Tải bản đầy đủ - 0 (trang)
Chương 2 XÂY DỰNG VÀ SỬ DỤNG HỆ THỐNG BÀI TẬP PHẦN PHI KIM HÓA HỌC 11 NHẰM PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC THỰC HÀNH CHO HỌC SINH PHỔ THÔNG

Chương 2 XÂY DỰNG VÀ SỬ DỤNG HỆ THỐNG BÀI TẬP PHẦN PHI KIM HÓA HỌC 11 NHẰM PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC THỰC HÀNH CHO HỌC SINH PHỔ THÔNG

Tải bản đầy đủ - 0trang

Bài 14. Bài thực hành 2: Tính chất của

một số hợp chất nitơ-photpho

2.1.2. Mục tiêu của chương trình phi kim hóa học 11 chuẩn

2.1.2.1. Mục tiêu của chương Nitơ- Photpho

* Đơn chất Nitơ -Photpho

a/ Kiến thức

+ Vị trí của nitơ, photpho và cấu hình electron nguyên tử của nguyên tố trong

bảng tuần hoàn; cấu tạo phân tử, trạng thái tự nhiên của nitơ và photpho; Photpho

có 2 dạng thù hình là P trắng và P đỏ .

+ Tính chất hố học đặc trưng của nitơ: tính oxi hố (tác dụng với kim loại

mạnh, với hiđro), ngồi ra nitơ còn có tính khử (tác dụng với oxi).

+Tính chất hố học của Photpho : vừa có tính oxi hố (tác dụng với một số

kim loại K, Na, Ca…); vừa có tính khử (tác dụng với O2, Cl2,…).

b/ Kĩ năng

+ Dự đốn tính chất, kiểm tra dự đốn và kết luận về tính chất hoá học của

nitơ và photpho.Viết các ptpư minh hoạ tính chất hố học của nitơ và photpho.

+ Giải được bài tập: Tính thể tích khí nitơ ở đktc tham gia trong phản ứng

hố học, tính % thể tích nitơ trong hỗn hợp khí, một số bài tập khác có nội dung

liên quan.

*Amoniac và muối amoni

a/ Kiến thức

+ Tính chất vật lí, ứng dụng chính, cách điều chế amoniac và muối amoni

trong phòng thí nghiệm và trong cơng nghiệp.

+ Cấu tạo phân tử, tính chất hố học của amoniac: tính bazơ yếu (tác dụng

với nước, dung dịch muối, axit) và tính khử (tác dụng với oxi và một số oxit kim

loại), khả năng tạo phức.

+ Tính chất hố học của muối amoni: phản ứng trao đổi ion, phản ứng nhiệt

phân (muối amoni tạo bởi axit khơng có tính oxi hóa, muối amoni tạo bởi axit có

tính oxi hóa) và ứng dụng.



29



b/ Kĩ năng

- Dự đốn tính chất hóa học, kiểm tra bằng thí nghiệm và kết luận được tính

chất hố học của amoniac và muối amoni.

- Quan sát thí nghiệm hoặc hình ảnh..., rút ra được nhận xét về tính chất vật

lí và hóa học của NH3 và NH4+.

- Viết được các phương trình hóa học dạng phân tử hoặc ion rút gọn.

- Phân biệt được amoniac với một số khí khác, muối amoni với một số muối

khác bằng phương pháp hóa học.

- Giải được bài tập : Tính thể tích khí amoniac sản xuất đuợc ở đktc theo hiệu

suất phản ứng, một số bài tập tổng hợp có nội dung liên quan; tính % về khối

lượng của muối amoni trong hỗn hợp phản ứng, một số bài tập khác có nội dung

liên quan.

*Axit nitric và muối nitrat

a/ Kiến thức

+ Cấu tạo phân tử, tính chất vật lí ( trạng thái, màu sắc, khối lượng riêng,

tính tan), ứng dụng, cách điều chế HNO 3 trong phòng thí nghiệm và trong cơng

nghiệp (từ amoniac).

+ Tính chất hóa học của HNO3: là một trong những axit mạnh nhất đồng thời

HNO3 là axit có tính oxi hố rất mạnh: oxi hố hầu hết kim loại, một số phi kim,

nhiều hợp chất vô cơ và hữu cơ.

+ Tính chất hóa học của muối nitrat: là chất oxi hóa ở nhiệt độ cao do bị nhiệt

phân hủy tạo thành oxi và sản phẩm khác nhau (tùy thuộc là muối nitrat của kim loại





hoạt động, hoạt động kém, hoạt động trung bình); phản ứng đặc trưng của ion NO 3





với Cu trong môi trường axit, cách nhận biết ion NO 3 bằng phương pháp hóa học.

b/ Kĩ năng

- Dự đốn tính chất hóa học, kiểm tra dự đoán bằng ThN và kết luận.

- Tiến hành hoặc quan sát ThN, hình ảnh,... rút ra được nhận xét về tính chất

của HNO3 và muối nitrat.

- Viết các phương trình hóa học dạng phân tử, ion rút gọn minh hoạ tính chất

hố học của HNO3 đặc và lỗng.

30



- Giải được bài tập : Tính thành phần % khối lượng của hỗn hợp kim loại tác

dụng với HNO3, khối lượng dung dịch HNO3 có nồng độ xác định điều chế được

theo hiệu suất, bài tập tổng hợp có nội dung liên quan; tính thành phần % khối

lượng muối nitrat trong hỗn hợp, nồng độ hoặc thể tích dung dịch muối nitrat tham

gia hoặc tạo thành trong phản ứng; một số bài tập tổng hợp có nội dung liên quan.

* Axit photphoric và muối photphat

a/ Kiến thức

- Cấu tạo phân tử, tính chất vật lí ( trạng thái, màu sắc, tính tan), ứng dụng,

cách điều chế H3PO4 trong phòng thí nghiệm và trong cơng nghiệp.

- Tính chất hóa học của H3PO4 là axit trung bình, ba nấc, khơng có tính oxi hóa.

- Tính chất của muối photphat (tính tan, tác dụng với axit, phản ứng với dung

dịch muối khác), ứng dụng.

- Cách nhận biết ion photphat (PO43-)

b/ Kĩ năng

- Nhận biết được axit H3PO4 và muối photphat bằng phương pháp hoá học.

- Tính khối lượng H3PO4 sản xuất được, % về khối lượng muối photphat

trong hỗn hợp, một số bài tập liên quan.

* Phân bón hóa học

a/ Kiến thức

- Khái niệm phân bón hóa học và phân loại.

- Tính chất, ứng dụng, điều chế phân đạm, lân, kali, NPK và vi lượng.

b/ Kĩ năng

- Quan sát mẫu vật, làm thí nghiệm nhận biết một số phân bón hóa học.

- Sử dụng an tồn, hiệu quả một số phân bón hóa học.

- Tính khối lượng phân bón cần thiết để cung cấp một lượng nguyên tố

dinh dưỡng.

2.2.2.2. Chuẩn kiến thức, kỹ năng chương Cacbon – Silic

*Cacbon và hợp chất của cacbon

a/ Kiến thức

- Vị trí của cacbon trong bảng tuần hồn các ngun tố hố học, cấu hình



31



electron ngun tử , các dạng thù hình của cacbon, tính chất vật lí (cấu trúc tinh thể,

độ cứng, độ dẫn điện), ứng dụng

- Tính chát vật lí của CO và CO2.

- Cacbon có tính phi kim yếu (oxi hóa hiđro và kim loại canxi), tính khử

(khử oxi, oxit kim loại). Trong một số hợp chất, cacbon thường có số oxi hóa +2

hoặc +4.

- CO có tính khử (tác dụng với oxit kim loại), CO 2 là một oxit axit, có tính

oxi hóa yếu ( tác dụng với Mg, C ).

- Tính chất vật lí, tính chất hóa học của muối cacbonat (nhiệt phân, tác dụng

với axit).

- Cách nhận biết muối cacbonat bằng phương pháp hố học.

b/ Kĩ năng

- Viết các ptpư minh hoạ tính chất hố học của C, CO, CO2, muối cacbonat.

- Tính thành phần % muối cacbonat trong hỗn hợp ; Tính % khối lượng oxit

trong hỗn hợp phản ứng với CO; tính % thể tích CO và CO2 trong hỗn hợp khí.

* Silic và hợp chất của silic. Cơng nghiệp Silicat

a/ Kiến thức

- Vị trí của silic trong bảng tuần hồn các ngun tố hố học, cấu hình

electron ngun tử.

- Tính chất vật lí (dạng thù hình, cấu trúc tinh thể, màu sắc, chất bán dẫn),

trạng thái tự nhiên , ứng dụng (trong kĩ thuật điện), điều chế silic (Mg + SiO2).

- Tính chất hố học : Là phi kim hoạt động hoá học yếu, ở nhiệt độ cao tác

dụng với nhiều chất (oxi, cacbon, dung dịch NaOH, magie).

- SiO2: Tính chất vật lí (cấu trúc tinh thể, tính tan), tính chất hố học (tác

dụng với kiềm đặc, nóng, với dung dịch HF).

- H2SiO 3 : Tính chất vật lí (tính tan, màu sắc), tính chất hố học (là axit yếu,

ít tan trong nước, tan trong kiềm nóng).

- Cơng nghiệp silicat: Thành phần hố học, tính chất, quy trình sản xuất và

biện pháp kĩ thuật trong sản xuất gốm, thuỷ tinh, xi măng.

b/ Kĩ năng



32



- Viết được các PTHH thể hiện tính chất của silic và các hợp chất của nó.

- Bảo quản, sử dụng được hợp lí, an tồn, hiệu quả vật liệu thuỷ tinh, đồ

gốm, xi măng.

- Tính % khối lượng SiO2 trong hỗn hợp.

2.2. NGUYÊN TẮC VÀ QUY TRÌNH TUYỂN CHỌN, XÂY DỰNG HỆ

THỐNG BÀI TẬP THỰC HÀNH THÍ NGHIỆM [6],[9],[12],[15],[18]

2.2.1.Nguyên tắc tuyển chọn và xây dựng hệ thống bài tập thực hành thí nghiệm

Hệ thống BTTHThN được xây dựng theo các nguyên tắc sau:

1. Đảm bảo phù hợp với yêu cầu đổi mới của chương trình giảng dạy, PPDH

và kiểm tra đánh giá kết quả học tập của HS:

Chúng tôi đã dựa vào chuẩn kiến thức, kĩ năng, nội dung giảm tải của từng

chương và từng bài học cụ thể để xây dựng hệ thống BTTHThN phù hợp với mục

tiêu, PPDH, hình thức đổi mới kiểm tra đánh giá HS trong CT GDPT mới.

2. Đảm bảo tính chính xác, khoa học:

Nội dung BTTHThN đề cập đến phải phản ánh đúng kiến thức về tính chất:

vật lí, hóa học; phương pháp: điều chế, tinh chế, bảo quản; ứng dụng của các chất

phải chuẩn xác khoa học; hình vẽ, biểu bảng, đồ thị phải đúng quy chuẩn, có tính

thực tế và tính thẩm mĩ.

3. Nội dung BTTHThN phải bám sát mục tiêu và yêu cầu về thực hành ThN

hóa học

Những BTTHThN được xây dựng phải có nội dung về nội quy an tồn thí

nghiệm, những quy tắc cần thực hiện trong phòng thí nghiệm; đề cập nội dung kiến

thức về các thao tác tiến hành thí nghiệm biểu diễn, chứng minh tính chất, điều chế,

tách chất, nhận biết .... thể hiện tính đặc thù của mơn hóa học.

4. Nội dung BTTHThN phải phù hợp với đối tượng và trình độ nhận thức của HS

BTTHThN được sử dụng làm phương tiện dạy và học nên kiến thức bài tập

xây dựng cần phải sắp xếp theo mức độ nhận thức từ thấp đến cao, từ đơn giản đến

phức tạp để tất cả HS yếu, trung bình hay khá giỏi đều có thể tham gia giải bài tập,

phát huy tối đa khả năng học tập của các em, từng bước hình thành và phát triển

năng lực học tập.



33



5. Đảm bảo tính logic và hợp lí trong cách trình bày nội dung và hình thức:

Hệ thống BTTHThN được sắp xếp logic theo các dạng bài tập, theo nội dung

bài học cụ thể của từng chương và sắp xếp theo các mức độ: nhận biết, thông hiểu,

vận dụng và vận dụng ở mức độ cao nhằm giúp cho GV dễ sử dụng hệ thống bài tập

trong giảng dạy.

2.2.2. Quy trình xây dựng hệ thống bài tập thực hành thí nghiệm

Khi tiến hành xây dựng hệ thống BTTHThN chúng tôi thực hiện các bước sau:

Bước 1: Tiến hành phân tích mục tiêu dạy học của môn học, nghiên cứu

chuẩn kiến thức và kĩ năng của từng chương, từng bài học cụ thể để định hướng

thiết kế nội dung hệ thống BTTHThN.

Bước 2: Tìm hiểu và phân tích đặc điểm nhận thức của HS để tuyển chọn và

xây dựng BTTHThN phù hợp với trình độ và năng lực học tập của HS.

Bước 3: Tham khảo nội dung sgk, sbt, sách tham khảo, bài báo khoa học trên

các tạp chí chun nghành, thơng tin trên internet , luận văn, sáng kiến kinh nghiệm

… nhằm thu thập thông tin về các nội dung liên quan đến đề tài nghiên cứu để xây

dựng hệ thống BTTHThN.

Bước 4: Xác định hình thức thể hiện nội dung bài tập thực hành hóa học: bài

tập mơ tả bằng lời , bài tập có sử dụng hình vẽ minh họa bài tập có sử dụng movie

ThN…

Bước 5: Tuyển chọn và xây dựng các BTTHThN và đáp án, sắp xếp các

BTTHThN thành hệ thống phân dạng theo từng tiêu chí của năng lực thực hành thí

nghiệm, đồng thời thể hiện tính logic, khoa học và có tính sư phạm.

Bước 6: Tiến hành giảng dạy thực nghiệm, kiểm tra đánh giá, chỉnh sửa và

bổ sung hồn chỉnh hệ thống BTTHThN.

2.3. THIẾT KẾ BỘ CƠNG CỤ ĐÁNH GIÁ NĂNG LỰC THỰC HÀNH HĨA

HỌC THƠNG QUA HỆ THỐNG BÀI TẬP THỰC HÀNH THÍ NGHIỆM

PHẦN PHI KIM LỚP 11 [9],[11],[16],[18],[20]

2.3.1. Xây dựng các mức độ phát triển năng lực thực hành hóa học cho học

sinh trung học phổ thông



34



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Chương 2 XÂY DỰNG VÀ SỬ DỤNG HỆ THỐNG BÀI TẬP PHẦN PHI KIM HÓA HỌC 11 NHẰM PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC THỰC HÀNH CHO HỌC SINH PHỔ THÔNG

Tải bản đầy đủ ngay(0 tr)

×