Tải bản đầy đủ - 0 (trang)
CƠ SỞ LÍ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ:

CƠ SỞ LÍ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ:

Tải bản đầy đủ - 0trang

Sáng kiến kinh nghiệm: "Một số giải pháp hướng dẫn HS lớp 5A giải toán về tỉ số phần trăm"

________________________________________________________________________________



việc có kế hoạch, khoa học,chủ động, linh hoạt, sáng tạo ( BDTX chu kì III , 2003 2007 , tập 2)

Chương trình sách giáo khoa tốn ở Tiểu học nói chung , ở lớp 5 nói riêng đã kế

thừa chương trình SGK cũ, đồng thời đã được các nhà nghiên cứu sửa đổi, bổ sung,

nâng cao cho ngang tầm với nhiệm vụ mới, góp phần đào tạo con người theo một

chuẩn mực mới. Trong thực tế giảng dạy, để đạt được mục tiêu do Bộ và ngành Giáo

dục đề ra, đòi hỏi người giáo viên phải thật sự nỗ lực trên con đường tìm tòi và phát

hiện những phương pháp, giải pháp mới cho phù hợp với từng nội dung dạy học, từng

đối tượng học sinh. Một nội dung toán học rất thiết thực trong cuộc sống đó là “ tỉ số

phần trăm”, có lẽ vì vậy mà trong chương trình tốn cải cách ở cuối bậc Tiểu học đã

đề cập đến vấn đề này một cách đầy đủ ( yêu cầu kiến thức, kĩ năng, mức độ vận dụng

cao hơn hẳn so với chương trình chưa cải cách) với cả ba dạng:

- Tìm tỉ số phần trăm của hai số.

- Tìm giá trị tỉ số phần trăm của một số cho trước.

- Tìm một số khi biết giá trị tỉ số phần trăm của số đó.

2. THỰC TRẠNG CỦA VẤN ĐỀ:

2.1. Thuận lợi:

a. Giáo viên:

- Được sự quan tâm của Ban giám hiệu nhà trường luôn sâu sát và chỉ đạo, tư vấn

kịp thời về chuyên môn, về phương pháp dạy học cũng như những vướng mắc trong

quá trình dạy học của giáo viên.

- Giáo viên nhiệt tình trong giảng dạy, tích cực đổi mới phương pháp dạy học phù

hợp với đối tượng học sinh, tích cực vận dụng phương pháp dạy học mới vào dạy học

góp phần phát huy tối đa năng lực học tập của mỗi học sinh. Ngồi ra, bản thân nắm

vững nội dung chương trình mơn Tốn lớp 5 nói chung và mảng kiến thức về tỉ số

________________________________________________________________________________

4

Người thực hiện : Trần Thị Thanh Hậu - GV Trường Tiểu học Hoàng Văn Thụ



Sáng kiến kinh nghiệm: "Một số giải pháp hướng dẫn HS lớp 5A giải toán về tỉ số phần trăm"

________________________________________________________________________________



phần trăm và giải tốn về tỉ số phần trăm nói riêng góp phần cung cấp kiến thức cho

học sinh chính xác, có hệ thống.

b. Học sinh:

- Qua thực tế giảng dạy toán lớp 5 hiện nay tôi nhận thấy HS tiếp thu bài nhanh, kĩ

năng thực hành tính tốn đối với các tập hợp số khá thành thạo góp phần thuận lợi cho

việc giảng dạy của giáo viên cũng như quá trình học tập của các em.

- Học sinh học tập tích cực, chủ động chiếm lĩnh các kiến thức trong chương trình

học. Đặc biệt, với dạng toán giải về tỉ số phần trăm, một số em có thể phân biệt tốt 3

dạng tốn và áp dụng cơng thức để giải thành thạo.

2.2. Khó khăn:

a. Giáo viên:

Nhìn chung mọi giáo viên dạy lớp 5 đều quan tâm về nội dung này; có đầu tư,

nghiên cứu cho mỗi tiết dạy. Tuy nhiên, đôi khi còn lệ thuộc vào sách giáo khoa nên

rập khn một cách máy móc, dẫn đến học sinh hiểu bài một cách mơ hồ, giáo viên

giảng giải nhiều nhưng lại chưa khắc sâu được bài học. Thực trạng này cũng một phần

làm giảm chất lượng dạy – học mơn Tốn trong nhà trường.

b. Học sinh:

Giải toán về tỉ số phần trăm có 3 dạng. Khi dạy học yếu tố giải tốn về tỉ số phần

trăm, tôi nhận thấy những hạn chế của học sinh thường gặp phải là:

- Thứ nhất : Dạng bài tìm tỉ số phần trăm của hai số

Đối với dạng toán này học sinh thường hay quên nhân nhẩm thương với 100 (chỉ

tìm thương của hai số rồi viết thêm kí hiệu % vào bên phải thương) (1) hoặc các em

tìm thương rồi thực hiện phép nhân với 100 mà không chia cho 100 (2) do không

hiểu được bản chất của vấn đề.

Ví dụ: Tìm tỉ số phần trăm của 315 và 600 ? HS làm như sau:

________________________________________________________________________________

5

Người thực hiện : Trần Thị Thanh Hậu - GV Trường Tiểu học Hoàng Văn Thụ



Sáng kiến kinh nghiệm: "Một số giải pháp hướng dẫn HS lớp 5A giải toán về tỉ số phần trăm"

________________________________________________________________________________



315 : 600 = 0,525 %

Hoặc 315 : 600 x 100 = 52,5 %



(1)

(2)



- Thứ hai: HS khó định dạng bài tập. Cụ thể ở đây là dạng thứ hai (Tìm một số

phần trăm của một số) và dạng thứ ba ( Tìm một số khi biết giá trị một số phần trăm

của số đó). Hai dạng bài tập này chỉ thể hiện ra dưới hình thức bài tập mẫu, yêu cầu

HS vận dụng tương tự. Vì không nắm vững ý nghĩa của tỉ số phần trăm, khơng phân

tích rõ được bản chất bài tốn, chưa nắm rõ mối quan hệ giữa hai dạng toán cơ bản về

tỉ số phần trăm nên hiểu một cách mơ hồ. Những năm học trước khi dạy dạng toán

này, mặc dù sau khi hình thành kiến thức mới, bản thân tơi đã rút ra quy tắc, công

thức cho HS áp dụng nhưng vấn đề nằm ở chỗ các em không biết áp dụng cơng thức

nào để giải. Lí do là HS khơng nhận diện được dạng tốn. Đây là thực trạng gây khó

khăn nhất cho người học cũng như sự trăn trở cho người dạy.

Ví dụ: Một trường tiểu học có 800 học sinh, trong đó số học sinh nữ chiếm 52,5%.

Tính số học sinh nữ của trường đó? ( HS xác định là dạng thứ ba).

Hay : Số học sinh nữ của trường Vạn Thịnh là 552 em, chiếm 92% số học sinh tồn

trường. Hỏi trường Vạn Thịnh có bao nhiêu học sinh ? (HS xác định là dạng thứ hai).

Với hai dạng bài tập trên, nhiều em đã không xác định được mỗi bài tập thuộc

dạng nào và cần áp dụng công thức nào của giáo viên rút ra để giải (những năm

trước). Nguyên nhân chủ yếu là do học sinh đã vận dụng một cách máy móc bài tập

mẫu mà khơng hiểu bản chất của bài tốn nên khi khơng có bài tập mẫu thì các em

làm sai. Điều này thể hiện rất rõ khi học sinh gặp các bài toán đơn lẻ được sắp xếp

xen kẽ với các yếu tố khác (theo nguyên tắc tích hợp), thường là các em có biểu hiện

lúng túng khi giải quyết các vấn đề đặt ra của bài toán. Thực trạng này phản ánh rõ

qua bài kiểm tra của GV đưa ra sau khi học xong mảng kiến thức này ở năm học

2014- 2015 của lớp 5D tôi phụ trách (Đề và hướng dẫn chấm ở phần phụ lục). Cụ thể:



________________________________________________________________________________

6

Người thực hiện : Trần Thị Thanh Hậu - GV Trường Tiểu học Hoàng Văn Thụ



Sáng kiến kinh nghiệm: "Một số giải pháp hướng dẫn HS lớp 5A giải toán về tỉ số phần trăm"

________________________________________________________________________________



Năm







Học



số

HS



20142015



37



Hoàn thành



Chưa hoàn thành



Điểm 9-10



Điểm 7-8



Điểm 5-6



Điểm 3-4



Điểm 1-2



SL



TL



SL



TL



SL



TL



SL



TL



SL



TL



10



27%



10



27%



13



35,1%



3



8,1%



1



2,8%



( Theo thông tư 30, từ năm học 2014- 2015 GV không sử dụng điểm số để đánh giá

bài làm của HS trừ 2 kì kiểm tra vào 2 thời điểm cuối kì 1 và cuối kì 2. Tuy nhiên, để

nắm chính xác mức độ đạt được của học sinh ở mảng kiến thức này tôi vẫn tiến hành

ghi điểm trên từng bài làm của học sinh nhằm khảo sát chất lượng của từng học sinh

và bài làm này không phát lại cho HS sau khi chấm).

Từ thực trạng trên, bản thân tơi đã trăn trở, tìm tòi, nghiên cứu tìm giải pháp để giải

quyết những khó khăn trên nhằm đưa chất lượng dạy học mơn Tốn nói chung và

mảng kiến thức về "giải toán về tỉ số phần trăm" nói riêng được nâng lên nên tơi mạnh

dạn đề xuất một số giải pháp hướng dẫn HS lớp 5A năm học 2015- 2016 giải toán về

tỉ số phần trăm.

3. MỘT SỐ GIẢI PHÁP HƯỚNG DẪN HS LỚP 5A GIẢI TOÁN VỀ TỈ SỐ

PHẦN TRĂM:

3.1. Muốn cho học sinh hiểu và giải được các dạng toán về tỉ số phần trăm, giáo

viên cần giúp học sinh hiểu “ thế nào là tỉ số của 2 số?” và “ thế nào là tỉ số phần

trăm ?"; "tỉ số và tỉ số phần trăm” khác nhau như thế nào?

- Ở lớp 4, các em đã được học về tỉ số ( tỉ số của 2 số và thương của phép chia số

thứ nhất cho số thứ hai ) thường viết dưới dạng phép chia hoặc dạng phân số:



________________________________________________________________________________

7

Người thực hiện : Trần Thị Thanh Hậu - GV Trường Tiểu học Hoàng Văn Thụ



Sáng kiến kinh nghiệm: "Một số giải pháp hướng dẫn HS lớp 5A giải tốn về tỉ số phần trăm"

________________________________________________________________________________

2

6

20

60

60

Ví dụ : ;

;

;

;….. đều là tỉ số , trong đó tỉ số

có mẫu số là

5

10

50

100

100



100 nên ta gọi



60

là tỉ số phần trăm. Như vậy, để viết tỉ số thành tỉ số phần trăm thì

100



điều kiện cần và đủ ở đây là phải làm xuất hiện mẫu số là 100 (chia cho 100).

- Người ta quy ước cách viết tỉ số phần trăm như sau :



60

viết “60” thêm kí hiệu

100



phần trăm “ %” ( phần một trăm) vào bên phải thành “60%”, đọc là “ sáu mươi phần

trăm” và cũng có thể viết ngược 60% thành phân số thập phân



60

.

100



- Một số tỉ số (phân số) khác viết được thành tỉ số phần trăm:

Ví dụ: Viết phân số



2

thành phân số có mẫu số là 100 rồi chuyển thành tỉ số

5



phần trăm:

2 40

=

5 100



=>



40

= 40%

100



* Lưu ý: Trong thực tế, không phải tỉ số nào cũng dễ dàng viết thành tỉ số phần

trăm như tỉ số



2

( đều nhân cả tử số và mẫu số với 20 ), mà có nhiều trường hợp khi

5



viết thành tỉ số phần trăm của hai số ta phải theo quy tắc như ở sách giáo khoa toán 5

trang 75 (tìm thương của hai số, nhân thương đó với 100 rồi viết kí hiệu % bên phải

tích vừa tìm được ) và tỉ số phần trăm đó chỉ có giá trị tương đối.

Ví dụ: Tính tỉ số phần trăm của hai số 19 và 30:

19 : 30 = 0,6333....= 63,33%

3.2. Việc giải một bài tốn có lời văn ở bậc tiểu học đều phải theo các quy trình cụ

thể, và đối với việc giải bài toán về tỉ số phần trăm thì quy trình này càng trở nên

thiết thực hơn trong khi làm tốn. Chính vì vậy mà khi dạy về giải tốn về tỉ số phần

trăm, tơi yêu cầu HS thực hiện tuần tự 3 bước. Cụ thể đó là:

________________________________________________________________________________

8

Người thực hiện : Trần Thị Thanh Hậu - GV Trường Tiểu học Hoàng Văn Thụ



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

CƠ SỞ LÍ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ:

Tải bản đầy đủ ngay(0 tr)

×