi thuộc ngân sách cấp nào do ngân sách cấp đó bảo đảm

Việc ban hành và thực hiện chính sách, chế độ mới làm tăng chi ngân sách

phải có giải pháp bảo đảm nguồn tài chính, phù hợp với khả năng cân đối của ngân

sách từng cấp. Việc quyết định đầu tư các chương trình, dự án sử dụng vốn ngân

sách phải bảo đảm trong phạm vi ngân sách theo phân cấp. Không được dùng ngân

sách của cấp này để chi cho nhiệm vụ chi của cấp khác. Trường hợp cơ quan quản

lý nhà nước thuộc ngân sách cấp trên ủy quyền cho cơ quan quản lý nhà nước thuộc

ngân sách cấp dưới thực hiện nhiệm vụ chi của mình thì phải phân bổ và giao dự

tốn cho cơ quan cấp dưới được ủy quyền để thực hiện nhiệm vụ chi đó. Cơ quan

nhận kinh phí ủy quyền phải quyết toán với cơ quan ủy quyền khoản kinh phí này.

Thứ năm, đảm bảo cơng bằng trong phân cấp quản lý ngân sách địa phương.

Đảm bảo phát triển cân đối giữa các khu vực trên địa bàn để chủ động trong

việc thực hiện nhiệm vụ được giao và giảm bớt khoảng cách giàu, nghèo giữa các

vùng, các địa phương, trong quá trình phân cấp cần được sử dụng phương pháp điều

hoà ngân sách, tức là chuyển một phần số thu của ngân sách cấp trên cho ngân sách

cấp dưới thông qua phương pháp bổ sung cân đối và bổ sung có mục tiêu (đây là hai

phương pháp tài trợ mà chính quyền cấp trên thường sử dụng đối với chính quyền

cấp dưới).



23

- Bổ sung cân đối: Bổ sung cân đối thu, chi ngân sách nhằm bảo đảm cho

chính quyền cấp dưới cân đối nguồn ngân sách để thực hiện nhiệm vụ kinh tế, xã

hội, quốc phòng, an ninh được giao. Số bổ sung cân đối từ ngân sách cấp trên cho

ngân sách cấp dưới ở địa phương được xác định theo nguyên tắc xác định số chênh

lệch giữa số chi và nguồn thu ngân sách cấp dưới (các khoản thu được hưởng 100%

và phần được hưởng theo tỷ lệ phần trăm (%) từ các khoản thu phân chia giữa các

cấp ngân sách chính quyềnđịa phương).

- Bổ sung có mục tiêu: Bổ sung có mục tiêu nhằm hỗ trợ ngân sách cấp dưới

thực hiện các nhiệm vụ:

+ Hỗ trợ thực hiện các chính sách, chế độ mới do cấp trên ban hành chưa được

bố trí trong dự tốn ngân sách của năm đầu thời kỳ ổn định ngân sách, mức hỗ trợ

cụ thể được xác định trên cơ sở khả năng cân đối của ngân sách các cấp có liên

quan;

+ Hỗ trợ thực hiện các chương trình, dựán quốc gia giao các cơ quan địa

phương thực hiện, mức hỗ trợ cụ thể thực hiện theo dự toán chi được cấp có thẩm

quyền giao;

+ Hỗ trợ thực hiện các mục tiêu, cơng trình, dự án có ý nghĩa lớn đối với yêu

cầu phát triển kinh tế, xã hội của địa phương, nằm trong quy hoạch và đã được cấp

có thẩm quyền phê duyệt theo đúng quy định của pháp luật về quản lý đầu tư và xây

dựng, ngân sách cấp dưới đã bố trí chi nhưng chưa đủ nguồn, mức hỗ trợ theo

phương án được cấp thẩm quyền phê duyệt.

+ Hỗ trợ một phần để xử lý khó khăn đột xuất: khắc phục thiên tai, hoả hoạn,

tai nạn trên diện rộng với mức độ nghiêm trọng, sau khi ngân sách cấp dưới đã sử

dụng dự phòng, một phần quỹ dự trữ tài chính của địa phương nhưng chưa đáp ứng

được nhu cầu.

+ Hỗ trợ thực hiện một số nhiệm vụ cần thiết, cấp bách khác, mức bổ sung

theo quyết định của cấp có thẩm quyền.

Số bổ sung có mục tiêu từ ngân sách cấp trên cho ngân sách cấp dưới được

xác định theo nguyên tắc, tiêu chí và định mức phân bổ ngân sách và các chế độ,



24

tiêu chuẩn, định mức chi ngân sách; khả năng của ngân sách cấp trên và khả năng

cân đối ngân sách của từng địa phương cấp dưới.

Sau mỗi thời kỳ ổn định ngân sách, các địa phương phải tăng khả năng tự cân

đối, phát triển ngân sách địa phương, thực hiện giảm dần tỷ lệ bổ sung cân đối từ

ngân sách cấp trên so với tổng chi ngân sách địa phương hoặc tăng tỷ lệ phần trăm

(%) nộp về ngân sách cấp trên đối với các khoản thu phân chia giữa các cấp ngân

sách để tăng nguồn lực cho ngân sách cấp trên thực hiện các nhiệm vụ chi quốc gia

và phát triển đồng đều giữa các địa phương.

1.2 Nội dung phân cấp quản lý ngân sách nhà nước

Phân cấp quản lý ngân sách nhà nước là việc xử lý các mối quan hệ giữa các

cấp chính quyền trong hoạt động của NSNN, từ đó cho phép hình thành một cơ chế

phân chia ranh giới quyền lực về quản lý NSNN giữa các cấp.

Ở Việt Nam, phân cấp quản lý ngân sách nhà nước về cơ bản được xem xét

trên 4 nội dung chủ yếu sau:

- Phân cấp về thẩm quyền ban hành các chế độ quản lý NSNN

- Phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi và cân đối NSNN

- Phân cấp quản lý thực hiện chu trình ngân sách nhà nước

- Phân cấp trong giám sát, thanh tra, kiểm toán ngân sách nhà nước

1.2.1 Phân cấp về thẩm quyền ban hành các chế độ quản lý NSNN

Đây là một nội dung quan trọng trong phân cấp quản lý ngân sách. Thông qua

việc phân cấp nhằm làm rõ thẩm quyền của địa phương (bao gồm các cơ quan nhà

nước là HĐND và UBND cấp tỉnh) trong việc ban hành chính sách và cơ chế quản

lý; quyết định dự toán, phân bổ dự toán ngân sách, phê chuẩn quyết toán ngân sách,

điều chỉnh dự toán ngân sách. Giải quyết thoả đáng và quy định rõ ràng thẩm quyền

của địa phương trong vấn đề này sẽ góp phần bảo đảm tính ổn định, tính minh bạch

và tránh được sự rối loạn trong quản lý ngân sách ở địa phương.

Phân cấp về thẩm quyền ban hành các chế độ quản lý NSNN bao gồm:

- Phân cấp thẩm quyền trong lĩnh vực thu:HĐND cấp tỉnh được quyền quy định

đối với một số loại phí gắn với quản lý đất đai, tài nguyên thiên nhiên, gắn với chức



25

năng quản lý hành chính nhà nước của chính quyền địa phương. Các địa phương cấp

huyện, xã thực hiện thu các loại phí trên theo nghị quyết của HĐND tỉnh.

- Phân cấp thẩm quyền trong lĩnh vực chi:HĐND cấp tỉnh được quyền ban

hành một số chế độ, tiêu chuẩn, định mức chi theo đặc thù và khả năng ngân sách

của địa phương. Các đơn vị, địa phương thuộc tỉnh thực hiện chi theo định mức

HĐND ban hành.

- Phân cấp thẩm quyền quyết định dự toán, phân bổ dự toán và quyết toán

ngân sách: là việc xác định cấp nào, cơ quan nào quyết định dự toán NSĐP (về tổng

mức, cơ cấu, mức chi, số bội chi và nguồn bù đắp bội chi); quyết định phân bổ

NSĐP (bao gồm: tổng mức chi theo từng lĩnh vực; dự toán chi từng bộ, cơ quan

trung ương, cơ quan đơn vị địa phương; số bổ sung từ ngân sách cấp trên cho ngân

sách cấp dưới; số bội chi ngân sách, tổng mức vay của từng địa phương) và phê

chuẩn quyết toán NSĐP.

1.2.2. Phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi và cân đối ngân sách nhà nước

Phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi và cân đối ngân sách là nội dung quan trọng

trong cơ chế phân cấp quản lý ngân sách nhà nước, đó là thơng qua việc phân công

trách nhiệm gắn với quyền hạn, phân cấp quản lý giữa các ngành, các cấp trong việc

thực hiện thu, chi NSNN phục vụ mục tiêu phát triển kinh tế, xã hội của địa phương

để quản lý thống nhất hệ thống NSNN.

Nói cách khác phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi và cân đối ngân sách địa

phươnglà việc xác định ngân sách tỉnh, ngân sách huyện, ngân sách xã được thu

những loại, thuế, phí, lệ phí gì; được điều tiết bao nhiêu % số thu và ngân sách cấp

tỉnh, huyện, xã phải thực hiện chi những nhiệm vụ chi gì, cơ chế chi do cấp nào

đảm bảo. Cụ thể:

Ngân sách nhà nước địa phương bao gồm ba cấp ngân sách: Ngân sách tỉnh,

ngân sách huyện và ngân sách xã. Mỗi cấp ngân sách Nhà nước đều được hình

thành từ ba nguồn thu: thu cố định, thu điều tiết và thu bổ sung.

- Thu cố định là khoản thu phát sinh tại địa phương và địa phương được hưởng

toàn bộ số thu đó và dùng số thu đó để đáp ứng các nhiệm vụ chi tại địa phương.



26

- Thu điều tiết là khoản thu phát sinh trên địa bàn địa phương được hưởng theo

một tỷ lệ phần trăm (%) nhất định. Thu điều tiết phát sinh trong trường hợp các

khoản thu cố định của địa phương không đáp ứng được nhiệm vụ và chỉ tiêu được

giao.Tỷ lệ điều tiết cho các cấp ngân sách Nhà nước được ổn định trong một khoảng

thời gian, tạo cho địa phương chủ động trong bố trí kế hoạch ngân sách hàng năm

và khuyến khích đầu tư tạo nguồn thu. Người ta có thể gọi giai đoạn cố định tỷ lệ

phần trăm của các khoản thu được điểu tiết theo tỷ lệ phần trăm là thời kỳ ổn định

ngân sách.

- Thu bổ sung: trong trường hợp thu cố định và thu điều tiết của địa phương

không đảm bảo được yêu cầu chi được phân cấp, sẽ được ngân sách cấp trên bù. Số

thu bổ sung được xác định riêng cho từng cấp ngân sách địa phương dựa trên các

tiêu thức dân số, điều kiện tự nhiên, điều kiện kinh tế xã hội của từng vùng và có

chú ý đến vùng sâu, vùng xa.Số thu bổ sung được ổn định trong vài năm và được

điều chỉnh hàng năm tùy theo tỷ lệ trượt giá do Thủ tướng chính phủ cơng bố. Hội

đồng nhân dân tỉnh quyết định mức bổ sung từ ngân sách Nhà nước cấp huyện cho

ngân sách Nhà nước cấp xã.

Ngoài các khoản thu trên, ngân sách Nhà nước cấp tỉnh được huy động vốn

trong nước. Về nguyên tắc, ngân sách địa phương được cân đối với tổng số chi

không vượt quá tổng số thu.

Nhiệm vụ chi của từng cấp NSNN địa phương phụ thuộc vào việc phân cấp

quản lý hành chính – kinh tế của mỗi cấp chính quyền. Các khoản chi của từng cấp

từng cấp NSNN địa phương nội dung có thể giống nhau nhưng khác nhau về mức

độ và đối tượng chi. Chi ngân sách Nhà nước địa phương gồm: chi thường xuyên,

chi đầu tư phát triển, chi trả nợ gốc và lãi những khoản tiền huy động cho đầu tư

xây dựng cơng trình, kết cấu hạ tầng thơng qua việc phát hành trái phiếu chính

quyền địa phương; chi bổ sung cho ngân sách Nhà nước cấp dưới; và chi bổ sung

quỹ dự trữ tài chính.

Các địa phương được phân cấp nguồn thu để bảo đảm chủ động thực hiện

những nhiệm vụ được giao gắn trực tiếp với công tác quản lý tại địa phương đồng



27

thời đảm bảo nhiệm vụ chi gắn liền với nhiệm vụ quản lý kinh tế, xã hội, quốc

phòng, an ninh, do địa phương trực tiếp quản lý (việc đẩy mạnh phân cấp quản lý

ngân sách trong điều kiện tự nhiên xã hội và trình độ quản lý ở các vùng miền khác

nhau, là động lực quan trọng để khơi dậy các khả năng của địa phương, xử lý kịp

thời các nhiệm vụ của nhà nước trên phạm vi từng địa phương).

Nội dung phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi và cân đối ngân sách địa phương

thể hiện mối quan hệ về lợi ích nên thường rất phức tạp khó khăn, gây nhiều bất

đồng trong q trình xây dựng và triển khai thực hiện. Sự khó khăn này bắt nguồn

từ sự phát triển không đồng đều, sự khác biệt về các điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã

hội giữa các địa phương của tỉnh.

1.2.3. Phân cấp quản lý thực hiện chu trình ngân sách nhà nước

Chu trình ngân sách địa phương được xây dựng và thực hiện theo một chu

trình thống nhất với chu trình ngân sách nhà nước nói chung. Cụ thể bao gồm các

giai đoạn: lập dự toán NSĐP, chấp hành NSĐP, quyết toán NSĐP. Chu trình ngân

sách hay còn gọi là quy trình ngân sách dùng để chỉ toàn bộ hoạt động của một năm

ngân sách kể từ khi bắt đầu hình thành cho tới khi kết thúc chuyển sang năm ngân

sách mới. Như vậy, chu trình ngân sách có độ dài hơn năm ngân sách. Xét về mặt

nội dung, trong một năm ngân sách cũng đồng thời diễn ra cả ba khâu: quyết toán

năm trước, chấp hành ngân sách, dự toán năm sau.

Phân cấp về quản lý thực hiện chu trình ngân sách, tức là phân công, phân

định trách nhiệm, quyền hạn trong việc lập, chấp hành và quyết toán NSNN.

Phân cấp quản lý ngân sách nhà nước thể hiện mối quan hệ giữa các cấp ngân

sách trong một chu trình ngân sách. Trong các giai đoạn của chu trình, thẩm quyền

cụ thể của các cơ quan quản lý nhà nước ở địa phương và các cơ quan chun mơn

là thể hiện tính chất của phân cấp quản lý ngân sách địa phươngtrong toàn bộ hệ

thống NSĐP.

1.2.4. Phân cấp trong giám sát, thanh tra, kiểm toán ngân sách nhà nước

Giám sát NSNN là việc theo dõi, kiểm tra thông qua hệ thống thông tin, báo

cáo nhằm xác định tình trạng NSNN, góp phần bảo đảm quản lý NSNN lành mạnh,



28

bền vững, hiệu quả; bảo đảm an ninh tài chính; phát hiện sớm các vấn đề, phòng

ngừa những nguy cơ xảy ra đối với cơng tác quản lý, điều hành NSNN, tác động

xấu đến kinh tế vĩ mơ, nền tài chính quốc gia và có hướng xử lý kịp thời. HĐND

thực hiện giám sát việc chấp hành dự toán NSĐP, phân bổ NSĐP, số bổ sung từ

ngân sách cấp trên cho ngân sách cấp dưới (ở địa phương) và phê chuẩn quyết toán

NSĐP; giám sát việc thực hiện Nghị quyết của HĐND trong lĩnh vực tài chính –

ngân sách và các văn bản pháp luật của cấp trên trên địa bàn.

Thanh tra tài chính trong lĩnh vực NSNN là họat động bao gồm giám sát, phân

tích đối chiếu một cách có hệ thống các thơng tin, dữ liệu thông qua các tài liệu, sổ

sách, chứng từ nhằm đánh giá một cách có cơ sở kết quả các họat động thu chi

NSNN của cơ quan NN có thẩm quyền và các họat động sử dụng kinh phí NSNN

khác của các chủ thể thụ hưởng kinh phí từ NSNN.

Kiểm toán NSNN là việc đánh giá, xác nhận kết luận và kiến nghị đối với việc

quản lý, sử dụng tài chính cơng, tài sản cơng và các hoạt động có liên quan đến việc

quản lý, sử dụng tài chính cơng, tài sản cơng của đơn vị được kiểm toán.

Phân cấp trong giám sát, thanh tra, kiểm toán NSNN là việc phân định nhiệm

vụ quyền hạn của mỗi cơ quan nhà nước trong việc thực hiện các quyền về giám

sát, thanh tra, kiểm tốn NSNN nhằm mục đích quản lý NSNN đạt được những mục

tiêu đề ra, không ngừng nâng cao tính minh bạch và lành mạnh nền tài chính quốc

gia; đồng thời gia tăng tính hiệu lực và hiệu quả của bộ máy nhà nước đối với nền

kinh tế, xã hội.

1.3. Các yếu tố ảnh hưởng đến phân cấp quản lý ngân sách nhà nước

1.3.1. Chính sách, pháp luật

Pháp luật là phương tiện để Nhà nước quản lý kinh tế xã hội. Pháp luật có khả

năng triển khai những chủ trương, chính sách của Nhà nước một cách nhanh nhất,

đồng bộ và có hiệu quả nhất, trên quy mơ rộng lớn nhất. Do tính chất phức tạp và

phạm vi rộng lớn của chức năng quản lý kinh tế, Nhà nước không thể trực tiếp tham

gia vào các hoạt động kinh tế cụ thể mà thực hiện quản lý mang tầm vĩ mơ và mang

tính hành chính - kinh tế, vì thế trong việc phân tích quản lý NSNN khơng thể thiếu



29

hệ thống pháp luật. Chỉ có trên cơ sở một hệ thống pháp luật đồng bộ và đủ

mạnh Nhà nước mới phát huy được hiệu lực quản lý kinh tế, xã hội. Thực tế hiện

nay, pháp luật trở thành công cụ quan trọng nhất trong việc quản lý, điều hành

NSNN như: Luật Ngân sách nhà nước; Nghị định hướng dẫn thi hành Luật

NSNN; Văn bản quy định, chế định việc phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi, quản

lý thu - chi của các cấp chính quyền; Văn bản quy định quy trình, nội dung lập,

chấp hành và quyết toán ngân sách; quy định chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền

của cơ quan nhà nước trong quá trình quản lý ngân sách, ... Các văn bản này có

ảnh hưởng rất lớn đến hiệu quả phân cấp quản lý ngân sách nhà nước trên một

địa bàn nhất định. Do vậy đòi hỏi Nhà nước phải ban hành những văn bản đúng

đắn, phù hợp với điều kiện thực tế thì cơng tác quản lý chi NSNN mới đạt được

hiệu quả. Đồng thời, mọi chính sách, chế độ trong phân cấp quản lý ngân sách

nhà nước phải được ban hành thống nhất và dựa chủ yếu trên cơ sở quản lý ngân

sách từ trung ương đến địa phương.

1.3.2. Tình hình phát triển kinh tế, xã hội của địa phương

Phân cấp quản lý NSNN cần chú ý đến tính đặc thù của địa phương đó là

những điều kiện tự nhiên, tỉnh hình phát triểnkinh tế, xã hội của địa phương từ đó

dẫn đến những nội dung phân cấp quản lý NSNN cũng có những tính chất đặc thù.

Những địa bàn có sự phát triển về kinh tế là điều kiện để tạo ra nguồn thu lớn cho

ngân sách và ngược lại. Trong khi đó, những địa bàn có đặc điểm về xã hội phức tạp

cần được tập trung nguồn lực ngân sách để tăng cường nhiệm vụ chi ngân sách

nhằm đảm bảo thực hiện tốt nhiệm vụ quản lý xã hội. Nói cách khác, trong điều

kiện tình hình kinh tế, chính trị, xã hội ở địa phương khơng có sự biến động lớn thì

nguồn thu, nhiệm vụ chi NSNN ổn định. Khi nền kinh tế, chính trị, xã hội bất ổn

định thi nguồn thu NSNN trên địa bàn bị ảnh hưởng, nhiệm vụ chi cho phát triển

kinh tế, chi cho đảm bảo an ninh quốc phòng và giải quyết các vấn đề xã hội phải

thay đổi theo chiều hướng khác. Khi nền kinh tế càng phát triển khả năng tích luỹ

của nền kinh tế càng lớn, khả năng chi cho đầu tư phát triển càng cao. Như vậy cơ

chế phân cấp quản lý NSNN cũng vì thế mà phải thay đổi cho phù hợp.



30

1.3.3. Tính đặc thù về cung cấp hàng hố cơng của địa phương

Tính đặc thù trong quản lý về cung cấp hàng hố cơng của các địa phương là

tiền đề để phân định nhiệm vụ thu và nghĩa vụ chi cho từng cấp từng địa phương

trên địa bàn toàn tỉnh.

Các hàng hố, dịch vụ cơng muốn thực hiện có hiệu quả và đáp ứng được nhu

cầu đa dạng của người dân cần phải được giao cho một cấp chính quyền nào đó

thực hiện một cách phù hợp. Những hàng hố, dịch vụ đòi hỏi phải có nguồn vốn

lớn, khả năng quản lý cao (an ninh, quốc phòng, mơi trường...) thường do chính

quyền cấp tỉnh thực hiện; những hàng hố, dịch vụ mang tính phổ cập, đại trà

liên quan đến nhiều đối tượng xã, phường, thị trấn (kiến thiết thị chính, vệ sinh

cơng cộng...) thường giao cho chính quyền cấp huyện, xã thực hiện nhằm đảm

bảo tính hiệu quả trong việc thực hiện và phù hợp với nhu cầu sử dụng của các

địa phương.

Ngoài ra, đối với mỗi địa phương cùng được phân cấp thực hiện nhiệm vụ

công như nhau nhưng mỗi địa phương được phân cấp ngân sách khác nhau do đặc

thù cung cấp hàng hố dịch vụ cơng của từng địa phương là khác nhau. Đối với các

đơn vị huyện xã đòi hỏi cung cấp hàng hố dịch vụ cơng lớn, ví dụ như nhiều khu

cơng nghiệp, nhiều bệnh viện lớn thì việc cung cấp hàng hố dịch vụ cơng tại địa

phương đó sẽ nhiều hơn đối với các địa phương nhỏ lẻ, và việc cung cấp hàng hoá

dịch vụ công là không đáng kể.

1.3.4. Điều kiện tự nhiên của địa phương

Những đặc điểm về điều kiện tự nhiên có ảnh hưởng lớn đến phân cấp quản lý

ngân sách nhà nước. Nó thể hiện khả năng thu trong tương lai, nhưng rất dễ trở

thành hiện thực trong hiện tại. Trong nguồn thu tương lai thì điều kiện về nguồn tài

nguyên và khống sản có ý nghĩa quan trọng nhất. Các địa phương giàu tài ngun

khống sản có điều kiện để phát triển sản xuất và xuất khẩu, từ đó tạo nên tiềm năng

nguồn thu ngân sách lớn. Thu NSNN cao thì sẽ thuận lợi trong việc phân cấp quản

lý nguồn thu giữa các cấp ngân sách và ngược lại.



31

1.3.5. Một số yếu tố khác

Ngồi các yếu tố trên còn có các yếu tố khác ảnh hưởng tới phân cấp quản lý

ngân sách nhà nước như:

* Mức độ phân cấp quản lý kinh tế xã hội của địa phương

Việc phân cấp quản lý NSNN phải đi liền với phân cấp quản lý kinh tế xã hội.

Phân cấp quản lý kinh tế xã hội ở mức độ nào thì sẽ được phân cấp quản lý ngân

sách tương ứng ở mức độ đó. Bởi phân cấp quản lý ngân sách có mối quan hệ chặt

chẽ và chịu sự chi phối của phân cấp quản lý kinh tế xã hội của địa phương, đó là

việc xác định và phân định nhiệm vụ giữa các cấp chính quyền địa phương. Vì vậy

ở các cấp chính quyền địa phương khác nhau, tuỳ vào trình độ tổ chức quản lý, quy

mơ, tính chất cơng việc thì sự phân công, phân cấp quản lý NSNN cũng phải khác

nhau để đảm bảo sử dụng hiệu quả nguồn NSNN.

* Trình độ của đội ngũ cán bộ quản lý ngân sách nhà nước

Con người là nhân tố trung tâm của bộ máy quản lý, là khâu trọng yếu trong

việc xử lý các thông tin để ra các quyết định quản lý. Chất lượng đội ngũ cán bộ

quản lý ngân sách nhà nước thể hiện thông qua việc tham mưu các cơ chế, chính

sách về lĩnh vực tài chính ngân sách và thực hiện quản lý ngân sách tại địa phương.

Trình độ và năng lực của cán bộ quản lý ngân sách nhà nước trong các cơ quan

quản lý và chấp hành ngân sách sẽ góp phần vào nâng cao hiệu quả, chất lượng

quản lý ngân sách. Cán bộ quản lý ngân sách nhà nước giỏi sẽ giúp cho công tác

quản lý ngân sách tại địa phương thực hiện theo đúng quy định nhà nước, sử dụng

ngân sách tiết kiệm có hiệu quả đồng thời tham mưu các chính sách nhằm tăng thu,

tiết kiệm chi và phát triển kinh tế xã hội địa phương.



32

1.4. Kinh nghiệm phân cấp quản lý ngân sách nhà nước của một số địa

phương và bài học rút ra

1.4.1. Kinh nghiệm phân cấp quản lý NSNN của tỉnh Nam Định

Tỉnh Nam Định trong thời kỳ ổn định ngân sách 2011-2015 thực hiện phân

cấp quản lý ngân sách theo Nghị quyết số 146/2010/NQ-HĐND ngày 10/12/2010

của HĐND tỉnh Nam Định.

* Về phân cấp nguồn thu:

Phân cấp nguồn thu giữa các cấp NSĐP chia làm hai nhóm:

- Nhóm 1: Nguồn thu ngân sách địa phương hưởng 100%.

- Nhóm 2: Các khoản thu phân chia theo tỷ lệ (%) giữa ngân sách Trung ương

và ngân sách các cấp chính quyền địa phương.

Cụ thể tỉnh Nam Định đã thực hiện phân chia nguồn thu của một số khoản thu

cho 3 cấp ngân sách tỉnh, huyện, xã như sau:

- Đối với các khoản thu Thuế môn bài; thuế giá trị gia tăng; thuế tiêu thụ đặc

biệt thu từ hàng hóa dịch vụ trong nước; thuế thu nhập doanh nghiệp (trừ thuế thu

nhập doanh nghiệp từ các hoạt động chính của các đơn vị hạch tốn tồn ngành);

thuế tài ngun; tiền th mặt đất, mặt nước của các doanh nghiệp nhà nước Trung

ương, địa phương trên địa bàn thành phố Nam Định thực hiện phân chia cho ngân

sách cấp tỉnh 100%.

Trong khi đó Thuế mơn bài; thuế giá trị gia tăng; thuế tiêu thụ đặc biệt; thuế

thu nhập doanh nghiệp (trừ thuế thu nhập doanh nghiệp từ các hoạt động chính của

các đơn vị hạch tốn tồn ngành); thuế tài ngun của các doanh nghiệp nhà nước

Trung ương và địa phương, doanh nghiệp ngoài quốc doanh trên địa bàn huyện (trừ

các doanh nghiệp đóng trên địa bàn thành phố Nam Định) phân chia cho ngân sách

cấp huyện 100%.

Thuế môn bài; thuế giá trị gia tăng; thuế tiêu thụ đặc biệt; thuế thu nhập doanh

nghiệp; thuế tài nguyên; tiền thuê mặt đất, mặt nước của các doanh nghiệp ngoài

quốc doanh trên địa bàn thành phố Nam Định, ngân sách tỉnh: 50%, ngân sách

thành phố 50%.



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Để đảm bảo phân cấp quản lý ngân sách nhà nước ở địa phương đem lại kết quả tốt cần phải tuân thủ các nguyên tắc sau đây:

Tải bản đầy đủ ngay(0 tr)

×