Tải bản đầy đủ - 0 (trang)
PHẦN BA: SO SÁNH CƠ QUAN CÔNG TỐ Ở HOA KỲ- ANH VÀ VIỆT NAM.

PHẦN BA: SO SÁNH CƠ QUAN CÔNG TỐ Ở HOA KỲ- ANH VÀ VIỆT NAM.

Tải bản đầy đủ - 0trang

2. Về chức năng

Ở Hoa Kỳ: Cơ quan công tố Hoa Kỳ bao gồm cả liên bang và các bang đều

thực hiện chức năng truy tố tội phạm. Tuy nhiên, loại tội cụ thể nào được truy tố

theo luật của liên bang hoặc luật của các bang phụ thuộc vào nhiều yếu tố, rất

phức tạp. Các quy định của luật pháp và thực tiễn áp dụng cho thấy, các tội

phạm do cơ quan liên bang truy tố thường là các tội phạm bn bán, vận chuyển

ma t, tội phạm có tổ chức, tội phạm về tài chính và gian lận mức độ lớn,

những tội phạm xâm hại đến các quyền lợi liên bang như chống lại công chức

liên bang, lừa đảo, gian lận… nhằm vào liên bang. Thêm nữa, có một số loại chỉ

chính quyền liên bang mới có quyền truy tố, bao gồm các tội phạm trong lĩnh

vực hải quan, thuế liên bang, tội gián điệp, phản quốc. Chính quyền các bang

truy tố hầu hết các loại tội phạm nhằm vào cá nhân, như giết người và cố ý gây

thương tích, các tội xâm phạm sở hữu như cướp, trộm cắp. Nhìn chung, số vụ án

các bang xử lý lớn hơn rất nhiều so với con số của liên bang. Mặc dù các bang

có thẩm quyền lớn trong việc truy tố hầu hết các loại tội phạm nêu trên, nhưng

họ chỉ có thể điều tra và truy tố các tội phạm xảy ra trên địa bàn lãnh thổ của

bang. Thẩm quyền của liên bang thì mở rộng trên phạm vi tồn liên bang. Do

vậy, liên bang có khả năng tốt hơn khi điều tra và truy tố các tội phạm phức tạp,

xảy ra trên bình diện rộng.7

Ở Anh: Việc điều tra thuộc trách nhiệm của lực lượng cảnh sát. Trước khi

đưa vụ án ra truy tố, Viện công tố Anh chịu trách nhiệm việc thẩm định, đánh

giá chứng cứ một cách độc lập và toàn diện. Chức năng của cơ quan công tố

Anh chủ yếu là thực hiện chức năng truy tố tội phạm, sự tham gia của cơ quan

cơng tố vào q trình điều tra là khá mờ nhạt, họ chỉ hướng dẫn cảnh sát điều tra

vụ án chứ không được can thiệp vào các biện pháp cụ thể của cảnh sát. Ở Anh,

Viện cơng tố chỉ có vai trò như là cầu nối giữa Cơ quan điều tra và Tồ án. Cơ

quan cơng tố Anh cũng khơng tham gia vào quá trình giải quyết các vụ án dân



7 Tạp chí Nghiên cứu pháp luật số 91, tháng 2/2007



12



sự, trừ trường hợp đối với vụ án dân sự mà Chính phủ là bị đơn, khi đó cơ quan

cơng tố sẽ tham gia tố tụng với tư cách là luật sư công.

Ở Việt Nam:

Theo quy định tại Điều 2 Luật tổ chứcViện kiểm sát nhân dân 2014: Viện

kiểm sát nhân dân thực hành quyền công tố và kiểm sát các hoạt động tư pháp

theo quy định của Hiến pháp và pháp luật. Viện kiểm sát kiểm sát nhân dân tối

cao thực hành quyền công tố và kiểm sát các hoạt động tư pháp, góp phần bảo

đảm cho pháp luật được chấp hành nghiêm chỉnh và thống nhất. Các Viện kiểm

sát nhân dân địa phương thực hành quyền công tố và kiểm sát các hoạt động tư

pháp ở địa phương mình. Các Viện kiểm sát quân sự thực hành quyền công tố và

kiểm sát các hoạt động tư pháp theo quy định của pháp luật.

Ngoài ra, theo quy định của Điều 20 Luật tổ chức Viện kiểm sát nhân dân

2014 thì Cơ quan Điều tra của VKSNDTC và Viện kiểm sát quân sự trung ương

sẽ được tiến hành điều tra một số loại tội phạm xâm phạm hoạt động tư pháp, tội

phạm về tham nhũng, chức vụ xảy ra trong hoạt động tư pháp theo quy định của

luật mà người phạm tội là quân nhân, cán bộ, công chức thuộc Cơ quan điều tra,

Tòa án, Viện kiểm sát nhân dân, cơ quan thi hành án, người có thẩm quyền tiến

hành hoạt động tư pháp.

3. Về vị trí

Ở Hoa Kì: trách nhiệm điều tra, truy tố tội phạm thuộc nhánh quyền lực

hành pháp. Tất cả các công tố viên của Hoa Kỳ đều thuộc Bộ Tư pháp dưới

quyền của Tổng chỉ huy của Bộ trưởng Bộ tư pháp.

Cơng tố Hồng gia Anh là cơ quan độc lập, thuộc nhánh hành pháp, thực

hiện chức năng truy tố tội phạm.

Theo Điều 107 Hiến pháp 2013 và Luật Tổ chức Viện kiểm sát nhân dân quy

định: Viện kiểm sát nhân dân là Cơ quan thực hành quyền công tố, kiểm sát hoạt

động tư pháp của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Toàn bộ hệ thống



13



Viện kiểm sát nhân dân, Viện kiểm sát quân sự các cấp đặt dưới sự quản lý, chỉ

đạo và điều hành của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao.

4. Về bổ nhiệm Công tố viên, Kiểm sát viên

Ở Hoa Kỳ:

Có 94 Tòa án quận ở Mỹ và có 93 Chưởng lý liên bang. Số lượng các

Chưởng lý và công tố viên liên bang ở mỗi quận phụ thuộc vào số lượng các vụ

việc ở mỗi quận (cả lĩnh vực hình sự và dân sự). Chẳng hạn, Văn phòng Chưởng

lý liên bang quận Nam NewYork (Manhattan) có đội ngũ nhân viên nhiều hơn

Văn phòng tư pháp thuộc quận Connecticut. Các nhân viên thuộc Vụ hình sự

thuộc Bộ Tư pháp liên bang ở thủ đơ có quyền truy tố mọi tội phạm xảy ra trên

tất cả các quận tồn nước Mỹ, nhưng đứng đầu đội ngũ cơng tố viên là 93 giám

đốc Chưởng lý liên bang và các chưởng lý dưới quyền, trợ lý chưởng lý liên

bang.8

Ở cấp liên bang hiện nay, ngồi một văn phòng Cơng tố liêng bang đặt tại

Bộ tư pháp còn có tổng cộng 93 văn phòng Cơng tố liên bang nữa đăth ở 93

quận khác nhau. Tất cả các văn phòng cơng tố liên bang trên toàn quốc hoạt

động độc lập và khơng phải là cấp dưới của văn phòng cơng tố liên bang đặt tại

Bộ tư pháp. Người đứng đầu mỗi văn phòng cơng tố liên bang đều chịu sự lãnh

đạo trực tiếp của Tổng trưởng lý liên bang- hay còn gọi là là Tổng công tố liên

bang và đâu cũng là bộ trưởng bộ tư pháp liên bang

Tổng chưởng lý liên bang do tổng thống bổ nhiệm dưới sự phê chuẩn của

Thượng viện. Tổng chưởng lý liên bang chịu sự điều hành, chỉ đạo của Tổng

thống nhưng không phải chịu trách nhiệm trước Thượng viện. Những người

được chỉ định phải có quyền lực ở hạt mà họ được bổ nhiệm và phải là luật sư.

Họ làm việc chính thức trong một nhiệm kỳ bốn năm nhưng có thể được tái bổ

nhiệm không thời hạn hoặc bị bãi miễn tùy theo quyết định của tổng thống. Các

phó chưởng lý được tổng chưởng lý Hoa Kỳ bổ nhiệm chính thức, mặc dù trên

thực tế họ được chưởng lý nhà nước lựa chọn cho hạt của mình; người chưởng

8 Tạp chí Nghiên cứu pháp luật số 91, tháng 2/2007



14



lý nhà nước này sẽ chuyển quyền lựa chọn cho tổng chưởng lý để phê chuẩn.

Phó chưởng lý có thể bị tổng chưởng lý sa thải.

Còn ở cấp tiểu bang, mỗi bang đều có một tổng chưởng lý bang – cũng

chính là Bộ trưởng Bộ tư pháp bang. Cơng chức này đảm trách tồn bộ việc truy

tố những tội phạm theo pháp luật thuộc thẩm quyền của cơ quan xét xử của tiểu

bang mình. Tổng chưởng lý ở các tiểu bang đều nằm trong chính quyền hành

pháp và tùy theo pháp luật từng bang, mặc dù cơ chế tuyển chọn, bổ nhiệm ít

nhiều khác nhau nhưng hầu hết đều do Thống đốc –người đứng đầu chính quyền

hành pháp bang bổ nhiệm và chỉ chịu trách nhiệm trước Thống đốc chứ không

chịu trách nhiệm trước Nghị viện bang hay bất kì cơ quan nào khác. Khác với

công tố viên liên bang được thiết lập bằng sự giới thiệu, bổ nhiệm, hầu hết

những công tố viên ở tiểu bang đều được hình thành theo cơ chế bầu cử, do cử

tri trực tiếp bỏ phiếu bầu ra.9

Ở Anh, Tổng công tố là người đứng đầu cơ quan công tố Hoàng gia do Tổng

Chưởng lý và giám sát hoạt động. Tổng Chưởng lý là người được chính phủ bổ

nhiệm với tư cách là cố vấn viên pháp lý của chính phủ, đại diện cho chính phủ

trước Tòa án để bảo vệ các lợi ích cơng.

Cơng tố viên Hồng gia Anh do Tổng công tố bổ nhiệm. Ở Anh hiện có luật

cơng tố viên hồng gia Anh, tuy nhiên luật này chỉ để cập đến các nguyên tắc

khi công tố viên thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của mình trong q trình truy tố

tội phạm để đảm bảo cơng lý mà không quy định về ngạch, bậc, thời hạn bổ

nhiệm, nhiệm kỳ, thủ tục bổ nhiệm, miễn nhiệm cách chức.

Trên thưc tiễn, để được Tổng công tố bổ nhiệm là Cơng tố viên Hồng gia,

người đó phải là luật sư tư vấn có chứng chỉ hành nghề tại Anh hoặc xứ Wales

hoặc là luật sư tranh tụng đăng ký hoạt động tại đoàn luật sư Anh. Trong khá

nhiều trường hợp, một luật sư vừa có thể hành nghề như luật sư tư vấn/ luật sư

tranh tụng trong một vụ án, lại có thể được Tổng cơng tố th để làm công tố

viên trong một vụ án khác.

9 Nguyễn Anh Hùng- Viện nghiên cứu Chấu Mỹ, Báo Châu Mỹ ngày nay,số 01/2008



15



Ở Việt Nam:

Luật tổ chức Viện kiểm sát nhân dân quy định tại Điều 74 như sau: Kiểm sát

viên là người được bổ nhiệm theo quy định của pháp luật để thực hiện chức

năng thực hành quyền công tố, kiểm sát hoạt động tư pháp. Do đó, luật này cũng

quy định về tiêu chuẩn chung để trở thành Kiểm sát viên như sau:

“1. Là công dân Việt Nam trung thành với Tổ quốc và Hiến pháp nước Cộng

hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, có phẩm chất đạo đức tốt, liêm khiết, trung

thực, bản lĩnh chính trị vững vàng, có tinh thần kiên quyết bảo vệ pháp chế xã

hội chủ nghĩa.

2. Có trình độ cử nhân luật trở lên.

3. Đã được đào tạo về nghiệp vụ kiểm sát.

4. Có thời gian làm công tác thực tiễn theo quy định của Luật này.

5. Có sức khỏe bảo đảm hồn thành nhiệm vụ được giao.”

Ngạch Kiểm sát viên Viện kiểm sát nhân dân gồm có: Kiểm sát viên Viện

kiểm sát nhân dân tối cao; Kiểm sát viên cao cấp; Kiểm sát viên trung cấp; Kiểm

sát viên sơ cấp. Mỗi ngạch Kiểm sát viên phải có những điều kiện riêng ngồi

những tiêu chuẩn chug vừa trình bày và được cụ thể hóa tại Điều 77,78,79,80

Luật tổ chức VKSND 2014.

5. Về mối quan hệ giữa các cơ quan

Ở Hoa Kỳ: Cơ quan điều tra Hoa kỳ có vị trí tương đối độc lập và không bị

giám sát chặt chẽ bởi cơ quan công tố trong quá trình điều tra. Về mối quan hệ

giữa cơ quan cơng tố và Tòa án, có một ngun tắc cơ bản được ghi nhận trong

Hiến pháp Hoa kỳ hơn 200 năm qua chi phối mối quan hệ giữa 2 cơ quan này,

đó là nguyên tắc độc lập xét xử của Tòa án. Theo đó, khơng có một thiết chế



16



nào, một cơ quan nào, trong đó có cả cơ quan cơng tố, có thẩm quyền giám sát

hoạt động của Tòa án. Tòa án xét xử độc lập và chỉ tuân theo pháp luật. Cơ quan

công tố không thực hiên bất kỳ sự giám sát nào đối với hoạt động của Tòa án.

Ở Anh: nhìn chung cơ quan cơng tố hồng gia Anh chỉ thực hiện chức năng

truy tố, sự tham gia của cơ quan công tố, công tố viên vào quá trình điều tra là

khá mờ nhạt chỉ hướng dẫn cảnh sát điều tra các vụ án, xem xét lại và ra quyết

định truy tố, do vậy gần như chỉ là cầu nối giữa cơ quan điều tra và Tòa án. Cơ

quan khơng tham gia vào q trình giải quyết các vụ án dân sự, trừ trường hợp

đối với vụ án dân sự mà Chính phủ là bị đơn, khi đó cơ quan cơng tố sẽ tham gia

tố tụng với tư cách là luật sư công.

Ở Việt Nam:

Mối quan hệ giữa Viện kiểm sát và Tòa án là mối quan hệ phối hợp chế ước:

Khác với tố tụng hình sự Mỹ thì Viện kiểm sát Việt Nam còn thực hiện chức

năng kiểm sát hoạt động tư pháp tức là hoạt động xét xử của Tòa án có chịu sự

giám sát từ phía viện kiểm sát. Mối quan hệ giữa cơ quan điều tra, Viện kiểm sát

là mối quan hệ phối hợp chế ước. Khác với tố tụng hình sự Hoa Kỳ, Viện kiểm

sát còn kiểm sát sự tuân theo pháp luật của Cơ quan điều tra trong hoạt động

khởi tố, điều tra vụ án hình sự. Cụ thể, Viện kiểm sát đề ra các yêu cầu điều tra

đối với cơ quan điều tra, Viện kiểm sát giám sát, yêu cầu, hủy bỏ các quyết định,

hành vi khơng có căn cứ, trái pháp luật của Cơ quan điều tra và Điều tra viên,

nhằm đảm bảo việc khởi tố, điều tra vụ án đúng pháp luật…

C. KẾT LUẬN

Cơ quan công tố ở Anh và Mỹ đều có vai trò chung là thực hành quyền cơng

tố đối với vụ án hình sự. Trong tố tụng hình sự của hai nước này, cơ quan cơng

tố giữ vai trò độc lập và có vị trí rất quan trọng. Nghiên cứu vai trò của cơ quan

cơng tố hai nước Anh và Mỹ giúp chúng ta có cái nhìn bao quát hơn về hệ thống

các nước thuộc hệ thống Common Law và hiểu hơn về vị trí cỉa cơ quan công tố.



17



DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Nguyễn Anh Hùng- Viện nghiên cứu Châu Mỹ, Báo Châu Mỹ ngày nay,

số 01/2008

2. Tạp chí Nghiên cứu pháp luật số 91, tháng 2/2007.

3. Tập bài giảng Tư pháp hình sự so sánh, Trường đại học kiểm sát Hà Nội,

Hà Nội, 2018.

4. TS. Tơ Văn Hòa, Những mơ hình tố tụng điển hình trên thế giới.



18



MỤC LỤC



19



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

PHẦN BA: SO SÁNH CƠ QUAN CÔNG TỐ Ở HOA KỲ- ANH VÀ VIỆT NAM.

Tải bản đầy đủ ngay(0 tr)

×