Tải bản đầy đủ - 0 (trang)
Lí do chọn đề tài

Lí do chọn đề tài

Tải bản đầy đủ - 0trang

làm giàu thêm nền kiến thức của nhân loại. Vì vậy việc dạy học nói chung và dạy

học vật lý nói riêng cần phải đổi mới mạnh mẽ về nội dung và phương pháp, nhất là

đổi mới phương pháp dạy và học sao cho vai trò tự chủ của HS trong hoạt động xây

dựng kiến thức ngày một nâng cao, để từ đó năng lực sáng tạo của họ được bộc lộ

và ngày càng phát triển. Để đạt được điều đó, trong q trình dạy học ở trường phổ

thơng cần phải tổ chức sao cho HS được tham gia vào quá trình hoạt động nhận

thức phỏng theo hoạt động của các nhà khoa học, qua đó ngồi việc có thể giúp HS

trang bị kiến thức cho mình, đồng thời còn cho họ được tập luyện hoạt động sáng

tạo khoa học, rèn luyện năng lực giải quyết vấn đề để sau này họ đáp ứng được

những đòi hỏi cao trong thời kỳ mới. [16]

Để đạt được mục tiêu giáo dục, chiến lược dạy học, phương pháp dạy học

mới hiện nay được xây dựng trên tinh thần dạy học giải quyết vấn đề thông qua việc

tổ chức cho HS hoạt động tự chủ chiếm lĩnh kiến thức mà cơ sở của nó là hai lý

thuyết phát triển nhận thức của Jean Piaget (1896-1980) và Lép Vưgôtski (18961934). Việc học tập của HS có bản chất hoạt động, thơng qua hoạt động của bản

thân mà chiếm lĩnh kiến thức, hình thành và phát triển năng lực trí tuệ cũng như

quan điểm đạo đức, thái độ. Như vậy, dạy học là dạy hoạt động. Trong quá trình dạy

học, HS là chủ thể nhận thức, Quan điểm hiện đại của dạy học vật lý giáo viên (GV)

có vai trò tổ chức, kiểm tra, định hướng hoạt động học tập của HS theo một chiến

lược hợp lý sao cho HS tự chủ chiếm lĩnh, xây dựng tri thức. Quá trình dạy học các

tri thức thuộc một mơn khoa học cụ thể được hiểu là q trình hoạt động của GV và

của HS trong sự tương tác thống nhất biện chứng của ba thành phần trong hệ dạy

học bao gồm: GV, HS và tư liệu hoạt động dạy học. [18]

Việc đổi mới phương pháp dạy học (ĐMPPDH) trong bất kì giai đoạn nào

cũng đều cần sử dụng đến công nghệ, và hiện nay là sự hỗ trợ của cơng nghệ thơng

tin (CNTT). Với sự đa dạng hóa ngày càng nhiều các loại hình đào tạo cũng như các

hình thức tổ chức dạy học, CNTT đã cung cấp một phương thức mới trong dạy học,

đó là e-Learning. E-Learning có thể bổ sung và hỗ trợ cho các phương thức đào tạo

truyền thống, góp phần hiện đại hố, nâng cao chất lượng dạy học và đáp ứng được

những yêu cầu của ĐMPPDH.



7



Trong xã hội hiện đại, với sự phát triển như vũ bão, cuộc cách mạng khoa

học - công nghệ đã đưa con người bước lên một tầm cao mới về tri thức, đưa thế

giới từ nền văn minh công nghiệp sang nền văn minh thông tin, truyền thông, sản

sinh ra một lượng kiến thức khổng lồ trong một khoảng thời gian ngắn. Hệ quả trực

tiếp của nó trong nhà trường là sự mâu thuẫn về thời gian và lượng kiến thức cần

truyền đạt trong một tiết học. Do đó việc cốt yếu của ĐMPPDH là phải tạo sự tự tin

cho người học. Dạy học trong thời đại công nghệ truyền thông phát triển mạnh mẽ

như ngày nay, vai trò của người thầy là hướng dẫn để người học tự chiếm lĩnh kiến

thức, là tạo điều kiện thuận lợi, sẵn sàng cho việc chia sẻ tài liệu học tập trên các

phương tiện truyền thơng chứ khơng còn nguồn thơng tin một chiều và duy nhất

trong kiểu dạy học “thầy đọc - trò chép” như trước đây.

Tầm quan trọng của giáo dục và khoa học công nghệ đã được văn kiện Đại

hội Đảng toàn quốc lần thứ XII - 2016 đã xác định: “Đổi mới căn bản và toàn diện

giáo dục, đào tạo, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực; đẩy mạnh phát triển, ứng

dụng khoa học, công nghệ; phát huy vai trò quốc sách hàng đầu của giáo dục, đào

tạo và khoa học, công nghệ đối với sự nghiệp đổi mới và phát triển đất nước”. [8]

Trước đó, trong chỉ thị 58/CT/TW của Bộ Chính trị về “Đẩy mạnh ứng dụng

và phát triển công nghệ thông tin phục vụ sự nghiệp cơng nghiệp hố, hiện đại

hố”, trong đó nhấn mạnh nhiệm vụ của Bộ Giáo dục và Đào tạo là: “Đẩy mạnh

ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT) - trong giáo dục và đào tạo ở tất cả các cấp

học, bậc học, ngành học theo hướng sử dụng CNTT như là một công cụ hỗ trợ đắc

lực nhất cho đổi mới phương pháp giảng dạy, học tập ở tất cả các môn học”. [6]

Và gần đây, trong nghị quyết số 26/NQ-CP ban hành ngày 15/4/2015 của

Chính phủ về “Ban hành chương trình hành động của Chính phủ thực hiện nghị

quyết số 36-NQ/TW ngày 01/7/2014 của Bộ Chính trị Ban Chấp hành Trung ương

Đảng Cộng sản Việt Nam về đẩy mạnh ứng dụng, phát triển công nghệ thông tin

đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững và hội nhập quốc tế”, đã nhấn mạnh nhiệm vụ

của Bộ Giáo dục và Đào tạo là: “Chỉ đạo, lồng ghép nội dung về ứng dụng, phát

triển công nghệ thông tin trong tổ chức triển khai các nhiệm vụ liên quan đến

chương trình đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo”. [5]



8



Bộ Giáo dục và đào tạo đã thể hiện nhiều động thái khuyến khích việc sử

dụng CNTT trong dạy học, đưa các kiến thức về e-Learning tới những cán bộ quản

lí, nhà giáo, những người quan tâm đến giáo dục, HS-SV. Cụ thể gần nhất là công

văn số 4622/BGDĐT-CNTT ngày 20/9/2016 của Bộ giáo dục và đào tạo về việc

hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ CNTT năm học 2016 – 2017 có ghi rõ nhiệm vụ

trọng tâm là “Ứng dụng CNTT đổi mới nội dung, phương pháp dạy và học, gồm: sử

dụng hiệu quả các thiết bị, phần mềm dạy học, thí nghiệm ảo, phần mềm mơ phỏng;

ứng dụng một cách có hiệu quả hệ thống ứng dụng dạy – học thơng minh, hiện đại

ở những nơi có điều kiện; ứng dụng kho bài giảng e-Learning, sách điện tử, sách

giáo khoa điện tử đổi mới phương pháp dạy – học; ứng dụng hệ thống đánh giá

người học trực tuyến. ” [4]

E-Learning chính là chất xúc tác đang làm thay đổi tồn bộ mơ hình học tập

trong thế kỉ này cho người học.Với e-Learning, GV có thể cung cấp các hình ảnh,

các video clip, các bài giảng điện tử, các phần mềm thí nghiệm, bài kiểm tra, bài thi,

bài tập tham khảo và tư vấn cho người học những khó khăn trong học tập, … còn

người học có thể chủ động học tập, nghiên cứu và làm các bài tập, thi trắc nghiệm,

tìm kiếm thơng tin, tham gia vào việc thảo luận của lớp, chia sẻ việc học của mình

với bạn bè, trao đổi ý tưởng với GV,…. Ngoài ra các tài liệu trong e-Learning được

liên kết chặt chẽ, dễ tìm kiếm do đó rất thuận lợi cho việc ĐMPPDH của GV đồng

thời cũng dễ dàng cho người học chủ động tìm kiếm kiến thức, rèn luyện khả năng

tự học của mình. [14]

E-Learning thực sự đã trở nên cần thiết trong nền kinh tế tri thức hiện nay và

đòi hỏi phải được tiếp tục phát triển hơn nữa. Xuất phát những lí do trên cùng với

mong muốn có thể góp một phần công sức nhỏ bé vào việc đổi mới phương pháp

giảng dạy - học tập của thầy và trò các trường phổ thông, người nghiên cứu thực

hiện đề tài: Tổ chức hoạt động nhận thức trong dạy học chương “Chất khí” Vật

lý 10 Trung học Phổ thơng với sự hỗ trợ của e-Learning.

2. Lịch sử nghiên cứu

Việc tổ chức các hoạt động nhận thức trong dạy học nói chung, trong bộ mơn

Vật lý nói riêng và việc ứng dụng cơng nghệ thông tin (CNTT) trong tổ chức các



9



hoạt động nhận thức đã được rất nhiều các nhà khoa học tiến hành nghiên cứu xuất

bản thành sách cụ thể như:

- Lê Công Triêm và Nguyễn Đức Vũ, 2006. Ứng dụng công nghệ thông tin

trong dạy học. Huế: NXB Giáo dục.

- Nguyễn Đức Thâm và Nguyễn Ngọc Hưng, 1999. Tổ chức hoạt động nhận

thức cho HS trong dạy học Vật lý ở trường phổ thông. Hà Nội: NXB ĐHQG.

- Phạm Xuân Quế, 2007. Ứng dụng CNTT trong tổ chức hoạt động nhận

thức Vật lí tích cực chủ động và sáng tạo. Hà Nội: NXB ĐHSP

Bên cạnh đó cũng có rất nhiều luận án, luận văn đề cập đến vấn đề này có thể

nêu ra một số ví dụ như:

- Luận án Tiến sĩ của tác giả Nguyễn Thị Nhi với đề tài “Tổ chức hoạt động

nhận thức tích cực, tự lực cho HS trong dạy học một số kiến thức phần cơ học, điện

học Vật lý lớp 10, 11 (nâng cao) với sự hỗ trợ của công nghệ thông tin” đã tiến

hành phân tích nội dung kiến thức phần cơ học, điện học, nghiên cứu sử dụng một

số phần mềm dạy học crocodile physics, flash …, soạn thảo một số tiến trình dạy

học các kiến thức cụ thể với sự hỗ trợ của cơng nghệ thơng tin theo hướng tăng

cường tính tích cực, tự lực cho học sinh.

- Luận án Tiến sĩ của tác giả Trần Thanh Bình với đề tài “Nghiên cứu xây

dựng và sử dụng hệ thống e-Learning vào dạy học phần "dao động cơ và sóng cơ"

Vật lý 12 Trung học Phổ thơng” đã trình bày cơ sở lý luận và thực tiễn của việc xây

dựng và sử dụng hệ thống e-Learning vào dạy học vật lý theo hướng tổ chức hoạt

động nhận thức tích cực cho học sinh trung học phổ thông, đặc biệt ứng dụng trong

dạy học phần "dao động cơ và sóng cơ" vật lý

- Luận án Tiến sĩ của tác giả Phan Gia Anh Vũ với đề tài: “Nghiên cứu xây

dựng và sử dụng phần mềm dạy học cho chương trình động học và động lực học lớp

10 phổ thông trung học” làm sáng tỏ thêm cơ sở lý luận của việc đưa máy tính vào

giáo dục phổ thông. Tham gia vào việc phát triển và việt hóa tồn bộ phần mềm

PAKMA và thiết kế thêm 12 modun phần mềm và hai mơ hình dùng với PAKMA

trong các thí nghiệm động học và động lực học. Đề xuất tiến trình dạy học phần động

học và động lực học lớp 10 THPT có sử dụng máy tính làm phương tiện dạy học.



10



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Lí do chọn đề tài

Tải bản đầy đủ ngay(0 tr)

×