Tải bản đầy đủ - 0 (trang)
Ý THỨC PHÁP LUẬT CHO SINH VIÊN TỈNH QUẢNG NINH HIỆN NAY

Ý THỨC PHÁP LUẬT CHO SINH VIÊN TỈNH QUẢNG NINH HIỆN NAY

Tải bản đầy đủ - 0trang

tâm du lịch quốc tế, là một trong những đầu tàu kinh tế của miền Bắc và cả nước”

[130, tr 2]. “tốc độ tăng trưởng bình quân giai đoạn 2011 - 2020 đạt 12% 13%/năm, trong đó giai đoạn 2011 - 2015 đạt 9,5% -10,5%/năm; giai đoạn 2016 2020 đạt 14% - 15%/năm; giai đoạn 2020 - 2030 đạt khoảng 6,7%/năm” [130, tr 2].

Cùng với sự phát triển của nền kinh tế nói chung, kinh tế tỉnh Quảng Ninh

trong những năm gần đây cũng đạt được những thành tựu đáng kể, tốc độ tăng

trưởng kinh tế nhanh, theo đó tốc độ tăng trưởng kinh tế (GRDP) của Quảng Ninh

trong năm 2016 đạt 10,1 %, năm 2017 đạt 10,2%, đạt kế hoạch đề ra và tăng trưởng

cao so với mặt bằng chung của cả nước. Bên cạnh những thành tựu đã đạt được,

những mặt tích cực khơng thể phủ nhận do quá trình đổi mới đem lại, kinh tế thị

trường và tốc độ phát triển kinh tế - xã hội cũng nảy sinh những biểu hiện tiêu cực,

ảnh hưởng đến ý thức pháp luật, lối sống theo pháp luật cho người dân nói chung và

sinh viên tỉnh Quảng Ninh nói riêng. Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Quảng Ninh

lần thứ XIV, nhiệm kỳ 2015 - 2020 đã chỉ rõ: Tình hình tội phạm, vi phạm pháp

luật đã được kiềm chế, kiểm sốt nhưng còn tiềm ẩn phức tạp.

Trong nền KTTT, vì lợi nhuận con người sẵn sàng vi phạm các quy tắc,

chuẩn mực đạo đức xã hội như lừa đảo, hãm hại nhau… miễn sao có nhiều tiền, con

người khơng còn quan tâm đến người khác, thậm chí là chính sự phát triển tồn diện

của mình. Vì thế đã làm tha hóa đạo đức một bộ phận dân cư, đi ngược lại lợi ích

của nhân dân. Các hành vi vi phạm pháp luật ngày càng gia tăng như: tham nhũng,

nhận hối lộ, trốn thuế, làm hàng giả, tham gia các tệ nạn xã hội, ô nhiễm môi trường

sinh thái, các hiện tượng suy thoái đạo đức ngày càng diễn ra mạnh mẽ, trở thành

phổ biến trong xã hội. Trong báo cáo chính trị của Ban chấp hành Trung ương khóa

VIII, trình tại Đại hội IX, Đảng ta khẳng định: “Tình trạng tham nhũng và sự suy

thối về tư tưởng, chính trị, đạo đức, lối sống của một bộ phận không nhỏ cán bộ,

đảng viên gây bất bình và làm giảm lòng tin trong nhân dân” [31, tr. 67]. Đại hội

Đảng lần thứ XI cũng tiếp tục nhận định: “Tình trạng suy thối về chính trị, tư

tưởng, đạo đức, lối sống của một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên, tệ quan

liêu, tham nhũng, lãng phí còn nghiêm trọng” [31, tr. 29].



75



Mặt trái của KTTT đang làm cho những tệ nạn xã hội ngày một gia tăng, tác

động xấu đến lối sống, lôi kéo một bộ phận sinh viên vào tệ nạn xã hội gây những

bất ổn trong xã hội, uy hiếp cuộc sống bình yên của nhiều gia đình trong xã hội.

Việc mở cửa nền kinh tế, mở rộng giao lưu văn hóa có những ảnh hưởng, tác động

đến truyền thống, đạo đức xã hội, một số nét đẹp trong đạo đức truyền thống bị

pháp vỡ, đạo đức xã hội có biểu hiện xuống cấp (tham nhũng, bn lậu, trốn thuế,

mại dâm, ma túy...), YTPL trong nhân dân nói chung và sinh viên nói riêng chưa

cao, việc tuân thủ pháp luật chưa được coi trọng. Trong xã hội ta hiện nay, một số

người vì lợi nhuận cao mà họ cũng bất chấp pháp luật, sẵn sàng vi phạm pháp luật,

hệ thống pháp luật thiếu đồng bộ, còn có nhiều kẽ hở, việc thực thi pháp luật còn

nhiều hạn chế. Nếu những hạn chế này không được ngăn chặn một cách kịp thời

bằng các biện pháp hữu hiệu thỡ sẽ có những tác động tiêu cực vào q trình xây

dựng ý thức và lối sống theo pháp luật của nhiều thành viên trong xã hội trong đó có

một bộ phận không nhỏ là sinh viên. Xã hội càng phát triển, nhu cầu hiểu biết pháp

luật và vận dụng pháp luật trong các hoạt động kinh tế hay để bảo vệ quyền và lợi

ích hợp pháp của mỗi cá nhân trong xã hội càng lớn. Do đó, ngồi việc trang bị các

kiến thức văn hoá, khoa học kỹ thuật, việc phổ biến, giáo dục YTPL vào nhà trường

nhằm trang bị những tri thức pháp luật cơ bản cho sinh viên, giáo dục ý thức tự giác

tuân thủ pháp luật cho các công dân trẻ - chủ nhân tương lai của đất nước là việc

làm đúng đắn, cần thiết và cấp bách đáp ứng đòi hỏi khách quan của sự phát triển

của xã hội nhằm nâng cao dân trí pháp lý cho các em.

Hai là, đặc điểm tâm sinh lý của sinh viên tỉnh Quảng Ninh.

Mỗi lứa tuổi khác nhau đều có những đặc điểm tâm sinh lý nổi bật, ở đây tác

giả chỉ đề cập đến sinh viên những người có hoạt động chủ đạo là học tập để tiếp

thu kiến thức, kỹ năng, kỹ xảo nghề nghiệp. Tìm hiểu đặc điểm tâm sinh lý sinh

viên là một khâu quan trọng khơng thể thiếu trong q trình nâng cao YTPL cho đối

tượng này. Người học trong các trường thuộc hệ thống giáo dục quốc dân đa số

thuộc lứa tuổi đang trong giai đoạn phát triển, có nhiều biến động về thể chất lẫn

tâm hồn, điều này có tác động lớn đến tâm sinh lý của các em.

Về tâm, sinh lý: Ở lứa tuổi này, tâm lý các em có nhiều biến động rất nhạy

76



cảm, dễ xúc động, dễ bị kích động, bị tác động bởi các yếu tố bên ngoài như phim,

ảnh, các hoạt động văn hoá xã hội. Khi cơ thể phát triển tạo ra các nhu cầu tìm

hiểu sự việc, những ham muốn về sinh lý, về giới tính cộng với tính tò mò muốn

biết hết mọi việc, vì thế, nếu không được giáo dục, không được dạy bảo dễ nảy

sinh các tâm lý lệch lạc dẫn đến hành vi phạm tội, do không được giáo dục, thiếu

hiểu biết về cuộc sống nói chung và các hiểu biết về pháp luật nói riêng.

Về nhận thức: Đa số sinh viên trong giai đoạn này có tâm, sinh lý chưa ổn

định, suy nghĩ chưa chín chắn, tính cách hay thay đổi. Đa số các em chưa nhận thức

đầy đủ được tính chất hành vi của bản thân mà chỉ hành động theo cảm tính.

Về đặc điểm tình cảm, thói quen, lối sống: lứa tuổi sinh viên đang bước vào

ngưỡng cửa của cuộc đời, có định hình về tình cảm nhất định, các em đang định

hình những giá trị mới về bản thân và cuộc sống. Phạm vi tiếp xúc với con người và

môi trường xã hội ngày càng rộng đã thúc đẩy quá trình xúc cảm tình cảm chuyển

biến theo xu hướng mới. Thói quen ở lứa tuổi này đã tương đối ổn định, do vậy việc

thay đổi thói quen cũ khơng dễ dàng. Thói quen tốt dễ củng cố và phát triển thành

những đặc trưng của lối sống tốt tích cực. Ngược lại, thói quen xấu nếu khơng khắc

phục ngay sẽ dẫn đến thói hư hỏng, suy thối nhân cách nhanh chóng.

Dưới góc độ xã hội, đây là lứa tuổi bắt đầu được phép tham gia một số quan

hệ xã hội nhất định, được pháp luật cơng nhận là có năng lực hành vi trong một vài

quan hệ xã hội, đồng thời cũng bắt đầu phải chịu sự điều chỉnh của pháp luật, phải

chịu trách nhiệm về hành vi của mình khi tham gia các quan hệ xã hội. Ở lứa tuổi

này, các em rất dễ sa ngã, dễ bị rủ rê, lôi kéo vào các hành vi phạm tội do đặc tính

hiếu động, tò mò của tuổi trẻ, nhưng cũng dễ uốn nắn, dễ tiếp thu các điều hay, điều

tốt khi được định hướng, được giáo dục ngay từ giai đoạn này.

Một số biểu hiện tâm lý của sinh viên yếu kém đạo đức, dễ vi phạm pháp luật

diễn ra như sau: một là, giai đoạn tập nhiễm, các em dễ bị cám dỗ, khơng có khả

năng đề kháng trước thói xấu, bắt đầu có biểu hiện bng thả; hai là, giai đoạn phát

triển gồm những hoạt động tiêu cực dần chiếm ưu thế trong đời sống sinh viên yếu

kém; ba là, giai đoạn nghiêm trọng, gồm những hoạt động tiêu cực trở thành chủ yếu

trong đời sống và dẫn đến sự biễn chất về nhân cách.

77



Những đặc điểm về tâm sinh lý trên của sinh viên có tác động, ảnh hưởng rất

lớn đến quá trình nhận thức và hành động của các em, nếu khơng có sự định hướng,

tác động giáo dục theo các mục tiêu, chuẩn mực xã hội thì rất dễ bị lơi kéo vào các

việc làm, các hành vi xấu.

3.2. Thực trạng ý thức pháp luật và giáo dục ý thức pháp luật cho sinh

viên tỉnh Quảng Ninh hiện nay.

3.2.1. Thực trạng ý thức pháp luật của sinh viên tỉnh Quảng Ninh hiện nay.

YTPL là nền tảng của lối sống theo pháp luật. YTPL được hình thành ở mỗi

cá nhân trên cơ sở sự hiểu biết về pháp luật, thái độ tâm lý của con người đó đối với

pháp luật và khả năng vận dụng tri thức pháp luật vào thực tế. Con người ta, nếu

mất YTPL dĩ nhiên khơng thể hình thành một lối sống theo pháp luật được. Trước

hết phải khẳng định, YTPL không phải lúc nào tỷ lệ thuận với lối sống theo pháp

luật. Tuy nhiên, ở một khía cạnh khác cũng cần nhận thấy là khơng thể có một lối

sống theo pháp luật với mức độ cao nếu trạng thái YTPL còn thấp. Tất cả có thể lý

giải bởi mỗi yếu tố có tính độc lập tương đối của nó và trong quá trình tồn tại lại

chịu sự tác động đa chiều của nhiều yếu tố khác nữa. Thực tế cho thấy ngay cả

những quốc gia văn minh có trình độ văn hóa pháp lý, YTPL rất cao cũng tồn tại cả

những lối sống phi pháp luật thậm chí có cả những hành vi dã man, phi nhân tính.

Ý thức chỉ có thể được hiện thực hóa các nội dung, giá trị thông qua đời sống

hiện thực của con người. Theo đó, lối sống được hình thành từ mọi cá nhân, xã hội

là hình ảnh hiện thực về ý thức, sự hiểu biết của mỗi con người. Lối sống theo pháp

luật chính là yếu tố phản ảnh ý thức pháp luật của từng loại chủ thể trong đời sống

pháp lý. Điều này có ý nghĩa nhất định khi nhìn vào thực trạng của đời sống pháp lý

nói chung và lối sống theo pháp luật nói riêng, chúng ta có thể đánh giá về thực

trạng của YTPL ở từng giai đoạn, trong từng điều kiện hoàn cảnh cụ thể. Như vậy,

YTPL là cơ sở, nền tảng để định hướng và điều tiết hoạt động thực hiện pháp luật

của các chủ thể; đồng thời là tiền đề để hình thành thói quen "sống và làm việc theo

pháp luật" trong xã hội. Vì thế, việc phát huy vai trò của YTPL nhằm xây dựng lối

sống theo pháp luật cho sinh viên tỉnh Quảng Ninh hiện nay là một trong những yêu

cầu bức thiết trong sự phát triển chung của tỉnh.

78



Hiện nay, hệ thống giáo dục của tỉnh Quảng Ninh từng bước được hoàn thiện

và phát triển với nhiều loại hình trường lớp, từ mầm non đến đại học, trong đó có

12 trường đại học, cao đẳng (02 trường đại học, 01 phân hiệu đại học, 09 trường

cao đẳng) với tổng số 12.829 sinh viên. Quy mô, chất lượng đào tạo các ngành học,

bậc học của các trường cơ bản được giữ vững và ổn định. Cơ cấu ngành nghề đào

tạo phong phú và đa dạng. Song song với việc đào tạo, bồi dưỡng kiến thức, nghiệp

vụ chuyên môn, các trường đại học, cao đẳng của tỉnh đã quan tâm nhiều hơn đến

giáo dục các giá trị đạo đức, lối sống, pháp luật cho sinh viên với nhiều nội dung và

hình thức phong phú thơng qua các giờ học chính khố, các hoạt động ngoại khoá.

Phần lớn sinh viên các trường đại học, cao đẳng của tỉnh có ý thức tu dưỡng, chăm

chỉ học tập, phấn đấu trở thành những cơng dân có ích, sống có hồi bão và lý

tưởng; đó là lối sống có mục đích, có lý tưởng tốt đẹp phù hợp với xu thế chung của

tồn xã hội. Tuy nhiên, vẫn còn một bộ phận khơng nhỏ sinh viên có động cơ, thái

độ học tập không đúng, vi phạm kỷ luật học tập, thiếu tơn trọng thầy cơ; thiếu ý chí

phấn đấu, thờ ơ với các vấn đề chính trị, các hoạt động xã hội, mơ hồ về lý tưởng cách

mạng. Thực trạng YTPL của sinh viên tỉnh Quảng Ninh vừa mang tính khách quan

vừa mang tính chủ quan, vừa có những ưu điểm cần phát huy vừa có những hạn chế

cần khắc phục. Thực trạng này được thể hiện ở một số nội dung cơ bản sau:

* Thực trạng nhận thức và hiểu biết pháp luật của sinh viên tỉnh Quảng Ninh

Nhận thức pháp luật có thể hiểu đó là khả năng hiểu biết hay trình độ hiểu

biết về các quy định của Hiến pháp cũng như các quy định cụ thể của pháp luật.

Trong những năm qua, nhờ sự quan tâm của Đảng ủy, Ban Giám hiệu nhà

trường cùng với sự phấn đấu vươn lên của đội ngũ giảng viên, sự nỗ lực phấn đấu

của sinh viên, việc triển khai công tác giáo dục YTPL cho sinh viên tỉnh Quảng

Ninh đã đạt được nhiều mặt tích cực. Trước hết, trình độ hiểu biết về pháp luật của

sinh viên ngày được nâng cao. Có thể nhận thấy rằng, nhận thức pháp luật nói

chung của sinh viên tỉnh Quảng Ninh hiện nay đã được nâng lên, đa số các em đã

có những hiểu biết nhất định về các quy định của pháp luật, hiểu được những vấn

đề nền tảng cơ bản của pháp luật. Chẳng hạn, hiểu về pháp luật là hệ thống những

quy tắc xử sự do nhà nước ban hành, bắt buộc mọi người phải thực hiện bằng

79



quyền lực của nhà nước. Các em cũng đã được trang bị một số kiến thức cơ bản về

pháp luật, về quyền và nghĩa vụ của cơng dân, do đó, "Pháp luật" khơng còn là khái

niệm quá mơ hồ đối với các em. Khi được hỏi "Theo em pháp luật là gì?" có 839

trên tổng số 1784 em chiếm tỷ lệ 47.02% trả lời chính xác và tương đối chính xác

khái niệm pháp luật (xem Phụ lục 4, bảng 4.3). Kết quả này thể hiện nhận thức về

pháp luật của sinh viên đã được nâng lên cũng như công tác giáo dục YTPL cho sinh

viên trong các trường cao đẳng và đại học tỉnh Quảng Ninh bước đầu đạt được những

thành công nhất định. Thái độ, niềm tin của sinh viên đối với pháp luật đã có những

chuyển biến tích cực. Giáo dục YTPL là hoạt động quan trọng tác động đến tâm lý,

tư tưởng, góp phần đắc lực trong việc hình thành và nâng cao YTPL cho sinh viên,

qua đó xây dựng thói quen sống và làm việc theo Hiến pháp và pháp luật của sinh

viên. Ngoài sự hiểu biết pháp luật, nhiều em đã có ý thức tự giác thực hiện nghiêm

chỉnh pháp luật mà trước mắt chính là các nội quy, quy định trong nhà trường.

Tuy nhiên, mức độ hiểu biết pháp luật của sinh viên tỉnh Quảng Ninh nói

chung chưa cao. Nhận thức chung về pháp luật của các em đã được nâng lên đáng

kể song hiểu biết về những qui định pháp luật cụ thể của các em còn hời hợt, thiếu

chính xác khi đi vào những nội dung cụ thể của một số ngành luật như bộ luật hình

sự, dân sự, luật hơn nhân gia đình, khiếu nại hay tố cáo quy định về cái gì, hay có

những nội dung cơ bản gì thì các em lại không nắm được. Cụ thể với câu hỏi Anh

(chị) hãy đánh dấu vào những văn bản luật mà em đã từng đọc? Trong tổng số 1784

sinh viên được hỏi thì có 14.68% trả lời đã từng đọc Hiến pháp, Bộ luật Lao động

(28.41%), Luật Hơn nhân và gia đình (26.40%), Luật Giao thơng đường bộ

(31.61%), Bộ luật Hình sự (10.93%), Bộ luật Dân sự (13.34%) (xem Phụ lục 4,

bảng 4.3). Như vậy, có thể thấy các em đã có những hiểu biết ban đầu, thô sơ về

pháp luật nhưng một số những nội dung cơ bản, thông dụng trong một số ngành luật

cụ thể thì các em hầu như khơng hiểu sâu và đầy đủ. Không những thiếu hiểu biết

pháp luật mà sự hiểu biết đó nhiều khi bị bóp méo và bị xuyên tạc theo cách hiểu

chủ quan của các em. Những yêu cầu nghiêm ngặt của pháp luật trở nên lỏng lẻo,

khơng mang tính bắt buộc đối với riêng ai. Nhận thức pháp luật hạn chế làm cho

sinh viên chưa đánh giá hết tính chất nguy hiểm khi thực hiện hành vi vi phạm pháp

80



luật, chưa biết đối chiếu giữa hành vi với qui định pháp luật. Với những hiểu biết đó

chưa đủ để giúp các em ứng dụng vào cuộc sống. Ở độ tuổi này hầu hết sinh viên

tỉnh Quảng Ninh phụ thuộc vào gia đình, được gia đình chăm lo, nên các em ít va

chạm cuộc sống, do đó nhiều em ít quan tâm đến pháp luật. Một bộ phận sinh viên

khác, nhận thức được tầm quan trọng của pháp luật nhưng vì thiếu kênh thơng tin

nên kiến thức pháp luật mờ nhạt, tản mạn. Việc thiếu hụt những kiến thức liên quan

đến các chuẩn mực pháp luật, quyền và nghĩa vụ công dân, quyền và nghĩa vụ của

học sinh, sinh viên, kỹ năng tự bảo vệ trước hành vi bạo lực...còn rất phổ biến. Câu

hỏi đối với 25 giảng viên luật: Thầy (Cô) đánh giá như thế nào về mức độ hiểu biết

kiến thức pháp luật của sinh viên trong nhà trường? Kết quả như sau: Mức độ hiểu

biết cao (20.00%); trung bình (56.00%); thấp (16.00), rất thấp (8.00%) (xem Phụ

lục 4, bảng 4.2). Cũng với câu hỏi trên, ý kiến của 31 cán bộ quản lý như sau:

Mức độ hiểu biết cao (16.13%); trung bình (46.16%); thấp (25.81%); rất thấp

(12.90%) (xem Phụ lục 4, bảng 4.1). Như vậy, hiểu biết pháp luật một cách

chung chung, thiếu chính xác là đặc điểm của lứa tuổi sinh viên tỉnh Quảng Ninh

hiện nay. Điều này hoàn toàn dễ hiểu, bởi ở độ tuổi này được gia đình bảo đảm về

cuộc sống, các mối quan hệ xã hội còn hạn chế, do đó các em khơng quan tâm

đến các quy định của pháp luật.

* Thực trạng về thái độ đối với pháp luật của sinh viên tỉnh Quảng Ninh.

Vai trò của pháp luật trong đời sống xã hội là hết sức quan trọng, mục tiêu

hiện nay của Đảng và Nhà nước ta là xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ

nghĩa. Giáo dục YTPL là một nội dung quan trọng trong nhà trường vì nó là cơ sở

quan trọng trong q trình hồn thiện nhân cách cho sinh viên đang ngồi trên ghế

nhà trường. Việc giáo dục YTPL trong nhà trường trang bị cho các em những tri

thức pháp luật, xây dựng, hình thành ở các em thái độ đối với pháp luật, lối sống

theo pháp luật với đầy đủ ý thức trách nhiệm, nghĩa vụ và quyền hạn của người

công dân. Với vốn kiến thức được trang bị các em phải dần dần tự điều chỉnh hành

vi của mình theo khn khổ của pháp luật một cách tự giác.

Qua tìm hiểu có thể cho thấy phần lớn sinh viên tỉnh Quảng Ninh có thái độ

tơn trọng pháp luật, chấp hành nội quy, quy chế nhà trường, tôn trọng các quy tắc

81



cuộc sống cộng đồng cũng như các quy định của pháp luật, thấy được vai trò cần

thiết của pháp luật trong đời sống. Theo kết quả điều tra có 69.34% sinh viên tỉnh

Quảng Ninh cho rằng việc giáo dục YTPL trong nhà trường hiện nay là rất cần thiết

(xem Phụ lục 4, bảng 4.3). Điều này được thể hiện qua thái độ học tập các bộ môn

pháp luật, lao động, sinh hoạt tập thể của các em. Nhiều sinh viên gương mẫu thực

hiện pháp luật, đề cao chuẩn mực pháp luật trong cuộc sống, nội quy, quy chế thi

được nhiều học sinh thực hiện nghiêm túc; nội quy thư viện, nội quy lớp học đã

được hiện thực hóa trong đời sống và trở thành chuẩn mực hành vi để các em điều

chỉnh bản thân. Những thành tích đáng khích lệ mà cơng tác giáo dục YTPL cho

sinh viên tỉnh Quảng Ninh đạt được là nhờ vào sự nỗ lực chung của cơ quan, tổ

chức, đoàn thể trong tỉnh. Bên cạnh đó, để đạt được thành tựu trên khơng thể

khơng kể đến vai trò quyết định của giảng viên luật và những nhà giáo dục pháp

luật. Nhiều giảng viên có tâm huyết, có trách nhiệm đã khơng quản khó khăn lựa

chọn, tìm kiếm phương pháp dạy học tích cực, thu hút sinh viên vào bài học,

giáo dục các em trở thành những con người chân chính. Chính sự nỗ lực không

ngừng của thầy cô và thế hệ sinh viên đã tạo nên những điểm sáng trong công tác

giáo dục YTPL cho sinh viên tỉnh Quảng Ninh hiện nay.

Bên cạnh đó, YTPL của một bộ phận khơng nhỏ sinh viên tỉnh Quảng Ninh

còn hạn chế. Nhận xét chung đưa ra sau đợt khảo sát thực tế là lòng tin, tình cảm

đối với pháp luật của nhiều sinh viên còn thấp. Sự thờ ơ, thiếu tin tưởng, quan niệm

pháp luật là cái gì đó khơng thuộc thế giới của sinh viên còn hiện hữu trong tâm trí

một bộ phận sinh viên. Điều đó dẫn đến hầu hết sinh viên khơng chủ động tìm hiểu

các văn bản pháp luật. Thực tế đó cho thấy các em chưa có thói quen tìm hiểu và

chưa có thói quen sử dụng pháp luật, chưa củng cố mạnh niền tin, thái độ, tình cảm

với pháp luật. Thói quen sử dụng pháp luật chưa ổn định, chưa ý thức được đầy đủ

trách nhiệm, quyền hạn, nghĩa vụ trong việc thực hiện pháp luật, chưa thấy hết được

vai trò của pháp luật với đời sống xã hội nói chung, các em dù được học, được hiểu

nhưng cũng chưa có thói quen xử sự theo quy định của pháp luật. Bên cạnh đó, một

số em do tâm lý lứa tuổi, do rất nhiều yếu tố khác như gia đình, hồn cảnh, nhận

thức, lại có thái độ coi thường pháp luật, không tôn trọng pháp luật, không thấy hết

82



vai trò của pháp luật đối với bản thân và xã hội. Nhiều em thú nhận bản thân chỉ

chấp hành pháp luật khi có người lớn hoặc có cơng an giám sát và động cơ của việc

tuân thủ đó xuất phát từ tâm lý lo lắng bị xử phạt mà khơng phải vì lợi ích của cộng

đồng.

Có thể nói rằng, việc giáo dục YTPL cho sinh viên là một yêu cầu khách

quan nhằm chuẩn bị một cách có hệ thống cho thế hệ trẻ vào đời, biết sống và làm

việc theo pháp luật. Việc hình thành YTPL cho sinh viên có thể bằng nhiều con

đường khác nhau, nhưng việc giáo dục YTPL cho sinh viên thì chủ yếu do nhà

trường đảm nhiệm. Để thực hiện mục tiêu này, song song với việc xây dựng và

khơng ngừng hồn thiện hệ thống pháp luật, một trong những vấn đề có tầm quan

trọng đặc biệt là phải đẩy mạnh công tác phổ biến, giáo dục pháp luật cho mọi

nhóm đối tượng, trong đó có sinh viên

* Thực trạng việc thực hiện pháp luật của sinh viên tỉnh Quảng Ninh hiện nay

Thanh niên nói chung, sinh viên nói riêng, vi phạm pháp luật là một vấn đề

xã hội tồn tại ở mọi quốc gia. Ở nước ta, cơng tác đấu tranh phòng chống vi phạm

pháp luật thuộc trách nhiệm của Đảng, Nhà nước, các cơ quan, tổ chức và toàn thể

nhân dân. Trong những năm vừa qua, Đảng và Nhà nước đã ban hành nhiều chủ

trương, chính sách và pháp luật nhằm bảo đảm sự phát triển toàn diện của thanh

niên. YTPL của sinh viên được thể hiện qua việc thực hiện pháp luật của các em.

Việc thực hiện pháp luật là biểu hiện vô cùng quan trọng trong việc thể hiện YTPL

của các em bởi vì việc hiểu biết pháp luật đến đâu hay tình cảm đối với pháp luật

như thế nào đi chăng nữa thì cơ bản là các em có vận dụng vào cuộc sống hay

không, biến những quy định của pháp luật và tình cảm của mình đối với pháp luật

trong việc hành vi hợp pháp của các em. Việc hiểu pháp luật và có thái độ tích cực

với pháp luật chưa đủ mà thực tế trong cuộc sống rất nhiều tình huống pháp luật xảy

ra cần sự vận dụng hiểu biết, thái độ một cách linh hoạt. Bản thân các em đã tham

gia rất nhiều hoạt động xã hội, đã có những tiếp xúc hay có những tri thức nhất định

về pháp luật do vậy các em nói chung phần lớn có ý thức chấp hành pháp luật.

Thực tế cho thấy, đa số sinh viên tỉnh Quảng Ninh đều có ý thức chấp hành

pháp luật, tuân thủ đúng các quy định nội quy của nhà trường một cách tự giác, có ý

thức gìn giữ trật tự kỷ cương nơi cư trú, nơi học tập. Việc chấp hành pháp luật của

83



các em thể hiện trong từng việc làm của các em ở gia đình, tại địa phương và khi đi

học như: ý thức bảo vệ tài nguyên môi trường, tuân thủ quy định của luật giao thông

đường bộ, thực hiện đúng luật cư trú, không sa vào các tệ nạn xã hội.

Tuy nhiên, trước tác động của suy giảm kinh tế thế giới, lạm phát và giá cả

tăng cao, tình trạng thiếu việc làm, thất nghiệp và các tiêu cực xã hội đã ảnh hưởng

rất lớn tới đời sống, sinh hoạt và tư tưởng của thế hệ thanh niên. Một bộ phận sinh

viên Quảng Ninh chưa có ý chí phấn đấu vươn lên, thụ động, ý thức trách nhiệm

bản thân còn hạn chế, ngại khó, ngại khổ; quan niệm về giá trị đạo đức còn lệch lạc,

lối sống bng thả, vị kỷ, thực dụng, thiếu trách nhiệm. Đặc biệt, cơ chế kinh tế thị

trường với những mặt trái của nó đã tác động không nhỏ đến lối sống của sinh viên,

nên tình trạng vi phạm pháp luật của sinh viên ngày càng gia tăng cả về số lượng và

mức độ. Đặc biệt có một bộ phận sinh viên đã tham gia vào các băng nhóm tội

phạm có tổ chức, phạm tội có sử dụng bạo lực với tính chất cơn đồ hung hãn; thực

hiện các hành vi giết người, cướp của, chống người thi hành công vụ, bảo kê, vận

chuyển, buôn bán và sử dụng các chất ma tuý, bạo lực học đường…gây ra những

hậu quả hết sức nghiêm trọng, ảnh hưởng khơng nhỏ đến q trình xây dựng lối

sống chấp hành pháp luật của sinh viên. Dưới tác động của cách mạng khoa học

công nghệ thông tin, các em là những người nắm bắt khá nhanh, đã mang lại cho

các em nhiều tri thức trong quá trình học tập, nhưng cũng dẫn tới hiện tượng các em

nghiện chơi điện tử, chơi game, tải phim ảnh đồ trụy mang vào trường học, dùng

điện thoại di động quấy rối người khác, phát tán chuyện riêng tư của nhau lên mạng:

“Một bộ phận giới trẻ giảm sút niềm tin, thiếu ý thức chấp hành pháp luật, sống

thực dụng, thiếu lý tưởng, xa rời truyền thống văn hoá tốt đẹp của dân tộc” [3, tr.1].

Sinh viên là lực lượng đông đảo trong xã hội, là tương lai của đất nước. Tuy

nhiên, gần đây tình trạng vi phạm pháp luật của sinh viên trong tỉnh diễn biến phức

tạp và có xu hướng tăng cả về số lượng, mức độ, tính chất nguy hiểm, tác động

khơng nhỏ đến tình hình an ninh trật tự và sự phát triển kin tế - xã hội của tỉnh.

Theo thống kê của các cơ quan chức năng trong tỉnh, từ năm 2012 đến nay, trên địa

bàn tỉnh xảy ra 864 vụ vi phạm pháp luật do 1.318 đối tượng ở lứa tuổi thanh thiếu

niên gây ra, chiếm 23,2% so với tổng số vụ án hình sự xảy ra. Trong đó, tập trung

84



vào các loại tội phạm: Giết người do nguyên nhân xã hội (chiếm 4,5% tổng số vụ án

giết người); cướp tài sản (chiếm 29,4% tổng số vụ án cướp tài sản); cưỡng đoạt tài

sản, cướp giật tài sản, hiếp dâm, mua bán trái phép chất ma tuý, môi giới mại dâm;

trộm cắp tài sản, cố ý gây thương tích, gây rối trật tự cơng cộng, tham gia đánh bạc;

một số vụ phá huỷ cơng trình an ninh quốc gia. Tình trạng sinh viên bỏ học, tụ tập

sống lang thang, tàng trữ sử dụng vũ khí gây ra các vụ án đặc biệt nghiêm trọng

như: Giết người, cướp, cướp giật, trộm cắp tài sản... chủ yếu ở các địa bàn Hạ Long,

Cẩm Phả, Móng Cái, ng Bí, Quảng n, Đông Triều. Cơ quan điều tra đã khởi tố

421 vụ, 650 bị can; xử lý hành chính 255 vụ, 422 đối tượng; trong đó đưa đi trường

giáo dưỡng 138 đối tượng, giáo dục tại địa phương 164 lượt đối tượng, giao cho gia

đình quản lý 132 đối tượng. Theo điều tra của liên ngành Giáo dục - Công an tỉnh

Quảng Ninh thì năm 2014 có 36 sinh viên, năm 2015 có 67 sinh viên, năm 2016 có

59 sinh viên, năm 2017 có 76 sinh viên vi phạm tệ nạn ma túy. Đáng chú ý, tình

hình sử dụng ma túy tổng hợp, đặc biệt là ma túy đá đang có xu hướng tăng mạnh

tại các thành phố lớn.

Cùng với sự phát triển của xã hội, mỗi chúng ta được sống trong mơi trường

văn minh, hiện đại hơn, nhưng kèm theo đó là nhiều vấn đề nảy sinh. Một trong

những vấn đề đáng lo ngại hiện nay, đó là đạo đức của một bộ phận sinh viên đang

bị xuống cấp, dẫn đến tình trạng bạo lực học đường, cư xử vơ lễ với thầy cô, hay

những vụ án nghiêm trọng trong sinh viên…Thời gian gần đây, các phương tiện

thông tin đại chúng thường xuyên đưa tin về các vụ bạo lực học đường, điều đáng lo

ngại là bạo lực học đường không chỉ đáng bảo động về số lượng mà cả ở mức độ

nghiêm trọng. Các vụ bạo lực học đường không chỉ là đấm đá, túm tóc, mà còn lột

áo, dùng dao lam để hăm dọa, thậm chí là đâm chém…

Như vậy, sự xuống cấp trong đạo đức, lối sống ở sinh viên là một thực trạng

đáng báo động. Sự biến đổi quá nhanh của xã hội, tốc độ phát triển của nền kinh tế

thị trường và quá trình mở cửa trong quan hệ quốc tế, khoa học công nghệ, là yếu

những tố khách quan dẫn đến sự lệch chuẩn trong giao tiếp, ứng xử xuất hiện ngày

càng nhiều của một bộ phận thanh niên hiện nay.

Tình hình vi phạm trật tự an tồn giao thơng trong sinh viên cũng diễn biến

85



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Ý THỨC PHÁP LUẬT CHO SINH VIÊN TỈNH QUẢNG NINH HIỆN NAY

Tải bản đầy đủ ngay(0 tr)

×