Tải bản đầy đủ - 0 (trang)
c. Luyện kĩ năng sử dụng từ ngữ, đặt câu, sử dụng biện pháp nghệ thuật trong văn miêu tả.

c. Luyện kĩ năng sử dụng từ ngữ, đặt câu, sử dụng biện pháp nghệ thuật trong văn miêu tả.

Tải bản đầy đủ - 0trang

- Sử dụng từ gần nghĩa, từ trái nghĩa, từ đồng nghĩa, các biện pháp tu từ.

* Ví dụ:

+ Dùng từ chính xác: Mặt trăng tròn toả ánh sáng xuống vạn vật.

+ Dùng từ có hình ảnh: Mặt trăng tròn như vành nón lá toả ánh sáng vằng

vặc xuống vạn vật.

+ Dùng từ trái nghĩa: Vào mùa nước lũ, dòng sơng trở nên dữ dằn khơng

hiền hồ chút nào.

+ Dùng cụm từ so sánh, nhân hóa: Ánh trăng lồng qua kẽ lá như ngàn vạn

con đom đóm đang lập loè sáng.

+ Dùng âm thanh: Mưa rơi tí tách trên mái hiên, rơi lộp độp trên tàu lá

chuối….

* Về cách đặt câu:

- Trong khi làm văn, tôi nhắc nhở học sinh phải viết câu văn đúng ngữ pháp

nghĩa là khi viết câu phải xác định được đâu là chủ ngữ, đâu là vị ngữ, đâu là các

vế trong câu ghép, các thành phần khác của câu.

- Tôi dạy các em phải biết sử dụng các phép liên kết câu như: Phép lặp, phép

thế, phép nối, phép liên tưởng... biết sử dụng các biện pháp tu từ về câu (câu hỏi

tu từ, đảo ngữ, điệp ngữ, so sánh, nhân hố...).

* Ví dụ:

+ Phép liên kết câu:

Mưa xuân lất phất bay. Cây cối thi nhau đâm chồi nảy lộc, đưa tay đón

những hạt mưa xuân. Với chúng, mưa xuân chính là liều thuốc tiên để sinh tồn

và phát triển.

+ Phép lặp:

Dòng sơng như dài lụa đào mềm mại. Nó cứ chảy mãi, chảy mãi để mang

phù sa màu mỡ cho đất đai.

- 12 -



+ Biện pháp tu từ (thường dùng):

. Câu hỏi tu từ: Bạn có biết cảnh đẹp mà người dân quê em rất đỗi tự hào

là cảnh gì khơng? Đó chính là dòng sơng Hồng quanh năm đỏ nặng phù sa đấy!

. So sánh: Mặt trời như quả bóng tròn, đỏ hồng treo lơ lửng trên bầu trời.

. Nhân hoá: Nàng Xuân xinh đẹp mang những sắc màu lộng lẫy khoác lên

cỏ cây, hoa lá.

- Tôi giúp các em phân biệt được câu văn kể với câu văn tả để khi viết sẽ sử

dụng các câu văn miêu tả tránh dùng câu kể khiến người đọc có cảm giác như

người viết đang kể lể dài dòng về cảnh. Tơi ln nhấn mạnh với học sinh:

+ Câu văn kể: dùng để thông báo cho người đọc, người nghe biết về sự việc,

sự vật.

+ Câu văn tả: là câu văn phối hợp nhiều yếu tố (Các kiểu câu, các loại câu,

các biện pháp tu từ về câu, các từ gợi tả, gợi cảm) để người đọc, người nghe có

thể cảm thấy được hình ảnh, màu sắc, âm thanh, cảm xúc ... của cảnh đó.



* Ví dụ:

Câu văn kể



Câu văn tả



- Mặt trời chiếu ánh nắng xuống mặt

đất.



- Ông mặt trời vén màn mây trắng,

toả những tia nắng vàng óng như tơ

xuống mặt đất.



- Lúc nào sông cũng chảy để mang

phù sa cho đất.



- Hết năm này đến năm khác, sông cứ

cần mẫn chảy mang phù sa bồi đắp

cho đất đai màu mỡ, cây cối xanh tốt.



2.3. Cung cấp cho học sinh phương pháp làm văn miêu tả nói chung và

tả cảnh nói riêng.



- 13 -



Việc cung cấp cho học sinh phương pháp làm văn miêu tả nói chung và tả

cảnh nói riêng giúp học sinh có con đường đi đến bài văn đúng hướng, khơng bị

sai lệch về cả nội dung và hình thức.

a. Hướng dẫn học sinh nắm được 4 yêu cầu khi làm văn miêu tả:

- Cụ thể hóa sự vật (tả cái gì?)

Ví dụ: Tả cánh đồng thì tập trung tả cánh đồng, khơng miên man tả sâu cảnh

xóm làng nằm bên cạnh cánh đồng, hay cảnh trời mây vào thời điểm đó cho dù

các sự vật đó cũng có liên quan.

- Cá thể hóa sự vật (tả như thế nào?): Tả cảnh nào thì người đọc hình dung

cảnh đó chứ khơng bị lẫn lộn với cảnh khác.

Ví dụ: Tả cảnh cánh đồng thì phải tả chủ yếu những yếu tố liên quan không

thể tách rời như: Lúa, ngô, rau màu, thửa ruộng, bờ mương, đàn trâu, con người

lao động...

- Mục đích hóa sự vật (tả với mục đích gì ?)

Ví dụ: Tả cánh đồng với mục đích đó là tả lại một cảnh đẹp rất đáng tự hào

của người dân quê hương, ích lợi mà cánh đồng mang lại….

- Cảm xúc hóa sự vật (tả với tư tưởng, tình cảm, thái độ ra sao?)

Ví dụ: Tả cánh đồng với niềm tự hào, với sự ngưỡng mộ về một vẻ đẹp

nên thơ...

b. Cung cấp cho học sinh các bước làm văn miêu tả:

- Bước 1: Tìm hiểu đề.

- Bước 2: Tìm ý - Lập dàn ý.

- Bước 3: Viết bài hoàn chỉnh.

- Bước 4: Kiểm tra lại bài.



- 14 -



Để rèn cho học sinh thói quen làm tuần tự theo các bước kể trên khi làm văn

thì mỗi bước làm tôi cũng hướng dẫn các em một cách tỉ mỉ về phương pháp

cũng như cách suy nghĩ, cách thực hiện từng bước.

Cụ thể:



* Bước 1: Tìm hiểu đề:

- Tác dụng: Giúp học sinh xác định được đúng trọng tâm yêu cầu đề bài,

tránh làm lạc đề. Nói cách khác tìm hiểu đề để định hướng học sinh nắm được

mình đang làm bài văn thuộc thể loại gì, tả cái gì, đối tượng đó có những yêu

cầu, giới hạn đến đâu...

- Cách thực hiện: Hướng dẫn học sinh làm những công việc sau:

+ Đọc kĩ đề.

+ Phân tích đề.

Phân tích đề bằng cách:

Gạch 1 gạch dưới các từ xác định thể loại bài văn.

Gạch 2 gạch dưới từ xác định đối tượng miêu tả.

Gạch 3 gạch dưới từ xác định thời gian miêu tả. (việc làm này tùy thuộc vào

yêu cầu của đề bài vì có đề bài cho thời gian miêu tả nhưng cũng có đề khơng

cho thời gian miêu tả.)

* Ví dụ: Đề bài: Hãy miêu tả cánh đồng lúa quê em sau trận mưa rào đầu

mùa hạ.

Với đề bài trên tơi hướng dẫn học sinh tìm hiểu và phân tích đề bài qua việc

trả lời các câu hỏi:

- Đề bài thuộc thể loại văn nào? (Thể loại văn miêu tả).

- Đối tượng miêu tả là gì ? (cánh đồng lúa quê em).

- Cảnh đó được miêu tả vào thời gian nào? (sau trận mưa rào đầu mùa hạ).

- 15 -



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

c. Luyện kĩ năng sử dụng từ ngữ, đặt câu, sử dụng biện pháp nghệ thuật trong văn miêu tả.

Tải bản đầy đủ ngay(0 tr)

×