Tải bản đầy đủ - 0 (trang)
 Năm chỉ số tài chính chủ yếu

 Năm chỉ số tài chính chủ yếu

Tải bản đầy đủ - 0trang

trảlương,vàchotờrơimàchúngđãphátởKinkothìlợinhuậnlũtrẻthuđượclà

100đơ-la.ROIClàlợinhuậncủachúngchiachosốvốnmàchúngđầutư.Trong

trườnghợpnày,lũtrẻcólợinhuậnđầutưlớn:100đơ-lachiacho200đơ-labằng

50%.Mộtkhoảntiềnlờiđángkinhngạcchỉtrongmộttuầnlễ.Hãysosánh,nếu

chúnggửi200đơ-lavàongânhàngđểhưởnglãisuấtlà2%mộtnămthìkhoảnvốn

đầutưnàysẽchỉtănglênthêmđượcdưới10%.Hãysosánhgiữa:100đơ-lahoặc

0,10đơ-la-khoảnnàotốthơn?Điềunàycóthểđemlạimộtbàihọcnàođócho

nhữngđứatrẻcủabạn.

TrongbấtkỳtrườnghợpnàoROICcũnglàtỷlệ%lợinhuậnbạnthuđượctừ

khoảntiềnbạnđầutưvàodoanhnghiệpcủamình.Đâylàthướcđomứcđộhiệu

quảtrongviệcmộtcơngtysửdụngtiền(đivayhoặccủariêngmình)đểđầutưvào

cáchoạtđộngcủamình.Hiểutheocáchđó,đâycũnglàchỉsốchobiếtmứcđộ

hiệuquảmàđộingũquảnlýcủacơngtyđạtđượckhisửdụngtiềnđểđầutưvào

cáchoạtđộngcủacơngty.ROICtốtvàvữngchắclàmộttrongnhữngdấuhiệuđầu

tiênchứngtỏcácnhàquảnlýcủadoanhnghiệpđứngvềphíanhữngngườichủđầu

tưcủahọ,đâylàvấnđềrấtquantrọngkhichúngtatiếptụcnghiêncứu.

Nếubạnhỏitơiđâulàchỉsốquantrọngnhấttrongnămchỉsốtrêntơisẽnói

vớibạnrằng,trướchếtbạnnênbắtđầuvớiROIC.Nếumộtdoanhnghiệpkhơngcó

ROIC lớn - trung bình trên 10% mỗi năm trong vòng 10 năm vừa qua - thì hãy

chuyểnsangmộtdoanhnghiệpkhác.Nếumộtdoanhnghiệpcólợithếcạnhtranh

lớnthìdoanhnghiệpđósẽlnkiêuhãnhvềmộtROIChấpdẫnbởivìlợithếcạnh

tranhbảovệdoanhnghiệptrướcáplựcliêntụcvềgiátừphíacácđốithủcạnh

tranh.Trênthựctế,mộtdoanhnghiệpđượchàngràongăncảncạnhtranhbảovệsẽ

buộc các doanh nghiệp khác phải cạnh tranh bằng giá cả. Đây là một cách kiếm

tiềnkhókhăn.

ChúngtamuốnROICởmứccaotrongmộtthờigiandài-ítnhấtđạttrungbình

10%mỗinămtrongvòngítnhất10năm.ChúngtakhơngmuốnnhìnthấyROICđi

xuống,chúngtamuốnnóđilênhoặcítnhấtlàđứngim.Mặcdùcóthểchỉtậptrung

vàoROICtrungbìnhcủa10nămnhưngtốtnhấtlàxemxétbachỉsốROICsau:(1)

sốtrungbìnhcủa10năm,(2)sốtrungbìnhcủanămnămqua,và(3)sốtrungbình

củanămngối.KhicóđượcbachỉsốROICtrungbìnhđó,chúngtacóthểphán

đốntốthơnvềhoạtđộngcủacơngty.

HãyxemxétROICcủamộtsốcơngtychotớiđầunăm2005vàxemnhữngcon

sốnàynóilênđiềugì.Nhữngsốliệunàylàcủacáccơngtycạnhtranhvớinhau.

Ví dụ, Apollo cạnh tranh với ITT Educational; Oracle cạnh tranh với Sybase;

GeneralMotorscómộtmảngkinhdoanhcạnhtranhvớiHarley-Davidson;Whole



Tai sach va hoc chung khoan tai: www.500dong.com



FoodscạnhtranhvớiAlberstons;vàDellcạnhtranhvớiGateway.Hãyđọcsơđồ

nàytheochiềutừtráisangphải:trướctiên,hãyxemROICcủa10năm,sauđóxem

củanămnăm,vàcuốicùngthìhãyxemROICcủamộtnăm-nămgầnđâynhất.Rõ

ràng,chúngtamuốnthấytấtcảcácconsốđềulớnhơn10%trongmọihạngmục,

vànhữngconsốnàytăngdầnkhichúngtadichuyểntừsốtrungbìnhcủa10năm

sangcủanămnămvàtớicủamộtnăm.

ChỉdựatrêncácconsốvềROICnhìnthấyởđâybạnsẽchọncơngtynàođể

đầutư?

KhisosánhcácchỉsốROICtheothờigian,chúngtacóthểthấyROICđilên

hoặcduytrìổnđịnhđốivớiApollo,Harley-Davidson,WholeFoods,vàDell.

ChỉsốnàylúctănglúcgiảmởOraclevàITTnhưngvẫntheohướngcaohơnmức

ucầutốithiểu10%củachúngta.Sybaseđãhồiphụcđơichúttrongthờigian

gầnđây.GMvàAlbertsonsgầnđâyđangduytrìổnđịnh.ROICcủaGatewayđang

rớtxuốngnhanh.

Hãynhớrằng:ChúngtamuốnchỉsốROICduytrìổnđịnhhoặctăng.Apollovà

ITTđềuhoạtđộngtrongngànhgiáodục.CảhaitậpđồnđềucóROICcaomặcdù

Apollocó mứcđộổn địnhhơn.WholeFoodscạnhtranhvớiAlbertsons. Trước

hết,ngànhkinhdoanhtạpphẩmcólợinhuậnbiênthấpnênchúngtahãynớilỏng

chỉsốnàychohọđơichútnhưnghãyxemsựkhácbiệtvềROICgiữahaicơngty.

ROIC của Whole Foods đang tăng lên. ROIC của Albertsons đang giảm xuống.

Theobạn,cơngtynàocólợithếcạnhtranh?

General Motors và Harley là những cơng ty giống nhau. Hãy xem xét ROIC

thấpvàđangbiếnmấtcủaGM.Đâylàdấuhiệucủamộtcơngtyđangtrênbờtụt

dốc.Trongkhiđó,tìnhhìnhkinhdoanhcủaHarleyrấttốt.



Tai sach va hoc chung khoan tai: www.500dong.com



CHÚTHÍCHVỀSƠĐỒNÀY:

TậpđồnApollo(APOL):Nhàcungcấpcácchươngtrìnhgiáodục;tậpđồn

nàycócáctrườnghọcvàcáctrungtâmhọctậpởMỹ,PuertoRicovàColumbia

thuộcAnh.

ITTEducationalServices(EIT):Mộtnhàcungcấpcácchươngtrìnhgiáodục

khác, ở đó cung cấp các chương trình có cấp bằng và khơng cấp bằng trên tồn

nướcMỹ.

Oracle(ORCL):Mộtcơngtypháttriển,chếtác,bánvàphânphốiphầnmềm

máytínhchocácdoanhnghiệp.

Sybase(SY):Mộtcơngtyphầnmềmkháccóchứcnănghỗtrợdoanhnghiệp.

GeneralMotors(GM):Mộttrongnhữngcơngtyơtơlớn,lâuđờicủaMỹ.

Harley-Davidsons(HDI):Nhàchếtạoxemáyhạngnặngmangnhãnhiệulà

têncủacơngty.

WholeFoods(WFMI):Mộthệthốngcáccửahàngphụgiathựcphẩmvàchất

dinhdưỡngtừthiênnhiên.

Albertsons(ABS):Mộthệthốngsiêuthịđiềukhiểncáccửahàngthựcphẩmvà



Tai sach va hoc chung khoan tai: www.500dong.com



thuốc.

Dell(DELL):Chếtạomộtmáytínhcóthươnghiệu,baogồmcáchệthống,màn

hình,máytínhxáchtay,vàcáchệthốngmạngdoanhnghiệp.

Gateway(GTW):Mộtnhàchếtạomáytínhkhác,sảnxuấtcácsảnphẩmmàn

hình,máytínhđểbàn,máytínhcánhânvàcácsảnphẩmliênquantớimáytínhcá

nhân.

ThếcònDellvàGateway?Cơngtynàosẽcólợithếcạnhtranh?Trảlờicâu

hỏi này khơng khó? Dell đã và đang xây dựng được một rào chắn khổng lồ mà

Gatewayphảicốgắngvượtqua.DườngnhưGatewaymắckẹttrongràochắncủa

Dell.BạncómuốnđầutưvàoGatewayvàhyvọngcơngtynàysẽsửdụngđồng

tiềnấytốthơntrướcđâykhơng?Haybạnmuốnđầutưvàomộtcơngtydễdựđốn

hơn,chẳnghạnnhưDell?TơithíchđầutưvàoDell-vớimộtmứcgiáhợplý.

Thậtkhơngmay,đốivớiQuytắcsố1,khơngcómột“mứcgiáhợplý”nàocho

Gateway.Cơngtynàykhơngthoảmãnucầuvềlợithếcạnhtranh,cónghĩalànó

khơngđápứngucầudựđốntrướcđược.Vìvậy,chúngtakhơngthểquyếtđịnh

tươnglaicủacơngtynày.Nếukhơngthểquyếtđịnhđược,chúngtacũngkhơngthể

xácđịnhgiátrịcủacơngtynày.Khơngbiếtgiátrịthìcũngkhơngbiếtđượchiện

tạicơngtyđánggiábaonhiêu.Nếuchúngtamuacơngtymàkhơngbiếthiệnnó

đánggiábaonhiêuthìđólàvìchúngtanghĩrằngcổphiếuđangrẻvàsẽphảilên

giá.Chúngtakhơngthểbiếtgiácủacổphiếuđangrẻvìchúngtakhơngthểđánh

giágiátrịcủanó.Vìvậy,chúngtađangmạohiểm,đangcầumonghoặcđanghy

vọng.Dùbạnmuốngọilàgìđinữathìđócũngkhơngphảilàhànhđộngđầutư.

Hãyxemxétmộtvàidữliệuđểkếtluậnthậtrõràng.

ROICkhơngphảilàchỉsốduynhấtcầnxemxétđểkhẳngđịnhcơngtycólợi

thế cạnh tranh chắc chắn. Chúng ta cũng cần biết rằng doanh nghiệp đang tăng

trưởngvìlợiíchcủachúngta-nhữngchủđầutư.Đểcóđượcthơngtinđó,chúng

tacầnxemxétbốntỷlệtăngtrưởng:(1)tỷlệtăngtrưởngcủadoanhthu;(2)tỷlệ

tăngtrưởngcủalợinhuậntrêncổphiếu;(3)tỷlệtăngtrưởngcủavốncổphần;(4)

tỷlệtăngtrưởngcủadòngtiềnmặttựdo.

Nămchỉsốtàichínhchủyếuđượcmộtsốtrangwebchunnghiệptínhtốn

chochúngta,nhưngchúngtaphảitrảtiềntruycậpnhữngtrangwebnày.Mộtsố

trang web miễn phí như trang Tiền tệ của MSN (MSN Money) hoặc trang Tài

chínhcủaYahoo(Yahoo!Finance)chỉtínhtốnmộtsốtrongnămchỉsốđó.Sau

đó,chúngtaphảitựlàmphầnviệccònlạitừnhữngsốliệuthơnày.Tơiđãđưacác



Tai sach va hoc chung khoan tai: www.500dong.com



phép tính về Quy tắc số 1 cho từng chỉ số lên trang web

www.ruleoneinvestor.com.Nhưngđểbạncóthểdễdàngtínhđượccácchỉsốtăng

trưởng trênngaycảkhikhơngcótrangweb củatơi,trongchươngtới,tơisẽchỉ

chocácbạnmộtcáchtínhnhẩmngắngọnnhữngconsốnày.Tấtcảnhữnggìbạn

cầnlàcácsốliệutrong10năm.BạncóthểlấychúngtừcáctrangwebnhưMSN

Moneyhoặctừtrangwebtrựctuyếncủanhàmơigiới,nếuhọcócáccơngcụtìm

kiếm.Bạncũngcóthểlàmquenvớimộttrangwebcụthểđểnắmvữngcácđiều

kiệnvềphươngphápluậncủaQuytắcsố1,sauđó,bạncóthểthửnghiệmvớicác

trangwebkhácvàtìmđượcmột(hoặcnhiều)trangbạncholàdễnhất.Trongcuốn

sách này, chúng ta sử dụng những số liệu chủ yếu được lấy từ MSN Money và

Yahoo!Finance.Điềunàykhơngcónghĩalàbạnkhơngthểtruycậpnhữngthơngtin

tươngtựởnơikhác.Hãynghiêncứutrangwebcủatơiđểliênkếttớicáctrangvề

sốliệutàichính.

Bốntỷlệtăngtrưởng

Chúng ta cần tìm ra số liệu về tỷ lệ tăng trưởng của doanh thu, EPS, vốn cổ

phần,vàtiềnmặt.Nhữngsốliệuđóchochúngtabiếttỷlệtăngtrưởngcủadoanh

nghiệpmỗinămsovớinhữngnămtrước.Nếunhấtqn,nhữngsốliệunàysẽlà

mộtdựbáoquantrọngvềtỷlệtăngtrưởngcóthểkỳvọngtrongtươnglai.Điều

nàyrấtquantrọngkhitínhtốngiátrịcủadoanhnghiệptrongthờiđiểmhiệntại.

Doanh thu là tổng số tiền doanh nghiệp thu được từ việc bán sản phẩm. Cửa

hàngnướcchanhcủacácconbạnthuđược300đơ-la.Đâylàsốliệuvềdoanhthu.

Kháđơngiản.Đơikhi,doanhthuđượcxemnhưconsố“hàngđầu”bởivìnóđược

đặtởhàngtrêncùngcủacácbáocáotàichính(cụthểlàtrongbáocáolợinhuận).

Hàngnăm,doanhnghiệpbáocáodoanhthucủamình(vàcảcácsốliệukhácnữa)

-nhờthế,chúngtabiếtđượcdoanhthucótăngsovớinămngốikhơng.Chúngta

muốnbiếtsốliệutrong10nămđểbiếtdoanhthucủadoanhnghiệpcótăngtrưởng

nhấtqnkhơng.Nếunhấtqn,tacóthểtínhtốntỷlệtăngtrưởngsovớidoanh

thucủanămngối.

Nếucửahàngnướcchanhcủaconbạncódoanhthulà300đơ-latrongnămnay

vànămsaudoanhthulà1.000đơ-lathìdoanhthutăngthêmcủachúnglà700đơla. Đây là một tin tốt nhưng con số thực sự quan trọng là tỷ lệ tăng trưởng của

doanhthulàbaonhiêu.Hãyđểchomáytínhlàmphépchia1.000đơ-lacho300

đơ-lavàchúngtađược3,33.Điềunàycónghĩalàdoanhthulàsốtươngtựcộng

với2,3hay233%.Dođó,tỷlệtăngtrưởngdoanhthuchonămnaylà233%.Nếu

muốntínhtốntỷlệtăngtrưởngdoanhthuchonhiềunăm,chúngtacóthểdễdàng

làmđượcđiềuđó.Chúngtahãytiếptụctiếnvềphíatrướcvàgiảsửbọntrẻcó



Tai sach va hoc chung khoan tai: www.500dong.com



cửahàngđótrongnămnăm.Trongnămthứnăm,chúngtakiểmtradoanhnghiệp

đóbằngcáchtínhtỷlệtăngtrưởngtrungbìnhcho nămnăm.Doanhnghiệp đang

pháttriểnnhanhđúnghướngvàdoanhthuđạttới3.000đơ-lachonămcuốicùng.

Nămnămtrước,doanhthuchỉlà1.000đơ-la.

Đểthựchiệnchínhxácphéptínhnàyhãysửdụngmáytínhcủatơi;kếtquảcho

chúngtabiếtrằngtỷlệtăngtrưởnglà25%chonămnăm.(Cácmáytínhtrêntrang

webcủatơikhiếnchotínhtốntrởnêndễdàng.Trongchươngtới,tơisẽhướng

dẫncácbạnthựchiệntấtcảcácbướctínhnhẩmhoặctínhtrêngiâycủaphéptính

này).Chúngtacóthểthựchiệnphéptínhtươngtựcho10năm,nămnămvàmột

năm(nămgầnđâynhất)vàxemtỷlệtăngtrưởngcủadoanhthutănglênhaygiảm

xuống. Chúng ta cũng sẽ lặp lại bài tập này cho tất cả bốn số liệu về tỷ lệ tăng

trưởng-doanhthu,EPS,vốncổphầnvàtiềnmặt.Khibạntínhtốnvàilần,bạnsẽ

thấycơngviệcnàykhơngkhó.

ChỉsốtiếptheolàEPS(lợinhuậntrênmỗicổphiếu),chỉsốnàychochúngta

biếtcơngtythuđượcbaonhiêulợinhuậntrênmỗicổphầnsởhữu.Vídụ,kểtừkhi

cửahàngnướcchanhcủabọntrẻthựcsựpháttriển,chúngcầnmuathêmhàngdự

trữ để đáp ứng kịp thời nhu cầu. Chúng sẽ cần một khoản tiền bên ngồi. Để có

tiền,lũtrẻcóthểbánmộtphầnquyềnsởhữucủamình.Giảsửthờiđiểmđólàvào

nămthứbảyvàchúngmuốnbánmộtnửaquyềnsởhữuchobốhoặcmẹ.Đầutiên,

chúngbiếncửahàngnướcchanhthànhmộtcơngtyđểcóthểtạoranhiềuphầnsở

hữunhỏ.Nhữngphầnsởhữunhỏđóđượcgọilàcáccổphần.Nhưvậychúngsẽcó

cổphầnđểbánchobạn.Chúngquyếtđịnhpháthành2.000cổphiếu.Chúngcóthể

quyếtđịnhbấtkỳmộtsốlượngcổphiếunào,vídụ10.000hoặc1triệucổphiếu.

Điềuđókhơnglàmthayđổiquymơcủa“chiếcbánh”-màchỉtạoranhiềuphần

hơn.

Tiếptheo,lũtrẻcầntínhxemcơngtycủamìnhđánggiábaonhiêuđểtừđótiến

hànhđặtgiáchomỗiphầnsởhữu.Ồ,trongnămnăm,lợinhuậncủacơngtytăng

lênđángkể-với25%mỗinăm.Nămngối,lợinhuậncủacơngtylà2.000đơ-la.

Bạn nói với bọn trẻ rằng nếu chúng sở hữu một cơng ty có thành tích hoạt động

trongqkhứcũngtốtnhưthếthìrấtnhiềunhàquảnlýquỹsẽhàilòngkhitrảgấp

hailầntỷlệtăngtrưởng,haykhoảng50lầnsốlợinhuậncủanămngốiđểđượcsở

hữumộtphầncơngtyđó.Dovậy,nếucơngtynàycóquymơlớnvàkinhdoanh

cơngkhai,thìvớinhiềunhàđầutư,nóđánggiá100.000đơ-la.Nhưngbạncầnbiết

rằng,doanhnghiệpđókhơnglớnnênđốivớicácnhàđầutưcánhânnókhơngcó

giátrịlớn.Cóqnhiềurủiro.Nhữngrủironhư“Bạnsẽbáncổphầncủamình

choainếubạnmuốnrờibỏcơngty?”hoặcvìcơngtymớichỉcónămnămtuổivà



Tai sach va hoc chung khoan tai: www.500dong.com



thựcsựcóquymơnhỏnênliệunócóthểtăngtrưởngvớitỷlệnhưvậykhơngkhi

pháttriểnvớiquymơlớnhơn?Bọntrẻsẽlấythêmtiềnởđâunếuchúngmuốntiếp

tụcxâydựngcơngtylớnmạnhnhanhchóngnhưvậy?Điềugìxảyranếubanquản

lýmuốnrờibỏcơngtyđểđihọcđạihọc?

Vìvậy,bạnvàbọntrẻđồngýlàcơngtyđókhơngđánggiá100.000đơ-lamà

chỉ đáng giá 1/4 con số đó. Giả sử là 25.000 đơ-la. Nếu cơng ty đó đáng giá

25.000đơ-lathìmộtnửacủanósẽlà12.500đơ-la.Nhưvậy,bọntrẻsẽđồngý

bánmộtnửacơngtychobạnvớigiá12.500đơ-la.Đểđổilấy12.500đơ-lacủa

bạn,chúngđưachobạnmộtnửasốcổphầnđãpháthành:1.000cổphiếu.Vìbạn

đãnhận1.000cổphiếukhitrả12.500đơ-la,nênbạnđãtrả12,50đơ-lachomỗi

cổphiếu.Chúngcũngtựpháthànhchomìnhsốcổphầnđạidiệnchoquyềnsởhữu

một nửa còn lại của cơng ty đó, do đó bọn trẻ cũng có 1.000 cổ phiếu. Chúng

khơngphảitrảmộtkhoảntiềnnàochosốcổphầnđó.Chúnglànhữngngườisáng

lậpcơngtyvàthơngthườngnhữngngườisánglậpđượcnhậncổphầncủamìnhmà

khơngphảitrả tiềnvì họđãlàmtấtcảmọiviệcđểđưadoanh nghiệp đếnthành

cơng.

Với12.500đơ-lavốnđầutưvàocơngtycộngvớisốdưtiềnmặtbọntrẻkiếm

đượctừlợinhuận2.000đơ-la,trongmộtvàinămđó,cơngtycủacácconbạnsẽ

tiếp tục phát triển tới mức thu được lợi nhuận hàng năm là 6.000 đơ-la. Bởi vì

nhữngngườichủcơngty(bạnvàcácconcủabạn)có2.000cổphiếunên6.000

đơ-lalợinhuậnchiacho2.000cổphiếucónghĩalàmỗicổphiếuđánggiá3đơ-la.

ĐâylàcáchchúngtatínhlợinhuậntrênmỗicổphiếuhayEPS.Trongtrườnghợp

này, EPS là 3 đơ-la. EPS thường được gọi là số “dòng cuối” bởi vì nó thường

đượcđặtởdòngcuốicùngcủabảnbáocáotàichính(cụthểlàbáocáothunhập).

Cũngnhưđốivớidoanhthu,điềuchúngtathựcsựquantâmngaylúcnàylàtỷ

lệtăngtrưởngcủaEPS.Cũngnhưtỷlệtăngtrưởngcủadoanhthu,tỷlệtăngtrưởng

củaEPSlàlượngtăngtrưởngtừnămnàyquanămkhácđượcbiểuhiệnbằngphần

trăm.NếuEPScủa10nămtrướclà10xutrênmộtcổphiếu(100đơ-lachiacho

1.000cổphiếu,bởivìchamẹcủabọntrẻchưamuacổphần)vàEPScủangày

hơm nay là 3 đơ-la một cổ phiếu thì tính toán tỷ lệ tăng trưởng của EPS sẽ cho

chúngtabiếttỷlệtăngtrưởngEPS10nămlà41%.

Đâylàmộtconsốtuyệtvời.Bâygiờchúngtamuốnbiếtxemliệunhữngngười

chủ nên giữ lại số tiền đó hay đầu tư mua một loạt thiết bị để tạo ra tỷ lệ tăng

trưởngngoạnmụctrongnămtới.Đểtìmracâutrảlời,chúngtahãyxemxéttỷlệ

tăngtrưởngcủavốncổphần.



Tai sach va hoc chung khoan tai: www.500dong.com



Vốncổphầnlànhữnggìcònlạicủabạnvàcácconbạnsaukhibọntrẻbánđi

mọithứ,thanhtốnnợnần,vàlấyrasốtiềnmặtcònlại.Nếulũtrẻquyếtđịnhtừ

bỏcơngtythìtấtnhiênchúngsẽcốgắngbáncơngty.Nếukhơngaimuốnmuacơng

ty,bọntrẻcóthểchỉbánphầndựtrữđườngvàchanhvàthanhtốnmọikhoảnnợ

nần.Giảsửchúngcótrongtay8.000đơ-lachanhdựtrữ,đường,máylàmnướcđá,

cốcthuỷtinhvàbàn,cộngvới10.000đơ-latiềnmặtvàmộtvàichiếcxetảitrịgiá

10.000đơ-la(đâylàphầncònlạitừlợinhuậnvàtừ12.500đơ-lavốnđầutưsau

khimuathêmhàngdựtrữvàthiếtbị).Vìbọntrẻkhơngnợainênvốncổphầnsẽlà

28.000đơ-la(8.000đơ-latừbánhàngtrữ,10.000đơ-latừbánxetải,và10.000

đơ-latiềnmặt).Bạnvàcácconbạnsẽchiasốvốnđótrêncơsởmỗicổphiếu.Vì

có2.000cổphiếuvà28.000đơ-lađểchianênmỗicổphiếusẽđược14đơ-la.14

đơ-lanàyđượcgọilàgiátrịsổsáchtrênmỗicổphiếu(BVPS)và28.000đơ-la

đượcgọilàvốncổphầnhaygiátrịsổsách.(Mộtsốngườigọilàgiátrịthanhlýgiátrịcủadoanhnghiệpkhinókhơngtồntạinữa).

Tạisaotăngtrưởngvốncổphầnlạiquantrọngđếnvậy?Mộtsốhọcviêncủa

tơihỏitơicâuhỏinàyvàmuốnbiếttạisaonếuvốncổphầnchỉthựcsựlàmột“giá

trị thặng dư” thì tỷ lệ tăng trưởng cổ phần lại là một chỉ số tốt để đánh giá sức

mạnhcủamộtcơngty.Vậy,nếuvốncổphần(“sốthặngdư”)củamộtdoanhnghiệp

khơngtăngthìdoanhnghiệpđósẽkhơngcókinhphímởrộngthịtrườnghayphát

triểnsảnphẩmmới.Tiềnlãicóthểchỉđượcchuyểntrởlạiđểduytrìdoanhnghiệp

-vídụ,đểxâydựngcácnhàmáychếtạomới(nhữngnhàmáycóthểtrởnênvơgiá

trị trong vòng năm năm). Hoặc có thể cơng ty đang theo đuổi chiến lược “tăng

trưởng vì mục tiêu tăng trưởng”. Loại tăng trưởng khơng có mục đích như vậy

thườngđượcnhậnbiếtthơngquatỷlệROICrấtthấp, haynóicáchkhác,khiđó

chúngta,nhữngnhàđầutưQuytắcsố1-đangbịlợidụng.

Bảnthânsốliệuthơnàykhơngcóýnghĩaquantrọngtrongviệcquyếtđịnhgiá

trịbởivìcácdoanhnghiệpvớinhiềubấtđộngsảnvàmáymóc,chẳnghạnnhưMc

Donald,cóthểcóvốncổphầntươngxứngvớigiátrịcủacơngty,trongkhiđócó

nhữngcơngtychỉcótàisảntrítuệ,nhưGoogle,thìvốncổphầncóthểnhỏhơnso

vớigiátrịcủacơngtynày.Nóicáchkhác,cácconsốvềvốncổphầnrấtkhácnhau

khi bạn so sánh một doanh nghiệp sản xuất với một doanh nghiệp kinh doanh tri

thức.Nhưngtỷlệtăngtrưởngcủavốncổphầncóthểbằngnhauvàrấtquantrọng.

Nóchochúngtabiếtdoanhnghiệpcóthểtíchluỹgiátrịthặngdư,vàtựthândoanh

nghiệpđócólàmchomìnhtrởnênkhácbiệt.Vìvậy,chỉriêngvốncổphầnsẽgần

nhưkhơngđượcnhưtỷlệtăngtrưởngcủavốncổphần,vàđiềunàylýgiảivìsao

chúngtatậptrungvàotỷlệtăngtrưởngnhiềuhơnvàocácconsốtuyệtđối.



Tai sach va hoc chung khoan tai: www.500dong.com



KhixuấtbảncuốnSecurityAnalysis(Phântíchsựantồn)năm1934,tácgiả

Benjanmin Graham giải thích rằng: hầu hết các doanh nghiệp khơng có khả năng

tíchluỹnhiềutừthặngdưvốncổphầnbởivìhọchitiêutấtcảnhữnggìkiếmđược

đểduytrìtìnhhìnhhiệntạibằngcáchthaythếhoặcđápứngnhữnggìhọcầnđể

tiếptụcduytrìhoạtđộng(thiếtbị,R&D…).Nhậnrađiềunày,WarrenBuffettbắt

đầutìmkiếmngoạilệ:mộtdoanhnghiệphàngnămtíchluỹngàycàngnhiềugiátrị

thặngdư.Việctìmkiếmnhữngngoạilệđólàvấnđềthenchốtđốivớiviệcđầutư

theoQuytắcsố1.Dođó,chúngtasẽtìmkiếmnhữngdoanhnghiệptíchluỹgiátrị

thặngdư.Đólàlýdogiảithíchtạisaochúngtatheodõisựtăngtrưởngcủavốncổ

phần.

Vốncổphần,haygiátrịsổsáchcủacáccổphiếu,cũnglàmộtchỉsốtuyệtvời

vềtăngtrưởngdàihạnmàBuffettgọilàgiátrịnộitạicòntơigọilà“giátrịthực”giá trị hợp lý của một doanh nghiệp. Trong bức thư của chủ tịch hãng Berkshire

Hathawayvàotháng2năm2005,Buffettviết:“Mặcdùcónhữnghạnchế,nhưng

nhữngsốliệuhàngnămvềgiátrịsổsáchrấtbổíchđốivớiBerkshire.Nónhưmột

thướcđocóphầnhơithấphơngiátrịđểđotỷlệtăngtrưởngdàihạnđốivớigiátrị

thựccủachúngtơi”.Vìvậy,chúngtasẽxemxétkỹlưỡngtỷlệtăngtrưởngcủavốn

cổphầnđểxácđịnhtỷlệtăngtrưởngdàihạnvàquyếtđịnhgiátrịthựccủamột

doanhnghiệp.

Chúng ta tính tỷ lệ tăng trưởng vốn cổ phần giống như tính tỷ lệ tăng trưởng

doanh thu và EPS. Quay trở lại thời điểm lần đầu tiên bọn trẻ bán cổ phần của

công ty chúng cho bạn, sau khi bạn đầu tư 12.500 đô-la vào cơng ty thì vốn cổ

phầncủadoanhnghiệpchủyếulàtiềnmặt-tănglênlà14.500đơ-la.Nếudoanh

nghiệpnàygiảithểnămnămtrướcđóthìmỗicổphiếucủadoanhnghiệpcógiátrị

là7,25đơ-la.Nếuhiệntại,cácconbạnquyếtđịnhgiảithể,nghĩalàsauđónăm

năm,vốncổphầnsẽlà28.000đơ-lavàgiátrịsổsáchtrêncổphiếulà14đơ-la.

Chúng ta đưa hai con số - 14.500 là giá trị vốn cổ phần của năm năm trước và

28.000đơ-lagiátrịvốncổphiếuhiệntại-vàomáytínhchúngtabiếttỷlệtăng

trưởngcủavốncổphầnhaycủagiátrịsổsáchtrongnămnămqualà14%.(Tơisẽ

hướngdẫncácbạnthựchiệnnhữngphéptínhnàytrongchươngtiếptheo.Ởđây,

tơi chỉ đơn thuần truyền đạt cho bạn ý nghĩa của những con số này. Tơi sử dụng

thuậtngữ“máytính”linhhoạtbởivìbạnsẽsớmpháthiệnracáchthựchiệnnhững

phéptínhnày,hoặctínhnhẩmhoặcvớisựhỗtrợcủamáytính).

Cuốicùng,chỉsốvềtiềnmặtchochúngtabiếttiềnmặtcủacơngtycóphùhợp

vớilợinhuậnkhơng.Cụthể,tăngtrưởngtiềnmặtchochúngtabiếttiềnmặtcótăng

cùng với lợi nhuận hay khơng hay lợi nhuận có phải chỉ có trên giấy hay khơng.



Tai sach va hoc chung khoan tai: www.500dong.com



Chúngtamuốncótăngtrưởngthựcvềtiềnmặt.

Vốncổphầnlàkhoảntiềncònlạiđượcchiachonhàđầutưsaukhibándoanh

nghiệp(khơngphảidướidạngmộtdoanhnghiệpđanghoạtđộngmàlàbánthanh

lý,máymóc, hàngdựtrữ,bấtđộngsản).Sốtiềnthuđượcsẽ đượcbổ sungvào

lượngtiềnmặttrongngânhàng,thanhtốnnợnần,vàsốtiềncònlạiđượcchiacho

chủsởhữu.Vốncổphầnkhơnggópphầntạoragiátrịcủadoanhnghiệp,nólàmột

phầnquantrọngtronggiátrịthựccủabấtkỳmộtdoanhnghiệpnàovàthuộcsởhữu

củachủdoanhnghiệp.Tỷlệtăngtrưởngbanđầumanglạichochúngtanhậnthức

rấttốtvềtỷlệtăngtrưởnggiátrịthựccủadoanhnghiệp.Chúngtacóthểsửdụng

consốnàyđểtínhtốngiátrịcủadoanhnghiệptrong10nămtới.(Đểhiểurõhơn

vềvốncổphần,xinxembảngchúgiảithuậtngữ).

Cơng ty kinh doanh nước chanh của lũ trẻ là một doanh nghiệp có nhiều tiền

mặt.Doanhnghiệpnàycómộtsốmáyvắtchanh,nghiềnnướcđá,phụcvụnước

quả,vàmộtsốchiếcxetải.Điềunàycónghĩalàchúngtakhơngcầnđemlợinhuận

củadoanhnghiệptáiđầutưvàodụngcụđắttiềnđểrồicuốicùngnhữngthứđólại

trởthànhvơgiátrịvàphảithaythếliêntục.Nếudoanhnghiệpthuđượclợinhuận

thìhầunhưtấtcảlợinhuậnsẽtrởthànhtiềnmặtởngânhàng.

Khoảntiềnđócóthểđượcsửdụngchocácmụcđíchcủadoanhnghiệphoặccó

thểđượctraochochủđầutưdướidạngcổtức.Cổtứcđơnthuầnlàtiềnđượcphân

chiatừsốtiềndưthừadoanhnghiệpkhơngthểsửdụnghiệuquảđểpháttriển.Do

hơilườibiếngvàthíchcâucáhơnnghiêncứucácbáocáohàngnămnêntơithực

sựthíchnhữngdoanhnghiệpcókhảnănggiúptơiđầutưhơnlàtơiphảitựđầutư.

Vìvậy,tơithíchnhữngdoanhnghiệpcótỷlệtăngtrưởngcao(vàkhơngtrảcổtức,

nhưngtơisẽchocácbạnbiếtsựthậtvềcổtứcởphầncuốicủachươngnày).Năm

nămtrước,doanhnghiệpkinhdoanhnướcchanhcủacácconbạncó1.000đơ-la

tiềnmặt.Hiệnnay,chúngcó10.000đơ-latiềnmặt.Chúngtađưacácconsốnày

vàomáytínhvàtínhđượctỷlệtăngtrưởngtiềnmặtlà58%.

Cuốimỗiq,doanhnghiệptínhlượngtiềnmặtcủamình.Sauđóđếnqtiếp

theo,họsửdụngtiềnmặtcủaqtrướcđểthaythếtưliệusảnxuất.Phầncònlại

đượcgọilà“tiềnmặttựdo”vàđượcsửdụngđểtrảcổtứchoặclàmvốnlưuđộng

-nghĩalàtiềnđểpháttriểndoanhnghiệp.

Sựnhấtqn

Chúngtađangtìmkiếmcácsốliệunhấtqn.Doanhnghiệpkinhdoanhnước

chanh của bọn trẻ khơng cho chúng ta đủ số liệu để biết doanh nghiệp có tăng

trưởngđềuđặnhaykhơng(tơinghĩrằngchúngtacóthểthuthậptấtcảcácsốliệu



Tai sach va hoc chung khoan tai: www.500dong.com



nhưngdoanhnghiệpkhơngcóđủsốliệuchoítnhất10năm).Tơithíchnhiềusố

liệuvàtơimuốnnhìnthấycácconsốđótănglênhàngnăm.Đâylàmộtvídụvề

nămchỉsốtàichínhchủyếutrong10nămcủaTậpđồnApollo:



Chúthích:TấtcảmọigiátrịngoạitrừEPScóđơnvịlàtriệuđơ-la(EPScó

đơnvịlàđơ-la).

ROIClnởdạngphầntrămcòncácgiátrịvềdoanhthu,vốncổphầnvàtiền

mặtthườnglàsốliệutuyệtđốivớiđơnvịtriệuđơ-la.(EPSlnđượctínhbằng

đơ-la.)Tuynhiên,chúngtaphảilấynhữngconsốnàyvàtínhphầntrămđểthểhiện

tỷlệtăngtrưởng.Chỉtớilúcđó,chúngtamớichắcchắncácchỉsốnàyđápứng

tiêuchuẩntrungbìnhtốithiểu10%mỗinămcủachúngta.

Trongvídụnày,ROICcủaApolloduytrìổnđịnhvàcácchỉsốvềdoanhthu

(lợinhuậngộp),EPS,vốncổphầnvàtiềnmặthầunhưđềutănghàngnămchotới

năm2004.Rõrànglàdoanhnghiệpnàytăngtrưởngđềuđặn.Ởđây,bốnchỉsốnày

đượcbiểuthịtrênđồthịnhưsau.



Bốntỷlệtăngtrưởng

Nhưtơivừađềcập,tỷlệtăngtrưởngkhácvớicácsốliệuthơ.Đồthịtrêncho



Tai sach va hoc chung khoan tai: www.500dong.com



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

 Năm chỉ số tài chính chủ yếu

Tải bản đầy đủ ngay(0 tr)

×
x