Tải bản đầy đủ - 0 (trang)
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ TÓC

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ TÓC

Tải bản đầy đủ - 0trang

Trường ĐH Công Nghiệp Thực Phẩm TP.HCM – Khoa Công Nghệ Hóa Học



Hình 1.2 Cấu tạo lớp giữa Cortex



- Biểu bì ngồi, hợp thành bởi keratin. Chất này là một scleroprotein cấu thành bởi

một số lớn các axit amin, mà chất chủ yếu là cystin. Những tế bào thuộc một

phần ba bên dưới của nang tóc sản sinh ra keratin. Là thành phần ngồi cùng của

sợi tóc, được cấu tạo từ 6 đến 10 lớp keratin trong suốt xếp chồng lên nhau như

vảy cá, có tác dụng bảo vệ sợi tóc khỏi các hóa chất hoặc ảnh hưởng từ bên

ngồi. Giữa các vảy keratin có chất kết dính gọi là KIT. Lớp biểu bì còn được

bao phủ bởi một màng mỡ mỏng (lipit) để tóc khơng thấm nước. Ở điều kiện

bình thường các biểu bì đóng chặt, khóa các dinh dưỡng và độ ẩm tự nhiên trong

thân tóc. Khi tóc ướt các phân tử nước đi vào giữa các lớp vảy biểu bì, cho phép

các biểu bì mở hé và tóc nở ra.



Hình 1.3 Keratin trong sợi tóc



Ba lớp này được bao quanh hởi hai lớp bao và một chất khơng định hình, một

màng như thủy tinh.



GVHD: HỒ XN HƯƠNG



8



Trường ĐH Công Nghiệp Thực Phẩm TP.HCM – Khoa Công Nghệ Hóa Học



Hình 1.4 Cấu tạo sợi tóc



1.1.2 Chu trình tóc

Mỗi sợi tóc đều trải qua ba giai đoạn tăng trưởng: [2]

- Giai đoạn anagen là một thời kỳ phổ biến tăng trưởng mà thời gian trung bình là

ba năm.

- Giai đoạn catagen là một thời kỳ chuyển tiếp kéo dài khoản 3 tuần. Trong giai

đoạn này, nang không hoạt động.

- Giai đoạn telogen là một giai đoạn ngừng nghỉ. Tóc chết rụng xuống, bị đẩy ra

bởi một sợi tóc nhỏ mới, ở giai đoạn anagen, thế vị trí của nó.



Hình 1.5 Chu trình của tóc



Sợi tóc mọc chừng 0,35 mm mỗi ngày. Nó mọc vào mùa hè nhanh hơn mùa

đơng, ban đêm nhanh hơn ban ngày và tóc nữ giới tăng trưởng nhanh hơn nam giới.

Mỗi cá nhân có từ 100.000 đến 150.000 sợi tóc, 85% tóc đều thuộc giai đoạn

anagen ở người trẻ, trong khi đó số tóc thuộc giai đoạn Telogen gia tăng theo tuổi tác.

Mỗi ngày tóc rụng từ 50 đến 100 sợi thuộc giai đoạn Telogen được xem là bình

thường.



GVHD: HỒ XN HƯƠNG



9



Trường ĐH Cơng Nghiệp Thực Phẩm TP.HCM – Khoa Cơng Nghệ Hóa Học

Tồn bộ bề mặt tóc của nữ giới từ 4 đến 8m2. Như thế, chính bề mặt này cân phải

gội sạch, trong khi vẫn để ý đến sợi tóc có thể có một độ xốp ít nhiều quan trọng tùy

theo tóc phơi ra nắng, thời tiết hay do vài tác nhân hóa học.



1.1.3 Thành phần

Tóc được hình thành từ những bó polypeptid (keratin) tạo thành những phân tử

mạch dài của các aminoacid như: cystein, leucin, isoleucin, glutamic acid,... trong đó

cystin chiếm chủ yếu. [2]

Chúng liên kết với nhau nhờ các nối (liên kết ):

- Nối Vander Waals do các polypeptid có trọng lượng phân tử lớn.

- Nối hydro: do có H nên >N-H. Do đó khi gội (+H 2O) hay khi sấy (-H2O), các nối

hydro tăng giảm làm cho tóc thay đổi theo.

- Các muối amid: -CO-NH- (giữa –COOH và –NH 2), do đó khi gặp mơi trường

acid hoặc bazo tóc bị biến đổi do sự thủy phân amid.

- Nối disulfur –S-S-: do đó tóc sẽ bị oxi làm dòn hoặc bị khử cho –SH làm đổi

dạng tóc. Từ những tính chất này cho thấy tóc sẽ bị biến đổi bởi các tác nhân oxi

hóa khử, ánh sáng, nhiệt độ, acid, bazo, H2O,...



1.2 Phân loại tóc

1.2.1 Tóc thường

Tóc thường (tóc bình thường): Nếu tóc khơng có nhiều dầu, cũng khơng q khơ,

mái tóc bình thường chỉ cần dùng dầu gội bình thường để gội sạch tóc hàng ngày.

Dùng thêm dầu xả để bảo vệ tóc khỏi các tác động của mơi trường, đồng thời làm cho

tóc trơng đẹp hơn. Tóc thường rất dễ chăm sóc. [1]



1.2.2 Tóc hỗn hợp

Tóc hỗn hợp: Tóc hỗn hợp là sự kết hợp giữa tóc dầu và tóc khơ. Khoảng 5-6 giờ

sau khi gội đầu, tóc bắt đầu có dấu hiệu của dầu xung quanh chân tóc trong khi đi

tóc vẫn khơ. Dầu tóc có thể bị gây ra bởi dùng quá nhiều dầu xả và các loại sản phẩm

tạo kiểu cho tóc (gel, gơm (hair spray), mosse...), cũng có thể tóc xuất hiện dầu do độ

ẩm cao trong khơng khí hoặc do ơ nhiễm mơi trường sống. Sau khi gội đầu, tóc hỗn

hợp nhìn đẹp trừ đi tóc nhìn vẫn khơ. Đi tóc khá khó khăn để làm cho mềm, dễ bị

chẻ ngọn và có màu sắc sáng hơn so với chân tóc. Tuy nhiên, nếu chăm sóc tốt thì tóc

hỗn hợp vẫn có thể trở nên đẹp hơn. [1]



1.2.3 Tóc dầu

Tóc dầu: Tóc trơng rất nhiều dầu, màu xỉn, và nhìn hơi "bẩn" suốt cả chiều dài

của tóc. Da đầu dầu nhiều và tuyến bã nhờn hoạt động hơi mạnh mẽ. Tóc dầu nhìn đẹp

chỉ 1-2 ngày sau khi gội đầu. Tóc dầu rất dễ bị nhiều gàu. [1]

GVHD: HỒ XUÂN HƯƠNG



10



Trường ĐH Công Nghiệp Thực Phẩm TP.HCM – Khoa Cơng Nghệ Hóa Học



1.2.4 Tóc khơ

Tóc khơ: Tóc khơ nhìn màu khơng sáng và khơng bóng, thiếu sức sống. Tóc khơ

rất dễ bị rụng và khơ gãy. Thậm chí tồi tệ hơn, tóc khơ nhìn xơ và thậm chí như một

mớ rơm vậy. Da đầu bạn bị khơ, hãy nhìn những miếng gầu trên vai bạn cẩn thận trước

khi phủi chúng đi. Nếu bông gầu nhỏ, như bột, đó là do sự sản xuất quá nhiều của

tuyến bã nhờn trên các phần tử của tóc, chứ khơng chỉ do da đầu khơ. Tóc khơ rất khó

chăm sóc sau khi gội đầu. Tóc nhanh xỉn màu và chân tóc dễ bị khơ và chẻ ngọn. Có

khi có gàu khơ bám dọc sợi tóc. [1]



1.3 Những vấn đề về tóc thường gặp

Da đầu rất nhiều tuyến bã nhờn tiết ra nước, dầu và muối khoáng... để làm mướt

tóc. Khi tuyến này hoạt động mạnh, để lâu ngày vi khuẩn sẽ phát triển làm da đầu bị

oi, gây ra mùi khó chịu, da đầu bị ngứa,...

Nếu quan sát sợi tóc dài, có thể phân biệt ra được 4 trạng thái:

- Gần chân tóc: tóc còn mới, vậy ở trong điều kiện tốt. Các cạnh vảy ở biểu bì đều

đặn và bao phủ hoàn toàn lớp vỏ cortex.

- Cách chân tóc 5cm: tóc đã già hơn, đã chịu những sự tấn công về mặt cơ học

(lược, bàn chải, lau khơ bằng khăn tắm,...) các cạnh biểu bì bị hư hại và gãy, bao

phủ khơng hồn tồn lớp vỏ.

- Về phía đi của tóc, đa số biểu bì khơng còn nữa vì sự tấn cơng về mặt cơ học

và hóa học,... vỏ cortex bị phơi ra.

- Đoạn cuối của sợi tóc bị chẻ ra thành nhiều đầu nhỏ: tồn bộ biểu bì bị mất đi, vỏ

cortex hồn tồn bị phơi trần, do đó dễ bị gãy và chẻ ngọn.

Các giải thích về tính dễ gãy của sợi tóc được bổ sung bởi hai điểm then chốt

đang được nhập cuộc: đó là vết bẩn và gàu. [2]



1.3.1 Các chất bẩn

Các chất bẩn của tóc đa dạng và bắt nguồn từ niều nguồn gốc khác nhau. Chất

nhờn và các chất dầu tạo nên tạo nên phần chủ yếu. Chất nhờn do tuyến bã nhờn sinh

ra (sự tiết nhờn tăng từ tuổi thơ đến thiếu niên, đạt tối đa ở tuổi trưởng thành, sau đó

giảm dần). Sự tiết ra nhiều nhờn này làm cho da và tóc nhuộm dầu nhanh hơn, từ đó

làm tóc rất nhanh bị bẩn bám. Đơi khi hiện tượng này còn sinh ra mùi khó chịu do hiện

tượng bị peroxid hóa hay nhiễm vi sinh vật.



GVHD: HỒ XUÂN HƯƠNG



11



Trường ĐH Công Nghiệp Thực Phẩm TP.HCM – Khoa Công Nghệ Hóa Học



Hình 1.6 Bề mặt tóc sạch và bề mặt tóc bị bám bẩn



Các mảnh keratin xuất phát từ đóng vảy dưới da đầu, các chất protein, các thành

phần hữu cơ hay khống chất trong mồ hơi, các bụi bẩn bám xuống do khơng khí

chung quanh, những sản phẩm dùng để chải tóc hay chăm sóc tóc còn lưu lại (các gel,

chất xịt tóc, kem làm bóng tóc,..) và chính chất nhờn đã giữ lại các lớp bụi bặm và các

mảnh vụn từ bất cứ nguồn gốc nào.



Hình 1.1 Tóc bị hư tổn



Các lipit của tóc tạo nên một hỗn hợp rất phức tạp, biến đổi theo độ tuổi, giới

tính, cách ăn uống và các mùa. Các lipit này có thể chịu những sự biến đổi về mặt hóa

học như thủy phân và oxi hóa,...và những biến đổi này có thể làm thay đổi những đặc

tính vật lý của lipit.



1.3.2 Gàu

Các tế bào ở bề mặt của lớp sừng bị hủy hoại và làm phát sinh nhiều mảnh

keratin nhỏ và các vảy da li ti. Khi chứng sùi da trở nên bất bình thường, biểu bì sẽ tạo

nên gàu. Gàu khơ có thể gơi sạch một cách đơn giản nhưng tái nhiễm nhanh.

Khoảng 10- 15% dân số đều gặp vấn đề về gàu. Gàu xuất hiện ở lứa tuổi dạy thì,

gia tăng cho đến 20- 25 tuổi, rồi giảm xuống.



GVHD: HỒ XUÂN HƯƠNG



12



Trường ĐH Công Nghiệp Thực Phẩm TP.HCM – Khoa Cơng Nghệ Hóa Học



Hình 1.2 Mơ hình da đầu bị gàu và da đầu sạch gàu



Các nguyên nhân gây nên gàu chưa được làm sáng tỏ hòan tồn. Người ta đưa ra

hai giả thuyết:

-



-



Sự mỏng manh của lớp sừng gây ra chứng sùi da khơng bình thường. Nói

cách khác, lớp bề mặt của da được thay mới quá nhanh làm mất nhiều tế

bào hơn nên xảy ra hiện tượng gàu.

Sự tăng trưởng nhanh khơng bình thường của các vi khuẩn hay nấm: da

đầu thu nhận rất nhiều vi khuẩn từ ngồi mơi trường xung quanh. Các vi

khuẩn thuộc ba nhóm: các vi khuẩn ưa khí, các vi khuẩn kỵ khí, và nhất là

nấm men. Da đầu dày đặc các tuyến tiết nhiều chất nhờn, tạo nên một môi

trường lý tưởng để các sinh vật tăng trưởng. Môi trường này dường như

chỉ thích hợp cho P.Ovale, bởi vì loại men nấm này chiếm 75% vi thực vật

ở những người có nhiều gàu so với 45% trên da đầu bình thường.



1.3.3 Một số bệnh khác của tóc

- Viêm da tiết bã thường gặp ở da đầu tiết nhiều nhờn.

Triệu chứng: da bị đỏ ngứa và có ít vảy nhiễm vì ít nấm pityrosporum.



Hình 1.3 Bệnh viêm da đầu



GVHD: HỒ XUÂN HƯƠNG



13



Trường ĐH Công Nghiệp Thực Phẩm TP.HCM – Khoa Công Nghệ Hóa Học

- Viêm nang lơng có hai trường hợp: bệnh vừa do dị ứng vừa do do nhiễm trùng

vảy

- Triệu chứng: như nổi lên các cục sần đỏ nhỏ, đóng ít hoặc rịn ra nước dịch rất

ngứa. Hoặc bệnh do nhiễm nấm, thường gặp là vi nấm trichophyton, triệu chứng

nổi những mảng da đỏ rất ngứa.



Hình 1.4 Cơ chế hình thành viêm nang lông



- Á sừng: bệnh rất phức tạp, có thể do nhiễm trùng. Da đầu thường đóng nhiều lớp

vảy dày, dính.



Hình 1.5 Bệnh á sừng ở da đầu



- Vảy nến: nguyên nhân gây ra rất phức tạp, trên da đầu thường có mảng da đỏ,

đóng nhiều lớp vảy, đặc biệt các vảy thường rớt ra sau một đêm ngủ.

- Tóc già khơng rõ ngun nhân, da đầu thường ngứa kèm theo ngứa tồn thân, gãi

đến khi trầy tróc vảy. Dầu gội thường khơng còn hiệu quả.

- Chí da đầu: nguyên nhân do ký sinh trùng bám lên da đầu để hút máu.

- Triệu chứng ngồi đâu cũng gãi và có chứng chí bám lên tóc và di chuyển trên da

đầu.

- Thần kinh: nguyên nhân do suy nghĩ tập trung, làm việc quá căng thẳng.

- Triệu chứng ngứa giả tạo, gãi đầu và tóc trong thời gian ngắn, thường sẽ hết khi

chỉnh đốn thần kinh.

GVHD: HỒ XUÂN HƯƠNG



14



Trường ĐH Cơng Nghiệp Thực Phẩm TP.HCM – Khoa Cơng Nghệ Hóa Học

- Tóc rụng:

Bẩm sinh (nguyên nhân này rất hiếm) thường do di truyền. Đứa bé ra đời vẫn

có tóc bình thường, nhưng vào khoảng tuần thứ sáu, tóc bắt đầu rụng theo quy

luật, sau đó khơng mọc lại nữa.

Rụng tóc do chiếu xạ hoặc uống hóa chất trị ung bứu.

Rụng tóc do giang mai: ở một số người bệnh này cũng gây rụng tóc thành từng

đám nhỏ 1÷3cm ở vùng thái dương, đỉnh đầu và có khi ở chân mày.

Rụng tóc di bị nhiễm khuẩn, tuy nhiên khá hiếm.



Hình 1.6 Bề mặt da đầu nấm khuẩn bám



Rụng tóc sớm (hói) bắt đầu rụng ở thái dương sau đó lan dần đến trán hói.

Nguyên nhân ở nam do da đầu sinh nhiều dầu, nhiều gàu, các lớp sừng ở nang

lông dày ra, da hơi teo, tóc khơ dần và rụng để lại da đầu bóng lộn. Tóc hói

thường ít gặp ở nữ giới.



Hình 1.7 Hói đầu và sự rụng tóc ở da đầu



GVHD: HỒ XUÂN HƯƠNG



15



Trường ĐH Công Nghiệp Thực Phẩm TP.HCM – Khoa Cơng Nghệ Hóa Học



1.4 Vệ sinh, chăm sóc tóc và da đầu

a) Giữ tóc và da đầu khơ ráo và sạch sẽ

-



Dùng dầu gội, xà phòng hoặc một chất gì khác làm sạch tóc và da đầu cũng

phải lưu ý đến độ pH, vì pH kiềm sẽ làm da đầu và tóc khơ, gây gầu, gây rụng

tóc, gây tróc vảy, làm giảm sức chống đỡ của da. Độ pH bình thường giúp da

chống đỡ các bệnh tật tốt và pH thích hợp tạo mơi trường thuận tiện cho vi

khuẩn và nấm mốc phát triển.



-



Tránh để mái tóc ẩm, vì khi tóc ẩm dễ gây nấm trên tóc và da đầu.



b) Bổ sung thêm dưỡng chất cho tóc

-



Các viamin: A, B (B2, B3, B5, B6, B12), C, E, F, M, P có tác dụng ni các tế

bào tóc và da đầu, giúp các tế bào khỏe mạnh hơn.



-



Các protein như: biotin, cystin,... giúp tóc khỏe từ chân đến ngọn.



-



Các nguyên tố vi lượng: iod, đồng, kẽm, sắt...



c) Tránh những tiếp xúc trực tiếp có tác dụng quá mạnh lên da đầu và tóc như

-



Khói xe, bụi bặm hoặc nhiệt độ cao dễ làm da đầu và tóc nhiễm mồ hơi và

nhờn, từ đó kết hợp với bụi khói làm bít lỗ chân lơng, làm lỗ chân lơng bị nở to

và dễ bị nhiễm trùng.



-



Tia tử ngoại (ra nắng hoặc làm dưới ánh nắng khơng có mũ) làm cháy da và tóc

do collagen, elastin, keratin bị hủy hoại.



-



Dùng chất hoạt động bề mặt nhiều hoặc mạnh cũng gây hiện tượng làm khơ và

tróc da đầu và làm mất lớp dầu tự nhiên có sẵn trên mái tóc.



-



Tỉnh thoảng cũng nên massage da đầu để máu tuần hồn ni tóc tốt.



d) Hiện nay có một số dạng sản phẩm chăm sóc tóc chuyên biệt như

-



Làm đẹp tóc: thuốc nhuộm tóc, thuốc uốn tóc, keo xịt,...



-



Làm sạch tóc: dầu gội đầu, dầu xả,...



GVHD: HỒ XUÂN HƯƠNG



16



Trường ĐH Công Nghiệp Thực Phẩm TP.HCM – Khoa Cơng Nghệ Hóa Học



CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN VỀ DẦU GỘI

1



Lịch sử phát triển của dầu gội



Sản phẩm dầu gội nói riêng và các chất tẩy rửa nói chung đã xuất hiện từ rất lâu

đời. Nguồn gốc của việc vệ sinh cá nhân xuất hiện từ thời tiền sử. Vì nước là điều cần

thiết cho cuộc sống, và những người đầu tiên sống gần nước và biết điều gì đó về tính

chất làm sạch của nó.

Khoảng 600 năm trước Công Nguyên, những người thủy thủ Pheenixieng đã

mang những hiểu biết của mình về xà phòng đến bờ biển Địa Trung Hải. Thế kỷ đầu

tiên sau công nguyên, những bánh xà phòng tốt nhất đã được sản xuất. Cùng với sự

tiến bộ của khoa học công nghệ, đồng thời sản xuất chất tẩy rửa người ta quan tâm đến

mái tóc. Đã có một câu nói rất hay để nói lên tầm quan trọng của mái tóc “cái răng cái

tóc là vóc con người”. Tóc ln được xem là yếu tố tạo nên vẻ đẹp con người. Dầu gội

là sản phẩm làm sạch da đầu, dưỡng và chăm sóc tóc.

4000 năm trước công nguyên con người biết thay đổi kiểu tóc để làm đẹp và sử

dụng nhà tắm hơi đã xuất hiện ở giới nhà giàu vùng Lưỡng Hà.

3000 năm trước công nguyên khái niệm về sự sạch sẽ đã được lan rộng giúp phân

biệt con người với những loài động vật khác.

500 năm trước công nguyên những sản phẩm đầu tiên và tương tự giống và

tương tự sản phẩm dầu gội đã được ra đời ở Ấn Độ từ quả bồ hòn, hoa và các thảo

mộc, sau đó nó đã được lan truyền đến nước Anh. Những nhà tạo mẫu tóc ở Anh đã

trao đổi hàng hóa với các lái bn, đổi quả bồ hòn để lấy xà phòng.

Thế kỷ XVII từ “Shampoo” “dầu gội đầu” đã xuất hiện trong ngôn ngữ tiếng Anh

(bắt nguồn từ tiếng Hindi champoo, có nghĩa là ấn xuống hoặc mát-xa).

Thế kỷ XVIII dầu gội trở nên phổ biến trong gia đình Châu Âu, và việc gội đầu

hàng tháng vì thế mà cũng trở thành một chuẩn mực.

Đầu thế kỷ XIX tờ New York Times có bài viết khuyên nên dùng dầu gội thường

xuyên 2 tuần 1 lần. Hans Schwarzkopf đã phát triển một loại dầu gội dạng bột có thể

hòa tan trong nước, loại này phổ biến ở Đức, nhưng nhược điểm lại làm nhạt màu tóc.



GVHD: HỒ XN HƯƠNG



17



Trường ĐH Cơng Nghiệp Thực Phẩm TP.HCM – Khoa Cơng Nghệ Hóa Học



Hình 2.7 Bài báo trên NewYork Times về sản phẩm dầu gội đầu tiên



Những năm 1920, Hans Schwarzkopf đã giới thiệu một trong những sản phẩm

dầu gội dạng lỏng đầu tiên trên thế giới.

Những năm 1930, Dr. John Breck đã phát minh ra sản phẩm dầu gội cân bằng pH

đầu tiên cho tóc khơ, dầu hoặc tóc thường, chỉ có tại New England. Drene giới thiệu

dầu gội đầu tiên sử dụng các hoạt chất tổng hợp bề mặt (synthetic surfactant – sulfate)

thay cho xà phòng. Dòng sản phẩm dầu gội đầu tiên khơng chứa kiềm được sử dụng vệ

sinh và chăm sóc tóc được sáng tạo ra bởi thế hệ hậu duệ thuộc viện Schwarzkopf.



Hình 2.8 Bài báo viết về sự phát hiện ra sản phẩm dầu gội không chứa kiềm



Những năm 1950, Johnson’s tung ra thị trường sản phẩm dầu gội dành cho trẻ em

đầu tiên với công thức không cay mắt (no more tears).



GVHD: HỒ XUÂN HƯƠNG



18



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ TÓC

Tải bản đầy đủ ngay(0 tr)

×