Tải bản đầy đủ - 0 (trang)
Quan điểm và phương pháp nghiên cứu.

Quan điểm và phương pháp nghiên cứu.

Tải bản đầy đủ - 0trang

trọng năng lực vận dụng tri thức trong những tình huống thực tiễn nhằm chuẩn bị

cho con người năng lực giải quyết các tình huống của cuộc sống và nghề nghiệp.

Giáo dục định hướng năng lực nhấn mạnh vai trò của người học với tư cách chủ

thể của quá trình nhận thức. Trong quá trình học tập cần tăng cường việc học tập

trong nhóm, mối quan hệ giữa GV – HS cần thân thiện, gần gũi hơn theo hướng

cộng tác có ý nghĩa quan trọng nhằm phát huy các năng lực xã hội cần thiết cho

cuộc sống. Bên cạnh việc học tập những tri thức và kĩ năng riêng lẻ của từng môn

học cần bổ sung chủ đề học tập phức hợp nhằm phát triển năng lực giải quyết các

vấn đề phức hợp.

7.1.2. Quan điểm công nghệ dạy học

Quan điểm công nghệ dạy học cũng là một quan điểm chi phối đến nội

dung nghiên cứu của đề tài. Công nghệ dạy học đồng nhất với việc sử dụng vào

dạy học các phát minh, các sản phẩm công nghệ hiện địa, các phương tiên, thiết

bị hiện đại, các hệ thống kĩ thuật và phương tiện hỗ trợ để cải tiến quá trình học

tập của HS, từ đó nâng cao chất lượng giáo dục. Như vậy, cơng nghệ dạy học coi

q trình dạy học như một quy trình cơng nghệ, có mục đích rõ rang, có đầu

vào, đầu ra và có q trình tác động. Hiện nay, cơng nghệ dạy học đang là một

hướng tiếp cận quan trong để đổi mới PPDH Địa lí trong nhà trường phổ thơng.

GV cần vận dụng quan điểm này vào quá trình thiết kế bài giảng có ứng dụng

CNTT để dạy học Địa lí trong trương THPT theo hướng tích cực theo định

hướng phát triển năng lực người học.

7.1.3. Quan điểm hệ thống

Hệ thống là tập hợp các thành tố tạo nên một chỉnh thể toàn vẹn, tương

đối ổn định và vận động theo quy luật tổng hợp. Mỗi hệ thống bao giờ cũng có

một cấu trúc và gồm nhiều thành tố, mỗi thành tố lại có những cấu trúc nhỏ hơn.

Như vậy hệ thống nhỏ bao giờ cũng nằm trong hệ thống lớn. Mỗi thành tố của

hệ thống lại là một bộ phận độc lập, có chức năng riêng và ln vận động theo

quy luật của toàn hệ thống. Các thành tố của hệ thống có mối quan hệ biện

chứng với nhau bằng quan hệ vật chất và quan hệ chức năng.



7



Mọi sự vật, hiện tượng đều tồn tại trên cơ sở của mối quan hệ với các sự

vật, hiện tượng khác. Tức là các sự vật, hiện tượng tồn tại và phát triển trong

một hệ thống. Trong giáo dục, các thành tố như mục đích, nội dung, phương

pháp, phương tiện, GV, HS và mơi trường giáo dục có quan hệ mật thiết với

nhau, có cấu trúc nhất định và cùng phát triển trong một hệ thống. Nếu có sự

thay đổi thành phần này sẽ kéo theo sự thay đổi thành phần khác. Mục tiêu giáo

dục hiện nay là trang bị cho HS khả năng độc lập, sáng tạo. Do đó, nội dung dạy

học, phương pháp dạy học cũng phải thay đổi. Xu hướng thay đổi phương pháp

dạy học hiện nay là nhằm phát huy hơn nữa vai trò chủ động của người học, tìm

cách giúp cho học sinh có động cơ, thái độ và phương pháp học tập đúng đắn.

Vận dụng quan điểm hệ thống để làm nổi bật mối quan hệ giữa: Phương

pháp dạy học – CNTT – Phương tiện. Qua đó tìm ra quy trình hợp lí trong việc

sử dụng CNTT vào dạy học nhằm phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng

tạo và phát triển năng lực của học sinh trong học tập mơn Địa Lí lớp 11 ở nhà

trường THPT.

7.1.4. Quan điểm tổng hợp

Trong nghiên cứu Địa lí, việc vận dụng quan điểm tổng hợp có ý nghĩa

đặc biệt quan trọng, điều đó bắt nguồn từ chính đối tượng nghiên cứu của ngành

khoa học này.

Các hiện tượng địa lí tự nhiên và kinh tế - xã hội rất phong phú và đa dạng

chúng có q trình hình thành, phát triển trong mối quan hệ nhiều chiều giữa

bản thân các hiện tượng đó với nhau và giữa chúngvới các hiện tượng khác.

Các đối tượng đó rất phong phú và đa dạng, chúng có mối liên hệ tác

động lẫn nhau. Vì vậy trong quá trình nghiên cứu sử dụng quan điểm tổng hợp

để thấy được mối liên hệ của nó để vận dụng trong dạy học tích hợp.

7.1.5. Quan điểm lịch sử

Các đối tượng, hiện tượng đều tồn tại và phát triển trong một thời gian

nhất định. Vì vậy cần vận dụng quan điểm này để gắn liền giữa lí luận và thực

tiễn, từ đó có cái nhìn khách quan về vấn đề nghiên cứu. Đồng thời khi xem xét



8



quá khứ và hiện tại của các đối tượng, ở một mức độ nhất định có thể dự đốn

được tương lai của chúng.

Trong dạy học cần phải nhìn nhận về lịch sử đã đi qua, từ đó nhận thấy

những mặt chưa tốt của các phương pháp, phương tiện dạy học. Đánh giá các

phương pháp, phương tiện đó có phù hợp với thời buổi phát triển ngày nay. Từ

đó, đưa ra những giải pháp tốt nhất cho dạy học và tìm ra mối liên hệ giữa chúng.

Trong nghiên cứu đề tài vận dụng quan điểm lịch sử để tiến hành nghiên

cứu tìm hiểu làm rõ vấn đề trong đề tài.

7.1.6. Quan điểm thực tiễn

Quan điểm thực tiễn là luận điểm quan trọng của phương pháp luận, nó

yêu cầu phải bám sát sự phát triển của thực tiễn sinh động.

Thực tiễn là toàn bộ các hoạt động vật chất có tính lịch sử - xã hội của con

người. Thực tiễn là động lực thúc đẩy quá trình triển khai mọi hoạt động nghiên

cứu khoa học.

Vì vậy trong dạy học hiện nay, xã hội ngày càng phát triển thì cần phải

dựa trên thực tiễn xã hội hiện nay để tìm ra những phương pháp tốt, sử dụng những

phương tiện như thế nào để đạt được hiệu quả cao. Qua thực tiễn để thấy được mối

liên hệ giữa các môn học để thiết kế được bài giảng có nội dung tích hợp đạt hiệu

quả cao nhất và là xu hướng cho sự phát triển giáo dục trong tương lai.

7.2. Phương pháp nghiên cứu

7.2.1. Phương pháp thu thập, phân tích và hệ thống hóa tài liệu

- Căn cứ vào mục đích nhiệm vụ của đề tài, tác giả đã tiến hành thu thập,

phân tích tài liệu từ nhiều nguồn khác nhau như trong các sách báo, tạp chí, các

luận văn, các cơng trình đề tài nghiên cứu khoa học, các phần mềm nghiên cứu

ứng dụng vào học tập có liên quan.

- Để việc thiết kế bài giảng đảm bảo tính khoa học và tính giáo dục, tác

giả chú ý đến việc nghiên cứu tài liệu chuẩn cho việc thiết kế bài giảng là SGK

Địa lí 11THPT hiện hành thuộc ban cơ bản, các tài liệu về tâm lí học đại cương,

tâm lí học sư phạm, tâm lí học lứa tuổi để đảm bảo cho việc thiết kế bài giảng

đạt hiệu quả cao nhất.

9



7.2.2. Phương pháp thống kê toán học

Ngày nay, trong nghiên cứu khoa học đã sử dụng các lý thuyết tốn học

vào việc tìm ra các lý thuyết chun ngành, xu hng tốn học hóa mở ra con

đường mới giúp cho khoa học đạt tới mức độ chính xác, sâu sắc để từ đó khám

phá ra bản chất và quy luật vận động của đối tượng nghiên cứu. Khoa học hiện

đại sử dụng toán học với hai mục đích:

- Sử dụng tốn thống kê như một công cụ xử lý các tài liệu (xử lý cá

thơng tin định lượng được trình bày dưới dạng: Con số rời rạc, bảng số liệu, biểu

đồ, đồ thị, xử lý thơng tin định tính bằng biểu đồ) đã thu thập được từ các

phương pháp nghiên cứu khác nhau như: Quan sát, điều tra, thực nghiệm,.. Làm

cho các kết quả nghiên cứu trở nên chính xác, đảm bảo độ tin cậy.

- Sử dụng các lý thuyết toán học như: Thống kê xác suất, các phương tiện

của lý thuyết tập hợp, của logic và của đại số,… Và phương pháp logic học như:

Phân tích, tổng hợp, quy nạp, diễn dịch,… Sử dụng các máy tính điện tử với các

kỹ thuật vi xử lý,… để xây dựng các lý thuyết chuyên ngành. Nhiều cơng thức

tốn học được dùng trong tính tốn các thơng số có liên quan tới đối tượng, từ

đó tìm ra được các quy luật của đối tượng.

Các phương pháp tốn học đảm bảo q cho q trình nghiên cứu khoa

học đi đúng hướng, nhất quán, cũng như trong trình bày kết uqả nghiên cứu

thành một hệ thông logic và đồng thời tạo lập các ngơn ngữ khoa học chính xác

có tính thuyết phục cao.

Trong q trình nghiên cứu, tác giả sử dụng số để đo lường giá trị trung

bình để xử lí kết quả thực nghiệm.

7.2.3. Phương pháp sử dụng công nghệ dạy học hiện đại

Cùng với sự phát triển của khoa học kỹ thuật, việc ứng dụng công nghệ

hiện đại vào quá trình giáo dục là xu thế tất yếu. Hiệu quả của việc sử dụng công

nghệ, các trang thiết bị dạy học hiện đại trong quá trình giáo dục đã được khẳng

định trong thực tế, nhất là khả năng làm cho bài giảng trở nên sinh động, giáo

viên có thể định hướng học sinh tiếp cận với một nguồn tri thức phong phú.



10



Trong những năm qua, các phương tiện dạy học hiện đại được sử dụng và

dần trở nên quen thuộc trong các tiết dạy của giáo viên

Sử dụng công nghệ hiện đại trong giờ giảng như: Những hình ảnh, những

đoạn clip, những đoạn nhạc,.. làm cho bài giảng trở lên sinh động hơn, có khả

năng cuốn hút, tạo hứng thú và động lực cho người học

7.2.4 Phương pháp điều tra quan sát, tổng kết kinh nghiệm

Điều tra là phương pháp khảo sát một nhóm đối tượng trên một diện rộng

nhằm phát hiện những quy luật phân bố, trình độ phát triển, những đặc điểm về

mặt định tính và định lượng của các đối tượng cần nghiên cứu. Các tài liệu điều

tra được là những thông tin quan trọng về đối tượng cần cho quá trình nghiên

cứu và là căn cứ quan trọng để đề xuất những giải pháp khoa học hat giải pháp

thực tiễn.

Có hai loại điều tra: điều tra cơ bản và điều tra xã hội học.

Điều tra cơ bản: là khảo sát sự có mặt của đối tượng trên một diện rộng

để nghiê cứu các quy luật phân bố cũng như các đặc điểm về mặt định tính và

định lượng. Ví dụ: điều tra dân số, điều tra trình độ văn hóa, điều tra chỉ số

thông minh (IQ) của trẻ em….

Điều tra xã hội học: là điều tra quan điểm, thái độ của quần chúng về một

sự kiện chính trị, hiện tượng văn hóa, thị hiếu…

Ví dụ: Điều tra nguyện vọng nghề nghiệp của học sinh khối 12, điều tra

về mức độ yêu thích đối với bộ môn….

Trong đề tài nghiên cứu, tác giả đã sử dụng cả hai loại điều tra: điều tra cơ

bản và điều tra xã hội học để tìm hiểu về thực trạng dạy và học sử dụng phần

mềm Địa cầu ảo Google Earth trong chương trình Địa lí lớp 11 theo định hướng

phát triển năng lực người học của GV và HS. Để khảo sát điề tra, tác giả sử

dụng nhiều hình thức điều tra như: điều tra miệng, điều tra viết với các loại

phiếu điều tra gồm trắc nghiệm và tự luận để lấy thông tin từ GV và HS. Từ đó

nhận thức được thực trang để đưa ra các biện pháp thích hợp để ứng dụng phần

mềm Địa cầu ảo Google Earth trong dạy học Địa lí lớp 11 theo định hướng phát

triển năng lực người học.

11



7.2.5. Phương pháp thực nghiệm

Thực nghiệm sư phạm là phương pháp thu nhận thông tin về sự thay đổi

số lượng và chất lượng trong nhận thức và hành động của đối tượng giáo dục do

các nhà khoa học tác động đến chugs bằng một số tác nhân điều khiển và đã

được kiểm tra.

Thực nghiệm sư phạm được dùng khi đã có kết quả điều tra quan sát các

hiện tượng giáo dục, cần khẳng định lại cho chắc các kết quả đã được rút ra.

Phương pháp này cũng được dùng khi nhà khoa học, nhà nghiên cứu đề ra một

phương pháp giáo dục, PPDH, nội dung giáo dục, phương tiện dạy học mới….

Thực nghiệm là PP đặc biệt quan trọng trong nghiên cứu. Thực nghiệm

thành công sẽ cho kết quả khách quan và tạo ra khả năng vận dụng nhanh chóng

các kết quả nghiên cứu vào thực tiễn, đồng thời tạo ra những phương hướng

nghiên cứu mới. Ở đề tài này, tác giả đã sử dụng phương pháp thực nghiểm để

thu nhận thơng tin nhằm kiểm tra tính khả thi của việc sử dụng phần mềm Địa

cầu ảo Google Earth trong giảng dạy mơn địa lí lớp 11 theo định hướng phát

triển năng lực người học.

8. Cấu trúc khóa luận

Ngồi phần mở đầu và phần kết luận, tài liệu tham khảo, phần phụ lục,

khóa luận gồm các nội dung chính.

Chương 1: Cơ sở lí luận và thực tiễn của việc sử dụng phần mềm Google

Earth trong thiết kế một số bài giảng địa lí lớp 11 THPT theo định hướng phát

triển năng lực người học.

Chương 2: Xây dựng và triển khai ứng dụng Google Earth trong thiết kế

một số bài giảng địa lí lớp 11 THPT theo định hướng phát triển năng lực người học.

Chương 3: Thực nghiệm Sư phạm



12



NỘI DUNG

Chương 1

CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA VIỆC SỬ DỤNG PHẦN MỀM

ĐỊA CẦU ẢO (GOOGLE EARTH) TRONG THIẾT KẾ BÀI DẠY

HỌC ĐỊA LÍ LỚP 11 TRUNG HỌC PHỔ THƠNG THEO ĐỊNH

HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC

1.1. Cơ sở lý luận

1.1.1. Hình thức tổ chức dạy học

1.1.1.1. Khái niệm

Hình thức tổ chức dạy học là hình thức tổ chức quá trình dạy học chuyên

nghiệp trong các cơ sở giáo dục chuyên trách, trong đó diễn ra sự liên kết một

cách thống nhất giữa hoạt động dạy và hoạt động học và sự tương tác đa chiều

giữa những chủ thể dạy và học. Mỗi hình thức tổ chức dạy học thực hiện một

nội dung nhất định, được tổ chức theo một trình độ nhất định, với một chế độ

học tập và trong một không gian, thời gian nhất định nhằm đạt được mục tiêu

dạy và học đã đặt ra

Vận dụng vào hoạt động giáo dục có thể nói hoạt động tổ chức dạy học là

cách sắp xếp, tổ chức các biện pháp sư phạm. Từ đây, ta có thể định nghĩa: “

Hoạt động tổ chức dạy học là cách thức tổ chức, sắp xếp và tiến hành các buổi

dạy học”.

Hình thức tổ chức dạy học thay đổi tùy theo mục đích, nhiệm vụ dạy học,

tùy theo số lượng người học. Các nhiệm vụ dạy học, nội dung dạy học, phương

pháp dạy học đều được tiến hành trong các hình thức tổ chức dạy học.

1.1.1.2. Một số hình thức tổ chức dạy học

(1) Dạy học trên lớp

Thường được tiến hành trong các phòng học, có sự hướng dẫn, tổ chức,

chỉ đạo trực tiếp của giáo viên và sự tham gia của học sinh. Xuất hiện ở Châu

Âu từ thế kỉ 16, ở Việt nam vào cuối thế kỉ 18 đầu thế kỉ 19.

- Đặc điểm:

+ Thuận tiện, dễ thích nghi với nhiều loại bài học: lý thuyết, thực hành.

13



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Quan điểm và phương pháp nghiên cứu.

Tải bản đầy đủ ngay(0 tr)

×