Tải bản đầy đủ - 0 (trang)
Vị trí, mục tiêu, đặc điểm môn Đạo đức

Vị trí, mục tiêu, đặc điểm môn Đạo đức

Tải bản đầy đủ - 0trang

Đề tài: Xây dựng hệ thống bài tập môn Đạo đức lớp 1

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------



2.1.4. Môn Đạo đức ở tiểu học tạo tiền đề và cơ sở cho học sinh học tiếp nối

môn Giáo dục công dân ở Trung học cơ sở

- Môn Đạo đức ở tiểu học giúp cho học sinh dần dần nắm được những tri

thức sơ đẳng ngày càng có tính khái qt về những chuẩn mực hành vi đạo đức.

Đến cuối bậc học, ở các em đã hình thành được những khái quát sơ đẳng cần

thiết.

- Những khái quát sơ đẳng về các chuẩn mực hành vi này tạo nên tiền đề và

điều kiện để các em học tiếp môn Giáo dục công dân ở Trung học cơ sở với nội

dung bao gồm những khái niệm về những phẩm chất đạo đức và những bổn

phận đạo đức và pháp luật.

2.2. Mục tiêu môn Đạo đức

Những điểm cần chú ý:

- Đây là kết quả mong muốn cần đạt được ở học sinh qua q trình dạy học

mơn Đạo đức (mà khơng phải ở giáo viên, chương trình hay tài liệu dạy học

mơn Đạo đức,…).

- Những mục tiêu này có tác dụng định hướng cho việc tổ chức quá trình dạy

học môn Đạo đức để đạt được những kết quả trên.

- Chúng là một căn cứ quan trọng để đánh giá kết quả dạy môn Đạo đức.

- Những mục tiêu này phản ánh các khía cạnh khác nhau của những chuẩn

mực hành vi đạo đực – hiểu biết về chuẩn mực, thái độ liên quan và việc thực

hiện chuẩn mực đó.

2.2.1. Mục tiêu về tri thức

Sau khi học mơn học môn Đạo đức, học sinh nêu được những tri thức cơ bản,

cần thiết về các chuẩn mực hành vi đạo đức phù hợp lứa tuổi, phản ánh các mối

quan hệ hằng ngày thường gặp của các em, từ đó, bước đầu, các em có niềm tin

đạo đức đúng đắn.

Tri thức đạo đức là cơ sở của việc hình thành niềm tin, nhờ đó học sinh mới

có được ý thức đạo đức tự giác.

Những tri thức có thể bao gồm:

- Yêu cầu của chuẩn mực hành vi.

- Sự cần thiết thực hiện chuẩn mực hành vi:

+ Ý nghĩa: mối quan hệ giữa học sinh và đối tượng liên quan đến chuẩn

mực.

+ Tác dụng: những lợi ích, điều tốt đẹp mang lại cho đối tượng, những

người xung quanh, bản thân học sinh.



8



Đề tài: Xây dựng hệ thống bài tập môn Đạo đức lớp 1

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------



+ Tác hại của việc làm trái chuẩn mực hành vi: những cái ác, điều xấu

mang lại cho đối tượng, những người xung quanh, bản thân học sinh.

- Cách thực hiện chuẩn mực đó theo các tình huống liên quan:

+ Những việc cần làm.

+ Những việc cần tránh theo chuẩn mực quy định.

2.2.2. Mục tiêu về kĩ năng, hành vi

Sau khi học mơn Đạo đức, học sinh có những kĩ năng vận dụng bài học đạo

đức, lựa chọn và thực hiện được các hành vi phù hợp với những chuẩn mực

hành vi quy định và trên cơ sở đó, các em rèn luyện được thói quen đạo đức tích

cực.

Kĩ năng, hành vi được coi là kết quả quan trọng nhất của việc dạy học môn

Đạo đức (nhưng đồng thời cũng là khó khăn nhất) vì đạo đức của con người nói

chung và học sinh tiểu học nói riêng được đánh giá chủ yếu qua hành động, việc

làm mà không phải chỉ qua lời nói.

Những kĩ năng, hành vi này bao gồm:

- Biết tự nhận xét hành vi của bản thân.

- Biết nhận xét, đánh giá hành vi của người khác.

- Biết xử lí những tình huống đạo đức tương tự trong cuộc sống.

- Biết thực hiện các thao tác, hành động đúng đắn theo mẫu, qua trò chơi,

hoạt cảnh,…

- Biết đánh giá những vấn đề thực tiễn liên quan đến bài đạo đức.

- Thực hiện được những hành vi tích cực trong cuộc sống hằng ngày của

mình phù hợp với các chuẩn mực hành vi,…

2.2.3. Mục tiêu về thái độ

Sau khi học môn Đạo đức, học sinh bày tỏ được những xúc cảm, thái độ phù

hợp liên quan đến những chuẩn mực hành vi đạo đức và từ đó, có tình cảm đạo

đức bền vững.

Thái độ, tình cảm đạo đức đóng vai trò quan trọng trong đời sống vì thái độ,

tình cảm đúng đắn được coi là “chất men kích thích” từ bên trong nội tâm, giúp

con người vượt qua những khó khăn trở ngại, làm điều thiện, làm cho cuộc sống

trở nên nhân ái hơn, giàu tình người hơn.

Những thái độ, tình cảm này bao gồm:

- Thái độ tự giác, tích cực thực hiện hành vi theo chuẩn mực quy định.

- Thái độ đồng tình với hành động tích cực; thái độ phê phán đối với hành

động tiêu cực.

- Tình cảm đối với những đối tượng khác nhau do các bài đạo đức quy định.

9



Đề tài: Xây dựng hệ thống bài tập môn Đạo đức lớp 1

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------



2.3. Đặc điểm môn Đạo đức

2.3.1. Dạy học môn Đạo đức là một hoạt động giáo dục đạo đức

- Học sinh thực sự tham gia hoạt động giáo dục như được nói, được trao đổi

với bạn, được thực hành, vận dụng tri thức và kĩ năng vào thực tiễn cuộc sống

của mình,…

- Khi tham gia hoạt đơng, học sinh có thể hình thành cho mình cả 3 mặt: tri

thức, kĩ năng, hành vi và thái độ.

- Hạn chế của việc giáo dục học sinh chỉ qua sách vở: tri thức nông cạn, kĩ

năng kém bền vững, hành vi không được thực hiện, thái độ và tình cảm hời hợt,



2.3.2. Tính cụ thể của các chuẩn mực hành vi đạo đức

- Những nguyên nhân cơ bản của việc đưa chuẩn mực đạo đức dưới dạng

chuẩn mực hành vi cụ thể: tư duy cụ thể còn chiếm ưu thế, khả năng nhận thức

hạn chế, kinh nghiệm sống nghèo nàn, tính bắt chước,…

- Tính cụ thể của chuẩn mực hành vi phù hợp với những tình huống thường

gặp trong cuộc sống của các em.

2.3.3. Tính đồng tâm của các chuẩn mực hành vi đạo đức

- Sự cần thiết xây dựng các chuẩn mực hành vi theo cấu trúc đồng tâm – khả

năng nhận thức, kinh nghiệm sống còn hạn chế, mối liên hệ, ràng buộc giữa các

chuẩn mực hành vi và đạo đức,…

- Biểu hiện của tính đồng tâm:

+ Các chuẩn mực cùng chủ đề lặp đi, lặp lại từ lớp dưới lên lớp trên.

+ Mức độ khái quát của chúng càng được nâng cao.

- Tính đồng tâm thể hiện khơng đồng đều theo các chủ đề, các mối quan hệ,



2.3.4. Logic quá trình hình thành một chuẩn mực hành vi đạo đức cho học

sinh tiểu học

- Quy định nhận thức chung quy định logic hình thành chuẩn mực hành vi

đạo đức – từ trực quan sinh động đến tư duy từu tượng, và từ tư duy trừu tượng

đến thực tiễn.

- Các giai đoạn hình thành chuẩn mực hành vi đạo đức:

+ Hình thành mẫu hành vi đạo đức.

+ Tổ chức phát hiện bản chất hành vi đạo dức.

+ Tổ chức luyện tập, thực hành.

- Sơ đồ logic trên:

MBT

2.3.5. Thời gian 2 tiết dành cho mỗi bài đạo đức

10



Đề tài: Xây dựng hệ thống bài tập môn Đạo đức lớp 1

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------



- Mỗi bài đạo đức được thực hiện trong 2 tiết.

- Nhiệm vụ cơ bản của tiết 1: giúp học sinh nắm được những tri thức về

chuẩn mực hành vi, đồng thời bước đầu góp phần hình thành thái độ, kĩ năng và

hành vi tương ứng.

- Nhiệm vụ cơ bản của tiết 2: tổ chức cho học sinh hình thành kĩ năng, rèn

luyện hành vi, qua đó, củng cố tri thức, và giáo dục thái độ tương ứng.

- Mối quan hệ giữa hai tiết đạo đức: tiết 1 chuẩn bị cho tiết 2; tiết 2 củng cố

và khẳng định kết quả tiết 1.

3. Nội dung mơn Đạo đức

3.1. Định hướng xây dựng chương trình mơn Đạo đức

3.1.1. Bảo đảm phù hợp và phục vụ việc thực hiện mục tiêu giáo dục tiểu học

Mục tiêu giáo dục tiểu học là “nhằm giúp học sinh hình thành những cơ sở

ban đầu cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thể chất thẩm

mĩ và các kĩ năng cơ bản để học sinh tiếp tục học Trung học cơ sở” (theo Điều

27 của Luật giáo dục, 2005).

Như vậy, theo mục tiêu này thì chương trình mơn Đạo đức phải:

- Tạo được những cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về

đạo đức cho học sinh tiểu học: Điều này các chuẩn mực hành vi trong chương

trình phải là những chuẩn mực cơ bản, vừa sức, phản ánh các mối quan hệ

thường gặp của các em. Đồng thời, chúng cũng tạo điều kiện cho học sinh tiểu

học phát triển đạo đức của mình qua việc mở rộng các mối quan hệ khác nhau.

- Chuẩn bị thiết thực cho học sinh tiểu học học tiếp trung học cơ sở: Tức là,

việc giáo dục đạo đức ở tiểu học phải có kết quả tốt để các em có đủ tư cách và

trách nhiệm thực hiện tốt việc học tập và rèn luyện ở bậc học mới; ngồi ra, mơn

Đạo đức còn có nhiệm vụ chuẩn bị cho học sinh học tốt mơn Giáo dục cơng dân

ở Trung học cơ sở. Vì vậy, các chuẩn mực hành vi đạo đức ở tiểu học phải góp

phần hình thành ở các em hệ thống tri thức về các chuẩn mực đạo đức cơ bản,

thái độ học tập tích cực, kĩ năng và thói quen hoạt động tập thể, cư xử đúng đắn

với những người xung quanh, tính năng động, sáng tạo trong các cơng việc khác

nhau…

3.1.2. Bảo đảm tính cơ bản, hiện đại, thiết thực, gắn với thực tiễn Việt Nam

Theo định hướng này, nội dung chương trình mơn Đạo đức cần phải:

- Phản ánh được các mối quan hệ thường gặp của học sinh tiểu học như :

+ Quan hệ với bản thân ( tự trọng, ngăn nắp, ý chí, trung thực…).

+ Quan hệ với gia đình (u q, quan tâm, chăm sóc ông bà, cha mẹ, anh

chị em, là các công việc khác nhau để giúp đỡ…).

11



Đề tài: Xây dựng hệ thống bài tập môn Đạo đức lớp 1

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------



+ Quan hệ với nhà trường (u q, vâng lời, kính trọng thầy cơ giáo, yêu

mến, giúp đỡ, chia sẻ với bạn bè, giữ gìn vệ sinh, thực hiện nội quy trường lớp,

chăm chỉ học tập…).

+ Quan hệ với cộng đồng, xã hội (yêu quê hương, đất nước, tôn trọng

những nội quy, quy định nơi công cộng, tôn trọng, giúp đỡ, cư xử lịch sự với

những người xung quanh…).

+ Quan hệ với môi trường tự nhiên (yêu quý, bảo vệ cây trồng, vật nuôi,

thiên nhiên, mơi trường…).

- Giúp học sinh tiểu học hòa nhập với cuộc sống văn minh, hiện đại trong

bối cảnh đất nước đổi mới tồn diện, sự nghiệp cơng nghiệp hóa và hiện đại hóa,

hòa nhập quốc tế. Vì vậy, trong chương trình, cần có những chuẩn mực hành vi

liên quan đến tôn trọng, thực hiện những quy định, luật lệ của nhà nước, xã hội,

ứng xử đúng đắn với người nước ngồi, thiếu nhi quốc tế, hiểu biết và tơn trọng

các tổ chức quốc tế…

3.1.3. Góp phần đổi mới phương pháp dạy học tiểu học

Định hướng đổi mới phương pháp dạy học của chương trình tiểu học mới

được thể hiện trong chương trình mơn đạo đức ở chỗ:

- Chương trình tiểu học nêu định hướng là, phương pháp phải tập trung

vào việc dạy cách học, trong đó, giúp học sinh biết cách học và từ đó, có nhu

cầu tự học, thực hiện hành vi đạo đức trong cuộc sống.

- Chương trình coi trọng và khuyến khích dạy học trên cơ sở tổ chức hoạt

động học tập tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh, từ đó tạo điều kiện cho

các em phát hiện tri thức mới, tự giải quyết các vấn đề của bài học.

- Chương trình mới đòi hỏi đổi mới phương pháp dạy học môn Đạo đức

phải song song với đổi mới phương tiện, hình thức tổ chức, kiểm tra và đánh giá

kết quả dạy học…

3.2. Những phương hướng cụ thể về đổi mới phương pháp dạy học Tiểu học

- Giúp học sinh không những nắm vững kiến thức, kỹ năng, kỹ xảo mà còn

biết được cách thức học tập, cách thức tự học, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho

học sinh tự thể hiện, tranh luận, thảo luận hợp tác với nhau giúp các em tự

phát hiện ra những tri thức mới.

- Kích thích, khuyến khích học sinh vận dụng những điều được học vào

thực tiễn vào cuộc sống cộng đồng như giải quyết các hiện tượng , xây dựng

và cải tạo cuộc sống xung quanh theo chiều hướng tốt đẹp hơn.

- Tạo cơ hội cho học sinh tự nghiên cứu làm cho phương pháp học tập, tiếp

cận với phương pháp nghiên cứu khoa học như: Làm thực nghiệm, tham gia các

12



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Vị trí, mục tiêu, đặc điểm môn Đạo đức

Tải bản đầy đủ ngay(0 tr)

×