Tải bản đầy đủ - 0 (trang)
- Tổ chức hoạt động trải nghiệm bằng trò chơi, hoạt động tham quan thực tế, sắm vai, hoạt động nhóm, ứng dụng giải quyết vấn đề thực tiễn.

- Tổ chức hoạt động trải nghiệm bằng trò chơi, hoạt động tham quan thực tế, sắm vai, hoạt động nhóm, ứng dụng giải quyết vấn đề thực tiễn.

Tải bản đầy đủ - 0trang

1.3.5. Tầm quan trọng của hoạt động trải nghiệm sáng tạo, phát huy

năng lực học sinh THPT

Sự phát triển nhanh chóng về thơng tin cũng như khoa học kĩ thuật đã

thay đổi hình thái giáo dục. Giáo dục đang chuyển dần từ giáo dục theo nội

dung kiến thức sang giáo dục theo năng lực, theo đó người học khi tốt nghiệp

ra trường có đủ năng lực để nắm vững kiến thức và kĩ năng nhằm đáp ứng yêu

cầu của xã hội cũng như thị trường lao động. Hệ thống giáo dục của Việt Nam

để theo kịp với các hệ thống giáo dục tiên tiến trên thế giới cũng đã bắt đầu

chuyển đổi sang hình thái giáo dục năng lực.

Trước yêu cầu về đổi mới giáo dục, những năm gần đây, Bộ GD&ĐT đã

yêu cầu các trường phổ thông chú trọng đổi mới phương pháp dạy học, tăng

cường các hoạt động trải nghiệm sáng tạo để phát triển phẩm chất, năng lực

cho học sinh. Vì vậy, nhà trường các cấp đã chú trọng công tác tổ chức các

hoạt động trải nghiệm cho HS.

Việc tổ chức các hoạt động ngoại khóa trải nghiệm, nâng cao kiến thức kỹ

năng sống, đặc biệt là hoạt động hướng nghiệp cho học sinh là điều cần được

khuyến khích trong trường học. Bởi lẽ hoạt động này giúp các em phát triển

toàn diện, năng động, sáng tạo, thích nghi tốt với mơi trường sống.

Tại thành phố Hà Nội, hoạt động trải nghiệm sáng tạo cho học sinh

những năm gần đây được các nhà trường coi trọng. Giờ học Lịch sử, Giáo dục

công dân của học sinh Trường THPT Nguyễn Tất Thành được giáo viên lồng

ghép vào các hoạt động ngoại khóa. Học sinh được đến tham quan làng Cốm

Vòng, từ đó các em sưu tầm, làm video clip trải nghiệm. Tương tự, đến tham

quan làng gốm Bát Tràng học sinh vừa được quan sát thực tế các hoạt động

của làng gốm từ khâu chọn đất, nhào đất, nặn, phơi, nung, và bày bán sản

phẩm…vv.



13



Các chuyên gia giáo dục cũng khẳng định, hoạt động trải nghiệm sáng

tạo là hoạt động giáo dục, trong đó, dưới sự hướng dẫn và tổ chức của nhà

giáo, từng cá nhân học sinh được tham gia trực tiếp vào các hoạt động thực

tiễn khác nhau của đời sống gia đình, nhà trường cũng như ngoài xã hội với tư

cách là chủ thể của hoạt động, qua đó phát triển năng lực thực tiễn, phẩm chất

nhân cách và phát huy tiềm năng sáng tạo của mình.

Việc đưa hoạt động trải nghiệm, sáng tạo vào trong nhà trường như một

phương pháp dạy học góp phần khắc phục những tồn tại của chương trình

giáo dục hiện nay, đáp ứng yêu cầu đổi mới căn bản toàn diện giáo dục.

Hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ năm học của Bộ Giáo dục - Đào tạo cũng đã

yêu cầu đa dạng hóa các hình thức học tập chú trọng các hoạt động trải

nghiệm sáng tạo, nghiên cứu khoa học của học sinh.

Tăng cường hoạt động trải nghiệm sáng tạo, phát huy năng lực là giải

pháp có tính khả thi cao, có thể vận dụng trong bất kỳ điều kiện nào của nhà

trường, phương pháp này khơng chỉ hữu ích với học sinh mà còn nhẹ nhàng,

hiệu quả đối với giáo viên trong một tiết dạy. Đồng thời làm cho bài học thêm

sinh động tránh nhàm chán.HS cũng thay đổi nhận thức về di tích lịch sử.

Nhiều thầy cơ giáo sau khi đưa học sinh của mình đi tham quan, đã khẳng

định: nhất định sẽ dẫn con đến di tích đó. Điều này cho thấy hoạt động trải

nghiệm sáng tạo của học sinh có tác động tích cực. Bản thân HS thông qua

cách làm clip đã biết lồng âm thanh, hình ảnh, phối cảnh, phối hình, tạo thoại.

Cách làm sáng tạo của học sinh nhiều khi khiến thầy cô ngạc nhiên vì khi giao

việc cho các em họ cũng khơng nghĩ các em làm được như vậy. Thế nhưng

thực tế học sinh đã làm được điều vượt hơn cả mong đợi của giáo viên.

Khi cho học sinh trải nghiệm sáng tạo, có những cái nhà trường khơng

có đủ điều kiện, thời gian để truyền đạt hết kiến thức khi học ở trên lớp,

nhưng thực tế trải nghiệm đã bổ sung cho các em. Các em trưởng thành cả về

trình độ và nhận thức, vốn sống. Bản thân các em rút ra được kinh nghiệm

14



sống cho mình. Như đến bảo tàng hay nơi trang nghiêm, học sinh biết ăn mặc

đàng hoàng, nói năng lễ phép. Đây chính là điều thực tế đôi khi nhà trường

không thể dạy hết được.

1.4. Những định hướng dạy đọc - hiểu văn bản theo hướng tăng cường

hoạt động trải nghiệm sáng tạo và phát triển kỷ năng, năng lực học sinh.

1.4.1. Những định hướng về đổi mới phương pháp dạy đọc - hiểu theo

hướng phát triển kỷ năng, năng lực

Môn Ngữ văn giúp học sinh phát triển các năng lực và phẩm chất tổng

quát và đặc thù, góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục của nhà trường phổ

thơng nói chung. Năng lực tư duy, năng lực tưởng tượng và sáng tạo, năng lực

hợp tác, năng lực tự học là những năng lực tổng quát, liên quan đến nhiều

môn học. Năng lực sử dụng ngôn ngữ và năng lực thẩm mỹ mà chủ yếu là

cảm thụ văn học là những năng lực đặc thù, trong đó năng lực sử dụng ngôn

ngữ để giao tiếp và tư duy đóng vai trò hết sức quan trọng trong học tập của

học sinh và công việc của các em trong tương lai, giúp các em nâng cao chất

lượng cuộc sống. Đồng thời với quá trình giúp học sinh phát triển các năng

lực tổng quát và đặc thù, môn Ngữ văn có sứ mạng giáo dục tình cảm và nhân

cách cho người học. Tất cả các năng lực và phẩm chất trên đây đều được phát

triển thông qua các hoạt động dạy học, xoay quanh bốn lĩnh vực giao tiếp cơ

bản: đọc, viết, nói và nghe. Các kiến thức lí thuyết về tiếng Việt, lịch sử văn

học, lí luận văn học và tập làm văn chủ yếu được dùng như là phương tiện

tiến hành các hoạt động dạy học đó.

Dạy học đọc - hiểu là một trong những nội dung cơ bản của đổi mới

phương pháp dạy học Ngữ văn trong việc tiếp nhận văn bản. Khi hình thành

năng lực đọc - hiểu của học sinh cũng chính là hình thành năng lực cảm thụ

thẫm mỹ, khơi gợi liên tưởng, tưởng tượng và tư duy. Năng lực đọc - hiểu của

học sinh còn được hiểu là sự tích hợp những kiến thức, kỹ năng của các phân

môn, các môn học liên quan và toàn bộ kỹ năng và kinh nghiệm sống của học

15



sinh. Nội dung thông tin trong các văn bản đọc - hiểu hết sức phong phú, có

liên quan đến nhiều lĩnh vực trong cuộc sống và nhiều môn học khác, do vậy

tích hợp liên mơn là một điều quan trọng và cần thiết, đồng thời cần giúp học

sinh có phương pháp đọc, khả năng tự tìm kiếm nguồn thơng tin đa dạng của

cuộc sống.

Để đọc - hiểu văn bản, cần định hướng cho học sinh phải thực hiện các

nhiệm vụ sau:

- Tìm kiếm thơng tin từ văn bản.

- Giải thích, cắt nghĩa, phân loại, so sánh, kết nối thơng tin để tạo nên

những hiểu biết về văn bản.

- Phản hồi và đánh giá thông tin trong văn bản.

- Vận dụng những hiểu biết về văn bản đã học vào việc đọc các loại văn

bản khác nhau, đáp ứng những mục đích học tập và đời sống.

1.4.2. Định hướng tổ chức hoạt động trải nghiệm sáng tạo trong dạy

môn Ngữ văn THPT.

Hoạt động trải nghiệm sáng tạo giúp học sinh biết huy động kiến thức,

kỹ năng để tiếp nhận kiến thức, kỹ năng mới và vận dụng chúng vào hoạt

động thực tiễn. Thực tế cho thấy, áp dụng phương pháp học này, học sinh tỏ ra

rất hào hứng với nội dung bài học, vốn kiến thức tổng hợp của học sinh được

bổ sung nhẹ nhàng, tự nhiên nhưng rất hiệu quả.

Hoạt động trải nghiệm được tổ chức trong suốt tiến trình của bài học,

giáo viên cần xác định đúng mục đích, mức độ u cầu. Các hoạt động cá

nhân, nhóm được tổ chức linh hoạt sao cho vừa giúp học sinh huy động kiến

thức, kỹ năng, kinh nghiệm của bản thân vừa xây dựng được ý thức hợp tác,

tinh thần học tập lẫn nhau.

Trong chương trình Ngữ văn THPT nói chung và Ngữ văn 11 nói

riêng, có rất nhiều tác phẩm có thể ứng dụng trải nghiệm sáng tạo, nhưng ở

phạm vi một sáng kiến, người viết chỉ nêu định hướng ở một tác phẩm để

minh họa.



16



1.4.3. Định hướng thiết kế bài học Ngữ văn theo hướng phát triển kỷ

năng, năng lực

Thiết kế bài dạy học Ngữ văn theo quan điểm tích hợp khơng chỉ chú

trọng nội dung kiến thức tích hợp mà cần thiết phải xây dựng một hệ thống

việc làm, thao tác tương ứng nhằm tổ chức, dẫn dắt học sinh từng bước thực

hiện để chiếm lĩnh đối tượng học tập, nội dung mơn học, đồng thời hình thành

và phát triển năng lực, kỹ năng tích hợp, tránh áp đặt một cách làm duy nhất.

Giáo án giờ học đọc - hiểu không phải là một bản đề cương kiến thức

để giáo viên lên lớp giảng giải, truyền thụ áp đặt cho học sinh, mà là một bản

thiết kế các hoạt động, thao tác nhằm tổ chức cho học sinh thực hiện trong giờ

lên lớp để lĩnh hội tri thức, phát triển năng lực và nhân cách theo mục đích

giáo dục và giáo dưỡng của bộ mơn.

Đó là bản thiết kế gồm hai phần hợp thành hữu cơ: Một là, hệ thống các

tình huống dạy học được đặt ra từ nội dung khách quan của bài văn, phù hợp

với tính chất và trình độ tiếp nhận của học sinh. Hai là, hệ thống các hoạt

động, thao tác tương ứng với các tình huống trên do giáo viên sắp xếp, tổ

chức hợp lí nhằm hướng dẫn học sinh từng bước tiếp cận, chiếm lĩnh bài văn

một cách tích cực và sáng tạo.

Bởi thế, thiết kế giờ học đọc - hiểu theo mơ hình trường học mới cần tổ

chức hoạt động cho học sinh qua các bước:

- Hoạt động khởi động

- Hoạt động hình thành kiến thức mới

- Hoạt động thực hành

- Hoạt động ứng dụng

- Hoạt động bổ sung.

Mỗi đơn vị kiến thức được hướng dẫn học theo một cấu trúc thống nhất

gồm các hoạt động, trong đó có hoạt động cá nhân, hoạt động cặp đơi, hoạt

động nhóm, hoạt động cộng đồng. Mỗi hoạt động được xây dựng với mục



17



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

- Tổ chức hoạt động trải nghiệm bằng trò chơi, hoạt động tham quan thực tế, sắm vai, hoạt động nhóm, ứng dụng giải quyết vấn đề thực tiễn.

Tải bản đầy đủ ngay(0 tr)

×