Tải bản đầy đủ - 0 (trang)
BÀI 6. TIỆM CẬN CỦA ĐỒ THỊ HÀM SỐ

BÀI 6. TIỆM CẬN CỦA ĐỒ THỊ HÀM SỐ

Tải bản đầy đủ - 0trang

PHƯƠNG PHÁP CASIO – VINACAL







Tính lim



x 



x 1

4 x2  2x  1



1

 lim



x 



4



1

x



2 1



x x2







1

1

 đường thẳng y  là tiệm cận

2

2



ngang





Tính lim



x 



x 1

2



4x  2x  1



1 

 lim



x 



4



1

x



2 1



x x2







1

1

 đường thẳng y   là tiệm

2

2



cận ngang

 Bình luận :

 Việc ứng dụng Casio để tìm tiệm cận sử dụng nhiều kỹ thuật tính giới hạn của

hàm số bằng Casio. Các bạn cần học kỹ bài giới hạn trước khi học bài này.

 Giới hạn của hàm số khi x tiến tới   và khi x tiến tới   là khác nhau. Ta

1

cần hết sức chú ý tránh để sót tiệm cận ngang y  

2

VD2-[Thi Học sinh giỏi tỉnh Ninh Bình năm 2017]

x 2  3x  2

Đồ thị hàm số y 

 C  có bao nhiêu đường tiệm cận ?

1  x2

A. 4

B. 2

C. 1

D. 3

GIẢI

 Cách 1 : CASIO

x2  3x  2

 Tính lim 

 1

x 

1  x2

aQ)dp3Q)+2R1pQ)dr10^9)

=



x 2  3x  2

 1

x 

1  x2

rp10^9)=

Tính lim 



Vậy đương thẳng y  1 là tiệm cận ngang của đồ thị hàm số

x 1

 Giải phương trình : Mẫu số  0  1  x 2  0  

 x  1

Đến đây nhiều học sinh đã ngộ nhận x  1 và x  1 là 2 tiệm cận đứng của

C 



Trang 2/11



PHƯƠNG PHÁP CASIO – VINACAL

Tuy nhiên x  1 là nghiệm của phương trình Mẫu số  0 chỉ là điều kiện cần.

x 2  3x  2

Điều kiện đủ phải là lim



x 1

1  x2

 Ta đi kiểm tra điều kiện dủ

x 2  3x  2

Tính lim

 

x 1

1  x2

aQ)dp3Q)+2R1pQ)drp1p0.

0000000001=



Vậy đương thẳng x  1 là tiệm cận đứng của đồ thị  C 

x2  3x  2 1



x 1

1  x2

2

r1+0.0000000001=

Vậy đường thẳng x  1 không phải là tiệm cận đứng của đồ thị  C 

Tính lim



 Tóm lại đồ thị hàm số có 1 tiệm cận ngang y  1 và 1 tiệm cận đứng

x  1

 Đáp số chính xác là B

 Cách tham khảo : Tự luận

x 2  3x  2  x  1 x  2  2  x

 Rút gọn hàm số y 





1  x2

  x  1 x  1 x  1



2

2 x

x  1  đường thẳng y  1 là tiệm cận ngang

 Tính lim

 lim

x  x  1

x 

1

1

x

2 x

3 



 Tính lim

 lim  1 

     đường thẳng y  1 là tiệm cận đứng

x 1 x  1

x 

x 1 



 Bình luận :

 Việc tử số và mẫu số đều có nhân tử chung dẫn tới hàm số bị suy biến như ví

dụ 2 là thường xuyên xảy ra trong các đề thi. Chúng ta cần cảnh giá và kiểm

tra lại bằng kỹ thuật tìm giới hạn bằng Casio

VD3-[Thi thử chuyên KHTN –HN lần 2 năm 2017]

Đồ thị hàm số nào sau đây khơng có tiệm cận ngang ?

x2  1

x 1

x 1

A. y 

B. y  2

C. y 

D.

x2

x 1

x 1

1

y

x 1

GIẢI

 Cách 1 : CASIO

1 



Trang 3/11



PHƯƠNG PHÁP CASIO – VINACAL

x2  1



x  x  1

aQ)d+1RQ)p1r10^9)=



 Tính lim



x2  1



x  x  1

rp10^9)=



 Tính lim



x2  1

Vậy đồ thị hàm số y 

khơng có tiệm cận ngang

x 1

 Tóm lại C là đáp án chính xác

 Cách tham khảo : Tự luận

1

x

x2  1

x 

 Tính lim

 lim

x  x  1

x 

1

1

x

1

x

x2  1

x     Đồ thị hàm số khơng có tiệm cận ngang

 Tính lim

 lim

x  x  1

x 

1

1

x

 Bình luận :

 Đồ thị hàm số y  f  x  khơng có tiệm cận ngang nếu lim y bằng 

x 



VD4-[Khảo sát chất lượng chuyên Lam Sơn – Thanh Hóa năm 2017]

5x  3

Tìm tất các các giá trị của tham số m sao cho đồ thị hàm số y  2

khơng có

x  2mx  1

tiệm cận đứng

 m  1

A. m  1

B. m  1

C. 

D.

m  1

1  m  1

GIẢI

 Cách 1 : CASIO

 Để đồ thị hàm số khơng có tiệm cận đứng thì phương trình mẫu số bằng 0

khơng có nghiệm hoặc có nghiệm nhưng giới hạn hàm số khi x tiến tới

nghiệm không ra vô cùng.:

5x  3

 Với m  1 . Hàm số  y  2

. Phương trình x 2  2 x  1  0 có nghiệm

x  2x 1

5x  3

   .  Đáp số A sai

x  1 Tính lim 2

x 1 x  x  1

Trang 4/11



PHƯƠNG PHÁP CASIO – VINACAL

a5Q)p3RQ)dp2Q)+1r1+0Oo

o10^p6)=



5x  3

. Phương trình x 2  1  0 vô nghiệm  Đồ thị

2

x 1

hàm số không có tiệm cận đứng  m  0



 Với m  0 hàm số  y 



 D là đáp án chính xác

 Cách tham khảo : Tự luận

 Để đồ thị hàm số khơng có tiệm cận đứng thì phương trình mẫu số bằng 0 vơ

nghiệm    0  m 2  1  0  1  m  1

 Trường hợp 2 phương trình mẫu số bằng 0 có nghiệm nhưng bị suy biến (rút

gọn) với nghiệm ở tử số.  Khơng xảy ra vì bậc mẫu > bậc tử

 Bình luận :

 Việc giải thích được trường hợp 2 của tự luận là tương đối khó khăn. Do đó

bài tốn này chọn cách Casio là rất dễ làm.

VD5-[Đề minh họa thi THPT Quốc Gian lần 1 năm 2017]

x 1

Tìm tất cả các giá trị thực của tham số m sao cho đồ thị của hàm số y 



mx 2  1

hai tiệm cận ngang

A. m  0

B. Khơng có m thỏa

C. m  0

D. m  0

GIẢI

 Cách 1 : CASIO

 Thử đáp án A ta chọn 1 giá trị m  0 , ta chọn m  2,15 . Tính

x 1

lim

x 

2.15 x 2  1

aQ)+1Rsp2.15Q)d+1r10^9

)=



Vậy lim



x 1



2.15 x 2  1

tiệm cận ngang

x 



không tồn tại  hàm số y 



 Thử đáp án B ta chọn gán giá trị m  0 . Tính lim



x 



x 1

2.15 x 2  1

x 1

0 x2  1



khơng thể có 2



 lim  x  1

x 



Q)+1r10^9)=



Trang 5/11



PHƯƠNG PHÁP CASIO – VINACAL



Vậy lim  x  1     hàm số y   x  1 khơng thể có 2 tiệm cận ngang

x 



 Thử đáp án D ta chọn gán giá trị m  2.15 . Tính lim



x 1



 0.6819...

2.15 x 2  1

aQ)+1Rs2.15Q)d+1r10^9)

=

x 



Tính lim



x 1



 0.6819...

2.15 x 2  1

rp10^9)=

x 



Vậy đồ thị hàm số có 2 tiệm cận ngang y    0.6819...

 Đáp số D là đáp số chính xác

 Bình luận :

 Qua ví dụ 4 ta thấy sức mạnh của Casio so với cách làm tự luận. .

VD6-[Đề minh họa Bộ GD-ĐT lần 2 năm 2017]



2x  1  x2  x  3

Tìm tất cả các tiệm cận đứng của đồ thị hàm số y 

x2  5x  6

x  3

 x  3

A. 

B. x  3

C. 

D. x  3

x  2

 x  2

GIẢI

 Đường thẳng x  x0 là tiệm cận đứng của đồ thị hàm số thì điều kiện cần : x0

là nghiệm của phương trình mẫu số bằng 0

Nên ta chỉ quan tâm đến hai đường thẳng x  3 và x  2





2 x  1  x2  x  3

    x  3 là một tiệm cận đứng

x 3 

x2  5x  6

a2Q)p1psQ)d+Q)+3RQ)dp5

Q)+6r3+0.0000000001=

Với x  3 xét lim



Trang 6/11



PHƯƠNG PHÁP CASIO – VINACAL







2 x  1  x2  x  3

   Kết quả không ra vô cùng  x  2

x2

x2  5x  6

không là một tiệm cận đứng

r2+0.0000000001=

Với x  2 xét lim



 Đáp số chính xác là B

BÀI TẬP TỰ LUYỆN

Bài 1-[Thi thử chuyên Lương Văn Tụy lần 1 năm 2017]

x

Số tiệm cận của đồ thị hàm số y  2

là :

x 1

A. 1

B. 2

C. 3

D. 4

Bài 2-[Thi thử THPT Vũ Văn Hiếu –Nam Định lần 1 năm 2017]

x 1

Số đường tiệm cận của đồ thị hàm số y 

là :

x2  4

A. 4

B. 3

C. 2

D. 1

Bài 3-[Thi thử chuyên Thái Bình lần 1 năm 2017]

2 x 2  3x  m

Tìm các giá trị thực của m để đồ thị hàm số y 

khơng có tiệm cận đứng

xm

?

A. m  0



m  0



B. 



m  1



C. m  1



D. m  1



Bài 4-[Thi thử THPT Quảng Xương –Thanh Hóa lần 1 năm 2017]



x  x2  x  1

có bao nhiêu đường tiệm cận ?

x3  x

A. 1

B. 2

C. 3

D. 4

Bài 5-[Thi HK1 chuyên Nguyễn Du – Đắc Lắc năm 2017]

x

Tìm tất cả các số thực m để đồ thị hàm số y  2

có 3 đường tiệm cận

x m

A. m  0

B. m  0

C. m  0

D. m  0

Bài 6-[Thi thử chuyên Lương Văn Tụy lần 1 năm 2017]

Hàm số y 



Tìm tất cả các giá trị thực của tham số m để đồ thị hàm số y  x  m x 2  x  1 có

đường tiệm cận ngang

A. m  1

B. m  0

C. m  0

D. m  1

Bài 7-[Thi Học sinh giỏi tỉnh Ninh Bình năm 2017]

Tìm tất cả các giá trị thực của tham số m để đồ thị hàm số y 



m x2  1

có đường

x 1



thẳng y  2 là một tiệm cận ngang.

Trang 7/11



PHƯƠNG PHÁP CASIO – VINACAL

A. m  2; 2



B. m  1; 2



C. m  1; 2



D.



m  1;1

Bài 8-[Thi thử chuyên Vị Thanh – Hậu Giang lần 1 năm 2017]

Tìm tất cả các giá trị thực của tham số m sao cho đồ thị hàm số y 



x2



x  mx  m

2



đúng 1 tiệm cận.

0  m  4

A. 

m   4



3



4

3







B. m  0; 4;  





m  0

C. 

m  4



D. Khơng



có m thỏa

Bài 8-[Thi thử chun Vị Thanh – Hậu Giang lần 1 năm 2017]

Tìm tất cả các giá trị thực của m sao cho đồ thị hàm số y 



2 x  mx 2  1

có đúng 2

x 1



tiệm cận ngang.

A. m  0



0  m  3



B. 



m  3

B. 2



C. m  0



D. m  0



A. 1

C. 3

D. 4

Bài 10-[Thi HK1 THPT Việt Đức – Hà Nội năm 2017]

2x 1

Hàm số y 

 H  , M là điểm bất kì và M   H  . Khi đó tích khoảng cách từ

x 1

M đến 2 đường tiệm cận của  H  bằng :

A. 4

B. 1

C. 2

D. 5

Bài 11-[Thi thử Sở GD-ĐT Hà Tĩnh năm 2017]

2mx  m

Cho hàm số y 

. Với giá trị nào của m thì đường tiệm cận đứng, tiệm cận

x 1

ngang của đồ thị hàm số cùng hai trục tọa độ tạo thành một hình chữ nhật có diện

tích bằng 8

A. m  2



B. m  



1

2



C. m  4



D. m  2



LỜI GIẢI BÀI TẬP TỰ LUYỆN

Bài 1-[Thi thử chuyên Lương Văn Tụy lần 1 năm 2017]

x

Số tiệm cận của đồ thị hàm số y  2

là :

x 1

A. 1

B. 2

C. 3

GIẢI

 Phương trình mẫu số bằng 0 có 2 nghiệm x  1

x

 Tính lim 2

    x  1 là tiệm cận đứng

x 1 x  1

aQ)RQ)dp1r1+10^p6)=



D. 4



Trang 8/11



PHƯƠNG PHÁP CASIO – VINACAL



x

    x  1 là tiệm cận đứng

x 1 x  1

rp1+10^p6)=



 Tính lim



2



 Đáp số chính xác là B

Bài 2-[Thi thử THPT Vũ Văn Hiếu –Nam Định lần 1 năm 2017]

x 1

Số đường tiệm cận của đồ thị hàm số y 

là :

x2  4

A. 4

B. 3

C. 2

D. 1

GIẢI

 Phương trình mẫu số bằng 0 có 2 nghiệm x  2

x 1

 Tính lim

    x  2 là tiệm cận đứng

x2

x2  4

WaqcQ)p1RsQ)dp4r2+10^p6)

=



 Tính lim



x 1



    x  1 là tiệm cận đứng

x2  4

rp2p10^p6)=

x 2



 Đáp số chính xác là C

Bài 3-[Thi thử chuyên Thái Bình lần 1 năm 2017]

2 x 2  3x  m

Tìm các giá trị thực của m để đồ thị hàm số y 

khơng có tiệm cận đứng

xm

?

A. m  0



m  0



B. 



m  1



C. m  1



D. m  1



GIẢI

Trang 9/11



PHƯƠNG PHÁP CASIO – VINACAL

2 x2  3x

2 x2  3x

2 x 2  3x

, Tính lim

 3, lim

 3  Khơng có

x 0

x 0

x

x

x

tiệm cận đứng  m  0 thỏa.

a2Q)dp3Q)RQ)r0+10^p6)=

r0p10^p6)=



 Với m  0 hàm số y 



 Tương tự m  1 cũng thỏa  Đáp số chính xác là B

2 x2  3x

Chú ý: Nếu chúng ta chú ý một chút tự luận thì hàm số y 

sẽ rút gọn tử

x

mẫu và thành y  2 x  3 là đường thẳng nên khơng có tiệm cận đứng.

Bài 4-[Thi thử THPT Quảng Xương –Thanh Hóa lần 1 năm 2017]

Hàm số y 

A. 1

GIẢI

 Phương



x  x2  x  1

có bao nhiêu đường tiệm cận ?

x3  x

B. 2

C. 3



trình



mẫu



số



bằng



0







1



nghiệm



D. 4

duy



nhất



x0



.



Tính



2



x  x  x 1



x 0

x3  x

 x  0 là tiệm cận đứng

aQ)+sQ)d+Q)+1RQ)^3$+Q)r

0+10^p6)=

lim











x  x2  x  1

 0  y  0 là tiệm cận ngang

Tính lim

x 

x3  x

r10^9)=



x  x2  x  1

 0  y  0 là tiệm cận ngang

x 

x3  x

rp10^9)=

Tính lim



Tóm lại đồ thị hàm số có 1 tiệm cận đứng và 1 tiệm cận ngang  B chính xác

Chú ý: Học sinh thường mặc định có 2 tiệm cận ngang  Chọn nhầm đáp án C

Trang 10/11



PHƯƠNG PHÁP CASIO – VINACAL











Bài 5-[Thi HK1 chuyên Nguyễn Du – Đắc Lắc năm 2017]

x

Tìm tất cả các số thực m để đồ thị hàm số y  2

có 3 đường tiệm cận

x m

A. m  0

B. m  0

C. m  0

D. m  0

GIẢI

x

x

 lim 2

 0  Đồ thị hàm số chỉ có 1 tiệm cận

Thử với m  9 Tính lim 2

x  x  9

x  x  9

ngang

aQ)RQ)dp9r10^9)=rp10^9)=



Phương trình mẫu số bằng 0 có hai nghiệm

x

x

lim 2

  ; lim 2

    có 2 tiệm cận đứng

x 3 x  9

x 3 x  9

r10^9)=



x  3; x  3



.



Tính



Vậy m  9 thỏa  Đáp số chứa m  9 là C chính xác.

Bài 6-[Thi thử chuyên Lương Văn Tụy lần 1 năm 2017]

Tìm tất cả các giá trị thực của tham số m để đồ thị hàm số y  x  m x 2  x  1 có

đường tiệm cận ngang

A. m  1

B. m  0

C. m  0

D. m  1

GIẢI

1

 Với m  1 . Tính lim x  x 2  x  1    x  1 thỏa  Đáp số đúng là A hoặc

x 

2

D

Q)psQ)d+Q)+1r10^9)=











1

 Với m  1 . Tính lim x  x 2  x  1    x  1 thỏa  Đáp số chính xác là D

x 

2

Q)+sQ)d+Q)+1rp10^9)=











Trang 11/11



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

BÀI 6. TIỆM CẬN CỦA ĐỒ THỊ HÀM SỐ

Tải bản đầy đủ ngay(0 tr)

×