Tải bản đầy đủ - 0 (trang)
HÌNH THỨC MÂU THUẪN VÀ CÁCH GIẢI QUYẾT MÂU THUẪN VỢ CHỒNG TRONG GIA ĐÌNH DÂN TỘC CƠ HO

HÌNH THỨC MÂU THUẪN VÀ CÁCH GIẢI QUYẾT MÂU THUẪN VỢ CHỒNG TRONG GIA ĐÌNH DÂN TỘC CƠ HO

Tải bản đầy đủ - 0trang

vợ hơn. Bên cạnh đó, đây cũng là giai đoạn vợ chồng bắt đầu mới lập gia đình xong nên

điều kiện kinh tế đang khó khăn vì thế mâu thuẫn càng dễ nảy nở.

Đồng thời, giai đoạn khi bắt đầu có con nhỏ là giai đoạn dễ xảy ra nhiều mâu

thuẫn với các cặp vợ chồng bởi vì lúc này họ bắt đầu phải đảm nhận thêm vai trò mới là

vai trò làm bố làm mẹ. Đặc biệt, đứa con đầu lòng sinh ra là niềm hạnh phúc gia đình

nhưng nếu khơng có sự chuẩn bị về mặt tinh thần cũng như là vật chất thì đây sẽ là giai

đoạn tạo nên sự xáo trộn trong đời sống gia đình. Vì trong lúc này cơng việc của người

mẹ phải tăng lên rất nhiều lần so với trước đây. Họ sẽ khơng còn nhiều thời gian chăm

lo cho bản thân mình và người chồng như trước. Bên cạnh đó, tâm lý của người phụ nữ

sau khi sinh con xong cũng có những thay đổi hơn. Có thể giai đoạn khi mới cưới vợ

chồng sẽ chưa cần quá nhiều tiền của nhưng trong giai đoạn khi có con nhỏ thì đó là

vấn đề mà họ rất quan tâm. Vì thế, giai đoạn này thường sẽ dễ xảy ra mâu thuẫn nhất.

Tuy nhiên, có một số ý kiến thì cho rằng giai đoạn xảy ra mâu thuẫn nhiều nhất là giai

đoạn khi vợ chồng khoảng 40 tuổi. Một cán bộ thôn đã chia sẻ “Vì ở độ tuổi này người

ta tiếp xúc với các vấn đề kinh tế nhiều hơn. Lúc trẻ chưa có suy nghĩ gì, lớn thêm một

chút có liên quan đến các vấn đề kinh tế lúc đó mới xảy ra các tình huống ngồi ý

muốn của gia đình” (Nam, trưởng thôn, 52 tuổi). Đây là giai đoạn trung niên, lúc đó

con cái đã có đầy đủ và họ đã chú trọng đến vấn đề kinh tế hơn. Người dân tộc Cơ Ho,

sau khi cưới chồng cho con gái về nếu mà nhà đơng chị em gái thì sẽ tách cho ra ở

riêng. Hầu hết, các cặp vợ chồng lúc này đều đã tách riêng nên cần phải có của cải mới

giúp họ có đời sống ổn định.

(N = 200), (đơn vị: %)

86,5

90

80

70

60

50

40

30

20

10



0



Biểu đồ 2.1: Vấn đề thường gây ra mâu thuẫn trong đời sống hơn nhân



Thiếu

Khác Thói xấu Quan hệ

trách

nhau

của gia đình

nhiệm trong vợ/chồng hai bên

trong

cách trona ăn

đóng góp chăm : ở hàng

sóc

kinh tế

và dạy ngày

dỗ con

cái



Sự khác BỊ đánh Khơng

biệt về đập, chửi hòa hợp

văn hóa, rùa, đe đời sống

học vấn,

dọa tình dục

địa vị xã

hội



Nguồn: Kết quả khảo sát của đề tài năm 2017 Vấn đề thường gây ra mâu

thuẫn trong đời sống hôn nhân của các cặp vợ chồng người dân tộc Cơ Ho cũng khá đa

dạng. Thói quen xấu của vợ/chồng trong ăn ở hàng ngày (như uống rượu, hút thuốc lá,

lười biếng tắm rửa...) là vấn đề thường khiến cho

các cặp vợ chồng mâu thuẫn nhiều nhất, chiếm tới 86,5%. Bên cạnh đó, vấn đề khác

như thiếu trách nhiệm trong đóng góp kinh tế (chiếm 53,0%), khác nhau trong cách

chăm sóc và dạy dỗ con cái (chiếm 48,5%), bị đánh đập, chửi rủa, đe dọa (chiếm

46,5%), quan hệ gia đình hai bên (chiếm 13,0%) cũng trở thành vấn đề gây nên sự mâu

thuẫn giữa vợ chồng. Còn những vấn đề như sự khác biệt về văn hóa, học vấn, địa vị xã

hội; khơng hòa hợp đời sống tình dục thì đều chiếm tỷ lệ 6,0%. Dữ liệu từ các PVS

cũng phản ánh rõ nguyên nhân mâu thuẫn vợ chồng, một cán bộ thôn chia sẻ “Do kinh

tế, người ta theo chế độ mẫu hệ. Người phụ nữ nắm quyền, người đàn ơng khơng có

tiếng nói, đơi khi q chén có lời qua tiếng lại. Và hơn nữa là nhận thức của họ chưa

cao”(Nam, trưởng thôn, 52 tuổi).

Đối với người dân Cơ Ho thì họ theo chế độ mẫu hệ, người con gái sẽ đi cưới

chồng và phải tuân thủ tục thách cưới của nhà trai. Trước đây, người dân tộc Cơ Ho

thường thách cưới bằng những lễ vật như là trâu, chóe rượu cần, vàng, tiền mặt, dây hạt

cườm, lợn, gà,... Nhưng hiện nay, họ khơng còn thách cưới bằng trâu mà chủ yếu là tiền

mặt, vàng. Do đó để cưới được người chồng cho con gái của mình thì gia đình nhà gái

rất là vất vả. Vì những lễ vật thách cưới khá cao trong khi đó thì mức sống của người

dân tại cộng đồng dân tộc Cơ Ho thì khơng cao. Trong cộng đồng người dân tộc Cơ Ho

cũng không hiếm những gia đình khơng có đáp ứng đủ những u cầu của tục thách

cưới. Vì thế, một số đơi trai gái dù yêu thương nhau rồi nhưng không cưới được nhau

hoặc phải tạm hoãn việc cưới xin một thời gian sau cho đến khi làm xong thủ tục thách

cưới. Một số vợ chồng họ cũng có chung sống với nhau mặc dù nhà gái chưa trả hết đầy

đủ lễ vật thách cưới cho nhà trai. Họ phải đành tạm ghi khoản nợ đó và hứa sau này sẽ

trả lại. Nhưng vì nhà chưa trả hết nợ thách cưới cho bên nhà trai nên đôi khi cũng xảy

ra mâu thuẫn với quan hệ hai bên gia đình người chồng và người vợ.Nhiều người họ



ln nghĩ rằng mình phải bỏ một số của cải lớn để cưới chồng về nên chồng buộc phải

làm việc thật siêng năng để bù đắp lại cho gia đình của vợ. Vì thế, họ cũng thường gây

mâu thuẫn với chồng nếu anh ta chây lười, không siêng năng lao động.

Về phía người đàn ơng, họ phải tham gia đóng góp kinh tế trong gia đình và

thậm chí trở thành người trụ cột kinh tế trong gia đình. Nhưng khi người vợ mà lỡ qua

đời trước thì họ phải ở lại và sống cùng với con cái của mình. Còn trường hợp họ muốn

lấy người vợ mới thì phải ra đi với hai bàn tay trắng.

Người phụ nữ dân tộc Cơ Ho là người làm chủ gia đình và có quyền quyết định

mọi việc trong gia đình. Vì vậy, mỗi khi người đàn ơng uống rượu vào thì thường xung

đột với người phụ nữ. Bởi vì, người đàn ơng phải đi làm việc để mang lại của cải trong

gia đình nhưng lại khơng có quyền quyết định. Người phụ nữ tự quyết định trong việc

chi tiêu của gia đình. Đặc biệt, gần đây có nhiều chương trình liên quan đến hàng gia

dụng, hàng tiêu dùng về nông thôn, người phụ nữ ở nhà thấy hàng có khuyến mãi là cứ

mua rất nhiều nhưng không bàn bạc và hỏi ý kiến chồng. Điều đó, nó cũng làm cho

người chồng rất tức giận vì hồn cảnh gia đình thì khó khăn mà người phụ nữ chi tiêu

khơng biết tính tốn nên xảy ra mâu thuẫn. Như vậy, xuất phát từ sự khác biệt trong

quyền quyết định giữa vợ chồng (vốn tồn tại lâu đời trong cộng đồng) nên mâu thuẫn có

cơ hội nảy sinh nhiều hơn.

Bàn về vấn đề này thì một cán bộ xã đã cho biết “Có nhiều vấn đề, trong phong

tục tập qn của họ còn mang nặng tình trạng rượu chè rất nhiều. Chồng mà say rượu

cũng có thể dẫn đến mâu thuẫn. Bởi vì, người đồng bào bị hạn chế các vấn đề. Về góc

độ địa phương cũng đã tuyên truyền các hủ tục lạc hậu. Ví dụ như là cờ bạc, rượu chè,

mà đối với đồng bào thì vẫn còn tồn tại đó là tình trạng uống rượu còn rất nhiều, đó

cũng là yếu tố để dẫn đến mâu thuẫn của gia đình giữa vợ và chồng” (Nam, phó chủ

tịch xã, 39 tuổi).

Ở cộng đồng người Cơ Ho tại đây, vấn đề nghiện rượu đang là vấn đề mà rất

đáng chú ý, đáng báo động. Việc uống rượu đã trở thành một thói quen đối với người

dân nơi đây. Người uống rượu còn có cả thanh thiếu niên, trung niên và người già, thậm

chí một bộ phân phụ nữ cũng nghiện rượu. Với họ thì khi vui hay khi buồn đều có thể

uống rượu. Nhưng đây cũng chính là tác nhân xúc tác để gây nên mâu thuẫn giữa các

cặp vợ chồng. Một người vợ có chồng thường uống rượu đã chia sẻ như sau: “Ông đi

uống hàng ngày. Mỗi ngày ơng uống một lít. Bây giờ, ơng cũng uống như vậy. Ơng

uống vào là khơng cho mình nghỉ ngơi đâu. Ơng ngồi mở ti vi ào ào xong rồi ơng uống

rượu và mình nói thì ông chửi lại” (Nữ, làm nông, 47 tuổi). Hay là “Buồn chứ, nhưng



cũng có đi làm nhưng về rồi nhậu, cứ làm xong về nhậu, chị tức. ” (Nữ, làm nơng, 22

tuổi).

Khi đàn ơng uống rượu vào nhiều là khó có thể kiểm sốt được hành vi của

mình. Trước đây đã có rất nhiều cơng trình nghiên cứu chỉ ra mối quan hệ giữa nghiện

rượu và mâu thuẫn, bạo lực gia đình. Theo kết quả từ nghiên cứu “Mâu thuẫn vợ chồng

Bạo lực đối với phụ nữ trong gia đình nông thôn” (Nghiên cứu tại Tiền Giang) của

Trịnh Thái Quang (2008) đã cho thấy rằng lạm dụng rượu của nam giới tại địa bàn

nghiên cứu là một hiện tượng khá phổ biến, và đây là một trong những yếu tố có liên

quan mật thiết với những mâu thuẫn và bạo lực trong gia đình.

Ngồi ra, vấn đề khiến cho vợ chồng xảy ra mâu thuẫn vì đời sống kinh tế khó

khăn. Đa số, người dân tộc Cơ Ho tại địa phương là làm rẫy trồng cà phê. Họ khơng có

đủ điều kiện để chi trả tiền phân bón, tiền mua các loại thuốc, tiền mua cây

giống, vật dụng tưới tiêu cho cây cà phê thì buộc họ phải vay mượn. Nhưng cây cà phê

thì cho thu hoạch theo mùa vụ. Do đó, người dân phải vừa vay mượn tiền bạc để trang

trải cho đời sống hàng ngày của gia đình vừa phải vay mượn phục vụ cho sản xuất kinh

tế. Khi mùa cà phê được thu hoạch cũng là lúc họ phải trả lại những khoản tiền đó cho

người cho vay. Người dân ở đây thường nói bằng một cụm từ khá là quen thuộc “ăn

trước trả sau”và cứ như vậy từ mùa này sang mùa khác, từ thế hệ này sang thế hệ khác.

Vào mùa thu hoạch cà phê thì đời sống của người dân là được ấm no. Còn những ngày

tháng còn lại thì họ rất khó khăn nên vợ chồng thường hay cãi nhau và đánh đập nhau.

Nếu như ở một số nơi khác, đặc biệt là thành thị thì việc người vợ, người chồng

mà có hành vi ngoại tình thì rất dễ dàng dẫn đến việc mâu thuẫn vợ chồng và rồi dẫn

đến ly hôn. Tuy nhiên, tại cộng đồng Cơ Ho, Luật tục đã tác động đến đời sống hôn

nhân. Người Cơ Ho không câu chấp việc đa thê, nhưng lại đả phá mạnh mẽ việc ngoại

tình. Kẻ ngoại tình bị khinh rẻ và bị phạt cho làng một con trâu, một con dê và một con

vịt. Đối với người phối ngẫu, gian phu dâm phụ phải bồi thường một trâu, một chiêng

cổ và sáu ghè rượu. Mấy chục năm về trước, kẻ quyến rũ chồng hay vợ bị ám sát ngay

chứ không cần chờ tới ngày bị phạt [4, tr.403 - 404]. Chính vì thế, việc vợ chồng người

dân tộc Cơ Ho hiếm khi mâu thuẫn với nhau vì lý do đó.

Bảng 2.1: Mức độ xảy ra mâu thuẫn giữa vợ chồng (N = 200), (đơn vị: %)



Các vấn đề

Thiếu trách nhiệm trong

đóng góp kinh tế

Khác nhau trong cách chăm

sóc và dạy dỗ con cái

Thói xấu của vợ/chồng trong

ăn ở hàng ngày

Quan hệ gia đình hai bên

Sự khác biệt về văn hóa, học

vấn, địa vị xã hội

Bị đánh đập, chửi rủa, đe

dọa

Khơng hòa hợp đời sống

tình dục



Hàng

ngày



Mức độ xảy ra mâu thuẫn

Thán

Vài

Khơng rp A

Tổng

g 1 tháng 1

Tuần 1

bao

lần

đến 2 lần

lần

giờ



1,5



5,5



13,5



33,0



46,5



100



0,5



5,0



9,5



33,5



51,5



100



2,5



13,5



27,5



43,5



13,0



100



0.0



0,5



3,0



9,5



87,0



100



0.0



0,5



1,0



1,0



97,5



100



0,5



8,5



22,0



15,5



53,5



100



0,5



0.0



0,5



2,5



96,5



100



Qua bảng dữ liệu trên cho thấy, mức độ xảy ra mâu thuẫn của vợ chồng ở mức

hàng ngày là trong các vấn đề như thói quen của vợ/chồng trong ăn ở hàng ngày (chiếm

2,0%), thiếu trách nhiệm trong đóng góp kinh tế (1,5%)... nhưng đều chiếm tỷ lệ rất

thấp. Mức độ xảy ra mâu thuẫn trong tuần 1 đến 2 lần thì tập trung chủ yếu ở các vấn đề

là thói xấu của vợ/chồng trong ăn ở hàng ngày (chiếm 13,5%), bị đánh đập, chửi rủa, đe

dọa (chiếm 8,5%), thiếu trách nhiệm trong đóng góp kinh tế (chiếm 5,5%) và khác nhau

trong cách chăm sóc và dạy dỗ con cái (chiếm 5,0%). Đối với mức độ xảy ra mâu thuẫn

theo tháng 1 lần thì chủ yếu ở các vấn đề như thói xấu của vợ/chồng trong ăn ở hàng

ngày (chiếm 27,5%), bị đánh đập, chửi rủa, đe dọa (chiếm 22,0%), thiếu trách nhiệm

trong đóng góp kinh tế (chiếm 13,5%) và khác nhau trong cách chăm sóc và dạy dỗ con

cái (chiếm 9,5%).

Còn mức độ mâu thuẫn xảy ra vài tháng một lần thì chiếm tỷ lệ cao nhất. Cụ thể

là mâu thuẫn về các vấn đề như thói xấu của vợ/chồng trong ăn ở hàng ngày (chiếm

43,5%), khác nhau trong cách chăm sóc và dạy dỗ con cái (chiếm 33,5%), thiếu trách

nhiệm trong đóng góp kinh tế (chiếm 33,0%), bị đánh đập, chửi rủa, đe dọa (chiếm

15,5%) và quan hệ gia đình hai bên (chiếm 9,5%). Khi hỏi về việc giữa các nhóm có

mức sống khác nhau thì nhóm nào thường đánh đập vợ con, cãi nhau nhiều hơn thì một

cán bộ chia sẻ “Ở đây cơ nói là nhóm khá thì khơng có, thuộc từ trung bình cho đến

nghèo hay xảy ra mâu thuẫn, lúc thì anh làm cái này khơng đủ, lúc thì trả cái kia khơng

xong” (Nữ, cán bộ phụ nữ thơn, 59 tuổi). Có nghĩa là nhóm có mức sống trung bình trở



xuống thì thường mâu thuẫn nhiều hơn, nguyên nhân liên quan đến kinh tế (làm không

đủ ăn, trả nợ) và biểu hiện của mâu thuẫn là đánh đập vợ con, cãi nhau. Hay là “Các

trường hợp gia đình nghèo, cận nghèo có tỷ lệ mâu thuẫn cao rõ rệt. Vợ chồng trẻ thì

mâu thuẫn với nhau nhiều hơn ” (Nam, trưởng thôn, 52 tuổi).

Trong tất cả các mẫu khảo sát thì họ đều cho rằng vợ chồng đã xảy ra mâu

thuẫn, tuy nhiên chỉ khác nhau ở mức độ biểu hiện, hình thức biểu hiện của mâu thuẫn.

Những người theo cách tiếp cận xung đột luôn cho rằng: Mâu thuẫn khơng phải là một

điều gì đó tồi tệ hay tiêu cực. Nó ln tồn tại trong các mối quan hệ như là một sự hiển

nhiên, sự tất yếu, kể cả trong quan hệ hơn nhân và gia đình. Bởi vì, gia đình bao gồm

những cá nhân có nhân cách, lý tưởng, giá trị, sở thích và mục đích khác nhau [1, tr.

138-139]. Chính vì vậy, việc vợ chồng người dân tộc Cơ Ho xảy ra mâu thuẫn với nhau

cũng là điều dễ hiểu.

Về hình thức biểu hiện của mâu thuẫn, trong nghiên cứu này, tác giả đã chia làm

hai dạng là: dưới hình thức lời nói và dưới hình thức hành động.

Biểu đồ 2.2: Hình thức biểu hiện của mâu thuẫn giữa vợ chồng

(N = 200), (đơn vị: %)



Nguồn: Kết quả khảo sát của đề tài năm 2017 Khi xảy ra mâu thuẫn vợ

chồng thì biểu hiện dưới hình thức lời nói chiếm tỷ lệ cao nhất là 66,0%. Mâu thuẫn

vừa biểu hiện dưới hình thức lời nói vừa biểu hiện dưới hình thức hành động chiếm tỷ

lệ gần bằng ^ so với dưới hình thức lời nói (31,5%). Còn dưới hình thức hành động chỉ

chiếm 2,5%. Có thể nói rằng hình thức biểu hiện của mâu thuẫn giữa vợ chồng người

dân tộc Cơ Ho chủ yếu là ở dưới hình thức lời nói.

Thực tiễn, hình thức biểu hiện mâu thuẫn bằng lời nói cũng khá là đa dạng.

Trong khuôn khổ của nghiên cứu này, tác giả chỉ tập trung tìm hiểu năm hình thức biểu

hiện chính là: cãi nhau/tranh luận, mắng, chửi, dọa đánh đập, dọa ly hơn và dọa tự tử.

Có tới 195 người cho rằng mâu thuẫn của họ biểu hiện bằng hình thức lời nói.



Biểu đồ 2.3: Hình thức biểu hiện mâu thuẫn giữa vợ chồng bằng lời nói

(N = 195), (đơn vị: %)



0



20



40



60



80



100



Trong các hình thức biểu hiện mâu thuẫn giữa vợ chồng bằng lời nói thì hình

thức cãi nhau/tranh luận có tỷ lệ cao nhất (90,8%), tiếp đến là hình thức mắng, chửi

(57,4%), hình thức dọa đánh đập chỉ gần bằng ^ hình thức mắng, chửi (22,6%) và thấp

nhất là hình thức dọa ly hơn (8,7%).

Đối với hình thức biểu hiện mâu thuẫn vợ chồng bằng hành động, tác giả tập

trung tìm hiểu ở năm hình thức biểu hiện chính là: im lặng/khơng nói chuyện, đập phá

đồ đạc, đánh đập nhau/đánh đập con cái, uống bia, rượu/đánh bài và bỏ ra ngoài một

thời gian ngắn. Có 66 người cho rằng hình thức biểu hiện mâu thuẫn bằng hành động.

Biểu đồ 2.4: Hình thức biểu hiện mâu thuẫn giữa vợ chồng bằng hành động

(N = 66), (đơn vị: %)



Nguồn: Kết quả xử lý từ điều tra bảng hỏi Ở hình thức biểu hiện mâu thuẫn

giữa vợ chồng bằng hành động thì hình thức im lặng, khơng nói chuyện cótỷ lệ cao nhất

(59,1%). Hình thức đập phá đồ đạc, hình thức uống bia, rượu/đánh bài và hình thức



đánh đập nhau, đánh đập con cái thì đều chiếm tỷ lệ xấp xỉ gần bằng nhau (tỷ lệ tương

ứng là 51,5%, 47,0% và 45,5%). Còn hình thức bỏ ra ngoài một thời gian ngắn (đi dạo,

thăm bạn bè, người thân gia đình...) có tỷ lệ thấp nhất (22,7%).

Khi hỏi về hình thức biểu hiện mâu thuẫn giữa vợ chồng, một phụ nữ đã

chia sẻ “Một tuần có khi vợ chồng đánh nhau 2 - 3 lần”; “...Ai cởi trói mình cũng



khơng cho, khi đó ơng bị sưng to, đến 3 giờ sáng mình mới cởi ra”(Nữ, làm nơng, 47

tuổi). Bên cạnh đó, có những cặp vợ chồng thì khơng đánh nhau mà là bỏ đi

dạo xung quanh cho bớt tức giận nhau, bỏ đi uống rượu với bạn bè, hay là

đổ gạo, đổ rượu. Một ý kiến của người phụ nữ khác đã cho biết: “Cứ người



kia đi bên kia, người nọ đi bên nọ, đi quanh

trong vườn thôi. Hoặc chơi với cháu rồi lát nữa quay lại thơi, đâu có sao đâu.

Có một lần thì tức q, mấy ơng đi uống với bạn bè đó, rồi chị đổ gạo luôn, theo phong

tục của dân tộc ấy” (Nữ, làm nông, 48 tuổi). Tại cộng đồng người dân tộc Cơ Ho, việc

người vợ “đổ gạo” đối với người chồng thì có nghĩa là để đuổi người chồng về bên nhà

mẹ đẻ của mình. Thơng thường, họ đổ một lon gạo trước sân để người chồng thấy. Khi

đó, người phụ nữ đã khơng còn muốn chấp nhận người chồng của mình và có ý muốn

đuổi anh ta ra khỏi ngơi nhà của mình. Đó là một hành vi được hành xử theo phong tục

của cộng đồng người dân tộc Cơ Ho.

Về cảm giác sau khi xảy ra mâu thuẫn, tỷ lệ người trong mẫu khảo sát cho biết

có cảm giác tức giận cao nhất (81,5%), tiếp đến là cảm giác mệt mỏi và cảm giác buồn,

thất vọng có tỷ lệ gần bằng nhau (52,0% và 61,5%). Điều đáng quan tâm là người trong

mẫu cho biết có cảm giác thấy bình thường hay cảm giác khác rất thấp (6,5%), (Xem

phụ lục 2, biểu đồ 2.1). Sau khi xảy ra mâu thuẫn, bầu khơng khí căng thẳng trong gia

đình cũng làm ảnh hưởng nhiều tới các cặp vợ chồng. Những người cho điều đó là bình

thường chiếm tỷ lệ rất thấp. Việc xảy ra mâu thuẫn mà làm cho các cặp vợ chồng có

cảm giác tức giận, mệt mỏi, buồn, thất vọng thì khơng chỉ ảnh hưởng đến đời sống tinh

thần mà còn ảnh hưởng đến chất lượng cơng việc, các mối quan hệ bên trong và bên

ngồi gia đình của vợ chồng.

Sau khi xảy ra mâu thuẫn thì các cặp vợ chồng sẽ dành thời gian để giải quyết

mâu thuẫn của mình với nhau. Những cặp vợ chồng giải quyết mâu thuẫn vào thời điểm

ngay sau khi xảy ra chiếm tỷ lệ cao gần gấp đôi so với thời điểm khoảng sau 1 đến 3

ngày sau khi xảy ra mâu thuẫn (60,5% so với33,5%). Còn những vợ chồng giải quyết

mâu thuẫn vào thời điểm khoảng 1 tuần sau khi xảy ra mâu thuẫn hay là thời điểm khác

thì chiếm tỷ lệ thấp (5,5% và 0,5%), (Xem phụ lục 2, bảng 2.2). Đối với những cặp vợ

chồng xảy ra mâu thuẫn mà phải chờ tới thời điểm khoảng sau 1 đến 3 ngày sau hay là



lâu hơn thì có thể sẽ cần tới sự can thiệp từ phía họ hàng và gia đình hai bên... Còn

những người có thể giải quyết mâu thuẫn ngay sau đó thì họ sẽ tự giải quyết là chủ yếu.

Đối với gia đình người dân tộc Cơ Ho, giai đoạn thường xảy ra mâu thuẫn vợ

chồng chủ yếu là khi con cái còn nhỏ. Các vấn đề thường khiến các cặp vợ chồng mâu

thuẫn với nhau cũng khá là đa dạng. Tuy nhiên, họ thường mâu thuẫn với nhau chủ yếu

là do thói xấu của vợ/chồng trong ăn ở hàng ngày, thiếu trách nhiệm trong đóng góp

kinh tế hay là do bị đánh đập, chửi rủa, đe dọa. Một số nguyên nhân sâu xa dẫn đến sự

mâu thuẫn giữa vợ chồng người dân tộc Cơ Ho có liên quan đến thiết chế gia đình (gia

đình theo chế độ mẫu hệ), văn hóa của cộng đồng người dân tộc Cơ Ho. Mức độ xảy ra

nhiều nhất là vài tháng một lần. Hình thức biểu hiện của mâu thuẫn vợ chồng được chia

làm hai dạng là dưới hình thức lời nói và dưới hình thức hành động. Trong đó, biểu hiện

dưới hình thức lời nói chiếm tỷ lệ cao hơn so với hình thức bằng hành động. Ở hình

thức lời nói thì các biểu hiện như là cãi nhau/tranh luận, mắng chửi và dọa đánh đập là

chủ yếu. Đối với hình thức hành động thì biểu hiện như là im lặng/ khơng nói chuyện

với nhau, đập phá đồ đạc và uống bia, rượu/đánh bài là chủ yếu.Nhưng khi thu thập dữ

liệu bằng các PVS thì sự chia sẻ của người trả lời về mức độ xảy ra mâu thuẫn, biểu

hiện của mâu thuẫn là thường xuyên hơn với kết quả thu thập bằng bảng hỏi. Có thể khi

tìm hiểu những khía cạnh có vẻ riêng tư như thế thì việc thực hiện các PVS sẽ giúp khai

thác thông tin hiệu quả hơn. Khi xảy ra mâu thuẫn, đa số vợ chồng người dân tộc Cơ

Ho đều cảm thấy rất mệt mỏi, tức giận và thất vọng.

2.2. Cách thức giải quyết mâu thuẫn vợ chồng trong gia đình người dân tộc

Cơ Ho

Khi xảy ra mâu thuẫn trong gia đình thì ai cũng muốn giải quyết vấn đề đó một

cách triệt để nhằm làm cho gia đình trở nên hạnh phúc hơn. Nhưng cách thức để giải

quyết mâu thuẫn như thế nào thì còn phụ thuộc vào mức độ, tính chất nghiêm trọng của

mâu thuẫn đó. Với một cộng đồng dân cư theo chế độ mẫu hệ thì cách thức giải quyết

mâu thuẫn vợ chồng liệu rằng sẽ có những khác biệt gì hay khơng?

Bảng 2.2: Hình thức giải quyết mâu thuẫn giữa vợ chồng

(N = 200), (đơn vị: %)



Hình thức giải quyết

Chồng làm hòa trước

Vợ làm hòa trước



Tỷ lệ

33,0

14,5



Hai vợ chồng chủ động làm hòa

Để lâu rồi bỏ qua



64,5

14,0



Người thân trong gia đình vợ chồng hòa giải

Người trong dòng họ hòa giải

Chính quyền, tổ chức xã hội hòa giải

Khác

Tổng



63,0

36,0

5,0

21,5

251,5



Ý kiến được nhiều người lựa chọn nhất khi nói về hình thức giải quyết mâu

thuẫn vợ chồng là hai vợ chồng chủ động làm hòa (64,5%). Bên cạnh đó, hình thức

người thân trong gia đình vợ chồng hòa giải cũng chiếm tỷ lệ khá cao (63,0%). Hình

thức người chồng làm hòa trước thì cao hơn so với hình thức người vợ làm hòa trước

(33,0% so với 14,5%). Phải chăng do người chồng thường gây ra mâu thuẫn trước hay

là do người phụ nữ là chủ gia đình nên người chồng sẽ chủ động làm hòa. Còn sự tham

gia giải quyết mâu thuẫn vợ chồng của chính quyền, tổ chức xã hội là rất thấp (5,0%).

Hình thức giải quyết mâu thuẫn của các cặp vợ chồng chủ yếu là bằng hình thức

vừa tự giải quyết mâu thuẫn vừa cùng với người khác giải quyết mâu thuẫn thì chiếm

tới 67,0%. Còn những vợ chồng tự giải quyết mâu thuẫn với nhau chiếm 33,0% (Xem

phụ lục 2, bảng 2.3).

Hình thức biểu hiện mâu thuẫn vợ chồng của người dân tộc Cơ Ho chủ yếu là

dưới hình thức lời nói. Khi giải quyết mâu thuẫn đó thì hình thức vợ chồng giải quyết

mâu thuẫn bằng lời nói cũng là chủ yếu (86,0%). Hình thức vợ chồng giải quyết bằng

lời nói và hành động chiếm 12,0% và còn giải quyết bằng hành động, cử chỉ, thái độ chỉ

chiếm 2,0% (Xem phụ lục 2, biểu đồ 2.2). Tuy nhiên, trong mỗi hình thức giải quyết

mâu thuẫn bằng lời nói hay là hành động thì đều có những cách thức cụ thể riêng. Cách

thức giải quyết mâu thuẫn vợ chồng bằng hình thức lời nói, có tới 197 người chọn cách

thức giải quyết này, trong khi cách thức giải quyết mâu thuẫn vợ chồng bằng hành động

chỉ có 27 người.

Biểu đồ 2.5: Cách giải quyết mâu thuẫn của vợ chồng thơng qua hình thức lời nói

(N = 197), (đơn vị: %)



77,2



Giãi quyết Giãi quyết Giãi quyết

bằng lời xin bằng cách giãi bằng những lời lỗi

nọt



Khác

thích, góp ý dỗ dành/nịnh



Trong cách giải quyết mâu thuẫn của vợ chồng thơng qua hình thức lời nói thì

giải quyết bằng lời xin lỗi chiếm tỷ lệ cao nhất (77,2%). Giải quyết bằng cách giải

thích, góp ý chiếm tỷ lệ gấp hơn 4 lần so với giải quyết bằng những lời dỗ dành/nịnh

nọt (54,8% so với 13,2%). Ngoài ra, một số người còn giải quyết bằng cách khác (ví dụ

như là làm vợ chồng trò hề với nhau,...) nhưng tỷ lệ này chỉ chiếm 1,5%.

Khi hỏi về việc vợ chồng không tự giải quyết mâu thuẫn của mình thì sẽ như thế

nào? Một cán bộ của xã_dân tộc Cơ Ho đã cho biết “Bên chị nếu mà ai có mâu thuẫn

lớn thì người chồng sẽ về nhà mẹ, nhưng nếu mình muốn chồng về bên mình thì mình

lại là người đi rước chồng về, rồi xin lỗi, còn khơng nếu mà vợ kiên quyết khơng đón

thì bên nội lại đưa chồng mình về ” (Nữ, cán bộ văn phòng đảng ủy xã, 25 tuổi).

Những lúc vợ chồng có xảy ra mâu thuẫn rồi người chồng tự bỏ về nhà bố mẹ

đẻ của mình thì người vợ phải vừa rước chồng về và phải xin lỗi chồng, gia đình bên

chồng. Còn trong trường hợp người vợ khơng đón rước chồng về thì gia đình bên nội

(gia đình bên chồng) sẽ mang người chồng về nhà vợ. Khi đó, mâu thuẫn của vợ chồng

sẽ được sự can thiệp của gia đình hai bên nội ngoại.

Biểu đồ 2.6: Cách giải quyết mâu thuẫn của vợ chồng thơng qua hình thức



49



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

HÌNH THỨC MÂU THUẪN VÀ CÁCH GIẢI QUYẾT MÂU THUẪN VỢ CHỒNG TRONG GIA ĐÌNH DÂN TỘC CƠ HO

Tải bản đầy đủ ngay(0 tr)

×