Tải bản đầy đủ - 0 (trang)
II. Cơ sở lý thuyết về chức năng quản lý nhà nước về kinh tế.

II. Cơ sở lý thuyết về chức năng quản lý nhà nước về kinh tế.

Tải bản đầy đủ - 0trang

5



của Nhà nước, là tập hợp những nhiệm vụ khác nhau mà Nhà nước phải tiến hành

trong quá trình quản lý kinh tế đất nước.”

2.2. Chức năng của quản lý nhà nước về kinh tế.

Chức năng quản lý nhà nước về kinh tế được hiểu là những nhiệm vụ tổng quát

mà nhà nước phải thực hiện để phát huy vai trò và hiệu lực của mình.

Các chức năng chính:

1. Định hướng cho sự phát triển của nền kinh tế.

2. Tạo lập môi trường cho sự phát triển kinh tế.

3. Điều tiết hoạt động kinh tế.

4. Kiểm tra giám sát hoạt động kinh tế.

Cụ thể:

Chức năng quản lý nhà nước về kinh tế được hiểu là những nhiệm vụ tổng

quát mà nhà nước phải thực hiện để phát huy vai trò và hiệu lực của mình.

2.2.1.Chức năng định hướng:

– Định hướng cho sự phát triển kinh tế là việc xác định con đường và hướng

dự vận động của nền kinh tế nhằm đạt đến mục đích ( mục tiêu ) nhất định.Căn cứ

vào điều kiện kinh tế – xã hội của đất nước trong từng thời kỳ.

– Chức năng định hướng:

+ Trong nền kinh tế thị trường nhà kinh doanh và tổ chức kinh tế được tự chủ

kinh doanh thường chạy theo thị trường một cách bị động, dễ gây ra thua lỗ thất bại

và đổ vỡ,gây thiệt hại cho nền kinh tế.

+ Nhà nước phải định hướng nền kinh tế phát triển theo quỹ đạo và mục tiêu

kinh tế – xã hội đã được Đảng và nhà nước định ra.Nhà nước định hướng phát triển

kinh tế và hướng dẫn các nhà kinh doanh , các tổ chức kinh tế hoạt động định hướng

theo mục tiêu chung của đất nước.

+ Nhà nước sử dụng các công cụ quản lý , cách thức và phương pháp tác động

gián tiếp .



6



2.2.2.Chức năng tạo lập môi trường cho sự phát triển

– Môi trường cho sự phát triển kinh tế là tập hợp tất cả các yếu tố , điều kiện

tạo nên khung cảnh tồn tại và phát triển của nền kinh tế.

– Bao gồm các loại môi trường:

+ Môi trường kinh tế, Môi trường pháp lý, Mơi trường chính trị , Mơi trường

văn hóa – xã hội, Môi trường kỹ thuật, môi trường dân số, môi trường quốc tế

– Nhà nước phải đảm bảo các môi trường cho nền kinh tế phát triển.

– Nhà nước phải làm gì để tạo lập mơi trường cho sự phát triển kinh tế.

2.2.3.Chức năng điều tiết.

– Nhà nước sử dụng quyền năng chi phối của nhà nước lên các hành vi kinh tế

của chủ thể trong nền kinh tế , ngăn chặn các tác động tiêu cực đến quá trình hoạt

động kinh tế,ràng buộc chúng phải tuân thủ các quy định đã có sẵn,nhằm bảo đảm

sự phát triển bình thường của nền kinh tế.

– Lý do nhà nước điều tiết:

+ Nhà nước phải điều tiết nền kinh tế thị trường.

+ Quá trình phát triển kinh tế chịu sự tác động của nhiều nhân tố,yếu tố không

ổn định do nhiều nhân tố khách quan tạo nên nhà nước cần phải điều tiết.

+ Nhà nước điều tiết quan hệ kinh tế vĩ mô , điều tiết quan hệ cung cầu,quan

hệ lao động sản xuất , quan hệ phân phối,quan hệ phân bố các nguồn lực.

– Nhà nước phải làm gì để điều tiết chức năng này :

+ Nhà nước phải xây dựng hệ thống chính sách đồng bộ và thực thi hệ thồng

chính sách .Ví dụ : chính sách tiền tệ,tài chính,thu nhập…

+ Nhà nước bổ sung các hàng hóa khi cần thiết hỗ trợ công dân lập nghiệp.

+ Bổ sung cho thị trường hàng hóa và dịch vụ khi cần thiết.Khi nền kinh tế

cần một số mặt hàng mà tư nhân không cung cấp được.

– Phương thức bổ sung :

+ Bổ sung trực tiếp.

+ Bổ sung gián tiếp nhà nước đóng vai trò tiêu dùng.



7



2.2.4.Chức năng kiểm tra, giám sát.

– Q trình hoạt động kinh tế ln diễn ra khơng bình thường .Do đó thường

xun kiểm tra giám sát để phát hiện những nguy cơ tiêu cực để quản lý.

– Nội dung kiểm tra giám sát :

+ Việc thực hiện đường lối chủ trương, chính sách và các kế hoạch, pháp luật.

+ Việc sử dụng các nguồn lực.

+ Việc bảo vệ môi trường.

+ Khai thác tài nguyên, xử lý chất thải.

+ chất lượng sản phẩm và hàng hóa.

2.3. Các chức năng quản lý nhà nước về kinh tế theo giai đoạn tác động.

Theo giai đoạn tác động, quản lý nhà nước về kinh tế có các chức năng sau:

- Định hướng phát triển kinh tế đất nước: là quyết định trước những nhiệm vụ,

những mục tiêu và những chiến lược phát triển kinh tế đất nước trong khoảng thời

gian thường là 5 năm, 10 năm hoặc lâu hơn. Đây là chức năng cơ bản nhất trong

các chức năng quản lý của Nhà nước và các chức năng quản lý khác phải căn cứ

vào đó để thực hiện.

- Lập kế hoạch, chương trình phát triển kinh tế - xã hội: là tập hợp các mục tiêu

ở cấp quốc gia hay khu vực và các giải pháp nhằm thực hiện các mục tiêu đó. Nhà

nước phải xây dựng các kế hoạch phát triển quốc gia dài hạn và trung hạn. Kế

hoạch dài hạn kéo dài 10 đến 20 năm hoặc lâu hơn, kế hoạch trung hạn kéo dài

trong 5 năm với những mục tiêu và giải pháp cụ thể hơn. Các kế hoạch trung hạn

được cụ thể hóa thành các kế hoạch hàng năm, kết hợp với hệ thống ngân sách

chính phủ và có tính đến viện trợ từ bên ngồi đã được phê duyệt để thực hiện,

triển khai.

- Thiết lập khung khổ pháp luật về kinh tế: là tổng thể các quy phạm pháp luật

do nhà nước ban hành hoặc thừa nhận, nhằm điều chỉnh các mối quan hệ xã hội

phát sinh trong quá trình tổ chức, quản lý và hoạt động sản xuất – kinh doanh giữa

các doanh nghiệp với nhau và với các đơn vị hữu quan khác. Luật kinh tế là hành



8



lang an toàn nhất cho các hoạt động kinh tế, đồng thời xác định địa vị pháp lý cho

các tổ chức và đơn vị kinh tế. Trên cơ sở đó tạo lập cơ sở pháp lý cho các hoạt

động và Nhà nước thực hiện sự quản lý của mình đối với các hoạt động đó.

- Xây dựng và hồn thiện hệ thống chính sách, các cơng cụ và đòn bẩy kinh tế:

Chính sách là tổng thể các phương thức, biện pháp, phương tiện nhất định được

nhà nước sử dụng nhằm tác động đến cá nhân, nhóm người, xã hội để đạt tới các

mục tiêu bộ phận, trong quá trình thực hiện các mục tiêu tổng thể phát triển kinh tế

- xã hội như: chính sách tài chính, chính sách tiền tệ - tín dụng, chính sách kinh tế

đối ngoại.

- Tổ chức và điều hành các hệ thống kinh tế trong nước hoạt động: với chức

năng tổ chức, sản xuất, nhà nước phải hình thành các tổ chức kinh tế theo nghành,

theo vùng, theo các thành phần kinh tế và theo loại hình sản xuất – kinh doanh

cũng như các trung tâm khoa học đào tạo và các đơn vị sự nghiệp, phục vụ cho

phát triển kinh tế. Với chức năng điều hành, Nhà nước phối hợp với hoạt động

giữa các cơ quan, đơn vị trong nền kinh tế quốc dân, đảm bảo những mối quan hệ

cần thiết trong quá trình thực hiện những mục tiêu kế hoạch của đất nước.

- Kiểm tra, kiểm soát nền kinh tế: chức năng này nhằm kịp thời phát hiện những

sai sót, ách tắc, đồng thời phát hiện những cơ hội, vận hội tốt trong quá trình thực

hiện kế hoạch kinh tế, xã hội của đất nước, dự đúng định hướng kế hoạch Nhà

nước đã đề ra.

- Điều chỉnh hoạt động của nền kinh tế: là những tác động bổ sung của Nhà

nước đến nền kinh tế, nhằm sửa chữa những sai sót và tận dụng các thời cơ để phát

triển kinh tế. Điều chỉnh về kinh tế của nhà nước được thực hiện thơng qua các

cơng cụ và chính sách quản lý kinh tế như pháp luật, kế hoạch, chính sách, các đòn

bẩy kinh tế,…

III. Thực tiễn vận dụng các chức năng trong quản lý nhà nước về kinh tế

ở nước ta hiện nay.

3.1. Vai trò quản lý kinh tế của Nhà nước ta:



9



- Khẳng định trước hết bản chất của Nhà nước ta là Nhà nước của dân, do

dân và vì nhân dân. Để quản lý kinh tế, Nhà nước đóng vai trò chủ thể quản lý, làm

cho nền kinh tế tăng trưởng, đi đôi với giải quyết tốt các vấn đề xã hội, tạo điều

kiện để nhân dân sống và làm ăn theo pháp luật;

- Về mặt Nhà nước, thì Nhà nước là cơ quan thực thi quyền lực của nhân

dân, bảo vệ lợi ích của quốc gia, chủ sở hữu những tư liệu sản xuất chủ yếu; vận

hành nền kinh tế bằng cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước theo định

hướng Xã hội chủ nghĩa;

Vai trò của Nhà nước ta trong nền kinh tế thị trường rất nặng nề và quan

trọng:

+ Nhà nước phải tạo điều kiện thúc đẩy thị trường ra đời phù hợp với xu

hướng thời đại, đồng thời phải điều tiết thị trường để nền kinh tế ổn định và phát

triển.

+ Nhà nước phải kiên quyết đấu tranh khắc phục, hạn chế tối đa những

khuynh hướng: phân hóa giàu nghèo quá mức và tâm lý sùng bái đồng tiền, vì

đồng tiền mà chà đạp lên nhân phẩm, đạo đức… đồng thời hạn chế và khắc phục

khuyết điểm, yếu kém của bộ máy Nhà nước.

+ Nhà nước phải vận hành nền kinh tế bằng cơ chế quản lý mới, định hướng

Xã hội chủ nghĩa phù hợp với bản chất của Nhà nước ta.

Như vậy, Nhà nước tạo lập đồng bộ các loại thị trường, quản lý, điều tiết

nhịp nhàng, có hiệu lực làm cho nền kinh tế tăng trưởng và phát triển.

3.2. Chức năng quản lý Nhà nước về kinh tế ở nước ta:

Trong điều kiện chuyển sang nền kinh tế thị trường, được vận hành bằng cơ

chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước. Chức năng quản lý kinh tế của Nhà

nước được xác định là chức năng quản lý kinh tế vĩ mô với các nội dung cơ bản

như sau:



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

II. Cơ sở lý thuyết về chức năng quản lý nhà nước về kinh tế.

Tải bản đầy đủ ngay(0 tr)

×