Tải bản đầy đủ - 0 (trang)
Chương 2: ĐỊNH HƯỚNG XÂY DỰNG TIẾT HỌC ÂM NHẠC THEO HƯỚNG PHÁT HUY TÍNH TÍCH CỰC HỌC TẬP CỦA HỌC SINH TIỂU HỌC

Chương 2: ĐỊNH HƯỚNG XÂY DỰNG TIẾT HỌC ÂM NHẠC THEO HƯỚNG PHÁT HUY TÍNH TÍCH CỰC HỌC TẬP CỦA HỌC SINH TIỂU HỌC

Tải bản đầy đủ - 0trang

Ví dụ:



Tiết 15 (lớp 3)



- Học hát bài: Ngày mùa vui

- Giới thiệu một vài nhạc cụ dân tộc

- Nghe nhạc

Giáo viên có thể thực hiện trình tự dạy học theo một số cách sau:

Cách 1



Cách 2



Cách 3



- Học hát bài: Ngày mùa - Học hát bài: Ngày mùa - Nghe nhạc

vui

vui

- Học hát bài: Ngày mùa

- Giới thiệu một vài - Giới thiệu một vài nhạcvui

nhạc cụ dân tộc

cụ dân tộc

- Giới thiệu một vài nhạc

- Nghe nhạc

- Nghe nhạc

cụ dân tộc

Ngồi 3 cách trên, chúng ta còn có thể áp dụng một số cách thực hiện khác

trong qua trình giảng dạy hoặc ơn tập.

+ Thay đổi trình tự các bước trong quy trình dạy học hát hoặc giớ

thiệu một số loại nhạc cụ:

Quy trình dạy hát có 7 bước, 3 bước cuối khơng được thay đổi trình tự là

tập hát từng câu, hát cả bài và củng cố kiểm tra. Tuy nhiên, 4 bước đầu là giới

thiệu bài hát, tìm hiểu về bài hát, nghe hát mẫu và khởi động giọng, giáo viên có

thể thay đổi một cách linh hoạt sao cho tạo được hứng thú học tập của học sinh.

Một vài ví dụ có thể vận dụng làm phong phú quy trình dạy hát ở Tiểu học:

Cách 1

- Đọc lời ca



Cách 2



Cách 3



- Khởi động giọng - Nghe hát mẫu



Cách 4

- Giới thiệu bài hát



- Giới thiệu bài - Giới thiệu bài hát - Giới thiệu bài hát - Nghe hát

hát

mẫu

- Nghe hát mẫu

- Đọc lời ca

- Nghe hát mẫu

- Tập hát từng câu - Tập hát từng câu - Khởi động giọng

- Khởi động giọng - Hát cả bài kết hợp- Hát cả bài, kết hợp- Tập hát từng câu



15



- Tập hát từng câu

- Hát cả bài, kết

hợp hoạt động.



hoạt động.



hoạt động.



- Củng cố.



- Củng cố.



- Củng cố.



- Hát cả bàim kết

hợp hoạt động.

- Củng cố, kiểm tra



2.1.2. Tổ chức linh hoạt các hình thức học tập.

Giáo viên thay đổi hợp lí các hình thức luyện tập cá nhân, cặp đơi, nhóm,

tổ, học sinh nam, học sinh nữ, phát huy sự tương tác giữa giáo viên và học sinh.

Ví dụ thứ nhất, khi dạy hát, thay cho cách truyền thống, giáo viên mời một

số học sinh lên bảng làm nhóm mẫu. Giáo viên đàn giai điệu 1, 2 lần để cả lớp

lắng nghe và hát thầm; giáo viên đệm đàn cho nhóm mẫu hát trước, những em

khác lắng nghe; cuối cùng giáo viên đệm đàn cho tất cả học sinh cùng hát.

Ví dụ thứ hai, giáo viên phân cơng từng nhóm chuẩn bị và trình bày về

một nội dung của tiết học, như giới thiệu một nhạc cụ, vẽ tranh minh hoạ, sáng

tác lời hát…

2.1.3. Sử dụng linh hoạt các phương pháp dạy học âm nhạc.

Giáo viên cần sử dụng một cách linh hoạt, hiệu quả các phương pháp trực

quan, trò chơi, đóng vai, trình diễn vv để phát huy tính tích cực và sự sáng tạo

của học sinh.

Ví dụ, sau khi nghe câu chuyện Khúc nhạc dưới trăng (lớp 5), giáo viên

hướng dẫn các em đóng kịch để thể hiện lại nội dung câu chuyện, một em dẫn

chuyện, một em đóng vai nhạc sĩ Bét-tơ-ven, một em đóng vai người thợ giày,

một em đóng vai cô gái mù…

Khi kể câu chuyện âm nhạc, tới đoạn kết của câu chuyện, giáo viên tạm

dừng lại, tổ chức cho các nhóm học sinh thảo luận điều gì sẽ xảy ra hoặc đưa ra

3-4 kiểu kết thúc câu chuyện, học sinh sẽ lựa chọn một kiểu kết thúc phù hợp.

Đó cũng là cách làm phát huy được trí tưởng tượng và tư duy sáng tạo của học

sinh.

2.1.4. Phát huy tối đa hiệu quả các phương tiện dạy học

Giáo viên thể hiện sự sáng tạo trong việc chuẩn bị đồ dùng dạy học, như

tranh ảnh minh hoạ, các nhạc cụ gõ, bài tập thực hành, album âm nhạc, tài liệu

học tập… Có thể dùng các chất liệu như vỏ sò, vỏ ốc, vỏ quả dừa, vỏ lon nước

ngọt, chai nhựa để tạo những nhạc cụ gõ trong các tiết học Âm nhạc, học sinh

thường tỏ ra thích thú với những nhạc cụ đơn giản như vậy. Hơn nữa, mỗi khi

16



học sinh nhìn thấy những chất liệu đó trong cuộc sống, có thể chúng lại gợi cho

các em nhớ đến những nội dung âm nhạc đã học.

Một số gợi ý khác về việc sử dụng phương tiện dạy học tạo nên sự độc

đáo và hiệu quả. khi học sinh học những bài dân ca Tây Nguyên, giáo viên

hướng dẫn các em sử dụng các nhạc cụ gõ của Tây Nguyên như cồng chiêng,

đàn t’rưng, tre lắc… để biểu diễn bài hát; khi giới thiệu về các loại nhạc cụ, giáo

viên (hoặc học sinh) dùng nhạc cụ đó để tạo nên màn trình diễn ấn tượng; sử

dụng Internet và cơng nghệ thơng tin để soạn bài và tổ chức các tiết dạy Âm

nhạc vv..

Ngồi ra, tiết học Âm nhạc có chuẩn bị loa âm thanh và 2-3 chiếc micro

cũng sẽ thu hút được sự chú ý của học sinh. Khi đó, ngay cả những em hay hát

nhỏ cũng dễ dàng làm cho mọi người nghe thấy rõ tiếng hát của mình.

+ Sử dụng sáng tạo các bài tập âm nhạc

Tuỳ theo nội dung cụ thể, giáo viên có thể dùng một số bài tập âm nhạc

sau đây:

Nghe giai điệu và nhận biết câu hát (hoặc câu nhạc), học sinh nghe giai

điệu một câu hát và cho biết đó là giai điệu của câu hát nào, rồi trình bày câu hát

đó.

Nghe tiết tấu nhận biết câu hát, tương tự nghe giai điệu đoán câu hát.

Nghe một vài nốt nhạc và nhận biết đó là những nốt mở đầu của câu hát

(hoặc câu nhạc) nào.

Bổ sung những nốt nhạc còn thiếu trong một câu nhạc.

Điều chỉnh những nốt nhạc viết sai trong câu nhạc.. Và nhiều dạng bài

tập khác vv..

+ Sử dụng linh hoạt cách củng cố kiến thức:

Thay cho việc đặt câu hỏi, giáo viên có thể dùng hình thức trắc nghiệm để

củng cố kiến thức. Một ví dụ về cách giới thiệu nhạc sĩ Phạm Tuyên, Nhạc sĩ

Hoàng Long, Hoàng Lân:

Giáo viên chỉ định học sinh đọc phần giới thiệu về Mô-da trong sách giáo

khoa; Giáo viên cung cấp thêm thông tin, hình ảnh hoặc kể một vài câu chuyện

ngắn về nhạc sĩ; Giáo viên dùng hình thức trắc nghiệm để củng cố kiến thức và

kết hợp cho học sinh nghe tác phẩm của Mô-da bằng cách dùng bảng dữ liệu để

học sinh xác nhận thông tin về nhạc sĩ là: Đúng, Sai hoặc Khơng có thơng tin

vv..



17



Thơng tin về nhạc sĩ Phạm Tun



Đúng



Sai



Khơng có thơng tin



Nhạc sĩ Phạm Tun sinh năm 1930.

Nhạc sĩ Phạm Tuyên quê ở Hải Hưng nay ( Hải

Dương)

Nhạc sĩ Phạm Tuyên sinh sáng tác nhiều ca

khuc cho thiếu niên , nhi đơng.

Bài hát Như có Bác Hồ trong ngày vui đại

thắng không phải của Phạm Tuyên.

Bài hát Chiếc đèn ông sao của nhạc sĩ Phạm

Tuyên.

Nhạc sĩ Phạm Tuyên được nhà nước trao tặng

giải thưởng Hồ Chí Minh

Nhạc sĩ Hoàng Long – Hoàng Lân là hai anh

em sinh đơi.

Mèo con đi học là của Hồng Long..

Cùng múa hát dưới trăng cảu Nhạc sĩ Hoàng

Lân,

Bài hát Thật là hay khơng phải của Hồng Lân.

Bài hát Gà gáy của nhạc sĩ Hoàng Long

Từ rừng xanh cháu về thăm lăng bác Khơng

phải của Hồng Long – Hồng Lân

Khi học sinh đưa ra câu trả lời chính xác, máy tính sẽ vang lên một câu hát

nào dó của bài hát đó của nhạc sĩ...vv, đó là cách làm tốt để củng cố kiến thức và

nghe nhạc.



18



+ Hướng dẫn học sinh đặt lời mới để củng cố bài hát hoặc bài Tập đọc

nhạc

Khi ôn tập bài hát hoặc Tập đọc nhạc, giáo viên đưa ra lời mới do mình

sáng tác, nhưng trình tự các câu hát đã bị thay đổi, rồi yêu cầu học sinh sắp xếp

các câu hát theo trình tự phù hợp với giai điệu.

Lưu ý : phần này nên áp dụng đối vơi hoc sinh lớp 4 hoặc lớp 5 và đối với

những bài có giai điệu đơn giản dễ nhớ. Giáo viên cần đư ra những câu hat mẫu

trước để học sinh dễ nắm bắt...

Hoặc có thể tổ chức trò chơi tìm tên bài hát cụ thể:

Giáo viên hát bằng một nguyên âm,( hoặc đàn) một giai điệu trong các bài hat

mà mình đã ơn tập:

Ví dụ như câu hát “Như keo sơn anh em một nhà“ GV không hát bằng lời

mà hát bằng nguyên âm a hoặc u

Hoặc GV gõ tiết tấu câu đầu tiên của bài hát Lớp chúng minh đoàn kết: và cho

học sinh đọc tên câu hát mà minh biết...vv

khi ôn tập bài hát, giáo viên sẽ đệm đàn và yêu cầu học sinh lần lượt trình

bày bài hát đó ở giọng khác nhau cũng như ở tốc độ khác nhau, học sinh cần

nhận xét được rằng, hát ở giọng nào và tốc độ nào là phù hợp. Ví dụ ơn tập

bài Reo vang bình minh (Lưu Hữu Phước): âm nhạc lớp 5

Lần thứ nhất, giáo viên đệm đàn ở giọng Rê trưởng, tốc độ chậm; Lần

thứ hai đệm ở giọng Mi trưởng, tốc độ trung bình; Lần thứ ba đệm ở giọng Pha

trưởng, tốc độ nhanh.

Kết quả mong muốn: học sinh nhận xét rằng, hát ở lần thứ hai là phù hợp

cả về cao độ và tốc độ.

+ Khai thác hiệu quả đồ dùng trực quan tranh ảnh để củng cố bài hát.

Giáo viên đưa ra một số bức tranh minh họa cho bài hát, giáo viên gợi ý

và có thể cho các em chơi trò chơi dưới dạng làm bài tập củng cố cụ thể: Học

sinh cần phải xếp chúng theo trình tự phù hợp với nội dung của bài hát.

Ví dụ xếp 5 bức ảnh sau cho phù hợp với trình tự nội dung của bài hát

“Em u hồ bình” (Nguyễn Đức Toàn):

Lưu ý: (Trước khi cho học sinh thực hiện GV cần hưỡng dẫn khái quat để

học sinh hiểu cách làm)



19



Hình ảnh dòng sơng



Hình ảnh bờ tre:



20



Hình ảnh cánh đồng lúa



Hình ảnh đàn cò bay

21



Hình ảnh mái trường

Kết quả nội dung các bức tranh được xếp tương ứng với nội dung bài hát

mà GV yêu cầu làm bài tập dưới dạng trò chơi trên là:

Lời bài hát Em u hồ bình

Em u hồ bình, u đất nước Việt

Nam

u từng gốc đa bờ tre đường làng.

Em yêu xóm nhỏ nơi mà em khôn lớn,

yêu những mái trường rộn rã lời ca.

Em yêu dòng sơng hai bên bờ xanh

thắm, dòng nước êm trơi lắng đọng

phù sa. Em yêu cánh đồng thơm mùi

hương lúa, giữa đám mây vàng có đàn

cò trắng bay xa.



Thứ tự phù hợp của 5 bức ảnh



Ảnh bờ tre

Ảnh mái trường

Ảnh dòng sơng

Ảnh cánh đồng lúa

Ảnh đàn cò bay



Một cách làm khác là khi dạy bài hát mới hoặc ôn tập bài hát, để giúp học

sinh thuộc lời ca, giáo viên có thể đưa ra một số bức ảnh minh họa, dưới mỡi bức

là một câu hát (trình diễn như đoạn phim với các hình ảnh và lời ca nối tiếp

nhau). Ví dụ dùng những hình ảnh và lời ca dưới đây để củng cố bài Tiếng hát

bạn bè mình (Lê Hồng Minh):



22



Trong khơng gian bay bay một hành Một đàn chim tung cánh đón mây trời hiền

tinh thân ái…....

lành/...



23



Yêu thương nhau bên nhau…....



Bay lên cao lên cao…....



Cho em thơ tương lai ngát xanh Nghe xôn xao xôn xao tiếng hát ban bè

hành tinh này...

minh..

2.2. Hoạt động học tập của học sinh

Những hoạt động học tập của học sinh và đặc điểm của chúng:

Hoạt động học tập nhằm thu nhận Hoạt động học tập nhằm củng cố thông

thông tin

tin và phát huy tính tích cực sáng tạo

- Trả lời câu hỏi của giáo viên, của bạn

học.

- Nghe giáo viên giảng bài.



- Đặt câu hỏi cho giáo viên và bạn học.



- Đọc sách giáo khoa, tài liệu.



- Làm bài tập, thực hành sáng tạo.



- Quan sát tranh ảnh, đồ dùng dạy học. - Viết đoạn văn, bài thơ, vở kịch.

- Xem băng đĩa.

- Vẽ tranh.

- Tham gia trò chơi.

- Trình diễn.

- Tưởng tượng.

24



Như vậy, để phát huy tính tích cực hoạt động sáng tạo của học sinh, giáo

viên cần tổ chức cho các em vừa nắm bắt câu hỏi của giáo viên, vừa tự được đặt

câu hỏi, trả lời, vẽ tranh, làm bài tập, thảo luận, thực hành, hoạt động, trò chơi,…

qua đó hình thành nhiều ý tưởng và hoạt động mới mẻ. Tuy nhiên, mọi hoạt động

học tập của học sinh đều do giáo viên tổ chức, yêu cầu hoặc hướng dẫn thực

hiện. Với môn Âm nhạc, các hoạt động sau sẽ giúp các em từng bước phát triển

năng lực sáng tạo.

+ Sáng tạo động tác phụ họa cho bài hát:

Giáo viên nên bắt đầu từ việc khuyến khích học sinh thể hiện những động

tác phản ứng tự nhiên khi nghe nhạc (đung đưa, lắc lư, nhún nhảy, gõ nhịp…),

tiếp đến là học sinh lựa chọn động tác múa (do giáo viên gợi ý) phù hợp với tính

chất bài hát, cuối cùng là các em tự sáng tạo động tác nhảy múa phụ họa cho bài

hát tạo tâm lí thoải mái va các em thích thú hơn trong học tập.

- Viết lời mới cho bài hát hoặc bài Tập đọc nhạc:

Đây là hoạt động có thể áp dụng cho học sinh từ lớp 3 trở lên, giáo viên

nên bắt đầu hướng dẫn các em (cá nhân, cặp đơi hoặc nhóm nhỏ) tập viết lời cho

một câu hát ngắn rồi đến câu hát dài hơn. Việc này giáo viên cần hướng dẫn một

cách kĩ càng từng bước cụ thể:

Giúp học sinh nắm vững giai điệu bản nhạc, hướng dẫn các em chọn chủ

đề, chọn từ có với dấu thanh (huyền, sắc, nặng, hỏi, ngã, không dấu) phù hợp với

giai điệu….

Tuỳ thời gian và năng lực của học sinh, giáo viên nên hướng dẫn các em

viết lời cho bài dân ca, đồng dao hoặc bài hát nước ngoài. Hạn chế viết lời cho

bài hát thiếu nhi, vì phần âm nhạc và lời ca của chúng đã rất hồ quyện.

- “Dàn dựng” và trình diễn bài hát:

Với học sinh từ lớp 4 trở lên, giáo viên nên dành cho các em nhiều sự tự

do hơn khi lựa chọn hình thức trình bày (đơn ca, song ca, tốp ca), lựa chọn cách

hát (hát nối tiếp, đối đáp, hát có lĩnh xướng, hát bè, hát đuổi…), lựa chọn cách

gõ đệm và sáng tạo động tác nhảy múa minh họa cho bài hát. Bên cạnh đó, cũng

nên khuyến khích học sinh thể hiện sự tìm tòi trong cách nhắc lại đoạn nhạc, câu

nhạc, sáng tạo trong cách mở đầu và kết thúc bài hát.

- Hát kết hợp vỗ tay theo cặp đôi:

Hai học sinh đứng đối diện, vừa hát vừa sáng tạo động tác vỗ tay sao cho

phù hợp với nhịp điệu và nội dung của bài hát. Hoạt động này nâng cao sự hợp

tác và năng lực sáng tạo của học sinh, các em có thể nghĩ ra nhiều cách vỗ tay rất



25



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Chương 2: ĐỊNH HƯỚNG XÂY DỰNG TIẾT HỌC ÂM NHẠC THEO HƯỚNG PHÁT HUY TÍNH TÍCH CỰC HỌC TẬP CỦA HỌC SINH TIỂU HỌC

Tải bản đầy đủ ngay(0 tr)

×