Tải bản đầy đủ - 0 (trang)
Phân tích âm vị học

Phân tích âm vị học

Tải bản đầy đủ - 0trang

5. Phân tích âm vị học

 Muốn phân xuất, cần phải: phân dòng lời

nói thành những đơn vị âm thanh nhỏ nhất

và, đồng nhất (quy nạp) những âm tố có

cùng chức năng, nhưng xuất hiện trong

những bối cảnh và vị trí khác nhau thành

một âm vị.



05/13/18



cuonglekhac@hcmussh.edu.vn



109



5. Phân tích âm vị học

 Chọn những từ gần đồng âm: có cùng độ dài

âm hưởng, chỉ khác nhau ở một phần nhỏ

nhất. Đó là những cặp tối thiểu:

tôi – môi

tôi – tai

tôi - tôn

môi – đôi

môi – mui mỏi – mỏng

đôi – xôi

đôi – đi

tơi – tơm

… - …



05/13/18



cuonglekhac@hcmussh.edu.vn



110



5. Phân tích âm vị học

 Mỗi từ trong các cặp trên có nghĩa khác

nhau. Qua đối lập, ta tách được âm đoạn

ngắn nhất không thể phân chia được nữa :

[t], [m], [d], [s].

 Những đơn vị ấy có thể là âm vị, có thể là

biến thể của âm vị, do đó cần kiểm tra tư

cách của chúng.



05/13/18



cuonglekhac@hcmussh.edu.vn



111



5. Phân tích âm vị học

Có hai loại biến thể:

 Biến thể bắt buộc (bound variant), có hai

kiểu:

* Biến thể kết hợp (combinated variant): Biến

thể bị quy định bởi bối cảnh ngữ âm. Những

âm tố được xem là biến thể của một âm vị

nếu chúng xuất hiện trong những bối cảnh

loại trừ nhau/ở trong thế phân bố bổ sung)



05/13/18



cuonglekhac@hcmussh.edu.vn



112



5. Phân tích âm vị học

ng/âm



ng/ âm tròn

mơi



khác



0



+

(ha)



ph/âm đầu

[h]



[ho]



05/13/18



+

(ho, hơ, hu)

cuonglekhac@hcmussh.edu.vn



0



113



5. Phân tích âm vị học

* Biến thể vị trí (positional variant): Biến thể

do sự quy định của vị trí:

- Tiếng Nga: phụ âm hữu thanh cuối từ bị vô

thanh hoá: kamaz > [kamas];

- Phụ âm cuối tiếng Việt: chỉ có hai giai đoạn

phát âm (tiến, giữ) so với ba giai đoạn như

phụ âm đầu (tiến, giữ, lùi).



05/13/18



cuonglekhac@hcmussh.edu.vn



114



5. Phân tích âm vị học

 Biến thể tự do (free variant): không bị quy

định bởi bối cảnh, là những phát âm có tính

cá nhân.

Biến thể tự do chỉ liên quan đến phát âm

chuẩn mực hay không chuẩn mực (biến thể

địa phương, biến thể xã hội, biến thể bệnh

lý; biến thể cần yếu/không cần yếu về tu

từ).



05/13/18



cuonglekhac@hcmussh.edu.vn



115



5. Phân tích âm vị học

> biến thể cần yếu về tu từ:

- Ồ, bà kia mới xấu làm sao!

- Ừ, còn bà thì đẹp! > sắc thái nguyên âm

khác nhau thể hiện nghĩa khác nhau.



05/13/18



cuonglekhac@hcmussh.edu.vn



116



6. Giải pháp âm vị học

 Sau khi tiến hành các thao tác âm vị học (tìm

cặp tối thiểu, xác định các biến thể bằng bảng

phân bố bổ sung), có thể có tình trạng đa giải

pháp âm vị học.

 Người nghiên cứu phải lựa chọn giải pháp phù

hợp nhất.



05/13/18



cuonglekhac@hcmussh.edu.vn



117



6. Giải pháp âm vị học

âm cuối

âm chính



trước

-



trước

- :



trước

- m



trước

-



a



+ (ang)



0



0



0







0



+ (ăng)



0



0







0



0



+ (ong)



0







0



0



0



+ (anh)



05/13/18



cuonglekhac@hcmussh.edu.vn



118



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Phân tích âm vị học

Tải bản đầy đủ ngay(0 tr)

×