Tải bản đầy đủ - 0 (trang)
1- Khái niệm, vị trí và vai trò của chi ngân sách nhà nước cho giáo dục Trung học phổ thông

1- Khái niệm, vị trí và vai trò của chi ngân sách nhà nước cho giáo dục Trung học phổ thông

Tải bản đầy đủ - 0trang

con người và phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Muốn vậy, mỗi quốc gia

phải thực hiện tốt nhiệm vụ cơ bản là nâng cao hiệu quả sự nghiệp giáo dục.

Ở nước ta từ thời phong kiến các vị vua đã quan tâm đến sự nghiệp

giáo dục, quan tâm đến hiền tài của đất nước vì hiền tài là nguyên khí của đất

nước. Giáo dục càng quan tâm sâu rộng hơn khi đất nước ta bước vào thời kỳ

mới, khi nước Việt Nam Dân Chủ Cộng Hoà ra đời. Nhân ngày khai trường

đầu tiên của một nứơc Việt Nam độc lập, Bác Hồ đã gửi thư nhắn nhủ học

sinh cả nước cố gắng học tập để rạng danh đất nước, con người Việt Nam:

"Non sông Việt Nam có được trở nên vẻ vang hay khơng, dân tộc Việt Nam

có được sánh vai cùng các cường quốc năm châu hay khơng chính là nhờ một

phần lớn ở cơng học tập của các cháu".

Trong thời đại ngày nay, thời đại của CNH - HĐH, giáo dục có vai trò

đặc biệt quan trọng đối với mỗi quốc gia, mỗi dân tộc. Quốc gia nào càng có

nền giáo dục hiện đại và phát triển thì đồng nghĩa với việc quốc gia đó có tầng

lớp trí đơng đảo , tạo điều kiện thuận lợi để tiến sâu vào nền khoa học kỹ

thuật đang phát triển của thế giới, không ngừng đưa nền kinh tế phát triển.

Đánh giá sự tiến bộ về văn hoá xã hội và sự phát triển kinh tế của một quốc

gia, ngày nay người ta không chỉ căn cứ vào tốc độ tăng trưởng kinh tế mà

còn dựa trên ba chỉ tiêu cơ bản là: Thu nhập bình quân đầu người, tuổi thọ và

trình độ giáo dục.

Đặc biệt trong điều kiện kinh tế thị trường như hiện nay, cùng với sự

phát triển như vũ bão của khoa học kỹ thuật đòi hỏi phải có những con người

có trình độ hiểu biết, thực sự dám nghĩ, dám làm. Đó là kết quả của một nền

giáo dục toàn diện.

Tuy nhiên, để Giáo dục - Đào tạo có tác động tích cực đến sự phát

triển kinh tế xã hội không phải chỉ dừng lại ở mức duy trì hệ thống giáo dục

mà phải xây dựng được chiến lược đầu tư phát triển ngành giáo dục ngang

tầm với những nhiệm vụ đặt ra. Bởi vì hệ thống giáo dục nước ta về cơ bản có

tính logic. Giai đoạn đào tạo sau là sự kế thừa và nâng cao kiến thức giai đoạn



SV: Chu Hải Đơn



Lớp: K39 – 01.02



đào tạo trước đó. Điều nay có nghĩa là mỗi giai đoạn đào tạo đều đóng vai trò

trực tiếp hoặc gián tiếp đối với sự phát triển kinh tế xã hội. Giáo dục trung

học phổ thông (THPT) khơng năm ngồi ngoại lệ đó.

Sự nghiệp giáo dục phổ thơng là cả q trình kéo dài 12 năm, bao gồm

3 cấp là tiểu học, phổ thông cơ sở và THPT. Như vậy giáo dục THPT là giai

đoạn cuối cùng của giáo dục phổ thông là giai đoạn không thể thiếu được để

đưa con người từ giáo dục sang đào tạo. Nếu khơng qua giáo dục THPT thì cả

q trình giáo dục phổ thơng bị bỏ dở, gây lãng phí cho Nhà nước. Bởi vì,

phạm vi ngân sách nhà nươc (NSNN) rất rộng, đa dạng liên quan đến nhiều

lĩnh vực khác nhau, nếu phân bổ NSNN nhiều cho lĩnh vực giáo dục thì sẽ

làm giảm cơ hội đầu tư vào lĩnh vực khác. Hơn nữa, số lượng người được đào

tạo đại học hoặc được đào tạo nghề phụ thuộc vào số học sinh tốt nghiệp

THPT. Còn chất lượng nguồn lao động lại phụ thuộc chủ yếu vào chất lượng

quá trình đào tạo. Vì thế, nếu khơng qua giáo dục THPT sẽ khơng tạo ra

nguồn nhân lực có trí tuệ, có tay nghề, có trình độ cho đất nứơc. Lẽ dĩ nhiên,

với sự đổi mới công nghệ, sự xuất hiện những cơng nghệ mới tự động hố, sử

dụng ít lao động nhưng đòi hỏi lao động phải có trình độ cao thì họ sẽ bị loại

ra khỏi dây chuyền sản xuất, trở thành gánh nặng xã hội cho đất nước nếu

không qua đào tạo. Ngược lại nếu qua đào tạo chu đáo, đầy đủ thì họ sẽ trở

thành nguồn nhân lực lành nghề có tác động trự tiếp đến tốc độ tăng trưởng

kinh tế của đất nước.

Có thể nói, giáo dục - đào tạo nói chung và giáo dục THPT nói riêng

ln giữ vai trò quan trọng và khơng thể thiếu được trong q trình hình thành

và hồn thành nhân cách con người, trong quá trình đào tạo nguồn lao động

cho đất nước. Vì thế đầu tư giáo dục cũng có nghĩa là đầu tư phát triển kinh tế

xã hội.

Nhận thức được tầm quan trọng của sự nghiệp GD nói chung, GD

THPT nói riêng, với phương châm " GD là quốc sách hàng đầu" và GD được

coi là chìa khố để mở cánh cửa tri thức, đặc biệt trong thời đại KH-KT phát



SV: Chu Hải Đôn



Lớp: K39 – 01.02



triển như vũ bão ngày nay thì khơng thể khơng quan tâm tới nền GD nước

nhà. GD là sự nghiệp của toàn dân, mọi người trong cộng đồng đều phải có

trách nhiệm với nền GD. Trong những năm gần đây chúng ta đã huy động

được nhiều nguồn vốn để đầu tư cho sự nghiệp GD, ngành GD đã dành được

sự quan tâm rất lớn của toàn Đảng, toàn dân, nguồn vốn đầu tư cho sự nghiệp

GD cũng rất đa dạng bao gồm các nguồn vốn sau:

+ Nguồn vốn từ NSNN

+ Nguồn vốn đóng góp, bao gồm: tiền học phí của học sinh do nhân

dân đóng góp, tiền do nhân dân đóng góp để xây dựng trường lớp, mua trang

thiết bị, đồ dùng học tập.

+ Nguồn vốn tài trợ, bao gồm: Tiền đóng góp ủng hộ của các cá nhân,

tổ chức, các doanh nghiệp trong và ngoài nước; Tiền viện trợ của các tổ chức

phi Chính Phủ và các Chính Phủ nước ngồi; Các khoản được biếu tặng cho

các trường bằng hiện vật như: sách giáo khoa, máy vi tính, mơ hình giảng

dạy... của các tổ chức đoàn thể.

Mặc dù GD, cũng như GD THPT được sự quan tâm rất lớn của cả cộng

đồng, tất cả các thành phần kinh tế, mọi công dân trong xã hội. Xong trên

thực tế trong tất cả các nguồn vốn đầu tư cho GD THPT thì nguồn vốn từ

NSNN ln giữ vai trò chủ đạo, chiếm tỷ trọng lớn nhất và ổn định nhất trong

tất cả các nguồn vốn đầu tư cho cho GD THPT. Do vậy quy mô và chất lưọng

của GD THPT phụ thuộc rất nhiều vào nguồn vốn từ NSNN. Vai trò của nó

được thể hiện cụ thể :

Trước hết: NSNN là nguồn tài chính cơ bản và ổn định để duy trì sự

phát triển của hệ thống GD, GD THPT theo đúng đường lối, chủ trương của

Đảng và Nhà Nước. Đảng và Nhà Nước ta coi GD là quốc sách hàng đầu và

cần phải đầu tư xứng đáng với vai trò to lớn của GD. Những năm gần đây

chúng ta đã đẩy mạnh xã hội hoá GD nhưng xét đến tỷ trọng của các nguồn

vốn trong tổng số vốn đầu tư cho GD thì nguồn vốn ngồi ngân sách chỉ

chiếm một tỷ trọng nhỏ. Trong khi đó hệ thống trường cơng lập còn rất lớn,



SV: Chu Hải Đôn



Lớp: K39 – 01.02



vấn đề xã hội hố đa dạng các loại hình trường lớp chưa thật sự phổ biến, việc

thu hút các nguồn lực khác cho GD ccòn rất khó khăn. Đó là lý do tại sao

nguồn NSNN phải đảm đương phần lớn trách nhiệm đầu tư vốn cho GD, cìn

các nguồn khác chỉ mang tính chất hỗ trợ, bổ xung cho sự phát triển của GD.

NSNN là nguồn tài chính cơ bản đảm bảo đời sống cho đội ngũ cán bộ, giáo

viên và là nguồn kinh phí chủ yếu để đầu tư xây dựng cơ sở vật chất cũng như

mua sắm trang thiết bị phục vụ cho công tác giảng dạy...

Thứ hai: Nguồn vốn đầu tư từ NSNN cho sự nghiệp GD sẽ tạo điều

kiện ban đầu để khuyến khích các tầng lớp nhân dân, các cơ quan đồn thể,

các tổ chức KT-XH... đóng góp xây dựng trường học, tăng cường cơ sở vật

chất để phục vụ công tác giảng dạy và học tập của giáo viên và học sinh, góp

phần thực hiện mục tiêu xã hội hoá GD.

Thứ ba: Chi NSNN giúp điều phối cơ cấu tồn ngành. Nhà nước có thể

định hướng, sắp xếp lại cơ cấu các lớp học, mạng lưới các trường học, điều

chỉnh sự phát triển đồng đều giữa các vùng đồng bằng, trung du, miền núi và

hải đảo thông qua cơ cấu và nội dung chi NSNN. Cần tăng cường, phát triển ở

khu vực nào, cấp GD nào thì Nhà Nước sẽ tăng cường đầu tư ở cấp đó, khu

vực đó. Sẽ góp phần rút ngắn khoảng cách GD ở tất cả các vùng, nâng cao

trình độ dân trí cho tồn thể nhân dân.

Tóm lại NSNN ln chiếm vị trí hàng đầu trong tổng số các nguồn vốn

đầu tư cho phát triển giáo dục. NSNN vững mạnh kết hợp với chủ trương phát

triển giáo dục đúng đắn sẽ thúc đẩy sự phát triển của cả hệ thống và ngược lại.

1.2- Chi ngân sách cho giáo dục Trung học phổ thông:

1.2.1- Nội dung chi ngân sách cho giáo dục Trung học phổ thông:

Nội dung chi sự nghiệp giáo dục THPT gắn chặt với nhiệm vụ và cơ

chế quản lý tài chính của sự nghiệp giáo dục THPT trong mỗi giai đoạn lịch

sử.



SV: Chu Hải Đôn



Lớp: K39 – 01.02



Dựa vào mục lục NSNN, dựa vào những đặc điểm hoạt động của ngành

giáo dục - đào tạo, nội dung chi NSNN cho giáo dục THPT đựơc chia thành 4

nhóm.

* Chi cho con người.

Đây là một khoản chi lớn nó bao gồm về chi lương, phụ cấp lương,

BHXH, phúc lợi tập thể cho giáo viên, cán bộ công nhân viên của nhà trường.

Khoản chi này là khoản chi cho con người, do vậy nó giúp cho người lao

động bù đắp được sức lực đã bỏ ra và đảm bảo cho quá trình tái sản xuất sức

lao động của họ, tạo điều kiện cho quá trình tái sản xuất xã hội diễn ra một

cách bình thường.

Trong giáo dục chi cho con người chủ yếu là chi kinh phí cho giáo viên,

cán bộ cơng nhân viên ngành giáo dục. Khoản chi này hàng năm được xác

định dựa vào số giáo viên, cán bộ công nhân viên dự kiến có mặt kỳ kế hoạch.

Cụ thể số chi có được thể hiện qua cơng thức:



n



ccn =  (mcni x Scni)

i=1

Trong đó:

Ccn: Số chi kinh phí giáo viên kế hoạch.

Mcni: Mức chi bình quân 1 giáo viên dự kiến kế hoạch.

Scni: Số giáo viên bình quân dự kiến có mặt trong năm kế hoạc.

(Mcn: thường đựơc xác định dựa vào mức chi thực tế của kỳ báo cáo, có

tính đến những thay đổi của nhà nước có thể xảy ra về mức lương, phụ cấp và

một số khoản khác).

Scni = (Số giáo viên có mặt cuối năm báo cáo) + (Số giáo viên dự kiến

tăng bình quân năm kế hoạch) - (Số giáo viên dự kiến giảm bình qn năm kế

hoạch).



SV: Chu Hải Đơn



Lớp: K39 – 01.02



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

1- Khái niệm, vị trí và vai trò của chi ngân sách nhà nước cho giáo dục Trung học phổ thông

Tải bản đầy đủ ngay(0 tr)

×