Tải bản đầy đủ - 0 (trang)
CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO PHƯƠNG PHÁP PHÁT TRIỂN CỘNG ĐỒNG TRONG CÔNG TÁC XÓA ĐÓI GIẢM NGHÈO Ở NƯỚC TA HIỆN NAY

CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO PHƯƠNG PHÁP PHÁT TRIỂN CỘNG ĐỒNG TRONG CÔNG TÁC XÓA ĐÓI GIẢM NGHÈO Ở NƯỚC TA HIỆN NAY

Tải bản đầy đủ - 0trang

- Trong phát triển cộng đồng, không áp đặt chương trình có sẵn của tổ

chức nhà nước hay cơ quan phát triển từ bên ngoài vào mà phải là các cơng

trình do dân đề xướng với sự giúp đỡ từ bên ngoài.

- Phải tạo được sự chuyển biến xã hội, đó là sự thay đổi nhận thức,

hành vi của người dân. Phải tạo được sự chuyển biến trong tổ chức, cơ cấu và

các mối tương quan lực lượng xã hội.

- Phát triển cộng đồng chỉ có hiệu quả khi nó nằm trong một chiến

lược phát triển đúng đắn của quốc gia.

2. Một số giải pháp cơ bản nâng cao hoạt động phát triển cộng

đồng trong cơng tác xóa đói giảm nghèo

Một là, nhận diện cộng đồng bằng việc đánh giá đúng mức độ nghèo.

Thông thường, người ta thường sử dụng các kết quả các cuộc điều tra xã hội

học (ví dụ điều tra mức sống dân cư, điều tra tỷ lệ hộ nghèo) để thu thập và

đánh giá về mức độ nghèo đói trên địa bàn. Qua đó, chính quyền các địa

phương có thể lập kế hoạch và xây dựng định hướng giảm nghèo cụ thể và

phù hợp.Tuy nhiên, do các cuộc điều tra, khảo sát này không được tiến hành

thường xuyên nên việc cập nhật thông tin về tỷ lệ nghèo trên địa bàn đơi lúc

còn chậm. Do vậy, phương pháp đánh giá nghèo đói có sự tham gia của chính

người dân là rất thiết thực. Để đánh giá đúng tình trạng nghèo đói của cộng

đồng, thơng thường người ta có thể đánh giá nhanh tình hình nghèo thơng qua

các chỉ số như tỷ lệ nghèo, tỷ lệ trẻ em suy dinh dưỡng, tỷ lệ học sinh bỏ học,

tỷ suất sinh tự nhiên….; so sánh tình hình của các địa bàn tương tự, tìm hiểu,

phân tích ngun nhân của tình trạng nghèo ở mỗi địa bàn. Từ đó rút ra kết

luận và đưa ra các đề xuất cho các chương trình và chính sách giảm nghèo

liên quan cũng như lập kế hoạch phát triển kinh tế- xã hội của cộng đồng.

Hai là, lập kế hoạch phát triển cộng đồng có sự tham gia của người dân. Đây

là một trong những công cụ được một số dự án, như Dự án Hỗ trợ giảm nghèo

do GTZ tài trợ, áp dụng ở các huyện nghèo và bước đầu cho kết quả tích cực.

Theo đó, lập kế hoạch phát triển cộng đồng có sự tham gia nhằm giúp người

dân tiếp cận các tiềm năng, các khó khăn, cản trở và tìm kiếm các giải pháp

17



phù hợp thơng qua phương pháp có sự tham gia cũng như dựa vào kiến thức

của người dân. Từ đó xây dựng các kế hoạch phát triển hàng năm và kế hoạch

trung hạn ở cấp xã phù hợp với định hướng phát triển kinh tế xã hội của địa

phương; thực hiện và giám sát các hoạt động với sự hỗ trợ tích cực và hiệu

quả của các cơ quan nhà nước và các tổ chức đoàn thể, các cá nhân dựa trên

phương pháp giám sát và đánh giá có sự tham gia của người dân một cách

trực tiếp hoặc thông qua người đại diện.

Nguyên tắc cơ bản phương pháp này là: Tất cả các hộ gia đình đều phải

tham gia vào các cuộc họp thôn/bản/ấp do trưởng thôn tổ chức, trước khi cử

đại diện tham dự hội thảo lập kế hoạch ở cấp xã. Các cuộc họp thôn và các

cuộc họp lập kế hoạch cấp xã (có sự tham dự của đại diện các thôn) là thành

phần đưa ra quyết định cao nhất đối với việc lập kế hoạch phát triển cấp

xã.Phải có tối thiểu 30% phụ nữ tham gia trong tất cả các cuộc họp.Mọi chi

tiêu tài chính và các thơng tin liên quan phải minh bạch và công khai cho

người dân.Riêng các cuộc họp của đồng bào dân tộc thiểu số phải sử dụng

ngôn ngữ của đồng bào hoặc có phiên dịch cho những người khơng nói được

tiếng Việt.

Ba là, tăng năng lực của cộng đồng thông qua tăng nội lực và giúp

cộng đồng tự lực phát triển.

Các nguồn nội lực của cộng đồng cần được phát huy gồm:

- Nguồn nhân lực, gồm sức khoẻ, kiến thức, tay nghề, kinh nghiệm của

những lao động chính trên địa bàn có ý nghĩa quyết định trong giải quyết tốt

các vấn đề của cộng đồng.

- Tài nguyên thiên nhiên: Là nguồn lực phục vụ cho quá trình phát

triển cộng đồng. Đây là một trong những tiền đề để phát triển bền vững

thông qua việc sử dụng hợp lý nguồn tài nguyên; chú ý đến việc trang bị

kiến thức, kỹ thuật cho người dân, tìm kiếm và sử dụng nguồn tài ngun

mới có thể vừa phục vụ cho q trình phát triển của cộng đồng vừa tạo ra

tính bền vững như việc tìm kiếm và sử dụng nguồn nguyên liệu sạch từ:

Gió, năng lượng mặt trời…

18



- Cơ sở vật chất, kỹ thuật và cơ sở hạ tầng: gồm hệ thống đường xá, cầu

cống, các cơng trình…Một số cộng đồng với sự hỗ trợ kỹ thuật, kinh phí, vật

chất của các tổ chức phát triển đã tự cải thiện được tình trạng xuống cấp và

thiếu thốn về cơ sở hạ tầng, điển hình như tại các địa bàn thuộc Chương trình

135 và các huyện nghèo được hỗ trợ theo Nghị quyết 30a của Chính phủ đã

được Nhà nước và các doanh nghiệp hỗ trợ xây dựng hệ thống: Điện – đường

– trường – trạm là cơ sở để cộng đồng nghèo có thể tự vươn lên phát triển

kinh tế, thốt nghèo.

- Tài chính: Để cộng đồng phát triển, ngồi những nhân tố quan trọng

trên đây, việc tổ chức, huy động nguồn tài chính đáng kể được lập lên từ

chính người dân trong cộng đồng đó có ý nghĩa hết sức quan trọng. Những thí

dụ dụ điển hình trong thực tiễn được sử dụng khá hiệu quả là các nguồn tài

chính vi mơ hay quỹ tín dụng của các tổ chức đồn thể như hội phụ nữ, hội

cựu chiến binh, hội nông dân, đoàn thanh niên được huy động và thành lập

trên cơ sở vốn góp của các hội viên, hỗ trợ nhau phát triển kinh tế đã mang lại

hiệu quả thiết thực, giảm thiểu tình trạng cho vay nặng lãi và các vấn đề tiêu

cực nảy sinh.

- Mối quan hệ xã hội, tức tính liên kết của cộng đồng gắn bó hay lỏng

lẻo đều có ảnh hưởng lớn tới q trình phát triển của cả cộng đồng. Việc chú ý

phát huy mặt tích cực, hạn chế tiêu cực trong mối quan hệ xã hội tại cộng

đồng là cần thiết. Khi các thành viên trong các nhóm quan tâm, giúp đỡ lẫn

nhau, chia sẻ kinh nghiệm làm ăn, nuôi dạy con cái, cùng nhau xây dựng, sử

dụng và bảo quản cơng trình cộng đồng… thì các nguồn lực nêu trên ngày

càng được củng cố, mối quan hệ cộng đồng thêm chặt chẽ và bền vững hơn.

- Tận dụng tốt các chính sách hiện hành của Chính phủ trong hỗ trợ

cộng đồng như: Chính sách đầu tư và phát triển kinh tế địa phương; chính

sách xóa đói giảm nghèo; chính sách tăng cường dân chủ cơ sở…là nguồn

lực vô cùng to lớn mà cộng đồng có thể phát huy để tập trung cho mục tiêu

phát triển.



19



Ngoài ra, để tăng năng lực của cộng đồng, việc mở các lớp tập huấn,

hướng dẫn kinh nghiệm làm ăn, huấn luyện kỹ thuật chăm sóc, ni dưỡng

cây trồng, vật nuôi, kỹ thuật bảo quản và tiêu thụ sản phẩm, các buổi hội thảo

tại thôn hay hội thảo đầu bờ… nhằm tăng cường trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm

cũng như nâng cao kiến thức làm ăn có ý nghĩa rất quan trọng, giúp nâng cao

năng lực, kỹ năng của người lãnh đạo cộng đồng và mỗi người dân trong việc

lập kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội trên địa bàn để có thể tự giải quyết các

vấn đề còn tồn tại và phát sinh mới trong mỗi cộng đồng.

Và để giúp cộng đồng tự lực phát triển thì lãnh đạo cộng đồng (chính

quyền xã, trưởng các thơn/bản) cần nhận thức rõ: sự giúp đỡ từ bên ngoài, của

các cá nhân hay mỗi tổ chức xã hội chỉ là chất xúc tác, điều quan trọng là làm

sao để bản thân người dân tại cộng đồng phát huy được các nguồn nội lực nêu

trên. Nếu người dân không tự cố gắng vươn lên mà chỉ trông chờ, ỷ lại vào sự

giúp đỡ của Nhà nước và của các cộng đồng khác thì vấn đề đói nghèo khơng

thể được giải quyết một cách triệt để và bền vững được.

Bốn là, trong các chương trình phát triển cộng đồng phát triển cộng

đồng xóa đói giảm nghèo, có thể hình thành một số mơ hình như:

- Các tổ chức cộng đồng mới : thành lập các tiểu ban phát triển cộng

đồng các xóm. Thành viên ban phát triển cộng đồng và các tiểu ban đều là

những người đại diện của Đảng ủy, chính quyền, mặt trận và các tổ chức đoàn

thể nhân dân cấp xã, xóm. Nhiệm vụ của các ban phát triển cộng đồng xã và

các tiểu ban các xóm là hướng dẫn kiểm tra, giám sát hoạt động của các

nhóm, các câu lạc bộ và các thành viên cộng đồng.

- Thành lập các câu lạc bộ, các nhóm tiết kiệm tín dụngtheo nhu cầu

của các tổ chức đoàn thể nhân dân. Ví dụ như thành lập mơ hình câu lạc bộ

tương hỗ là diễn đàn của những hộ làm ăn khá giả giao lưu kinh nghiệm để

phát triển kinh tế hộ, đồng thời hướng dẫn giúp đỡ hộ nghèo tại các câu lạc bộ

phát triển, giải quyết những khó khăn hàng ngày, giúp nhau học tập, xây dựng

quỹ tiết kiệm tín dụng để xóa đói giảm nghèo, ….



20



Hội nơng dân có thể thành lập các câu lạc bộ: câu lạc bộ sản xuất lúa

giống, câu lạc bộ nuôi trồng thủy sản, câu lạc bộ làm vườn, câu lạc bộ chăn

nuôi , câu lạc bộ trồng trọt, …. Các câu lạc bộ này tập trung những người sản

xuất cùng chung một nghề hoặc những loại cây, con giống nhau, tạo điều kiện

hợp tác với nhau về kỹ thuật, vốn, tiêu thụ sản phẩm.

Đồn thanh niên có thể thành lập mơ hình các câu lạc bộ như: câu lạc

bộ khuyến nông lập nghiệp, câu lạc bộ phát thanh thông tin về tiến bộ khoa

học kỹ thuật, …..

Năm là, trong hoạt động phát triển cộng đồng xóa đói giảm nghèo cần

nâng cao việc triển khai, tổ chức các dự án phát triển, vì đây được xem như là

phương thức hoạt động có hiệu quả nhất để giải quyết các vấn đề đặt ra. Các

xã nên hình thành các dự án nhỏ theo từng vấn đề cụ thể nhằm giải quyết tập

trung và dứt điểm đối với từng vấn đề, ví dụ như: dự án tu sửa đường giao

thơng thơn xóm, xây dựng đường điện, …. Các dự án sẽ tạo ra một cách thức

làm việc mới, có khoa học và hiệu quả nhất để huy động và chọn lựa được lực

lượng tham gia vào dự án. Việc xây dựng và thực hiện các dự án sẽ tạo ra

được các mục tiêu và hướng đi rõ ràng, đồng thời xác định được các giải pháp

và tạo sự liên kết, phối hợp để thực hiện mục tiêu đề ra đạt hiệu quả cao nhất.

Các dự án được xây dựng và triển khai nhằm khai thác, phát huy tiềm năng,

tài nguyên của cộng đồng để giải quyết các vấn đề bức xúc của cộng đồng,

việc triển khai các dự án sẽ tạo ra môi trường thực hành, tạo cơ hội cho người

dân diễn tập kiến thức, hiểu biết đã nhân được thơng qua các chương trình

giáo dục cộng đồng, thông qua sinh hoạt trong các tổ chức cộng đồng, tạo

điều kiện để người dân áp dụng các kỹ năng vào các công việc, tạo môi

trường thực hành những kiến thức, hiểu biết được trang bị, nhằm tác động

trực tiếp đến thái độ hành vi của người dân và đời sống kinh tế của từng hộ

gia đình.



21



22



KẾT LUẬN

Việt Nam đang trong thời kỳ phát triển toàn diện đất nước, thực hiện

cơng nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, phát triển nên kinh tế thị trường định

hướng xã hội chủ nghĩa. Trong nền kinh tế thị trường bên cạnh những thành

tựu đã đạt được về tăng trưởng kinh tế, đời sống của đại đa số người dân được

nâng cao, thì vẫn tồn tại tình trạng nghèo đói của một bộ phận dân cư. Trong

chủ trương, đường lối, chính sách phát triển kinh tế, xã hội của đất nước,

Đảng và nhà nước đã chủ trương tăng trưởng kinh tế gắn liền với tiến bộ và

công bằng xã hội ngay trong từng bước và trong suốt thời kỳ phát triển.

Chính vì vậy, vai trò của hoạt động phát triển cộng đồng trong công tác

xã hội ở nước ta hiện nay ngày càng trở nên quan trọng để giúp đỡ các cộng

đồng yếu thế, kém phát triển vươn lên, tạo ra một sự phát triển đồng đều, phù

hợp với con đường phát triển của Đảng và nhà nươc ta.

Đề tài của tiểu luận đã đưa ra những kiến thức mang tính lý luận về

công tác xã hội và công tác phát triển cộng đồng và một số giải pháp để nâng

cao hiệu quả phương pháp phát triển cộng đồng trong công tác xã hội hỗ trợ

cộng đồng người nghèo xóa đói, giảm nghèo, dựa trên thực trạng của tình

hình xóa đói giảm nghèo ở nước ta hiện nay.



DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

1) Bùi Đình Thanh, Xã hội học và chính sách xã hội, Nxb Khoa học xã

hội, Hà Nội, 2004.

23



2) Đảng cộng sản Việt Nam, Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời

kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội, Nxb Sự thật, Hà Nội, 1991.

3) Đảng cộng sản Việt Nam, văn kiện đại hội đại biểu toàn quốc lần

thứ IX, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2001.

4) Nguyễn Hữu Nhân, Phát triển cộng đồng, Nxb Đại học quốc gia Hà

Nội, Hà Nội, 2004.

5) Tô Duy Hơp – Lương Hồng Quang, Phát triển cộng đồng, lý thuyết

và vận dụng, Nxb Văn hóa thơng tin, Hà Nội, 2000.

6) Học viện báo chí và tuyên truyền, khoa Nhà nước và pháp luật, giáo

trình cơng tác xã hội, Nxb Chính trị quốc gia, 2010.

7) Chương trình phát triển của Liên hiệp quốc (2003), báo cáo phát

triển con người 2002.

8) Tổng cục Thống kê (2004). Kết quả điều tra mức sống hộ gia đình

năm 2002.

9) Bộ LĐTBXH (2003), Số liệu nghèo đói năm 2002.



24



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO PHƯƠNG PHÁP PHÁT TRIỂN CỘNG ĐỒNG TRONG CÔNG TÁC XÓA ĐÓI GIẢM NGHÈO Ở NƯỚC TA HIỆN NAY

Tải bản đầy đủ ngay(0 tr)

×