Tải bản đầy đủ - 0 (trang)
SỬ DỤNG PHIM HOẠT HÌNH TRONG DẠY MÔN ĐẠO ĐỨC LỚP 5

SỬ DỤNG PHIM HOẠT HÌNH TRONG DẠY MÔN ĐẠO ĐỨC LỚP 5

Tải bản đầy đủ - 0trang

Bài 11 – Em yêu tổ quốc Việt Nam

Bài 12 – Em u hòa bình

Bài 13- Em tìm hiểu về Liên Hợp Quốc

e. Quan hệ với môi trường tự nhiên

Bài 14- Bảo vệ tài ngun thiên nhiên

 Chương trình mơn Đạo Đức lớp 5 gồm 114 chuẩn mực hành vi đạo đức

phù hợp với lứa tuổi học sinh trong các mối quan hệ của các em với bản thân,

gia đình, nhà trường, cộng đồng và môi trường tự nhiên.

 Các chuẩn mực hành vi đạo đức trong chương trình thể hiện sự thống

nhất giữa tính dân tộc với tính nhân loại, tính truyền thống với tính hiện đại, có

tác dụng giáo dục cho học sinh ý thức tự trọng, tự tin, có ý chí vươn lên, u

thương, tơn trọng con người, yêu quê hương, đát nước, giữ gìn bản sắc dân tộc,

tôn trọng các dân tộc khác cùng chung sống hòa bình và phát triển.





Nội dung chương trình mơn Đạo Đức lớp 5 kết hợp giữa giáo dục quyền với giáo dục bổn

phạn của trẻ em. Dưới đây là nội dung một số quyền của trẻ em trong chương trình mơn Đạo Đức lớp

5.



Bài

Bài 2



Tên bài

Có trách nhiệm về việc

làm của mình



Nội dung quyền trẻ em cần tích hợp

Quyền trẻ em được tự quyết định về

những việc có liên quan đến bản thân phù

hợp vơi lứa tuổi.



Bài 3



Có chí thì nên



Quyền được phát triển của trẻ em



Bài 5



Tình bạn



Quyền trẻ em được tự do kết giao bạn bè



Bài 7



Tôn trọng phụ nữ



Quyền được dối xử bình đẳng giữa trẻ em

trai và gái



Bài 9



Em yêu quê hương



Quyền được giữ gìn bản sắc văn hóa quê

hương



Ủy ban nhân dân xã

Bài 10

(phường) em

Em u tổ quốc Việt

Bài 11 Nam



Bài 12



Em u hòa bình



Quyền trẻ em được tham gia đóng góp ý

kiến về những vân đè có liên quan đến trẻ

em

Quyền trẻ em được có quốc tịch, quyền

được giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc

Quyền trẻ em được sống trong hòa bình,

được quan tâm, chăm sóc, được học tập ,

được vui chơi

6



* Ngồi ra nội dung sách còn dành vài tiết để các trường giải quyết những

vấn đề đạo đức cần quan tâm ở địa phương. Ví dụ như:

- Phòng chống tệ nạn xã hội:

- Bảo vệ môi trường

- Thực hiện luật giao thơng

- Đền ơn đáp nghĩa các gia đình thương binh liệt sĩ:

- Ủng hộ nhân dân các vùng bị thiên tai, lũ lụt,…

1.1.3. Những phương pháp đang sử dụng dạy học môn đạo đức trong

trường tiểu học

a. Một số quan điểm chung

- Trong q trình dạy học mơn đạo đức cần đi từ quyền trẻ em đến bổn

phận, trách nhiệm của học sinh. Cách dạy như vậy sẽ giúp cho giờ học Đạo đức

trở nên nhẹ nhàng, sinh động, hạn chế tình trạng áp đặt nặng nề.

- Dạy học mơn Đạo đức là quá trình chuyển các giá trị đạo đức xã hội thành

tình cảm, niềm tin và hành động của học sinh. Điều đó chỉ có thể đạt được khi

học sinh hứng thú và tích cực tham gia vào q trình dạy học, Do đó, giáo viên

cần căn cứ vào mục tiêu bài Đạo đức, căn cứ vào trình độ của học sinh, sở

trường của giáo viên, căn cứ vào điều kiện, hoàn cảnh cụ thể của lớp, của

trường, của địa phương mà thiết kế tiết học thành các hoạt động phù hợp. Đồng

thời tổ chức hướng dẫn học sinh hoạt động, phát huy vốn kinh nghiệm, thói quen

đạo đức đã có đẻ qua đó, các em có thể tự khám phá và chiếm lĩnh tri thức, kĩ

năng mới.

Các hoạt động dạy học Đạo đức ở lớp 5 rất phong phú, đa dạng. Có thể là:

- Phân tích các thơng tin, các tình huống, các truyện kể, các tấm gương.

- Quan sát và phân tích tranh ảnh, bằng hình.

- Phân tích đánh giá các hành vi, ý kiến, quan điểm, thái độ.

- Đóng vai, đóng tiểu phẩm.

- Chơi trò chơi.

- Tìm hiểu các vấn đề trong thực tiễn lớp học, nhà trường, địa phương đất

nước có liên quan đến chủ đề bài học.

- Lập kế hoạch hành động của bản thân, của nhóm, của lớp.

- Diễn thuyết, hát múa, đọc thơ, diễn tiểu phẩm, vẽ tranh, triển lãm tranh về

chủ đề bài học.

* Dạy học môn Đạo đức cho học sinh tiểu học nói chung và học sinh lớp 5

nói riêng phải gắn với cuộc sống của học sinh. Các truyện kể, tình huống, tấm

gương sử dụng để dạy học Đạo đức phải gần gũi với cuộc sống thực của học

sinh. Đồng thời, phải hướng dẫn học sinh liên hệ và tự liên hệ; phân tích và đánh

7



giá hành vi của bản thân và những người xung quanh theo các chuẩn mục hành

vi đã học; hướng dẫn học sinh điều tra, tìm hiểu, phân tích, đánh giá các sự kiện

trong đời sống Đạo đức của lớp học, của nhà trường, của địa phương… Điều đó

sẽ giúp cho bài học đạo đức thêm phong phú, gần gũi, sống động với trẻ.

* Dạy học môn Đạo đức theo tinh thần đổi mới phương pháp khuyến khích

việc sử dụng những tình huống, hoạt hình, truyện kể với kết cục mở để học sinh

tự đưa ra các giải pháp, tự đánh giá kết quả các giải pháp, so sánh và lựa chọn

được giải pháp tối ưu; hạn chế việc sử dụng các khuôn mẫu ứng xử có sẵn, một

chiều.

* Dạy học mơn đạo đức ở lớp 5 có thể bắt đầu bằng nhiều cách :

- Phân tích các thơng tin sự kiện ( ví dụ: bài 11, bài 12, bài 13, bài 14)

- Xử lí tình huống ( ví dụ : bài 5, bài 6, bài 7, bài 8)

- Quan sát tranh ,ảnh, bang hình và thảo luận ( ví dụ : bài 1, bài 3, bài 5, bài

6, bài 9, bài 11, bài 12, bài 13, bài 14)

- Đóng vai ( ví dụ: bài 5, bài 6)

- Phân tích truyện ( ví dụ : bài 2, bài 4, bài 6, bài 7, bài 8)

- Tìm hiểu và thảo luận, phân tích một sự kiện có thực ở lớp học, ở nhà

trường hoặc ở địa phương ( ví dụ: bài 2, bài 5, bài 8, bài 14)

* Các hình thức và phương pháp dạy học Đạo đức ở tiểu học nói chung , ở

lớp 5 nói riêng rất phong phú, đa dạng. bao gồm các phương pháp truyền thống

như : kể chuyện, đàm thoại, nêu gương, sử dụng đồ dùng trực quan… các

phương pháp hiện đại như : đóng vai, thảo luận nhóm, tổ chưc trò chơi, xử lý

tình huống, động não, dự án, phim hoạt hình... Bao gồm hình thức học tập lớp,

theo nhóm và cá nhân : hình thức học ở trong lớp ngoài sân trường, vườn trường

hoặc ở một địa điểm ngồi trường có liên quan đến nội dung học tập.

Mỗi phương pháp và hình thức dạy học Đạo đức đều có mặt mạnh và hạn

chế riêng, phù hợp vơí từng loại bài, từng khâu của tiết dạy. Vì vậy khơng nên

q lạm dụng hoặc phủ nhận hồn hồn một phương pháp hoặc hình thức dạy

học nào. Điều quan trọng là căn cứ vào nội dung, tính chất từng bài; căn cứ vào

trình độ của học sinh và năng hực, sở trường của giáo viên; căn cứ vào điều

kiện, hoàn cảnh cụ thể của từng lớp mà lựa chọn và sử dụng kết hợp các phương

pháp, các hình thức dạy học một cách hợp lí, đúng mức.

b. Một số phương pháp đang sử dụng dạy học môn Đạo đức .

* Phương pháp động não

Động não là phương pháp giúp cho học sinh trong thời gian ngắn này sinh

được nhiều ý tưởng, nhiều giả định về một vấn đề nào đó.

+ Các bước tiến hành

- Giáo viên nêu vấn đề cần được tìm hiểu trước cả lớp hoặc trước nhóm.

- Khích lệ học sinh phát biểu và đóng góp ý kiến càng nhiều càng tốt.

8



- Liệt kê tất cả các ý kiến phát biểu ( trên bảng hoặc giấy khổ to), không trừ

một ý kiến nào, trừ trường hợp trùng lặp.

- Phân loại các ý kiến.

- Làm sáng tỏ những ý kiến chưa rõ ràng và thảo luận sâu từng ý.

- Tổng hợp ý kiến của học sinh, hỏi xem có thăc mắc hay bổ sung gì khơng

+ Các u cầu sư phạm

- Phương pháp động não có thể dùng để lí giải bất kì một vấn đề về đạo đức

nào, song đặc biệt phù hợp với các vấn đề ít nhiều đã quen thuộc trong thực tế

cuộc sống của học sinh.

- Các ý kiến phát biểu nên ngắn gọn bằng một vài từ hay một câu thật ngắn

- Tất cả các ý kiến của học sinh cần được hoan nghênh, chấp nhận mà

không nên phê phán, nhận định đúng, sai ngay.

- Cuối giờ thảo luận giáo viên nên nhấn mạnh kết luận cuối cùng là kết quả

của sự tham gia chung của tất cả học sinh.

* Phương pháp kể chuyện

Kể chuyện là phương pháp dùng lời nói, cử chỉ, điệu bộ để mô tra diễn biến

quan hệ giữa các nhân vật, sự việc theo một câu chuyện. Trong giờ đạo đức, đó

là truyện kể về cách ứng xử của các nhân vật trong một tình huống Đạo đức.

+ Các bước tiến hành

- Giáo viên giới thiệu khái quát về truyện kể. Ở đây, giáo viên có thể nêu

đánh giá chung về câu chuyện sắp kể nhằm giúp học sinh định hướng tốt hơn về

nội dung câu chuyện, nhờ đó mà việc lĩnh hội sẽ có kết qủa hơn.

- Giáo viên thuật lại chuyện kể bằng lời, kết hợp với sử dụng điệu bộ, cử

chỉ và đồ dùng trực quan ; sau đó, có thể cho học sinh đọc hay kể lại truyện.

- Giáo viên nêu ra các câu hỏi liên quan đến nội dung câu chuyện để giúp

các em có biểu tượng rõ ràng về chuẩn mực hành vi đạo đức.

+ Các yêu cầu sư phạm

- Nắm vững tư tưởng chủ đạo, yêu cầu giáo dục, các tình tiết cơ bản, các

tình huống đạo đức, các đặc điểm nhân vật của truyện kể; tránh tình trạng biết

được đến đâu hay đến đó.

- Dùng ngơn ngữ trong sáng, dễ hiểu, giàu hình ảnh và gợi cảm, đảm bảo

cho việc kể chuyện được tự nhiên, sinh động, không khô khan.

- Tái tạo lại những tình huống đạo đức với những tình tiết cơ bản, đặt học

sinh vào những tình huống đó và kích thích các em tích cực theo dõi, suy nghĩ;

tránh kể lan man, dàn đều.

- Kết hợp kể chuyện với sử dụng các phương tiện trực quan thích hợp

( tranh, ảnh, băng hình, con rối,…) hoặc với đóng vai học sinh, tránh kể suông.



9



- Nhập vai vào truyện kể nhằm kể chuyện được tự nhiên, hấp dẫn với giọng

nói điệu bộ, vẻ mặt phù hợp.

* Phương pháp đàm thoại

Đàm thoại là phương pháp tổ chức trò chơi giữa giáo viên và học sinh về

các vấn đề đạo đức, dựa trên một hệ thống câu hỏi đã được giáo viên chuẩn bị

trước.

+ Các bước tiến hành

-Giáo viên lần lượt nêu từng câu hỏi, học sinh trả lời. Mỗi câu hỏi nên mời

nhiều học sinh phát biểu.

Sau khi học sinh trả lời xong hệ thống câu hỏi, giáo viên hoặc học sinh

( tốt nhất là học sinh) cần tổng kết ngắn gọn về kết quả của đàm thoại.

+ Các yêu cầu sư phạm

- Các câu hỏi cần được chuẩn bị trước thành một hệ thống trên cơ sở tính

đến yêu cầu giáo dục của chủ đề, nội dung truyện kể, đặc điểm tâm sinh lí, trình

độ nhận thức và kinh nghiệm sống của học sinh.

- Các câu hỏi phải tập trung khai thác những khía cạnh đạo đức theo yêu

cầu của chủ đề hoặc truyện kể; tránh biến bài học đạo đức thành bài giảng văn.

- Hệ thống câu hỏi cần bao gồm những câu hỏi chính, cơ bản và những câu

hỏi phụ có tính chất gợi ý cho học sinh trả lời câu hỏi chính.

- Câu hỏi phải rõ ràng chính xác dễ hiểu; tránh những câu hỏi chung chung,

khó hiểu.

- Câu hỏi phải phát huy được tính tích cực, độc lập, tư duy của Học sinh, cụ

thể là yêu cầu các em:

Tập so sánh, đánh gía các hành vi ứng xử khác nhau trong cùng một tình

huống xác định;

Tập giải thích các cách ứng xử trong những tình huống khác nhau.

Tự đề ra và rút kinh nghiệm.

Tự rút ra những nét khái quát từ các sự kiện, hành vi cụ thể,…

- Trong đàm thoại. giảng viên chỉ nên đặt câu hỏi, khơng nói nhiều, khơng

trả lời thay cho học sinh. Đối với những câu hỏi mà học sinh không trả lời được,

cần nêu những câu hỏi phụ để gợi ý, giúp học sinh tự tìm ra câu trả lời ; nếu học

sinh trả lời khơng đầy đủ thì giáo viên đề nghị các em khác bổ sung.

- Cần chú ý đến những học sinh nhút nhát, rụt rè, ngại phát biểu ; tránh hiện

tượng chỉ gọi những em “ quen thuộc’’, những em giơ tay mà bỏ qua những em

không giơ tay phát biểu.



10



*. Phương pháp thảo luận nhóm.

Thảo luận nhóm là phương pháp chia học sinh thành các nhóm nhỏ để các

em tự do trao đổi ý kiến, bày tỏ thái độ, chia sẻ kinh nghiệm về các vấn đề đạo

đức nào đó dưới sự hướng dẫn của giáo viên.

+ Các bước tiến hành

- Giáo viên nêu chủ đề thảo luận.

- Gv chia lớp thành các nhóm, giao nhiệm vụ và quy định thời gian dành

cho các nhóm thảo luận.

- Các nhóm thảo luận.

- Đại diện mỗi nhóm trình bày. Các nhóm khác có thể chất vấn hoặ bổ sung

ý kiến .

- Giáo viên tổng kết các ý kiến; khen ngợi hay nhắc nhở tinh thần, thái độ

làm việc, sáng tạo của các nhóm trong q trình tiến hành thảo luận.

+ Các yêu cầu sư phạm

- Cách chia nhóm phải đa đạng và phù hợp vơí đặc điểm của học sinh lớp 5

để gây hứng thú cho học sinh. Ví dụ: có thể chia nhóm theo màu sắc , theo tên

các loại hao, loại quả, tên các con vật mà học sinh yêu thích , theo chỗ ngồi,…

- Số thành viên trong mỗi nhóm phải phù hợp, tốt nhất là từ 2 đến 6 em để

tạo khơng khí gần gũi, thân thiện và tin cậy nhưng nghiêm túc trong nhóm, giúp

học sinh phát biểu một cách tự nhiên, thoải mái.

- Khơng nên cố định các nhóm, mà cần thường xuyên thay đổi để tạo điều

kiện cho học sinh có thể giao lưu, học hỏi rộng rãi với nhau trong lớp học. Đồng

thời, cũng tạo điều kiện cho các em được ln phiên nhau làm nhóm trưởng và

thư kí của nhóm.

- Vấn đề thảo luận phải phù hợp với chủ đề bài học, phải thiết thực, gần

gũi, gắn bó và vừa sức với học sinh( nếu câu hỏi khó thì chia thành những câu

hỏi nhỏ có tính chất gợi ý); tránh đưa ra hành vi, tình huống xa lạ hay câu hỏi

quá đơn giản hoặc quá khó đối với các em.

- Cần tạo điều kiện cho mọi học sinh tự do bày tỏ ý kiến của mình, cần

động viên, khen ngợi kịp thời để tạo sự phấn khích và khơng khí thi đua lành

mạnh giữa các nhóm, giữa các học sinh trong nhóm với nhau.

- Kết quả thảo luận nhóm có thể trình bày bằng ngơn ngữ nói, ngơn ngữ

viết( ghi trên giấy khổ to) hoặc bằng tranh vẽ, tiểu phẩm,…; kết quả thảo luận

nhóm có thể do một học sinh đại diện cho nhóm trình bày hoặc cũng có thể do

nhiều học sinh trình bày, mỗi em một đoạn.

* Phương pháp đóng vai

Đóng vai là phương pháp tổ chức cho học sinh nhập vai vào nhân vật trong

những tình huống đạo đức giả định để các em bộc lộ thái độ, hành vi ứng xử.



11



+ Các bước tiến hành

Có thể tiến hành đóng vai theo các bứơc sau :

- Giáo viên nêu chủ đề, chia nhóm và giao tình huống, yêu cầu đóng vai

cho từng nhóm; quy định rõ thời gian chuẩn bị, thời gian đóng vai của mỗi

nhóm.

- Các nhóm thảo luận chuẩn bị đóng vai.

- Các nhóm lên đóng vai.

- Cả lớp thảo luận, nhận xét, thường thì thảo luận bắt đầu từ cách ứng xử

của các nhân vật cụ thể hoặc tình huống trong vở diễn, nhưng sẽ mở rộng phạm

vi thảo luận những vấn đề khái quát hơn hay những vấn đề mà vở diễn chứng

minh.

- Giáo viên kết luận.

+ Các yêu cầu sư phạm

- Tình huống đóng vai phải phù hợp với chủ đề bài học, phù hợp với lứa

tuổi, trình độ của học sinh và điều kiện hồn cảnh của lớp học.

- Tình huống nên để mở, không nên cho trước “ kịch bản”, lời thoại. ( cần

phân biệt giữa phương pháp đóng vai để giải quyết tình huống với diễn tiểu

phẩm để minh họa nội dung các câu chuyện trong SGK)

- Phải dành thời gian phù hợp cho các nhóm chuẩn bị đóng vai.

- Người đóng vai phải hiểu rõ vai của mình trong tình huống, tiểu phẩm để

khơng lạc đề.

- Nên khích lệ cả những học sinh nhút nhát cùng tham gia.

- Nên có hóa trang và đạo cụ đơn giản để tăng tính hấp dẫn của trò chơi

đóng vai.

* Phương pháp trò chơi

Phương pháp trò chơi là cách tổ chức cho học sinh thực hiện những thao

tác, hành động, lời nói phù hợp với chuẩn mực hành vi đạo đức thơng qua một

trò chơi nào đó.

Trong dạy học mơn Đạo Đức ở lớp 5, có thể vận dụng nhiều loại trò

chơi khác nhau như: đố vui, ghép đơi, ghép hoa, ghép chữ , phóng viên,…

+ Các bước tiến hành

- Giáo viên phổ biến, giúp học sinh nắm vững tên trò chơi, nội dung và

cách chơi.

- HS thực hiện trò chơi

- Đánh giá kết qảu trò chơi

- GV hướng dẫn HS thảo luận để rút ra ý nghĩa giáo dục từ trò chơi.

+ Các yêu cầu sư phạm

12



- Nội dung trò chơi phải phù hợp vơi chủ đề bài học, phù hợp vơi đặc điểm

và trình độ của HS, dễ tổ chức và thực hiện, phù hợp với điều kiện, hoàn cảnh,

thực tế của trường lớp( về thời gian, không gian, phương tiện,…)

- Nên có những cơ sở vật chất, phương tiện cần thiết để nâng cao hiệu quả

của trò chơi.

- Cần tạo điều kiện thuận lợi cho đồng đảo học sinh tham gia, đặc biệt chú

ý đến những em nhút nhát; tránh tập dượt trước mang tính hình thức.

* Phương pháp dự án

Phương pháp dự án được hiểu như là một phương pháp trong đó người

học thực hiện một nhiệm vụ học tập phưc hợp, có sự kết hợp giữa lý thuyết với

thực tiễn, thực hành. Nhiệm vụ này được người học thực hiện với tính tự lực

cao trong tồn bộ quá trình học tập , từ việc xác định, lập kế hoạch, đến việc

thực hiện dự án, kiểm tra, điều chỉnh, đánh giá quá trình và kết quả thực hiện.

+ Cách tiến hành

- Chọn đề tài và xác định mục đích của dự án: GV và HS cùng nhau đề

xuất, xác định đề tài và mục đích dự án. GV có thể giới thiệu một số hướng đề

tài để HS lựa chọn và cụ thể hóa. Trong một số trường hợp , việc đề xuất đề tài

có thể từ phía HS.

- Xây dựng đề cương, kế hoạch thực hiện: trong giai đoạn này, dưới sự

hướng dẫn của GV, HS xây dựng kế hoạch cho việc thực hiện đự án. Khi xây

dựng kế hoạch cần xác định những công việc cần làm, thòi gian dự kiến, cách

tiến hành, người phụ trách mỗi công việc,…

- Thực hiện dự án: Các thành viên thực hiện công việc theo kế hoạch đã đề

ra cho nhóm và các nhân.

- Thu thập kết quả và công bố sản phẩm: kết quả thực hiện đựu án có thể

được viết dưới dạng thu hoạch, báo cáo ( ví dụ: Báo cáo kết quả điều tra về tình

hình thực hiện Luật Giao thông ở địa phương,…). Sản phẩm dựu án cũng có thể

là tranh, ảnh, mơ hình,… để triễn lãm , cũng có thể là những sản phẩm phi vật

thể như: diễn một vở kịch, một cuộc tuyên truyền, vận động bảo vệ môi trường

trong cộng đồng; một cuộc quyên góp tiền sách vở, đồ dùng ủng hộ nhân dân

vùng bão lụt,.. Sản phẩm dự án cso thể được trình bày giữ các nhóm HS, có thể

được giới thiệu trong nhà trường hay ngoài xã hội.

- Đánh giá dự án: GV và HS đánh giá quá trình thực hiện, kết quả và kinh

nghiệm đạt được. Từ đó rút kinh nghiệm cho các dự án tiếp theo.

+ Yêu cầu sư phạm

- Đề tài dự án phải phù hợp với chủ đề bài học và gắn liền với các vấn đề,

tình huống thực tiễn.

- Mục tiêu dự án phải rõ ràng và có tính khả thi.

- Cần tạo cơ hội để tăng cường sự tham gia của học sinh trong dự án. Tuy

nhiên, nhiệm vụ của học sinh phải phù hợp với trình độ và khả năng của các em.

13



c. Đồ dùng dạy học.

Trong việc đổi mới phương pháp dạy học mơn Đạo Đức, tinh thần chung

là khuyến khích sử dụng các đồ dùng, thiết bị dạy học, chống khuynh hướng dạy

chay. Các đồ dùng dạy học sử dụng trong tiết Đạo đức có thể là:

- Tranh, ảnh ( tranh liên hồn, tranh tĩnh, tranh động, tranh nổi, tranh tình

huống)

- Băng hình, băng cát-sét.

- Phim đèn chiếu, phim chiếu bóng.

- Con rối, mơ hình, mẫu vật.

- Đồ dùng để chơi đóng vai, chơi hái hoa dân chủ.

- Phiếu giao việc.

- Giấy khổ to, bút dạ.

Việc sử dụng các đồ dùng, thiết bị trên trong quá trình dạy học sẽ làm tăng

tính hấp dẫn, hứng thú bài học và loại trừ cách dạy lý thuyết khô khan, áp đặt.

Các thiết bị, phương tiện này có thể do Bộ, Sở, Phòng GD và ĐT hoặc nhà

trường trang bị; cũng có thể do GV tự chuẩn bị hoặc hướng dẫn, giúp đỡ học

sinh tự làm. Việc sử dụng các thiết bị, phương tiện trong giờ đạo đức phải hợp lí,

đúng mức, đúng lúc và đúng chỗ, tùy thuộc vào nội dung, tính chất từng bài, tùy

điều kiện, hoàn cảnh cụ thể của từng lớp, từng trường, từng địa phương. Tránh

trình trạng sử dụng các thiết bị, phương tiện một cách hình thức, khơng hiệu

quả.

1.1.4. Hình thức tổ chức day hoc mơn đạo đức

Đánh giá kết quả học tập môn Đạo đức của học sinh phải dựa trên tất cả các

mặt: kiến thức, kỹ năng, thái độ, hành vi ứng xử của các em ở gia đình, nhà

trường và cộng đồng.

Hình thức đánh giá là giáo viên nhận xét dựa trên việc tự đánh giá của học

sinh, kết hợp và đánh giá của tập thể học sinh, của cha mẹ học sinh, của phụ

trách Đội, phụ trách Sao.

1.1.5. Sách giáo khoa đạo đức lớp 5:

1. SGK Đạo đức 5 được trình bày theo từng bài, từ bài 1 đến bài 14. Mỗi

bài đều được trình bày theo cấu trúc:

- Thơng tin, sự kiện, tranh, truyện, tình huống hoặc tranh tình huống: nhằm

nêu vấn đề để học sinh suy nghĩ, phát hiện nội dung bài học.

- Câu hỏi: để định hướng cho học sinh khai thác các thơng tin, sự kiện,

truyện, tình huống trên

- Ghi nhớ: nhằm tóm tắt nội dung bài học.

- Bài tập: nhằm giúp học sinh củng cố, khắc sâu kiến thức, tình cảm, thái

độ, luyện tập các kĩ năng cần thiết.

14



- Thực hành: nhằm hướng dẫn học sinh cách thực hành bài học trong cuộc

sống ở nhà, ở trường và ở ngồi xã hội.

2. Các thơng tin, sự kiện, tranh, truyện, tình huống trong sách được lấy từ

cuộc sống thực của học sinh nên rất cụ thể, gần gũi, dễ hiểu với các em.

3. Phần ghi nhớ được trình bày ngắn ngọn dưới dạng văn xuôi, văn vần,

đồng dao hoặc ca dao tục ngữ Việt Nam.

4. Phần bài tập bao gồm nhiều dạng hoạt động phong phú, đa dạng như:

- Xử lí tình huống.

- Đánh giá các ý kiến quan điểm, thái độ, hành vi, động cơ hành vi.

- Tự đánh giá hành vi, động cơ hành vi của bản thân.

- Đóng vai.

- Sưu tầm các tư liệu(tranh, ảnh, bài báo,…) có liên quan đến chủ đề bài

học.

- Viết, vẽ tranh, hát múa, đọc thơ, kể chuyện,… về chủ đề bài học.

- Lập kế hoạch hành động các nhân, nhóm, lớp.

5. Với cấu trúc như trên, SGK Đạo đức 5 không chỉ nhằm trang bị kiến

thức cho học sinh mà còn hướng dẫn học sinh phương pháp học tập, giúp các em

tự phát hiện và chiếm lĩnh nội dung bài học.

6. SGK Đạo đức 5 có sử dụng kết hợp giữa kênh chữ và kênh hình. Mỗi bài

đều có ít nhất một tranh minh họa.

=> Tất cả các phương pháp dạy học nêu trên đều dẫn dắt học sinh khá

tốt, kết quả được 70% đến 80% học sinh đón nhận.

2. Cơ sở thực tiễn của đề tài.

Đã từ rất lâu, qua các cơng trình nghiên cứu của nhiều nhà giáo dục học

danh tiếng, truyện kể luôn được là một phương tiện dạy học và giáo dục đạo đức

tuyệt vời thông qua việc “đem lại những mĩ cảm nghệ thuật, làm phong phú tâm

hồn và niềm vui cho mọi lứa tuổi”.

Trong thực tế, một truyện kể có thể được biểu đạt bằng nhiều hình thức

khác nhau. Sự phong phú, đa dạng về hình thức biểu đạt đóng vai trò quan trọng

trong việc góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng truyện kể trong thiết kế bài

giảng và dạy học trên lớp. Hiện nay, ngồi biểu đạt bằng ngơn ngữ lời nói vốn

mang tính phổ biến, người giáo viên có thể sử dụng hình thức biểu đạt truyện kể

bằng tranh ảnh và phim. Hình thức biểu đạt truyện kể bằng tranh ảnh Đây là

hình thức biểu đạt mà ở đó, giáo viên sử dụng tranh ảnh hoặc một chùm tranh

ảnh có cùng chủ đề để hỗ trợ cho quá trình tường thuật lại các chi tiết của truyện

kể hoặc yêu cầu học sinh nhớ lại nội dung và ý nghĩa của truyện kể mà các tranh

ảnh đó phản ánh. Trên cơ sở đó, giáo viên tiến hành các thao tác sư phạm để

khai thác nội dung và ý nghĩa của truyện kể. Hình thức biểu đạt này có nhiều ưu



15



điểm trong việc kích thích thị giác của học sinh, làm phong phú thêm các kênh

thông tin tiếp nhận truyện kể ở học sinh.

Hiện nay, có rất nhiều truyện kể đã được các họa sĩ vẽ lại dưới dạng tranh

liên hồn. Theo đó, các chi tiết chính của truyện kể đã được minh họa bằng hình

ảnh. Điều này giúp cho truyện kể được người giáo viên sử dụng trở nên lung

linh và sinh động hơn.

Hình thức biểu đạt truyện kể bằng phim

Đây là hình thức biểu đạt mà ở đó giảng viên khai thác sự hỗ trợ của phim

để thuật lại những tình tiết có trong truyện kể. Ở hình thức này có sự kết hợp

giữa âm thanh và hình ảnh trong một khoảng thời gian xác định thông qua các

nhân vật và lời thoại nhằm phản ánh những nội dung chính yếu nhất của câu

chuyện mà người giảng viên sử dụng.

Có thể nói, đây là biểu đạt đặc biệt nhất so với các hình thức biểu đạt khác

và có khả năng gây được nhiều ấn tượng nhất trong phương cách chuyển tải

truyện kể đến đối tượng học sinh. Cũng vì thế mà hình thức này rất thường được

học sinh yêu thích và hỗ trợ rất đắc lực trong việc nâng cao hứng thú học tập ở

học sinh.

Hiện nay, nhiều truyện kể đã được các nhà sản xuất phim khai thác nội

dung cốt truyện bằng các đoạn phim hoạt hình nổi tiếng. Cũng giống như các

hình thức biểu đạt khác, sau khi đã lựa chọn được truyện kể phù hợp, người giáo

viên có thể tìm kiếm các đoạn phim có thể biểu đạt nội dung của truyện kể để

trên cơ sở đó tiến hành các thao tác sư phạm nhằm khai thác nội dung và ý nghĩa

của nội dung đoạn phim phục vụ cho các mục đích sư phạm nhất định.

Qua nội dung trả lời của học sinh, giáo viên khái quát những biểu hiện của

tấm lòng yêu thương con trẻ đầy cảm động, đặc biệt là đối với những trẻ em có

hồn cảnh cơ đơn, bất hạnh. Qua đó, và nhấn mạnh đến nội dung kiến thức của

bài học về biểu hiện và ý nghĩa của nghĩa vụ đạo đức, lối sống có lương tâm,

nhân phẩm, trách nhiệm với hạnh phúc của người xung quanh.

Việc biểu đạt nội dung truyện kể bằng phim rất cần đến đến sự hỗ trợ của

các thiết bị chuyên dụng như máy tính, màn chiếu và loa tăng âm lượng. Ngồi

ra, nó đòi hỏi một số kĩ năng mang tính kĩ thuật như chỉnh sửa âm thanh, hình

ảnh trong q trình biên tập, xử lí truyện kể ở hình thức biểu đạt này.

Việc tổ chức cho học sinh tiếp nhận nội dung truyện kể tuy mới chỉ là bước

khởi đầu cho hàng loạt những thác tác sư phạm của người GV để hướng đến

những mục tiêu của bài học nhưng việc đa dạng hóa các hình thức biểu đạt ln

có ý nghĩa to lớn trong việc nâng cao hiệu quả sử dụng truyện kể.

Bên cạnh sự biểu đạt bằng ngơn ngữ lời nói, giáo viên có thể khai thác các

kênh hình để bổ sung cho quá trình thể hiện truyện kể. Trong giai đoạn hiện nay,

với sự chia sẻ tài nguyên dạy học một cách sâu rộng và sự hỗ trợ của công nghệ

thông tin, việc sử dụng tranh ảnh và phim để biểu đạt truyện kể có tiềm năng rất

lớn.

16



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

SỬ DỤNG PHIM HOẠT HÌNH TRONG DẠY MÔN ĐẠO ĐỨC LỚP 5

Tải bản đầy đủ ngay(0 tr)

×