Tải bản đầy đủ - 0 (trang)
d. Hiệu ứng tất nhiên và Hiệu ứng ngẫu nhiên

d. Hiệu ứng tất nhiên và Hiệu ứng ngẫu nhiên

Tải bản đầy đủ - 0trang

Các loại hiệu ứng sinh học và ví dụ

Chiếu xạ



Hiệu ứng tất nhiên

Hiệu ứng ngẫu nhiên



Chiếu xạ kéo dài



Chiếu xạ cấp tính



Hiệu ứng muộn



Hiệu ứng sớm



Chứng đỏ

da



Bệnh

phóng xạ



Vơ sinh



Các hiệu ứng

di truyền



Đục thủy

tinh thể



Ung thư



VARANS-TSC



Hiệu ứng tất nhiên



37







Chiếu xạ liều cao có thể gây ra các triệu chứng cấp như nôn mửa, mẩn đỏ da, hoặc,







Trong trường hợp nghiêm trọng, các triệu chứng bệnh lý nguy cấp hơn có thể xuất hiện chỉ trong một thời gian ngắn sau







Các hiệu ứng như vậy được gọi là các hiệu ứng “tất nhiên” vì chúng chắc chắn xẩy ra nếu liều xạ vượt quá một mức



khi bị chiếu xạ,



ngưỡng nào đó.



VARANS-TSC



HIỆU ỨNG TẤT NHIÊN



38



VARANS-TSC



Bỏng bức xạ trong X-quang can thiệp



Lưng bệnh nhân

sau 6-8 tuần

39



16-21 tuần sau khi chụp

Angioplasty– Vùng loét nhỏ

VARANS-TSC



Bỏng bức xạ trong X-quang can thiệp



Nhìn cận cảnh vùng tổn

thương sau 18-21 tuần

40



VARANS-TSC



Hiệu ứng tất nhiên (tiếp)



41







Các hiệu ứng tất nhiên là kết quả của nhiều quá trình khác nhau, nhưng chủ yếu là do các tế bào bị chết và chậm phân







Nếu liều đủ cao, nó có thể phá hỏng chức năng của tổ chức tế bào bị chiếu xạ. Mức độ nghiêm trọng của hiệu ứng tất



chia do chiếu xạ liều cao.



nhiên đối với từng cá thể bị chiếu xạ sẽ tăng lên theo giá trị liều lớn hơn ngưỡng xẩy ra hiệu ứng.



VARANS-TSC



Một số hiệu ứng tất nhiên

Hiệu ứng

Đỏ da giai đoạn chính

Bỏng da



Ngưỡng liều hấp thụ Thời gian

Bộ phận/mơ (phơi nhiễm cấp tính) phát ra hiệu

(Gy)

ứng

Da (diện

<3-6

1-4 tuần

rộng )

5-10

2-3 tuần

Da (diện

rộng )



Rụng lơng/tóc tạm thời



Da



∼ 4



2-3 tuần



Đục thủy tinh thể



Mắt



∼ 1,5



vài năm



Tủy sống

Tinh hoàn

Tinh hoàn

Buồng trứng



∼ 0,5

∼ 0,1

∼6

∼3



3-7 days

3-9 tuần

3 tuần

< 1 tuần



Giảm q trình tạo máu

Vơ sinh tạm thời

Vô sinh vĩnh viễn

Vô sinh vĩnh viễn



Với 1% tỷ lệ mắcbệnh

42



- Nguôn TK: ICRP Publication 103

VARANS-TSC



Hiệu ứng ngẫu nhiên



43







Sự chiếu xạ cũng có thể gây ra các hiệu ứng tế bào (hiệu ứng soma) như bệnh ung thư xuất hiện trong một khoảng thời







Hiệu ứng này có thể xẩy ra trong tồn bộ dải liều và khơng có ngưỡng.



gian dài âm ỉ sau khi bị chiếu xạ và biểu hiện bệnh lý có thể được phát hiện trong cộng đồng dân cư,



VARANS-TSC



Hiệu ứng ngẫu nhiên (tiếp)



44







Các hiệu ứng di truyền do bức xạ có thể xẩy ra đối với con người,







Những hiệu ứng có khả năng phát hiện được theo triệu chứng bệnh lý như ung thư ác tính, hiệu ứng di truyền đều được

gọi là "hiệu ứng ngẫu nhiên" do bản chất ngẫu nhiên của chúng.



VARANS-TSC



Hiệu ứng ngẫu nhiên (tiếp)



45







Các hiệu ứng ngẫu nhiên có thể xảy ra nếu tế bào bị biến đổi do chiếu xạ chứ không bị giết chết,







Các tế bào bị biến đổi này sau đó có thể kéo dài q trình phát triển và gây ra ung thư,







Cơ chế tự bảo vệ và tự hồi phục của cơ thể làm cho quá trình gây bệnh trở nên rất khơng chắc chắn khi bị chiếu ở mức

liều thấp.



VARANS-TSC



Hiệu ứng ngẫu nhiên (tiếp)



46







Khơng có bằng chứng cho thấy tồn tại một mức ngưỡng liều thấp mà dưới đó ung thư khơng xẩy ra,







Xác suất để xẩy ra ung thư sẽ cao hơn khi liều càng cao, nhưng tính nghiêm trọng của một bệnh ung thư nào đó do bức xạ

gây ra thì hồn tồn độc lập đối với liều.



VARANS-TSC



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

d. Hiệu ứng tất nhiên và Hiệu ứng ngẫu nhiên

Tải bản đầy đủ ngay(0 tr)

×