Tải bản đầy đủ - 0 (trang)
Mục tiêu, quan điểm CNH-HĐH

Mục tiêu, quan điểm CNH-HĐH

Tải bản đầy đủ - 0trang

Để thực hiện mục tiêu trên, ở mỗi thời kỳ phải đạt được những mục tiêu cụ

thể. Đại hội X xác định mục tiêu của cơng nghiệp hóa, hiện đại hóa là đẩy

mạnh cơng nghiệp hóa, hiện đại hóa gắn với phát triển kinh tế tri thức để

sớm đưa nước ta ra khỏi tình trạng kém phát triển; tạo nền tảng để đến năm

2020 đưa nước ta cơ bản trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại.

b. Quan điểm CNH-HĐH:

 Một là CNH gắn với HĐH và CNH-HĐH gắn với phát triển kinh tế tri thức.

Từ thế kỷ XVII, XVIII, các nước Tây Âu đã tiến hành công nghiệp hố. Khi

đó cơng nghiệp hố được hiểu là q trình thay thế lao động thủ công bằng

lao động sử dụng máy móc. Nhưng trong thời đại ngày nay, Đại hội X của

Đảng nhận định: “Khoa học và công nghệ sẽ có bước tiến nhảy vọt và những

bước đột phá lớn”. Kinh tế tri thức có vai trò ngày càng nổi bật trong quá

trình phát triển lực lượng sản xuất. Vì vậy Đại hội X của Đảng chỉ rõ: đẩy

mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá gắn với phát triển kinh tế tri thức, coi

kinh tế tri thức là yếu tố quan trọng của nền kinh tế và của công nghiệp hố,

hiện đại hố.

Kinh tế tri thức là gì? Theo Giáo sư, Viện sĩ Đặng Hữu - Trưởng ban Công

nghệ thông tin thì "Kinh tế tri thức là nền kinh tế trong đó sự sản sinh ra,

phổ cập và sử dụng tri thức giữ vai trò quyết định đối với sự phát triển kinh

tế, tạo ra của cải, nâng cao chất lượng cuộc sống". Theo định nghĩa của WBI

- là "nền kinh tế dựa vào tri thức như động lực chính cho tăng trưởng kinh

tế. Đó là nền kinh tế trong đó kiến thức được lĩnh hội, sáng tạo, phổ biến và

vận dụng để thúc đẩy phát triển". Tại hội thảo, Jean-Eric Aubert, chuyên gia

hàng đầu của WBI, nói cụ thể hơn: "Phải phân biệt đó khơng phải là nền

kinh tế dựa vào công nghệ và viễn thông! Kinh tế tri thức là đặt tri thức,

sáng tạo và các chính sách liên quan đến chúng vào trọng tâm của chiến lược

phát triển cho tất cả các nước ở nhiều mức độ phát triển khác nhau”. Như

vậy, kinh tế tri thức là lực lượng sản xuất của thế kỷ 21. Đặc trưng của nền

kinh tế tri thức "Là nền kinh tế sử dụng một cách hiệu quả tri thức cho sự

phát triển KT-XH. Điều này bao gồm việc chuyển giao, cải tiến cơng nghệ

nước ngồi cũng như sự thích hợp hố và sáng tạo hoá các tri thức cho

những nhu cầu riêng biệt". Theo đà thị trường chất xám. Trong đó, con

người là vốn quý nhất. Tri thức là yếu tố quyết định của sản xuất, sáng tạo

đổi mới là động lực thúc đẩy sản xuất phát triển. Công nghệ mới trở thành

16



nhân tố quan trọng hàng đầu trong việc nâng cao năng suất, chất lượng, công

nghệ thông tin được ứng dụng một cách rộng rãi. Muốn nâng cao năng suất

lao động xã hội, nâng cao chất lượng sản phẩm phải có tri thức, phải làm chủ

được tri thức, phải biết vận dụng, quản lý tri thức mới có thể cạnh tranh và

đồng thời đảm bảo phát triển bền vững.

Có người còn cho rằng: Kinh tế tri thức là hình thái phát triển cao nhất hiện

nay của nền kinh tế hàng hóa, trong đó cơng thức hoạt động cơ bản Tiền Hàng - Tiền được thay thế bằng Tiền – Tri Thức- Tiền và vai trò quyết định

của tri thức.













3.



Vậy kinh tế tri thức là gì? Kinh tế tri thức là nền kinh tế trong đó sự sản sinh

ra, phổ cập và sử dụng tri thức giữ vai trò quyết định nhất đối với sự phát

triển kinh tế, tạo ra của cải, nâng cao chất lượng cuộc sống, khoa học - kỹ

thuật; mở rộng và nâng cao hiệu quả kinh tế đối ngoại.

Hai là, CNH-HĐH gắn với phát triển kinh tế thị trường định hướng XHCN

và hội nhập kinh tế quốc tế.

Ba là, lấy phát huy nguồn lực con người là yếu tố cơ bản cho sự phát triển

nhanh và bền vững.

Bốn là, coi phát triển khoa học và công nghệ là nền tảng, là động lực CNH HĐH.

Năm là, phát triển nhanh, hiệu quả và bền vững; tăng trưởng kinh tế đi đôi

với thực hiện tiến bộ và công bằng xã hội, bảo vệ môi trường tự nhiên, bảo

tồn đa dạng sinh học.

Đường lối của Đảng trong hội nhập nền công nghiệp 4.0

a. Nhận diện cuộc cách mạng công nghiệp 4.0:

Khái niệm về cách mạng công nghiệp lần thứ tư (hay còn gọi là cách mạng

cơng nghiệp 4.0) xuất hiện đầu tiên cách đây hơn sáu năm tại Đức. Đầu năm

2016, tại Diễn đàn Kinh tế thế giới (WEF) lần thứ 46 tổ chức ở Thụy Sĩ với

sự có mặt của 40 nguyên thủ quốc gia và hơn 2.500 quan khách từ hơn 100

nước trên thế giới, chủ đề “Cuộc cách mạng cơng nghiệp lần thứ tư” được

phân tích, mổ xẻ một cách sâu sắc, đầy đủ và toàn diện hơn. Đặc trưng cơ

bản của CMCN 4.0 là dựa trên nền tảng cơng nghệ số và tích hợp tất cả các

cơng nghệ thơng minh để tối ưu hóa các quy trình và phương thức sản xuất,

kinh doanh. Trong đó, các cơng nghệ đang và sẽ tác động mạnh vào đời sống

của con người là công nghệ sinh học, công nghệ vật liệu mới, cơng nghệ tự

17



động hóa, trí tuệ nhân tạo, internet kết nối vạn vật và điện toán đám mây…

Với sự phát triển như vũ bão của khoa học và công nghệ, trong tương lai

không xa (dự kiến đến năm 2030) trên thế giới sẽ có 90% dân số sử dụng

điện thoại thơng minh, 30% cơng việc kiểm tốn trong các cơng ty, doanh

nghiệp được thực hiện bằng trí tuệ nhân tạo, khoảng 80% hình ảnh người

dân hiện diện số trên internet, 10% ô-tô chạy trên đường ở Mỹ không cần

người lái; lúc đó cũng xuất hiện dược sĩ robot đầu tiên và triển khai ghép

tạng trên người bằng công nghệ in 3D…

Rõ ràng CMCN 4.0 sẽ mở ra kỷ nguyên mới của sự lựa chọn các phương án

sản xuất, kinh doanh, tối ưu hóa việc sử dụng các nguồn lực; thúc đẩy năng

suất lao động và hiệu quả; tạo bước đột phá về tốc độ phát triển cũng như

làm biến đổi cơ bản hệ thống sản xuất và hoạt động quản trị xã hội cả bề

rộng lẫn chiều sâu.

Bên cạnh những tác động tích cực to lớn, CMCN 4.0 đặt ra khơng ít thách

thức, nhất là sẽ làm thay đổi mạnh mẽ cơ cấu nguồn nhân lực và thị trường

lao động. Các hệ thống máy móc tự động hóa sẽ thay thế dần lao động thủ

công trong nền kinh tế của mỗi quốc gia, dĩ nhiên tỷ lệ lao động chất lượng

cao ngày càng gia tăng khiến người lao động trình độ thấp hoặc khơng được

đào tạo sẽ bị đào thải.

b. Diễn biến cách mạng công nghiệp 4.0:

Nối tiếp từ định nghĩa của Klaus Schwab, Cách mạng Công nghiệp 4.0 sẽ

diễn ra trên 3 lĩnh vực chính gồm Cơng nghệ sinh học, Kỹ thuật số và Vật lý.

Những yếu tố cốt lõi của Kỹ thuật số trong CMCN 4.0 sẽ là: Trí tuệ nhân tạo

(AI), Vạn vật kết nối - Internet of Things (IoT) và dữ liệu lớn (Big Data).

Trên lĩnh vực công nghệ sinh học, Cách mạng Công nghiệp 4.0 tập trung vào

nghiên cứu để tạo ra những bước nhảy vọt trong Nông nghiệp, Thủy sản, Y

dược, chế biến thực phẩm, bảo vệ môi trường, năng lượng tái tạo, hóa học và

vật liệu.

Cuối cùng là lĩnh vực Vật lý với robot thế hệ mới, máy in 3D, xe tự lái, các

vật liệu mới (graphene, skyrmions…) và công nghệ nano.

18



Hiện Cách mạng Công nghiệp 4.0 đang diễn ra tại các nước phát triển như

Mỹ, châu Âu, một phần châu Á. Bên cạnh những cơ hội mới, cách mạng

công nghiệp 4.0 cũng đặt ra cho nhân loại nhiều thách thức phải đối mặt.

c. Cơ hội và thách thức:

Mặt trái của Cách mạng Cơng nghiệp 4.0 là nó có thể gây ra sự bất bình

đẳng. Đặc biệt là có thể phá vỡ thị trường lao động. Khi tự động hóa thay thế

lao động chân tay trong nền kinh tế, khi robot thay thế con người trong nhiều

lĩnh vực, hàng triệu lao động trên thế giới có thể rơi vào cảnh thất nghiệp,

nhất là những người làm trong lĩnh vực bảo hiểm, mơi giới bất động sản, tư

vấn tài chính, vận tải.

Báo cáo của Diễn đàn Kinh tế thế giới đã đặt ra vấn đề này theo các giai

đoạn khác nhau. Giai đoạn đầu tiên sẽ là thách thức với những lao động văn

phòng, trí thức, lao động kỹ thuật. Giai đoạn tiếp theo sẽ là lao động giá rẻ,

có thể sẽ chậm hơn. Với sự chuyển động của cuộc cách mạng này, trong

khoảng 15 năm tới thế giới sẽ có diện mạo mới, đòi hỏi các doanh nghiệp

thay đổi.

Sau đó, những bất ổn về kinh tế nảy sinh từ Cách mạng Công nghiệp 4.0 sẽ

dẫn đến những bất ổn về đời sống. Hệ lụy của nó sẽ là những bất ổn về

chính trị. Nếu chính phủ các nước khơng hiểu rõ và chuẩn bị đầy đủ cho làn

sóng cơng nghiệp 4.0, nguy cơ xảy ra bất ổn trên toàn cầu là hồn tồn có

thể.

Bên cạnh đó, những thay đổi về cách thức giao tiếp trên Internet cũng đặt

con người vào nhiều nguy hiểm về tài chính, sức khoẻ. Thơng tin cá nhân

nếu khơng được bảo vệ một cách an tồn sẽ dẫn đến những hệ lụy khôn

lường.

Cách mạng công nghiệp lần 4 mang đến cơ hội, và cũng đầy thách thức với

nhân loại.

d. Việt Nam giải bài toán 4.0:

Nước ta đang trong q trình đẩy mạnh cơng nghiệp hóa, hiện đại hóa đất

nước, cũng như hội nhập quốc tế sâu rộng nhưng trình độ sản xuất trong các

nhà máy, doanh nghiệp phần lớn ở trạng thái của cách mạng công nghiệp lần

thứ 2 và cách mạng công nghiệp lần thứ 3, đồng thời có một số ít yếu tố của

cách mạng công nghiệp 4.0.

19



Để chủ động nắm bắt cơ hội, đưa ra các giải pháp thiết thực tận dụng các lợi

thế, mặt khác giảm thiểu những tác động tiêu cực của CMCN 4.0, đầu tháng

5-2017, Thủ tướng Chính phủ đã ra Chỉ thị về việc tăng cường năng lực tiếp

cận cuộc CMCN lần thứ 4. Trong Chỉ thị, người đứng đầu Chính phủ yêu

cầu các bộ, ngành và các địa phương từ nay đến năm 2020 cần tập trung chỉ

đạo, tổ chức thực hiện có hiệu quả các giải pháp và nhiệm vụ mà Chính phủ

đề ra. Trong đó, nhấn mạnh tập trung thúc đẩy phát triển, tạo sự bứt phá về

hạ tầng kỹ thuật, công tác ứng dụng và nguồn nhân lực công nghệ thông tin truyền thông. Phát triển hạ tầng kết nối số và bảo đảm an toàn, an ninh

mạng, tạo điều kiện cho người dân và doanh nghiệp dễ dàng, bình đẳng

trong việc tiếp cận các cơ hội phát triển nội dung số. Đẩy mạnh hơn nữa ứng

dụng công nghệ thông tin - truyền thông đáp ứng u cầu hiện đại hóa cơng

nghệ thơng tin - truyền thông trong phạm vi cả nước; từng bước tiếp cận,

nghiên cứu và phát triển mạng truyền thông di động 5G, đáp ứng yêu cầu

internet kết nối vạn vật trong thời gian sớm nhất có thể. Bộ Khoa học và

Cơng nghệ chủ trì, phối hợp các bộ, ngành và địa phương kết nối các chương

trình nhiệm vụ khoa học và cơng nghệ nhằm tăng cường năng lực tiếp cận

cuộc CMCN 4.0.

Đáng chú ý, cuộc CMCN 4.0 đòi hỏi nền giáo dục và đào tạo còn nhiều hạn

chế, bất cập lâu nay ở nước ta phải có những cải cách và đổi mới cơ bản,

tồn diện. Cũng chính vì vậy, Thủ tướng Chính phủ đã nhấn mạnh việc thí

điểm và khẩn trương triển khai mơ hình giáo dục STEM trong nhà trường

phổ thông. Giáo dục STEM được hiểu là trang bị cho người học những kiến

thức và kỹ năng cần thiết liên quan đến các lĩnh vực khoa học, công nghệ, kỹ

thuật và tốn học. Việc học các mơn học STEM (mang tính tích hợp cao)

khơng chỉ giúp người học sớm làm quen với các hoạt động trải nghiệm sáng

tạo mà còn giúp họ khả năng định hướng, lựa chọn nghề nghiệp trong tương

lai.

Một trong những hạn chế, yếu kém dễ thấy lâu nay là năng lực nghiên cứu

sáng tạo, sự kết nối giữa các trường đại học và doanh nghiệp trong đào tạo

nghiên cứu và chuyển giao công nghệ hầu như chưa có. Chính vì thế, Nhà

nước cần có cơ chế, chính sách hỗ trợ việc hình thành và phát triển các vườn

ươm khởi nghiệp, đổi mới, sáng tạo trong các trường đại học chuyên đào tạo

20



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Mục tiêu, quan điểm CNH-HĐH

Tải bản đầy đủ ngay(0 tr)

×