Tải bản đầy đủ - 0 (trang)
Chương 1: Cơ sở lý luận

Chương 1: Cơ sở lý luận

Tải bản đầy đủ - 0trang

GVHD: Trần Thị Hà



Hay trong tâm lý học đại cương và giáo dục học trẻ em đưa ra khái niệm

trò chơi học tập như sau: “Trò chơi có luật và những nội dung cho trước, là trò

chơi của sự nhận thức, hướng đến sự mở rộng, chính xác hố, hệ thống hóa các

biểu tượng đã có nhằm phát triển các năng lực trí tuệ, giáo dục lòng ham hiểu

biết của trẻ - trong đó nội dung học tập kết hợp với hình thức chơi”.

1.4.3. Trò chơi học tập ở lứa tuổi mầm non

Trò chơi học tập là trò các lớp trước. Hơn nữa nội dung dạy trẻ phải có tác

dụng thúc đẩy sự phát triển trí tuệ và tư duy toán học trẻ nhỏ. Ngay từ các lớp

mẫu giáo bé, nhỡ, trẻ đã được làm quen với các bài tập học cách phân tách các

tập con trong tập lớn theo dấu hiệu như: màu sắc, kích thước, hình dạng,…Trẻ

đã nắm được các biện pháp so sánh độ lớn của các tập hợp hoặc các tập con

trong tập lớn bằng cách thiết lập mối tương ứng 1:1 giữa các phần tử của các tập

hợp hoặc của các tập con, xác định mối quan hệ của chúng và diễn đạt mối quan

hệ đó bằng lời nói. Trẻ đã nắm được kỹ năng đếm trong phạm vi 5, xác định số

lượng các phần tử trong tập hợp hay số các tập lớn bằng phép đếm và phản ánh

độ lớn của tập hợp bằng từ số.

Ở mẫu giáo lớn, giáo viên cần tiếp tục phát triển biểu tượng về tập hợp cho

trẻ. Nếu trẻ bé, nhỡ thường nhận biết tập hợp theo dấu hiệu bên ngồi dễ nhận

thấy như: màu sắc, kích thước, hình dạng, thì trẻ mẫu giáo lớn cần nhận biết các

tập hợp theo những dấu hiệu phức tạp hơn đối với trẻ. Ví dụ: trẻ phân loại đồ

chơi theo vật liệu tạo nên chúng (đồ chơi bằng nhựa, đồ chơi bằng gỗ…), sau đó

trẻ đếm để xác định và so sánh số lượng từng loại đồ chơi.

Trẻ mẫu giáo lớn tiếp tục học đếm xác định số lượng trong phạm vi 10, trẻ

được làm quen với cách lập các số tiếp theo 5 số đầu của dãy số tự nhiên (6, 7,

8, 9, 10) trên cơ sở so sánh các tập hợp cụ thể có độ lớn bằng nhau hoặc hơn

kém nhau một phần tử. Trẻ học cách tạo các tập hợp với số lượng nhật định bằng

cách thêm bớt. Trẻ học cách hình thành số tiếp theo từ số đứng trước bằng cách

thêm 1 vào số đứng trước, qua đó trẻ hiểu được mối quan hệ giữa các số liền kề

thuộc dãy số tự nhiên. Dạy trẻ nhận biết các con số từ 1-10.



SVTH: Đỗ Thị Diễm



5



GVHD: Trần Thị Hà



Ngoài ra, nội dung dạy trẻ còn hướng vào việc làm quen trẻ vói các phép

biến đổi đơn giản như: thêm, bớt, chia các nhóm đồ vật có số lượng đối tượng

trong phạm vi 10 làm hai phần theo các cách khác nhau, trên cơ sở đó làm quen

trẻ với thành phần con số trong giới hạn 10 từ hai số nhỏ hơn, dạy trẻ tạo một

tập hợp theo con số cho trước từ hai tập hợp nhỏ hơn.

1.3.2. Quá trình hình thành biểu tượng số lượng cho trẻ mầm non

Quá trình thành biểu tượng số lượng cho trẻ mẫu giáo là q trình tổ chức

mang tính hệ thống, có kế hoạch, nhằm mục đích phát triển các năng lực nhận

thức nói chung và năng lực nhận biết số lượng, mối quan hệ số lượng nói riêng

cho trẻ, bên cạnh đó trang bị cho trẻ hệ thống những biểu tượng sơ đẳng, phát

triển và hình thành các kỹ năng, kỹ xảo nhận biết tương ứng. Trên cơ sở đó góp

phần hình thành và phát triển nhân cách tồn diện cho trẻ.

Có thể nói, q trình hình thành biểu tượng số lượng, con số và phép đếm

cho trẻ mẫu giáo nói riêng và mẫu giáo lớn nói chung ln đóng vai trò to lớn

đối với sự phát triển các quá trình nhận thức của trẻ, giúp trẻ nhận biết được dấu

hiệu số lượng và mối quan hệ số lượng có trong các sự vật, hiện tượng của thế

giới xung quanh trẻ, hình thành ở trẻ biểu tượng về con số, mối quan hệ giữa

chúng và qui luật hình thành dãy số tự nhiên, hình thành ở trẻ những kĩ năng

nhận biết như: so sánh số lượng, đếm, thêm, bớt chia số lượng… Tất cả những

kiến thức, kĩ năng đó là cơ sở để trẻ dễ dàng học phép đếm và các phép tính đại

số ở trường tiểu học.

Hiện nay giáo dục mầm non đã và đang diễn ra quá trình đổi mới các hoạt

động giáo dục nói chung và hoạt động hình thành biểu tượng số lượng, con số và

phép đếm cho trẻ mẫu giáo lớn theo hướng tích hợp nói riêng nhằm phát huy

tính tích cực, độc lập, sáng tạo của trẻ trong quá trình hoạt động. Tuy nhiên, hiệu

quả của quá trình giáo dục này chưa cao do nhiều nguyên nhân khác nhau. Một

trong những nguyên nhân là do giáo viên chưa biết sử dụng các biện pháp hình

thành biểu tượng số lượng, con số và phép đếm theo hướng tích hợp cho trẻ sao

cho linh hoạt và phù hợp. Vì vậy, cần có sự nghiên cứu các biện pháp hình thành



SVTH: Đỗ Thị Diễm



6



GVHD: Trần Thị Hà



biểu tượng số lượng, con số và phép đếm cho trẻ mẫu giáo lớn và cách thức sử

dụng chúng nhằm nâng cao hiệu quả của quá trình dạy học này.

Quá trình hình thành biểu tượng số lượng cho trẻ 5 – 6 tuổi được tiến hành

theo các giai đoạn sau:

+Giai đoạn 1: Tích lũy biểu tượng số lượng cho trẻ (được diễn ra ở mọi lúc

mọi nơi).

+Giai đoạn 2: Dạy trên hoạt động học tập có chủ đích được diễn ra theo các

hoạt động cụ thể sau:

 Hoạt động 1: Ôn luyện những kiến thức, kỹ năng xác định số lượng và

mối quan hệ số lượng đã học làm cơ sở cho việc học những kiến thức, kỹ năng

mới.

 Hoạt động 2: Học kiến thức, kỹ năng xác định số lượng và mối quan hệ

số lượng mới.

 Hoạt động 3: Luyện tập những kiến thức, kỹ năng xác định số lượng và

mối quan hệ số lượng đã học.

 Hoạt động 4: Trẻ vận dụng những kiến thức, kỹ năng đã học vào các điều

kiện, hoàn cảnh khác nhau.

+ Giai đoạn 3: Củng cố và ứng dụng một cách sáng tạo những kiến thức, kỹ

năng đã học (trên hoạt động học và ở mọi lúc, mọi nơi).



1.4. Trò chơi học tập cho trẻ lứa tuổi Mầm non

1.4.1. Khái niệm trò chơi

Trong từ điển tiếng Việt xuất bản năm 1992, chữ “trò” được hiểu là một

hình thức mua vui bày ra trước mặt mọi người. Chữ “chơi” là một từ chung để

chỉ các hoạt động lúc nhàn rỗi, ngồi giờ làm việc nhằm mục đích giải trí là

chính. Từ đó, trò chơi được hiểu là những hoạt động làm thỏa mãn những nhu

cầu của con người, trước hết là vui chơi, giải trí. Theo những quan điểm giáo

dục, trò chơi vừa là phương tiện phát triển tồn diện nhân cách vừa là hình thái

SVTH: Đỗ Thị Diễm



7



GVHD: Trần Thị Hà



tổ chức cuộc sống. Đối với trẻ em, trò chơi là hoạt động giúp trẻ tái tạo các hành

động của người lớn và các quan hệ giữa họ, định hướng nhận thức đồ vật và

nhận thức xã hội. Trong trò chơi, nhu cầu và các phẩm chất của trẻ về thể lực, trí

tuệ, đạo đức và ý chí được hình thành, thỏa mãn, thể hiện và phát triển. Trẻ em

do được chơi nên phát triển. Do vậy, chơi là hoạt động chủ đạo trong giáo dục

trẻ em.

1.4.2. Khái niệm trò chơi học tập

Là loại trò chơi có định hướng rõ ràng. Nó là một hình thức học tập có hiệu

quả. Qua trò chơi trẻ giải quyết nhiệm vụ học tập một cách nhẹ nhàng, thoải

mái, giúp trẻ vượt qua khó khăn trong học tập bởi trẻ tiếp thu nhiệm vụ học tập

như là nhiệm vụ chơi.

Hay trong tâm lý học đại cương và giáo dục học trẻ em đưa ra khái niệm

trò chơi học tập như sau: “Trò chơi có luật và những nội dung cho trước, là trò

chơi của sự nhận thức, hướng đến sự mở rộng, chính xác hố, hệ thống hóa các

biểu tượng đã có nhằm phát triển các năng lực trí tuệ, giáo dục lòng ham hiểu

biết của trẻ - trong đó nội dung học tập kết hợp với hình thức chơi”.

1.4.3. Trò chơi học tập ở lứa tuổi mầm non

Trò chơi học tập là trò chơi có luật và có nội dung tri thức gắn với hoạt

động học tập của trẻ. Đó là trò chơi của sự nhận thức, hướng đến sự mở rộng,

chính xác hóa, hệ thống hóa biểu tượng của trẻ về thế giới xung quanh. Trong

trò chơi học tập trẻ giải quyết nhiệm vụ nhận thức dưới hình thức chơi nhẹ

nhàng, thoải mái. Trò chơi học tập khơng chỉ giúp trẻ phát triển các năng lực trí

tuệ mà còn có tác dụng rèn luyện các phẩm chất đạo đức và cả thể lực.

1.5. Tầm quan trọng của trò chơi học tập ở trường Mầm non

Trò chơi học tập có tầm quan trọng đối với việc giáo dục và phát triển nhân

cách nói chung và trí tuệ của trẻ mẫu giáo nói riêng. Việc “dạy học” cho trẻ mẫu

giáo bằng trò chơi học tập đã tạo cho trẻ khả năng giải quyết nhiệm vụ nhận

thức dưới hình thức chơi nhẹ nhàng, không bị áp đặt, nâng cao hứng thú của trẻ,

phát triển năng lực tập trung chú ý, tạo điều kiện thuận lợi cho những hành động

có định hướng phù hợp với lời chỉ dẫn của cô và đảm bảo cho việc lĩnh hội tri

SVTH: Đỗ Thị Diễm



8



GVHD: Trần Thị Hà



thức, kỹ năng một cách tốt hơn. Những nhiệm vụ chơi và hành động chơi đòi hỏi

trẻ em tích cực huy động các tri thức, kỹ năng, kỹ xảo của mình để đạt được kết

quả mà trò chơi đặt ra. Dưới ảnh hưởng của trò chơi học tập trong sự phát triển

trí tuệ của trẻ mẫu giáo có một bước tiến rất quan trọng: đó là sự chuyển hóa các

thao tác bên ngoài đối với đồ vật vào các thao tác trí tuệ bên trong dưới dạng

những biểu tượng và khái niệm. Nhờ cấu trúc đặc biệt của luật chơi có chứa

đựng những u cầu, đòi hỏi mới đối với phương thức giải quyết nhiệm vụ nhận

thức dẫn đến giúp trẻ làm chủ được hoạt động của chính mình. Trẻ nhận được sự

thỏa mãn ngày càng lớn hơn do sự nỗ lực về trí tuệ mang lại. Trò chơi học tập

của trẻ được thể hiện ở sự mong muốn hiểu biết cái mới do chính trò chơi tạo ra,

do người dẫn dắt và chính đứa trẻ độc lập thực hiện nhiệm vụ nhận thức dưới

hình thức chơi một cách vui vẻ, thú vị.

Ngay trong trò chơi học tập đã chứa đựng những điều kiện cần thiết để phát

triển năng lực trí tuệ của trẻ, đặc biệt là trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi. Nếu trò chơi học

tập được sử dụng thành hệ thống sẽ góp phần quan trọng vào việc phát triển các

quá trình tri giác, cảm giác và biểu tượng của trẻ mẫu giáo. Các chuyên gia về

tâm lý trẻ em đã đánh giá cao vai trò của trò chơi học tập đối với sự phát triển trí

tuệ ở trẻ, trò chơi học tập bao giờ cũng có sự dự tính trước nhằm đồng thời phát

triển một số năng lực và phẩm chất trí tuệ như: sự chú ý, sự cố gắng nỗ lực của

trí tuệ, nhu cầu phát triển ngôn ngữ, biểu tượng về số lượng của trẻ mẫu giáo.

Chính vì thế mà trò chơi học tập được sử dụng như một phương tiện dạy học có

hiệu quả cho trẻ mẫu giáo, đặc biệt là việc chuẩn bị cho trẻ mẫu giáo vào trường

phổ thơng.

Trò chơi học tập là phương tiện hình thành và phát triển tri thức có hiệu quả

cho trẻ mẫu giáo nói chung và trẻ 5-6 tuổi nói riêng. Trò chơi học tập giúp trẻ

được rèn luyện về mặt trí tuệ, phát triển hoạt động nhận thức. Trò chơi học tập

đã dạy cho trẻ tư duy, dạy cho trẻ tự nhận thức được hoàn cảnh xung quanh và

cố gắng tìm ra lối thốt. Trẻ mẫu giáo lớn có đặc điểm muốn hiểu rõ luật chơi,

đặc biệt muốn học cách giải quyết nhiệm vụ nhận thức phức tạp và khó khăn

hơn so với sức của chúng. Trong khi đó, những trò chơi học tập bao giờ cũng

SVTH: Đỗ Thị Diễm



9



GVHD: Trần Thị Hà



chứa đựng những nhiệm vụ nhận thức khác nhau có mối liên hệ chặt chẽ với

hoạt động trí tuệ của trẻ mẫu giáo lớn. Mặt khác, trong trò chơi học tập còn chứa

đựng những ẩn số mà muốn tìm được lời giải đáp đòi hỏi trẻ phải tập trung chú

ý, tích cực tìm kiếm các phương thức giải quyết nhiệm vụ nhận thức, cố gắng

huy động vốn hiểu biết của mình và lựa chọn những thao tác tư duy cần thiết để

tìm ra lối thoát phù hợp nhất. Chẳng hạn, khi chơi ghép tranh, xếp hình từ các

ngun vật liệu chơi khác nhau đòi hỏi trẻ phải khảo sát đồ vật, nắm được tính

chất của đồ vật, tỷ lệ giữa các bộ phận và cách sắp xếp chúng trong khơng gian

hoạt động phân tích, tổng hợp phức tạp vì thế nó có sự tác động mạnh đến quá

trình tri giác, tư duy của trẻ cũng như đến khả năng định hướng trong không

gian của chúng. Trò chơi học tập đã cung cấp và mở rộng biểu tượng về thế giới

xung quanh cho trẻ, giúp cho vốn từ của chúng ngày càng phong phú.

1.6. Vai trò của trò chơi học tập đối với việc hình thành biểu tượng số

lượng cho trẻ 5 – 6 tuổi

- Trò chơi học tập giúp nâng cao hứng thú học tập cho trẻ, đặc điểm cơ bản

của dạy học mầm non là trẻ học mà chơi, chơi mà học, trò chơi học tập được sử

dụng rất nhiều trong quá trình hình thành biểu tượng về số lượng cho trẻ. Việc

sử dụng hợp lý trò chơi học tập sẽ làm tăng hứng thú học tập của trẻ, làm cho

việc học đối với trẻ trở nên thoải mái, nhẹ nhàng hơn. Trong một tiết học tốn,

đặc biệt là hoạt động hình thành biểu tượng số lượng cho trẻ, phương pháp trò

chơi ln được sử dụng nhiều, sử dụng trò chơi được coi như một phương pháp

dạy học khi toàn bộ tiết học được vào một trò chơi mà trẻ là người tham gia

chính. Sử dụng trò chơi được xem là một biện pháp dạy học khi chỉ một phần

của tiết học được lồng vào nội dung chơi.

- Trò chơi học tập giúp trẻ tiếp thu những tri thức về biểu tượng số lượng

một cách tự nhiên và thoải mái. Trò chơi học tập có ý nghĩa giáo dục và phát

triển to lớn. Nó tác động trực tiếp đến việc củng cố kiến thức và phát triển các

quá trình nhận thức như: cảm giác, tri giác, tư duy, tưởng tượng,… Thơng qua

trò chơi, trẻ phải giải quyết một số nhiệm vụ của trí lực, lĩnh hội kỹ năng về

ngơn ngữ, chính xác hóa biểu tượng, vì nhiệm vụ chơi chính là nhiệm vụ nhận

SVTH: Đỗ Thị Diễm

10



GVHD: Trần Thị Hà



thức dưới hình thức chơi và chính nhiệm vụ này đặt ra yêu cầu bắt trẻ phải phân

tích, tổng hợp, so sánh, phân loại và khái qt hóa.

Tóm lại, trò chơi học tập có vai trò rất quan trọng trong việc hình thành

biểu tượng tốn cho trẻ, nó là phương tiện khá tiện ích để giúp trẻ tiếp nhận các

biểu tượng toán một cách dễ dàng nhất. Giáo viên mầm non cần thu thập nhiều

trò chơi học tập phong phú, đa dạng để tổ chức cho trẻ làm quen với biểu tượng

tốn có hiệu quả cao.

1.7. Tiểu kết chương 1

Qua chương 1 nghiên cứu cở sở lý luận việc hình thành biểu tượng số

lượng cho trẻ 5-6 tuổi, có thể thấy việc hình thành biểu tượng số lượng cho trẻ

mẫu giáo nói chung và cho trẻ 5-6 tuổi nói riêng có vai trò rất quan trọng trong

việc phát triển toàn diện nhân cách trẻ, đặc biệt đối với việc giáo dục trí tuệ cho

trẻ, là cơ sở chuẩn bị cho trẻ vào lớp 1 và việc học tập ở các bậc học sau này

được tốt hơn. Trẻ 5-6 tuổi rất hứng thú với hoạt động nhận biết số lượng và mối

quan hệ với số lượng. Đặc biệt là các biểu tượng số lượng được tổ chức thơng

qua trò chơi học tập.



SVTH: Đỗ Thị Diễm



11



GVHD: Trần Thị Hà



CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG DẠY HỌC NHẰM HÌNH THÀNH

BIỂU TƯỢNG VỀ SỐ LƯỢNG CHO TRẺ 5 – 6 TUỔI Ở TRƯỜNG MẦM

NON HOA ANH ĐÀO – TAM XUÂN 1 – NÚI THÀNH – QUẢNG NAM

THƠNG QUA TRỊ CHƠI HỌC TẬP

2.1. Vài nét về trường mầm non Hoa Anh Đào

Mầm non Hoa Anh Đào được thành lập mới vào ngày 1/8/2013 nằm trên

địa bàn thôn Khương Mỹ xã Tam Xuân 1 khu đông dân cư, nhưng phần đông là

con em lao động có thu nhập thấp, đời sống còn khó khăn nên việc duy trì sĩ số

chưa đạt kết quả cao.Trong những năm qua, được sự quan tâm chỉ đạo của các

cấp lãnh đạo, đến nay trường đã đạt được tiên tiến xuất sắc, ủy ban nhân dân

tỉnh tặng bằng khen. Trường mầm non Hoa Anh Đào hiện đang thực hiện theo

chương trình đổi mới.



2.2. Nhận thức của giáo viên trong việc hình thành biểu tượng số lượng

cho trẻ 5 – 6 tuổi ở trường mầm non Hoa Anh Đào – Tam Xuân 1 – Núi

Thành – Quảng Nam thơng qua trò chơi học tập

Việc dạy trẻ làm quen với tốn nói chung và hình thành biểu tượng số

lượng nói riêng đã có nhiều thay đổi trong phương pháp dạy so với chương trình

cải cách trước đây về nội dung kiến thức cũng như cách dạy của giáo viên, tiến

bộ nhất là hình thức dạy tốn khơng cứng ngắt rập khuôn, nhưng được tổ chức

như những dạng hành động tạo tình huống cho trẻ được trãi nghiệm trên vật thật

cho trẻ tự phát hiện và giải quyết vấn đề. Đồ dùng dạy học mang tính thực tế,

SVTH: Đỗ Thị Diễm

12



GVHD: Trần Thị Hà



những nguyên vật liệu rất gần gũi với trẻ như: Bao diêm, hộp bút… và mang

tính chủ điểm giúp cho kiến thức của trẻ thấm sâu.

2.2.1. Thực trạng nội dung chương trình hình thành biểu tượng số

lượng cho trẻ 5 – 6 tuổi ở trường Mầm non

2.2.1.1. Mục đích điều tra

Q trình điều tra nhằm tìm hiểu: Thực trạng trình độ giáo viên đang trực

tiếp giảng dạy trẻ Mẫu giáo lớn ở trường Mầm non Hoa Anh Đào.

Thực trạng nhận thức của giáo viên trong việc hình thành những biểu

tượng về số lượng cho trẻ Mẫu giáo lớn.

2.2.1.2. Điều tra đối với giáo viên

Bảng 1 : Tầm quan trọng của việc hình thành biểu tượng số lượng cho trẻ

mẫu giáo lớn thơng qua trò chơi học tập

Giáo viên (18 cô)

Tỉ lệ



Quan trọng

13

72%



Không quan trọng

5

28%



Qua việc khảo sát quá trình giảng dạy của giáo viên về nội dung hình thành

biểu tượng về số lượng cho trẻ Mẫu giáo tôi thấy:

- 100% giáo viên đều xác định đúng nội dung hình thành biểu tượng số

lượng cho trẻ 5-6 tuổi bao gồm những nội dung sau đây:

+ Phát triển biểu tượng về tập hợp cho trẻ.

+ Dạy trẻ phép đếm xác định số lượng trong phạm vi 10, củng cố phát trển

kỹ năng đếm cho trẻ.

+ Dạy trẻ thêm, bớt trong phạm vi 10.

+ Dạy trẻ chia các nhóm đối tượng trong phạm vi 10 làm hai phần theo các

cách khác nhau.

+ Trẻ làm quen với các chữ số từ 1 đến 10 và sử dụng các chữ số để biểu

thị số lượng các nhóm đối tượng.

- Lượng kiến thức trong các nội dung hoạt động ở các lớp phù hợp với đặc

điểm nhận thức của trẻ.

SVTH: Đỗ Thị Diễm

13



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Chương 1: Cơ sở lý luận

Tải bản đầy đủ ngay(0 tr)

×