Tải bản đầy đủ - 0 (trang)
Gieo ươm hạt giống trong bầu

Gieo ươm hạt giống trong bầu

Tải bản đầy đủ - 0trang

* Chuẩn bị bầu, giá thể để gieo hạt

- Chuẩn bị vật liệu và làm bầu:

Bầu ươm cây giống thông thường được làm bằng bao bì tự huỷ, khay/vĩ

xốp/nhựa, ly nhựa hoặc bao nilon đen sản xuất từ nhựa tái sinh kích thước 10

x15 cm, hoặc 15 x 20 cm có đục 3-5 lỗ thốt nước ở đáy bao để chống úng khi

mưa dầm hoặc tưới quá tay; hoặc bao nilon trắng trong (hay dùng đựng đường

cát) cắt chéo 2 góc đáy để thốt nước.

Nơi đặt bầu ươm giống có thể là nền xi măng hoặc nền đất có trải màng

phủ hoặc một lớp cát hay tro trấu + xơ dừa dày 1 -2 cm để ngăn cỏ xâm hại

bầu ươm giống, giảm chi phí chăm sóc, làm cỏ.

* Chuẩn bị giá thể và đóng bầu

Giá thể ươm giống cây măng tây có thể làm bằng các vật liệu là đất sạch

bán sẵn hoặc phối trộn các vật liệu sau đây để làm giá thể cho vào bầu ươm

giống:

- 1/3 đất cát pha 5 /5 (pH = 6,5-7,5) + lân vi sinh/vơi + chế phẩm kích

thích phát triển rễ (NAA, GA3, Auxin,…) + Chế phẩm khử nấm bệnh, côn

trùng, mầm cỏ (Sincosin, Agrispon, Aliette, Onecide,…); - 1/3 phân xanh giúp

tăng độ tơi xốp cho giá thể ươm cây (trấu mục, vỏ đậu, cây họ đậu, vụn lục

bình, vụn xơ dừa, rơm rạ, tro trấu,…);

- 1/3 phân trùn quế hoặc phân chuồng ủ hoai sàng nhuyễn có xử lý

Trichoderma (phân bò, gà, dơi, cá, bánh khô dầu đậu phộng,…) hoặc phân hữu

cơ tổng hợp bán sẵn ở các cửa hàng vật tư nơng nghiệp có bổ sung thêm phân

trung, vi lượng.

* Gieo hạt vào bầu

Dùng đũa tre hoặc dùng ngón tay ấn nhẹ một lỗ không sâu quá 5mm giữa

bầu giá thể ươm giống để gieo hạt.

- Lấy từng hạt đã nứt nanh mầm rễ con đặt vào giữa mặt bầu ươm

không sâu quá 5mm; mỗi bầu gieo 1 hạt;

- Lấp hạt bằng đất mùn, xơ dừa hoặc bằng tro trấu dày 5mm cho khuất

hạt, không để gia súc, côn trùng hoặc kiến tha mất hạt.

Sau đó, đem các bầu ươm đặt vào nhà lưới nilon hoặc nhà màn nếu có

điều kiện. Hoặc xếp gọn gàng tại một vị trí rồi dùng các vật liệu có thể có để

làm mái che tránh mưa to làm hỏng bầu.

* Chăm sóc sau gieo

Sau 7-10 ngày ươm hạt, cây giống con sẽ mọc lên. Khi cây cao khoảng 10

cm, tiến hành tưới thúc 15 ngày/lần với dung dịch phân DAP + Kali hoặc NPK

15-15-15 pha lỗng 1%. Cũng có thể dùng phân bón lá sinh học Wehg,

Agrostim để bón, liều lượng bón theo hướng dẫn trên bao bì. Kết hợp nhổ cỏ

dại (nếu giá thể ươm giống đã sử dụng phân trùn quế, bầu giống có thể đã đủ

dinh dưỡng trong suốt thời gian ươm giống 2-3 tháng). Khi cây được 10 -12



8



tuần tuổi (cao khoảng 5 -7 cm), chọn những cây khỏe mạnh, sạch bệnh đem ra

đất trồng rồi cắt hạ bớt ngọn giữ cây cao khoảng 30 cm, căng dây nilon đôi kẹp

cây măng vào giữa đơi dây để tránh gió làm đổ ngã cây.

II. Kỹ thuật trồng

1. Trồng cây ra ruộng

* Đào hố để trồng cây

Sau khi đã chuẩn bị đất trồng xong, trên mặt luống đất trồng đã chuẩn bị

sẵn; Căn cứ mật độ, khoảng cách đã xác định, tiến hành cuốc hố trồng cây.

Kích thước hố sâu 30 – 40 cm, rộng 30 cm; hoặc có thể đào thành một rãnh dài

rộng 25cm x sâu 25-30 cm. Nếu chưa bón lót phân xanh và phân hữu cơ dinh

dưỡng cho đất, cần đảo trộn đều đất với phân xanh và có bổ sung lân vi sinh,

vơi (lượng phân này có thể đủ dinh dưỡng trong 1-2,… năm trồng cây mà

không cần phải bón thêm hữu cơ 3 tháng/lần làm hao tốn thời gian và chi phí

nhân cơng) + chế phẩm vi sinh hữu ích để cải tạo và tăng thêm dinh dưỡng hữu

cơ và vi sinh cho đất trồng.

* Trồng cây con vào hố trồng

Đất trồng măng tây sau khi đã cày bừa, lên luống, bón phân lót theo tiêu

chuẩn của quy trình đề ra tiến hành trồng cây con. Tùy theo phương thức trồng

có màng che phủ hay khơng có màng che phủ mà có kỹ thuật trồng khác nhau.

Các bước và cách thức thực hiện công việc:

Bước 1:

Trong vườn ươm cây giống, chọn những cây giống đủ tiêu chuẩn để đem

ra trồng ngoài ruộng sản xuất.

- Nếu cây giống được gieo ươm trực tiếp trên luống đất trước khi nhổ cây

đem trồng 1 ngày cần tưới nước ướt đậm đất luống cây con giống. Dùng cây

dầm (hay x ng lưỡi nhỏ) đào cây giống xắn đất thành bầu để vận chuyển ra

ruộng trồng; Nếu cây con giống ươm trong bầu thì cẩn thận chuyển các bầu

ươm giống đến vị trí đất trồng. Theo vị trí hàng, hố đã bón phân lót, theo

khoảng cách đã định đặt ở cạnh mỗi hố 1 cây con.

Bước 2:

Đặt cây con vào hố trồng: Đặt thẳng cây, độ sâu hết rễ, không làm gập, đứt

rễ.

- Khi đặt cây vào hố trồng chú ý nắn nhẹ quanh bao nilon bầu rồi trút

lấy cây giống ra, giữ nguyên bầu giá thể, đặt cây con ngay ngắn vào hố trồng;

- Điều chỉnh cho cây đứng thẳng, đúng cự ly khoảng cách, cây không bị

nghiêng đổ, phải thẳng hàng ngang hàng dọc (tuyệt đối không được làm tổn

thương rễ).



Bước 3:



9



Một tay giữ cây con thẳng đứng, một tay lấp đất nhỏ vào hố xung

quanh cây con. Lớp đất lấp cao qua cổ rễ khoảng 1 – 2 cm

- Lấp đất nhẹ nhàng chèn chắc xung quanh gốc cây; không lấp đầy đất

xuống hố, cổ bộ rễ cây măng tây sâu dưới mặt luống đất trồng khoảng 5-10cm

là tốt nhất. Nếu trồng cạn/nông, cây sẽ mau lớn và mau cho măng, nhưng

đường kính thân măng sẽ nhỏ. Nếu trồng sâu, cây sẽ chậm lớn và chậm cho

măng, nhưng đường kính thân măng sẽ to hơn, đồng thời cây cũng sẽ có tuổi

thọ cao hơn.

Bước 4:

Hai bàn tay ấn nhẹ đất xung quanh gốc cây con

Bước 5:

Dùng tay xoa phẳng đất mặt luống. Tiếp tục trồng cây khác.

Sau khi trồng cây xong, cần lấy đất 2 bên mép luống đất trồng để vun gốc,

phủ một lớp đất mặt không cao quá 3-5 cm cho những gốc cây đã trồng để bảo

vệ cổ rễ và giữ cây măng đứng thẳng quang hợp với nắng, kết hợp tạo mặt

luống đất trồng dốc nghiêng về hai bên mép luống để dễ thoát nước.

Vét sạch đất dưới rãnh luống; vệ sinh thu gom cỏ rác làm gọn gàng luống

trồng, ruộng trồng.

2. CÁCH BÓN PHÂN CHO CÂY MĂNG TÂY

a. Bón lót:

Ngay từ đầu khi trồng cây Măng tây, cần bón lót đất trồng với lượng phân

hỗn hợp sau: 20-40 tấn/ha phân trùn quế + nấm đối kháng

Trichoderma (hoặc phân chuồng ủ hoai, phân dơi/cá/bánh dầu) + phân trung, vi

lượng + phân vi sinh và10-20 tấn phân xanh làm chất độn giúp tơi xốp đất như

rơm trấu mục, tro trấu, lục bình, vỏ đậu phọng, vỏ cà phê, bã thân/cùi bắp, xơ

dừa, mạt cưa,... đã xử lý sunfat đồng hoặc nước vôi, thuốc tẩy Javel (Sodium

Hypochlorite 5,25%) để khử trùng + 100 kg NPK 16-16-8. Do bộ rễ chùm ăn

tràn ra đất sau 1-2 năm trồng không thể dùng cuốc xẻng can thiệp sâu vào đất

được, người trồng có thể dùng phân hữu cơ bón lót một lần với số lượng lớn 5070-90… tấn để cung cấp đủ dinh dưỡng cho đất trồng cây Măng tây trong suốt

1-2 năm để không phải hao tốn chi phí nhân cơng và thời gian cho mỗi chu kỳ 3

tháng/lần bón phân hữu cơ nữa.

b. Bón thúc:

- Sau khi trồng 15 ngày (0,5 tháng): Xới xáo đất mặt, làm sạch cỏ non

không để cỏ già rơi hạt tái sinh cỏ mới. Bón thúc 100 kg NPK 15-15-15 + bổ

sung phân trung-vi lượng, phân cút/dơi/cá/bánh dầu. Vun đất cao 3-5 cm đậy

gốc bảo vệ cổ rễ cây Măng (không để phần trắng chân Măng cao >5cm làm mất

năng suất và giá trị thương phẩm), giữ mặt liếp đất trồng cao 20-30 cm so với

mặt đất tự nhiên. Vệ sinh vườn trồng, phun thuốc ngừa tuyến trùng, nấm bệnh

và sâu bọ hại cây. Dưỡng bộ rễ khoẻ mạnh và bộ lá sum suê, giữ cây đứng thẳng

quang hợp với nắng tạo năng lượng hữu cơ tổng hợp nuôi dưỡng cây.



10



Để chống gió xơ đổ ngả cây mới trồng, chen giữa hàng cây Măng đã trồng,

tiến hành cắm các cọc cement (để khơng bị hư, mục) đường kính 10 cm, cao

100-120 cm, cách nhau 4 mét, dùng dây điện thoại cũ hoặc cước nilon 2-3

mm (chịu được mưa nắng) giăng 1 hàng đôi cao hơn mặt liếp 20-30 cm, kẹp

lỏng cây Măng vào giữa đôi dây để giữ cây đứng thẳng, rồi sau đó tuỳ theo tuổi

lớn của cây Măng mà nâng đôi dây cao dần lên 50-70 cm (hoặc giăng thêm 1

hàng dây đôi khác).

Cây dưới 5-6 tháng tuổi chưa thu hoạch Măng, để hạn chế cỏ dại có thể phủ

bạt, trồng chen cây họ đậu, rau ăn lá hoặc phủ vỏ & dây đậu, rơm rạ, vụn xơ

dừa, lục bình, mùn cưa, tro trấu,... đã xử lý nấm bệnh.

- Sau khi trồng 30 ngày (1 tháng): Cây phát triển nhiều thân mới. Xới xáo

đất mặt, làm sạch cỏ non không để cỏ già rơi hạt tái sinh cỏ mới. Bón thúc 100

kg NPK 16-16-8 + bổ sung phân trung-vi lượng, phân cút/dơi/cá/bánh dầu. Vun

đất cao 3-5 cm đậy gốc bảo vệ cổ rễ cây Măng (không để phần trắng chân Măng

>5 cm làm mất năng suất), giữ mặt liếp cao 20-30 cm so với mặt đất tự nhiên.

Vệ sinh vườn trồng, phun thuốc ngừa tuyến trùng, nấm bệnh, sâu hại cây.

- Sau khi trồng 45 ngày (1,5 tháng): Tiến hành cắt tỉa bỏ tồn bộ đời cây

thứ 1 có đường kính thân 2mm trên vườn trồng để thay thế bằng đời cây thứ 2

có đường kính thân 4mm rồi xới xáo đất mặt, làm sạch cỏ non không để cỏ già

rơi hạt tái sinh cỏ mới. Làm vệ sinh vườn trồng, phun thuốc phòng ngừa tuyến

trùng, nấm bệnh, sâu bọ cơn trùng hại cây. Bón thúc 15-20 tấn phân trùn quế +

WEHG (hoặc phân chuồng ủ hoai + Trichoderma) + phân vi sinh và phân sinh

học + phân bánh dầu/dơi/cá và 100 kg NPK 15-15-15 + phân trung, vi

lượng. Vun đất cao 3-5 cm đậy gốc bảo vệ cổ rễ cây Măng, giữ mặt liếp đất

trồng cao 20-30 cm so với mặt đất tự nhiên. Dưỡng bộ rễ khoẻ mạnh và bộ lá

sum suê, giữ cây đứng thẳng để quang hợp với nắng tạo ra năng lượng tổng hợp

nuôi dưỡng cây.

- Sau khi trồng 60 ngày (2 tháng): Cây phát triển nhiều thân mới. Ở mỗi

gốc chọn giữ lại 3-5 cây mẹ + 3-5 chồi Măng non mới đường kính 4mm sạch

bệnh to khoẻ nhất, tiến hành tỉa bỏ những cây bị sâu bệnh, cây yếu cổ rễ đổ

nghiêng ngả, cây già đời trước và cây nhỏ. Xới xáo đất mặt, làm sạch cỏ non

không để cỏ già rơi hạt tái sinh cỏ mới. Bón thúc 100 kg NPK 16-16-8 + bổ

sung phân trung-vi lượng,phân dơi/cá/bánh dầu. Vun đất cao 3-5 cm đậy gốc bảo

vệ cổ rễ cây Măng, giữ mặt liếp cao 20-30 cm so với mặt đất tự nhiên. Vệ sinh

vườn trồng, phun thuốc ngừa tuyến trùng, nấm bệnh, sâu hại cây. Dưỡng bộ rễ

khoẻ mạnh và bộ lá sum suê, giữ cây đứng thẳng quang hợp với nắng tạo ra

năng lượng tổng hợp nuôi dưỡng cây.

- Sau khi trồng 75 ngày (2,5 tháng): Cây phát triển nhiều thân mới. Ở mỗi

gốc chọn giữ lại 3-5 cây mẹ + 3-5 chồi Măng non mới đường kính 4-5mm sạch

bệnh to khoẻ nhất, tiến hành tỉa bỏ những cây bị sâu bệnh, cây yếu cổ rễ đổ

nghiêng ngả, cây già đời trước và cây nhỏ. Xới xáo đất mặt, làm sạch cỏ

11



non, tuyệt đối không để cỏ già rơi hạt tái sinh cỏ mới. Bón thúc 150 kg NPK 1515-15 + phân trung-vi lượng, phân dơi/cá/bánh dầu. Vun đất cao 3-5 cm đậy gốc

bảo vệ cổ rễ cây Măng, giữ mặt liếp cao 20-30 cm so với mặt đất tự nhiên. Vệ

sinh vườn trồng, phun thuốc ngừa tuyến trùng, nấm bệnh, sâu hại cây. Dưỡng bộ

rễ khoẻ mạnh và bộ lá sum suê, giữ cây đứng thẳng quang hợp với nắng tạo ra

năng lượng tổng hợp nuôi dưỡng cây.

- Sau khi trồng 90 ngày (3 tháng): Tiến hành cắt tỉa bỏ tồn bộ đời cây

thứ 2 có đường kính thân 4mm trên vườn trồng để thay thế bằng đời cây thứ 3

có đường kính thân 6mm rồi xới xáo đất mặt, làm sạch cỏ non không để cỏ già

rơi hạt tái sinh cỏ mới. Làm vệ sinh vườn trồng, phun thuốc phòng ngừa tuyến

trùng, nấm bệnh, sâu bọ cơn trùng hại cây. Bón thúc 15-20 tấn phân trùn quế +

WEHG(hoặc phân chuồng ủ hoai bổ sung Trichoderma) + phân vi sinh và phân

sinh học + phân bánh dầu/dơi/cá và 150 kg NPK 16-16-8 + phân trung, vi

lượng. Vun đất cao 3-5 cm đậy gốc bảo vệ cổ rễ cây Măng, giữ mặt liếp đất

trồng cao 20-30 cm so với mặt đất tự nhiên. Dưỡng bộ rễ khoẻ mạnh và bộ lá

sum suê, giữ cây đứng thẳng để quang hợp với nắng tạo năng lượng tổng hợp

nuôi dưỡng cây.

- Sau khi trồng 105 ngày (3,5 tháng): Cây phát triển nhiều thân mới. Ở

mỗi gốc chọn giữ lại 3-5 cây mẹ + 3-5 chồi Măng non mới đường kính

6mm sạch bệnh to khoẻ nhất, tiến hành tỉa bỏ những cây bị sâu bệnh, cây yếu cổ

rễ đổ nghiêng ngả, cây già đời trước và cây nhỏ. Xới xáo đất mặt, làm sạch cỏ

non không để cỏ già rơi hạt tái sinh cỏ mới. Bón thúc 150 kg NPK 15-15-15 +

phân trung-vi lượng, phân dơi/cá/bánh dầu. Vun đất cao 3-5 cm đậy gốc bảo vệ

cổ rễ cây Măng, giữ mặt liếp cao 20-30 cm so với mặt đất tự nhiên. Vệ sinh

vườn trồng, phun thuốc phòng ngừa tuyến trùng, nấm bệnh và sâu hại cây.

Dưỡng bộ rễ khoẻ mạnh và bộ lá sum suê, giữ cây đứng thẳng quang hợp với

nắng tạo năng lượng tổng hợp nuôi dưỡng cây.

- Sau khi trồng 120 ngày (4 tháng): Cây phát triển nhiều thân mới. Ở mỗi

gốc chọn giữ lại 3-5 cây mẹ + 3-5 chồi Măng non mới đường kính 6-7mm sạch

bệnh to khoẻ nhất, tiến hành tỉa bỏ những cây bị sâu bệnh, cây yếu cổ rễ đổ

nghiêng, cây già đời trước và cây nhỏ. Xới xáo đất mặt, làm sạch cỏ non không

để cỏ già tái sinh cỏ mới. Bón thúc 150 kg NPK 16-16-8 + phân trung-vi

lượng, phân dơi/cá/bánh dầu. Vun đất cao 3-5 cm đậy gốc bảo vệ cổ rễ cây

Măng và giữ mặt liếp đất trồng cao 20-30 cm. Vệ sinh vườn trồng, phun thuốc

ngừa nấm bệnh, côn trùng hại cây. Giữ cây đứng thẳng quang hợp với nắng tạo

năng lượng hữu cơ tổng hợp nuôi dưỡng cây.

- Sau khi trồng 135 ngày (>4,5 tháng): Tiến hành cắt tỉa bỏ tồn bộ đời

cây thứ 3 có đường kính thân 6mm trên vườn trồng để thay thế bằng đời cây thứ

4 có đường kính thân 8mm rồi xới xáo đất mặt, làm sạch cỏ non không để cỏ già

rơi hạt tái sinh cỏ mới. Làm vệ sinh vườn trồng, phun thuốc phòng ngừa tuyến

trùng, nấm bệnh, sâu bọ cơn trùng hại cây. Bón thúc 20-30 tấn phân trùn quế +

WEHG(hoặc phân chuồng ủ hoai bổ sung Trichoderma) + phân vi sinh và phân

sinh học + phân bánh dầu/dơi/cá và 200 kg NPK 15-15-15 + phân trung, vi

12



lượng. Vun đất cao 3-5 cm đậy gốc bảo vệ cổ rễ cây Măng, giữ mặt liếp cao 2030 cm so với mặt đất tự nhiên. Dưỡng bộ rễ khoẻ mạnh và bộ lá sum suê, giữ

cây đứng thẳng để quang hợp với nắng tạo năng lượng hữu cơ tổng hợp nuôi

dưỡng cây.

- Sau khi trồng 150 ngày (>5 tháng): Cây phát triển thêm nhiều thân mới.

Ở mỗi gốc chọn giữ lại 3-5 cây mẹ + 3-5 chồi Măng non mới đường kính

8mm sạch bệnh to khoẻ nhất, tiến hành tỉa bỏ những cây bị sâu bệnh, cây yếu cổ

rễ đổ nghiêng, cây già đời trước và cây nhỏ. Xới xáo đất mặt, làm sạch cỏ non

không để cỏ già rơi hạt tái sinh cỏ mới. Bón thúc 200 kg NPK 16-16-8 + phân

trung-vi lượng,phân dơi/cá/bánh dầu. Vun đất cao 3-5 cm đậy gốc bảo vệ cổ rễ

cây Măng, giữ mặt liếp cao 20-30 cm. Vệ sinh vườn trồng, phun thuốc ngừa

nấm bệnh, côn trùng hại cây. Giữ cây đứng thẳng quang hợp với nắng tạo năng

lượng hữu cơ tổng hợp nuôi dưỡng cây.

- Sau khi trồng 165 ngày (>5,5 tháng): Nếu chăm sóc đủ dinh dưỡng và

đúng kỹ thuật, từ giai đoạn này cây sẽ bắt đầu trổ Măng tơ. Đón đầu lứa Măng

tơ này, khi quan sát thấy cây mẹ phát triển tốt, đường kính thân cây mẹ đạt >8-9

mm (lớn cỡ ngón tay) + lá chuyển sang màu xanh đậm thì chọn giữ lại 3-5 cây

mẹ + 3-5 chồi Măng non to, khoẻ đường kính 9-10mm, tiến hành tỉa bỏ cây bị

sâu bệnh, cây già đời trước, cây nhỏ và cành nhánh phát sinh ở phần gốc 50 cm

để thơng gió phòng tránh côn trùng, bệnh hại + cắt hạ bớt ngọn cây Măng ở độ

cao không thấp hơn 1,20 m để kích thích cây trổ Măng + Xới đất, làm sạch cỏ

non, bón thúc 200 kg NPK 21-7-14 và bổ sung phân trung-vi lượng, phân

dơi/cá/bánh dầu, vun đất cao 3-5 cm đậy gốc bảo vệ cổ rễ cây Măng (không để

phần trắng chân Măng >5 cm làm giảm giá trị thương phẩm), giữ mặt liếp đất

trồng cao 20-30 cm so với mặt đất tự nhiên. Vệ sinh vườn trồng, phun thuốc

phòng ngừa tuyến trùng, nấm bệnh và côn trùng. Dưỡng bộ rễ khoẻ mạnh và bộ

lá sum suê, giữ cây đứng thẳng để quang hợp với nắng tạo năng lượng hữu cơ

tổng hợp nuôi dưỡng cây.

Khoảng 5-10 ngày sau khi cắt hạ ngọn, cây bắt đầu trổ Măng tơ. Tiến

hành thu hái cho bằng hết lứa Măng tơ này bất kể đạt hay không đạt chất lượng

để dồn dinh dưỡng cho cây mẹ và để gốc Măng có chỗ trống cho ra đời lứa

Măng kế tiếp nhiều hơn và khoẻ mạnh hơn. Thu hoạch Măng tơ được 12-15

ngày thì bón thúc 200 kg NPK 21-7-14 + phân trung-vi lượng, phân dơi/cá/bánh

dầu; thu hoạch tiếp 12-15 ngày nữa thì Phải Ngưng Thu Hoạch (Không Nên Thu

Hoạch Lứa Măng Tơ Quá 1 Tháng), tránh không để cây mất sức, làm ảnh hưởng

năng suất, chất lượng của các đời cây/lứa măng sau.

- Sau khi trồng 180 ngày (>6 tháng): Tiến hành cắt tỉa bỏ tồn bộ đời cây

thứ 4 có đường kính thân 8mm trên vườn trồng để thay thế bằng đời cây thứ 5

có đường kính thân 10mm rồi xới xáo đất mặt, làm sạch cỏ non không để cỏ già

rơi hạt tái sinh cỏ mới. Làm vệ sinh vườn trồng, phun thuốc phòng ngừa tuyến

trùng, nấm bệnh, sâu bọ cơn trùng hại cây. Bón thúc 20-30 tấn phân trùn quế +

13



WEHG(hoặc phân chuồng ủ hoai bổ sung Trichoderma) + phân vi sinh và phân

sinh học + phân bánh dầu/dơi/cá và 200 kg NPK 16-16-8 + phân trung, vi

lượng. Vun đất cao 3-5 cm đậy gốc bảo vệ cổ rễ cây Măng, giữ mặt liếp đất

trồng cao 20-30 cm so với mặt đất tự nhiên. Dưỡng bộ rễ khoẻ mạnh và bộ lá

sum suê, giữ cây đứng thẳng để quang hợp với nắng tạo năng lượng tổng hợp

nuôi dưỡng cây.

Khi cây trưởng thành và đã bắt đầu cho Măng thu hoạch, chỉ nên dùng rơm

trấu mục, bã vụn xơ dừa, bã vụn vỏ cà phê, lục bình, tro trấu, các loại phân xanh,

hoặc trồng cây họ đậu, cỏ lạc dại để phủ gốc ngăn cỏ dại; tuyệt đối không nên

phủ bạt nilon để khử cỏ dại nữa vì làm như vậy vơ tình sẽ tạo ra nơi ẩn nấp cho

sâu bọ, côn trùng; cỏ sẽ không mọc được nhưng đồng thời cũng phong toả luôn

cả sự hô hấp của bộ rễ cây Măng, cản trở sự phát triển của các chồi Măng, kềm

hãm sự phát triển bình thường của bộ rễ, cây Măng và cả các lứa Măng về sau

này mà trước mắt ta chưa thể thấy ngay hậu quả nặng nề của nó.

c. Bón phân trong chu kỳ dưỡng cây mẹ trẻ thay thế:

- Trong 1 chu kỳ nghỉ dưỡng cây mẹ trẻ đời sau thay thế cây mẹ già đời

trước kéo dài 40-45 ngày: Bón thúc với 10-15 tấn phân trùn quế +

WEHG(hoặc phân chuồng ủ hoai + chế phẩm Trichoderma + phân dơi/cá/bánh

dầu) + kết hợp phân vi sinh và phân sinh học WEHG, Active Cleaner, Agrostim,

Grow More, Komix,… đồng thời 15 ngày/lần bón thúc 150-200 kg NPK 15-1515 + trung, vi lượng. Lượng phân bón thúc này sẽ tăng dần theo sức lớn của các

lứa tuổi cây sẽ cho Măng lớn hơn, nhiều hơn ở các năm sau.

Sau khi tạm ngưng thu hoạch lứa Măng tơ 12-15 ngày, khi quan sát thấy 35 cây mẹ trẻ đời sau vừa đủ lớn, bắt đầu bung tàn cành lá thì tiến hành nhổ

bỏ 3-5 cây mẹ già đời trước đã vàng úa, hết khả năng cung cấp Măng, cây bị

sâu bệnh, cây yếu cổ rễ đổ nghiêng ngả, cây nhỏ và cành lá phát sinh ở phần gốc

50 cm để thông gió phòng tránh cơn trùng, nấm bệnh xâm hại. Xới xáo đất mặt,

làm sạch cỏ non, tuyệt đối không để cỏ già rơi hạt tái sinh cỏ mới, tiến hành bón

thúc 10-15 tấn phân trùn quế + WEHG (hoặc phân chuồng ủ hoai có xử lý nấm

đối kháng Trichoderma + phân dơi/cá/bánh dầu) + phân vi sinh và phân sinh

học và 100-150 kg NPK 16-16-8 + phân trung, vi lượng. Vun đất cao 3-5 cm

đậy gốc bảo vệ cổ rễ cây Măng (không để phần trắng chân Măng >5 cm làm

mất năng suất), giữ mặt liếp cao 30 cm so với mặt đất tự nhiên. Vệ sinh vườn

trồng, phun thuốc phòng ngừa tuyến trùng, sâu bệnh hại cây. Dưỡng bộ rễ khoẻ

mạnh và bộ lá sum suê, giữ cây đứng thẳng quang hợp với nắng tạo năng lượng

hữu cơ tổng hợp nuôi dưỡng cây.

Khoảng 15-20 ngày sau, khi thấy đường kính thân cây mẹ trẻ đời sau đạt

>10 mm(lớn cỡ các ngón tay) + bộ lá chuyển sang màu xanh đậm thì tiến

hành cắt hạ bớt ngọn cây Măng ở độ cao khơng thấp hơn 1,20 mét + bón thúc

thêm 100-150 kg NPK 21-7-14 + bổ sung phân trung-vi lượng, phân dơi/cá/bánh

dầu, dưỡng bộ rễ khoẻ mạnh cùng bộ lá sum suê để kích thích cây trổ Măng.

Tiến hành vệ sinh vườn trồng, xới xáo đất mặt, làm sạch cỏ non, tuyệt đối không

để cỏ già rơi hạt tái sinh cỏ mới. Vun đất cao 3-5 cm đậy gốc bảo vệ cổ rễ cây

14



Măng (không để phần trắng chân Măng cao quá >5 cm làm mất năng suất,

giảm giá trị Măng thương phẩm).

Khoảng 5-10 ngày sau khi cắt hạ ngọn còn 1m20, cây sẽ cho lứa Măng

mới, bắt đầu thu hoạch lứa Măng thứ hai kéo dài khoảng 2 tháng; sau đó nghỉ

dưỡng cây mẹ thay thế 40 ngày, rồi thu hoạch lứa Măng thứ ba kéo dài 2,5 - 3

tháng. Rồi sau đó cứ như thế tiếp tục dưỡng cây mẹ đời sau và thu hoạch các lứa

Măng tiếp theo.

d. Bón phân trong chu kỳ thu hoạch Măng:

- Trong 1 chu kỳ thu hoạch Măng kéo dài 2-3 tháng (75-90 ngày): Cần

bón thúc 15 ngày / 1 lần với 150-200 kg NPK 21-7-14 + bổ sung phân trung-vi

lượng, phân dơi/cá/bánh dầu. Tuỳ theo sự phát triển của cây, có thể dùng thêm

các loại chế phẩm sinh học bón gốc và bón lá để kích thích cây Măng phát triển,

cho nhiều chồi Măng có năng suất và chất lượng tốt hơn. Lượng phân bón sẽ

tăng dần theo sức lớn lên từng năm tuổi của cây.

Người trồng có thể xẻ rãnh 2 bên mép liếp, đào lỗ hoặc đào rãnh (sâu 1015 cm, bán kính 15-20 cm) quanh gốc để bón phân. Cũng có thể bổ sung nước

tưới + phân dinh dưỡng pha lỗng vào đất trồng thơng qua 2-3-4 đoạn “ty” ống

tưới(đường kính 21 mm, sâu 30 cm, khoan nhiều lỗ 2-3 mm và bịt đáy ống) cắm

đứng theo bán kính 20-25 cm quanh gốc hoặc dùng vòi xịt áp lực mạnh cắm

xuống đất 10-20 cm.

3. Cách phòng trừ sâu bệnh hại trên cây măng tây

a. Nhận diện các loại nấm, bệnh, tuyến trùng hại cây Măng tây:

Cây Măng tây nếu chọn được giống tốt, trồng trên vùng đất tơi xốp giàu

dinh dưỡng hữu cơ và vi sinh, thế đất cao ráo, tiêu thoát nước tốt, đất và nước

tưới bảo đảm độ pH = 6.5-7.5 và khơng có độc tố kim loại, đã xử lý khử sạch

tuyến trùng, nấm bệnh, cơn trùng, chăm sóc đúng kỹ thuật, vệ sinh vườn trồng

tốt, mơi trường thơng thống, lành mạnh, thì rất ít bị nấm bệnh gây hại, cây sẽ

cho năng suất Măng rất cao 20-25-30 tấn/ha/năm, doanh thu khoảng 400-600

triệu đồng/ha/năm.

Tuy nhiên, vào mùa mưa, lúc “trái gió trở trời”, cây Măng tây cũng rất dễ

bị nấm bệnh tấn công xâm hại giống như những loại cây trồng.

Khảo sát cây Măng tây trồng trên đất ở vùng khí hậu nhiệt đới Việt Nam

những năm gần đây thường thấy có các bệnh sau đây:

[01] a. Thối gốc rễ (do nấm Fusarium: F. Moniliforme, F. Oxysporum f.

sp.Asparagi, F. Proliferatum, F. Culmorum, F. Verticillioides, F. Redolens,

Gibberella Fujikuroi,…);

b. Thối gốc rễ (do nấm Phytophthora: Phyt. Megasoerma Drechs; Phyt.

Palmivora, Phyt. Capsici, Phyt. Infestans,…);

c. Thối gốc rễ (do nấm Pythium: P. Arrhenomanes, P. Myriotilum, P.

Aphanidermatum, P. Megasperma, P. Debaryanum, P. Ultimum; do nấm

Rhizoctonia Solani, Rhizoctonia sp., Zopfila Rhizophila,…);

d. Thối nhũn gốc rễ (do vi khuẩn Erwinia Carotovora, Sclerotinia

Sclerotiorum);

[02] a. Tuyến trùng nốt sưng khối u (do nấm Meloidogyne Incognita,

Meloidogyne Javanica);

15



b. Tuyến trùng ngoại ký sinh (do nấm Tylenchorhynchus sp.,

Xiphinema sp., Pratylenchus sp.);

[03] Rỉ Sắt (do nấm Puccinia Asparagi với 4 loại bào tử Basidiospores,

Aeciospores, Urediniospores và Teliospores);

[04] Đốm lá, bạc lá (do nấm Alternaria Alternata, Cercospora Asparagi,

Ascochyta Asparagina, Phomopsis Asparagicola, Phomopsis Asparagi,

Phomopsis Javanica);

[05] Đốm tím (do nấm Pleospora Herbarum, Stemphylium Vesicarium);

[06] a. Mốc xám (do nấm Botrytis Cinerea);

b. Mốc xanh (do nấm Penicillium Aurantiogriseum);

[07] Thán thư (Colletotrichum Gloeosporioides, Colleto. Dematium);

[08] Khô thân cành (do nấm Macrophoma sp.);

[09] Virus (các loại virus Asparagus Virus - AV1, AV2, AV3. AV4; Tobaco

Streak Virus - TSV);

[10] Nứt tét gốc, thân (bệnh Sinh lý, hoặc có thể do thừa đạm)…

làm cho cây và chồi măng non phát triển kém, kiệt sức dần, rồi chết dần và

chết hàng loạt.

b. Nguyên nhân gây ra nấm, bệnh hại cây Măng tây:

Các nguyên nhân gây ra nấm bệnh riêng lẻ hoặc tổng hợp gồm:

- Cây Măng tây chịu hạn rất tốt trong mùa nắng, nhưng rất dễ bị “sốc”

nước trong mùa mưa .

- Mật độ trồng dày + mưa nhiều khiến bộ lá sum suê bị nước mưa (và

nước tưới) kết dính dễ hư thối tạo điều kiện để nấm bệnh xâm hại;

- Mưa nhiều, nhất là những lúc mưa to kéo dài nhiều ngày, làm cho ẩm

độ khơng khí và ẩm độ trong chân đất trồng tăng cao 90-100%, tạo môi trường

thuận lợi cho các loại vi khuẩn, vi sinh vật xấu, nấm bệnh phát triển; người trồng

khơng kịp thời có biện pháp xới xáo đất, khai thơng rãnh thốt chống úng để

chân đất ngập nước và ngậm nước trương nở nén chặt khiến đất trồng bị bão hồ

làm mất tế khổng (khoảng trống chứa khơng khí và nước lưu dẫn phân bón,

dinh dưỡng trong đất) và đóng váng bề mặt làm đất mất dưỡng khí khiến bộ rễ

cây Măng tây bị ngộp, mất khả năng trao đổi ion, không hấp thu được dinh

dưỡng; úng nước kéo dài khiến bộ rễ đổi màu từ trắng qua vàng, qua nâu, rồi

đen, thối nhũn, cây phát triển kém, mất khả năng cung cấp Măng, vàng lá, héo

úa từ từ rồi chết dần, chết dần,…;

- Cây quang hợp kém do ít lá, trời mưa dầm dề, thiếu nắng kéo dài;

- Đất trồng lâu ngày bị nén chặt, thiếu dinh dưỡng hữu cơ, và thiếu canxi,

làm độ pH đất và nước biến đổi giảm sâu dưới biên độ pH = 4.5 - 5.5, khiến môi

trường đất lành mạnh bị đẩy lui, mơi trường đất yếm khí phát triển tạo điều kiện

cho các loại nấm bệnh (đặc biệt nguy hiểm là tuyến trùng, nấm Phytophthora,

Fusarium và Pythium), virus, vi khuẩn, vi sinh vật xấu phát triển, bao vây xâm

hại bộ rễ, cộng hưởng với các loại côn trùng, sâu bọ khác đồng thời tấn công

làm cho bộ rễ bị tổn thương nặng, thối nhũn, khiến cây bị cong queo dị dạng,

chùn ngọn, chột lá, vàng lá, héo úa, khô thân cành, chết từ từ và chết hàng

loạt…;



16



- Sử dụng phân bón khơng đúng cách, khơng cân đối liều lượng và chủng

loại(có khi còn gặp phân giả); khi thì thiếu hụt và mất cân đối dinh dưỡng, khi

thì bón q nhiều đạm hoá học hoặc thừa đạm hữu cơ gây ngộ độc hữu cơ; sử

dụng phân chuồng chưa ủ hoai mục hoặc dùng lại các loại phân chuồng và giá

thể chứa nhiều mầm nấm bệnh (như giá thể loại bỏ từ các vườn trồng nấm); hay

phủ gốc bằng vật liệu chưa qua xử lý nấm bệnh như trấu, rơm rạ, vỏ cà phê, mạt

cưa gỗ cao su,…;

- Dùng thuốc bảo vệ thực vật không đúng nguyên tắc “4 đúng”, không

đưa được thuốc bảo vệ thực vật đến tận đáy bộ rễ cây Măng tây, dùng liều quá

cao hoặc liều quá thấp gây ra hiện tượng lờn thuốc, làm vơ hiệu hố tác dụng

phòng, trị bệnh của thuốc;

- Chăm sóc vườn trồng khơng đúng yêu cầu kỹ thuật, vệ sinh vườn trồng

yếu kém, vườn trồng khơng thơng thống, cắt tỉa cành nhánh bị nấm bệnh bỏ rơi

vãi trên mặt đất tạo điều kiện để nấm bệnh phát tán, lây lan tự do trên cây, trên

đất trồng mà khơng có biện pháp ngăn chặn kịp thời.

- Tồn dư các loại nấm bệnh lưu cữu từ các đợt thu hoạch trước hoặc

những năm trước không được xử lý triệt để, nay gặp môi trường thuận lợi nên

càng phát triển nhiều hơn, với cấp độ ngày càng cao hơn;

- Môi trường xung quanh và lân cận vườn trồng Măng tây đang có bệnh

hoặc dịch bệnh trên cây trồng làm ảnh hưởng lây lan, việc phòng chữa bệnh phải

biết kết hợp tiến hành đồng loạt trong khu vực, nếu chỉ xử lý cục bộ cho từng

vườn trồng thì khơng thể có hiệu quả tốt;

- Cộng thêm vào đó một ngun nhân nữa là tình trạng tận thu cạn

kiệt từ nhiều vụ thu hoạch trước khiến cây Măng tây bị suy yếu, mất sức đề

kháng, lúc này càng rất dễ bị nấm bệnh tấn công xâm hại;…

Nếu không kịp thời phát hiện sớm và khẩn trương ngăn chặn dịch bệnh

ngay từ đầu, để mầm mống và bào tử nấm bệnh phát tán tự do trên cây và trên

đất trồng theo gió, theo nước mưa và nước tưới, thơng qua dụng cụ lao động, vết

chân giày dép người lạ mang mầm bệnh vào… lây lan nhanh ra cả vườn, rẫy

Măng tây sẽ phát sinh nhiều bệnh từ nhẹ đến nặng, rồi trầm trọng mất khả năng

kiểm soát, cây sẽ không cho Măng, héo úa suy kiệt dần và chết hàng loạt khiến

người trồng hoang mang, mất tinh thần, chán nản, có tư tưởng muốn bỏ cuộc,

thụ động xi tay khơng có biện pháp xử lý hay đối phó khiến tình trạng nấm

bệnh chết cây, hư vườn càng bi đát hơn !

c. Cách phòng, trị nấm bệnh hại cây Măng tây:

Không giống như các loại rau màu khác, trồng và chăm sóc cây Măng

tây thực chất là Trồng và Chăm Sóc Bộ Rễ và Chăm Sóc Đất hoặc Giá thể trồng

cây Măng tây; bộ rễ càng khoẻ mạnh cây càng có năng suất và chất lượng cao.

Nói cách khác, cơng việc của người trồng chủ yếu là những phần việc diễn ra ở

dưới mặt đất !

1. Cách chữa bệnh tốt nhất cho cây Măng tây là Phải Làm Thật Tốt Việc

Phòng Bệnh. Cần phải thường xun cải tạo mơi trường đất trồng cho thật tơi

xốp, xử lý triệt để mầm mống tuyến trùng, nấm bệnh và côn trùng hại cây, cung

cấp đầy đủ và cân đối dinh dưỡng hữu cơ và vi sinh, lên luống đất trồng cao ráo

17



nhưng vẫn phải bảo đảm độ ẩm đều đặn trong chân đất đủ 60-70% mùa nắng

cũng như mùa mưa (việc tưới nước không quan trọng ở hệ thống tưới kiểu nào

mà quan trọng ở cách tưới thế nào để chân đất bảo đảm thường xuyên có đủ độ

ẩm 60%-70%); thường xuyên cung cấp đầy đủ, cân đối dinh dưỡng và nước tưới

có pH = 6.5-7.5 để cây thật sự khoẻ mạnh; thường xun kiểm tra rãnh thốt

nước cho thật tốt, khơng để nước ngập úng chân đất quá 8-9 giờ/ngày và không

để đất bị ngậm nước trương nở bão hoà làm mất dưỡng khí; thường xun xới

xáo đất, phá váng đóng khằn bề mặt luống trồng để đất có đủ dưỡng khí cung

cấp cho rễ; thường xuyên tỉa cây giữ thế “mẹ bồng con” 3-5 cây mẹ + 3-5 chồi

măng non to khoẻ ở mỗi gốc/bụi Măng và cắt bỏ toàn bộ các cành nhánh nhện từ

mặt luống lên cao 50cm cho vườn trồng thơng thống; thường xun làm cỏ và

vệ sinh vườn trồng cho thật tốt, thẳng tay xử lý loại bỏ, cách ly khỏi vườn trồng

mọi mầm mống nấm bệnh và tồn dư nấm bệnh ra khỏi vườn trồng;

Khi quan sát thấy nấm, bệnh (có màu sắc khác màu xanh đặc trưng của

cây Măng tây) vừa mới chớm xuất hiện trên cây thì phải khẩn trương cắt tỉa bỏ

hết những phần thân, lá bị bệnh đem ra khỏi vườn đốt tiêu huỷ ngay và tiến

hành phun thuốc phòng + trị nấm bệnh không để bệnh lây lan ra cả vườn (có thể

dùng chung các hỗn hợp thuốc phòng + chữa bệnh như Metalaxyl + Mancozeb /

Carbendazim + Sulfur / Fosetyl Aluminium + Zineb / Rust-Manzate +

Triforine / Cercospora + Stemphylium, v.v...). Phải định kỳ sử dụng thuốc phòng

+ trị bệnh như là một cơng việc chính phải làm cứ mỗi 10-15-30 ngày/lần,

không được lơ là bỏ qua dù với bất cứ lý do gì.

2. Cách phòng, trừ các loại sâu bọ, cơn trùng hại cây Măng tây:

Ở nước ngồi, đối với các loại sâu bọ, côn trùng cắn hại cây Măng tây

như Armyworms, Asparagus Beetles (bọ Măng tây), Cutworms (sâu ngài

đêm), Garden Symphylan, European Asparagus Aphid (rệp vừng châu Âu),

… người ta dùng Permithrin 38% tiêu diệt chúng rất dễ dàng.

Ở trong nước, đối với sâu lông, sâu keo, sâu xanh, sâu đục thân, ốc sên,…

thường xuất hiện lúc chạng vạng tối để cắn hại cây Măng tây, có thể dùng các

chế phẩm Takumi, Padan, Basudin, Topsin, Supracide,… Đối với bọ trĩ, rầy

mềm, dế nhũi, rệp sáp,... có thể dùng Sagomycine, Confidor, Regent, Antracol,

Anvil,… và các loại thuốc diệt rầy (các loại sâu bọ cơn trùng có thể tự do ăn

trụi lá 1 ha Măng tây trong 1-3 ngày!).

Để phòng trừ có hiệu quả các loại cơn trùng, sâu bọ hại cây Măng tây,

cần thường xuyên bổ sung đầy đủ và cân đối dinh dưỡng để cây phát triển khoẻ

mạnh, vệ sinh chăm sóc vườn trồng thật tốt, nhanh chóng loại bỏ các mầm móng

nấm bệnh mới vừa phát sinh, thường xuyên duy trì độ ẩm 60-70% trong chân

đất, dùng chế phẩm sinh học cải tạo đất để duy trì pH đất = 6.5-7.5; có thể

thường xun dùng vơi, Trichoderma, Carbendazim, Mancozeb, Metalaxyl,

Ridomil, Vibamec, Antracol, Furadan, Basudin, Katumi, Bordeaux, các chế

phẩm có gốc đồng, nước Javel, dung dịch xà phòng nước hoặc tiêu hành tỏi ớt,

lá cây thuốc cá giã nhuyễn hoà chung nước tưới vào gốc để khử nấm bệnh, cơn

trùng và vi sinh vật có hại, tạo điều kiện thuận lợi cho vi sinh vật hữu ích và trùn

đất phát triển, đẩy lùi và cô lập các loại cơn trùng và vi sinh vật có hại cho cây.

18



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Gieo ươm hạt giống trong bầu

Tải bản đầy đủ ngay(0 tr)

×