Tải bản đầy đủ - 0 (trang)
CHƯƠNG 2. THỰC TRẠNG DẠY VÀ HỌC VĂN MIÊU TẢ Ở LỚP 4 TẠI TRƯỜNG TIỂU HỌC KIM ĐỒNG, TAM KỲ, QUẢNG NAM

CHƯƠNG 2. THỰC TRẠNG DẠY VÀ HỌC VĂN MIÊU TẢ Ở LỚP 4 TẠI TRƯỜNG TIỂU HỌC KIM ĐỒNG, TAM KỲ, QUẢNG NAM

Tải bản đầy đủ - 0trang

+ Năm học qua có 89% HS đạt loại khá, giỏi. HS lên lớp đạt 99,8%. Hồn thành

chương trình tiểu học đạt 100%.

+ Đơn vị nhiều năm liền đạt phổ cập giáo dục Tiểu học đúng độ tuổi

+ Đầu năm học 2013 – 2014 trường có 837 HS trong đó:

- Khối 1: 219 em/7 lớp.

- Khối 2: 190 em/6 lớp.

- Khối 3: 127 em/4 lớp.

- Khối 4: 142 em/5 lớp.

- Khối 5: 159 em/5 lớp.

2.2. Thực trạng việc dạy và học phân môn TLV miêu tả lớp 4 ở trường tiểu học

Kim Đồng, Tam Kỳ, Quảng Nam

2.2.1. Thực trạng việc rèn kĩ năng viết văn miêu tả của GV cho HS tại trường

tiểu học Kim Đồng, Tam Kỳ, Quảng Nam

* Dạng 1: Tập làm văn nói

Rèn kĩ năng sản sinh văn bản dưới hình thức nói, luyện tập cách nói trước đám

đơng thơng qua việc trình bày cụ thể. Vì thế trong tiết học, HS nói là chính.

Tiết TLV nói góp phần phát triển HS năng lực nói một bài theo hình thức độc

thoại và mang phong cách khẩu ngữ. Bài nói này có những đặc điểm riêng về nhiều

mặt so với bài viết từ cách triển khai ý đến cách lựa chọn từ ngữ, lựa chọn kiểu câu, từ

cách sử dụng yếu tố phi ngôn ngữ để phụ trợ đến các thủ thuật nhằm thu hút người

nghe. Hiện nay nhiều tiết TLV nói thực chất là tiết đọc chậm hoặc thuộc lòng bài viết

đã chuẩn bị sẵn. Vì thế ảnh hưởng đến kết quả các tiết TLV nói.

Dạng TLV nói rất có ích cho người học khi họ bước vào cuộc sống khi họ tiếp

thu trên các cấp học trên. Khả năng độc thoại theo một đề tài là khả năng mỗi người

thường gặp trong cuộc sống (phát biểu ý kiến về một đề tài trong cuộc họp, các cuộc

thảo luận, tranh luận,..)

Lớp 4 các tiết này được bố trí ở tất cả các kiểu bài TLV, ở từng đề bài trong năm

học. Điều cần quan tâm là một tiết TLV nói hiện chưa mang lại kết quả như mong

muốn do nhiều nguyên nhân: Từ quan niệm về yêu cầu, nhiệm vụ của từng tiết TLV

nói chưa đầy đủ đến việc giải quyết các kĩ thuật cụ thể của việc trên. Trong đó đáng

chú ý nhất là chúng ta chưa tạo ra được hồn cảnh nói năng kích thích nhu cầu nói của



18



HS. Khơng có nhu cầu hoặc động cơ thì hành động nói năng của em trở nên gượng

gạo, giả tạo.

Tóm lại, GV cần rèn cho học sinh “tự do nói” nghĩ được điều gì thì thoải mái

diễn đạt ra điều ấy, điều này giúp HS mạnh dạn phát biểu đưa ra ý kiến của mình.

Thường thì các em mang nặng tâm lí đứng lên lo sợ nói sai sẽ bị cô và các bạn chê

cười. Để giải toả gánh nặng tâm lý này, nên để các em tự do đưa ra ý kiến của mình dù

cho ý kiến chưa sát với câu hỏi đặt ra. GV không phủ nhận những suy nghĩ của các em

mà cần khéo léo điều chỉnh, hướng vào trọng tâm đúng mục đích yêu cầu, động viên

các em tự tin hơn khi phát biểu.

GV thay đổi nhiều hình thức học tập để cho nhiều HS được tham gia trình bày ý

kiến của mình. Cần lưu ý những em nhút nhát, động viên khen ngợi kịp thời để các em

phấn khởi, tự tin khi trả lời.

* Dạng 2: Tập làm văn viết

TLV viết nhằm rèn luyện cho HS khả năng viết bài văn theo đề tài đã cho và

thuộc phong cách khác nhau. Trong hai dạng TLV, đây là dạng chúng ta có nhiều kinh

nghiệm và có nhiều thành cơng hơn. Bài TLV viết là kết tinh nhiều mặt của năng lực

sử dụng tiếng Việt của HS, vì thế bài văn viết được sử dụng để đánh giá năng lực này

qua mỗi học kì, mỗi năm học.

2.2.1.1. Điều tra

* Mục đích điều tra: Nhằm tìm hiểu nhận thức của GV về việc rèn kĩ

năng viết văn miêu tả cho học sinh lớp 4.

* Nội dung điều tra: Phiếu điều tra của chúng tôi gồm 10 câu hỏi xoay quanh các

vấn đề về dạy văn miêu tả hiện nay ở lớp 4. (phụ lục 1)

2.2.1.2. Kết quả điều tra

* Kết quả điều tra:

- Thống kê, xử lý số liệu

Số giáo viên điều tra: 5

Địa điểm điều tra: Trường tiểu học Kim Đồng, thành phố Tam Kỳ, Quảng Nam.



19



 Bảng 1: Bảng thống kê kết quả điều tra nhận thức của giáo viên về việc rèn kĩ

năng viết văn miêu tả cho học sinh lớp 4.

STT



NỘI DUNG



KẾT QUẢ ĐIỀU TRA

SỐ LƯỢNG



TỈ LỆ %



 Rất quan trọng.



4



80



 Quan trọng.



1



20



 Không quan trọng.



0



0



 Kể chuyện.



1



20



 Miêu tả.



3



60



 Kiểu bài khác.



1



20



 Học sinh không hứng thú.



0



0



 Học sinh nghèo vốn từ, kĩ năng viết văn yếu.



0



0



 Tất cả các ý kiến trên.



5



100



 Chưa bao giờ.



0



0



 Thường xuyên.



1



20



 Thỉnh thoảng.



4



80



 Quan sát, lập dàn ý, triển khai bài viết.



0



0



 Dùng từ, đặt câu, viết đoạn, lên kết đoạn, diễn đạt



0



0



5



100



Tầm quan trọng của việc dạy văn miêu tả ở lớp 4 ?

1



Kiểu bài TLV khó dạy ở lớp 4 ?



2



Những khó khăn khi dạy dạng bài văn miêu tả ?



3



Sử dụng các hệ thống bài tập rèn kĩ năng viết văn

miêu miêu tả cho học sinh ?

4



Học sinh thường yếu nhất những kĩ năng nào khi

viết văn miêu tả ?



5



lưu loát mạch lạc.

 Tất cả các ý kiến trên.



20



Thực hiện nghiêm túc tiết trả bài TLV, khen ngợi và

động viên kịp thời ?

6



7



 Cần thiết.



5



100



 Không cần thiết.



0



0



Ý kiến khác………………………….

Những lỗi mà học sinh thường mắc phải khi viết văn



0



0



 Sai lỗi chính tả, sắp xếp câu văn khơng lơgic.



0



0



 Dùng thừa từ, lặp từ.



0



0



 Tất cả các ý trên



5



100



 Năng lực truyền thụ của giáo viên.



0



0



 Khả năng tiếp thu của học sinh.



2



40



 Cả hai ý trên.



3



60



 Phong phú.



5



100



 Bình thường.



0



0



 Hạn chế.



0



0



0



0



 Phương pháp luyện tập thực hành.



0



0



 Tất cả các phương pháp trên.



5



100



5



100%



miêu tả ?



Yếu tố quan trọng để làm giàu vốn từ ngữ cho học

sinh là ?

8



Nội dung rèn kĩ năng viết văn miêu tả cho học sinh

trong chương trình SGK Tiếng Việt Tiểu học hiện

nay như thế nào ?

9



Các phương pháp dạy học thường sử dụng nhằm rèn

kĩ năng viết văn miêu tả là những phương pháp nào?

 Phương pháp đàm thoại, Phương pháp giảng

10



Tống

số



giải.



10

 Nhận xét: Qua bảng 1 cho ta thấy:



21



- Có (80%) GV được hỏi cho rằng việc dạy văn miêu tả là rất quan trọng, tuy nhiên

chỉ có (20%) GV cho rằng việc dạy văn miêu tả là bình thường.

- Có (20%) GV được hỏi cho rằng kiểu bài kể chuyện là khó dạy nhất trong chương

TLV lớp 4, nhưng có đến (60%) lại cho rằng đó là kiểu bài văn miêu tả, và có (20%)

lại nghĩ các kiểu bài khác như viết thư, trao đổi ý kiến….. là khó dạy nhất.

- Khi GV được hỏi về những khó khăn khi dạy bài văn miêu tả thì (100%) GV cho

rằng HS không hứng thú, nghèo vốn từ, và kĩ năng hành văn của HS còn rất kém.

- Có (80%) GV được hỏi cho rằng thỉnh thoảng mới sử dụng hệ thống bài tập rèn kĩ

năng viết văn miêu tả cho HS. Và chỉ có (20%) GV thường xuyên sử dụng hệ thống

bài tập rèn kĩ năng viết văn miêu tả cho HS.

- Khi GV được hỏi HS thường yếu nhất kĩ năng nào khi viết văn thì (100%) GV cho

rằng các vấn đề về lập dàn ý, triển khai bài viết, dùng từ, đặt câu, viết đoạn, lên kết

đoạn, diễn đạt chưa lưu lốt mạch lạc, quan sát.

- Có đến (100%) GV cho rằng việc thực hiện nghiêm túc tiết trả bài TLV, khen ngợi và

động viên kịp thời là cần thiết.

- Có đến (100%) GV cho rằng những lỗi mà HS thường hay mắc phải khi viết văn

là: Sai lỗi chính tả, sắp xếp câu văn khơng lơgic, dùng thừa từ, lặp từ.

- Có đến (60%) GV cho rằng yếu tố quan trọng để làm giàu vốn từ là năng lực

truyền thụ của GV và khả năng tiếp thu của HS. Và chỉ có (40%) GV cho rằng khả

năng tiếp thu của HS là yếu tố quan trọng để làm giàu vốn từ.

- Có đến (100%) GV cho rằng nội dung rèn kĩ năng viết văn miêu tả cho HS trong

chương trình sách giáo khoa TV Tiểu học hiện nay là phong phú.

- Có (100%) GV khi được hỏi cho rằng phương pháp dạy học thường sử dụng nhằm

rèn kĩ năng viết văn miêu tả là những phương pháp phương pháp đàm thoại, phương

pháp giảng giải, phương pháp luyện tập thực hành.

 Kết luận về việc rèn kĩ năng viết văn miêu tả cho HS

Từ kết quả điều tra cho chúng ta thấy một thực tế rằng: Hiện nay việc rèn kĩ

năng viết văn nói chung và thể loại văn miêu tả nói riêng cho HS vẫn chưa thực sự

được chú trọng đúng mức. Việc các bài văn miêu tả của các em chưa được hay, chưa

được sinh động là do nhiều yếu tố và nguyên nhân tác động khác nhau, có thể kể đến

là: Do vốn từ nghèo, sắp xếp các câu văn không lôgic, cách diễn đạt lủng củng… của

HS còn hạn chế nên bài viết của các em chưa tốt, hay ngay chính bản thân người GV

22



cũng gặp phải những khó khăn nhất định trong việc hướng dẫn rèn kĩ năng viết văn

sao cho phù hợp. Mặt khác, GV chưa thực sự chủ động và linh hoạt trong việc vận

dụng các bài tập cơ bản để rèn kĩ năng viết văn cho HS, bản thân người GV đơi lúc

còn lúng túng và chưa thật sự xem trọng việc rèn các kĩ năng viết văn

cho HS.

2.2.2. Thực trạng về việc học TLV (miêu tả) của học sinh lớp 4 tại trường tiểu

học Kim Đồng, Tam Kỳ, Quảng Nam

Thực tế giảng dạy các tiết TLV tôi nhận thấy kĩ năng viết văn của HS lớp 4 còn

rất hạn chế.

2.2.2.1. Điều tra

- Mục đích điều tra: Nhằm tìm hiểu về tình hình học tập thể loại văn miêu tả hiện nay

của HS lớp 4.

- Nội dung điều tra: Phiếu điều tra của chúng tôi gồm 10 câu hỏi điều tra về tình hình

học văn miêu tả của HS (phụ lục 2).

2.2.2.2. Kết quả điều tra

* Thống kê, xử lý số liệu

Số học sinh điều tra: 62 (HS lớp 4/4 và lớp 4/5)

Địa điểm điều tra: Trường tiểu học Kim Đồng, thành phố Tam Kỳ, Quảng Nam.

 Bảng 2: Thống kê điều tra về tình hình học tập văn miêu tả của học sinh lớp 4

STT



NỘI DUNG ĐIỀU TRA



KẾT QUẢ ĐIỀU TRA

SỐ LƯỢNG



TỈ LỆ %



 Lập dàn ý, tìm ý.



16



25.8



 Thiếu tư liệu, khó diễn đạt, viết đoạn.



19



30,6



 Tất cả phương án trên.



27



43,5



 Chỉ từ 15 đến 20 phút.



32



51,6



 1 giờ trở lên.



10



16,1



 Gần 1 giờ.



20



32,2



Các em thường gặp vấn đề gì khó nhất trong q

trình viết văn miêu tả ?

1



Các em dành bao nhiêu thời gian học TLV ?

2



23



Trong 3 kiểu bài văn miêu tả em thích kiểu bài nào

nhất ?

3



 Miêu tả đồ vật.



10



16,1



 Miêu tả con vật.



25



40,3



 Miêu tả cây cối.



27



43,5



 Thường xuyên.



12



19,4



 Thỉnh thoảng.



15



24,2



 Không bao giờ.



35



56,4



7



11,3



45



72,6



10



16,1



 Thường xuyên.



9



14,5



 Thỉnh thoảng.



28



45,2



 Không bao giờ.



25



40,3



 Thường xuyên.



15



24,2



 Thỉnh thoảng.



29



46,8



 Khơng bao giờ.



18



29



Các em có xác định vốn từ cần thiết cho việc miêu

tả đối với đề bài ?

4



Sách tham khảo, văn mẫu các em thường sử dụng

khi nào ?

 Bố mẹ quản lý, sử dụng để làm tư liệu dạy em

học.

5



 Đề văn nào khó thì chép ngun xi hay làm

tương tự như thế.

 Đọc lấy câu từ hay sao chép vào sổ nhỏ làm tư

liệu.

Các em có thường xuyên đọc các sách văn mẫu,

sách, báo các loại để trau dồi vốn từ hay khơng ?



6



Các em có lập dàn ý trước khi làm bài hay không ?



7



24



Trong q trình viết văn khi xong các em có kiểm

tra, rà soát lại bài viết về nội dung, cách diễn đạt, cách

trình bày hay khơng ?



8



 Thỉnh thoảng.



10



16,1



 Khơng bao giờ.



45



72,6



 Thường xuyên.



7



11,3



 Giỏi (9 - 10).



10



16,1



 Khá (7 - 8).



20



32,3



 Trung bình (5 - 6).



27



43,5



 Chưa đạt (< 5).



5



8,1



 Thường xuyên.



5



8,1



 Thỉnh thoảng.



27



43,5



 Không bao giờ.



30



48,4



62



100%



Điểm các bài viết văn miêu tả của các em thường

đạt bao nhiêu ?

9



Giáo viên có rèn các kĩ năng viết văn cho các em

thông qua hệ thống bài tập hay không ?

10



Tổng



10



Số





Nhận xét: căn cứ vào số liệu bảng 2 cho ta thấy:



- Có (30,6%) HS cho rằng khó khăn khi viết văn miêu tả là thiếu tư liệu, khó diễn đạt,

có (25,8%) HS cho rằng lập dàn ý, tìm ý là vấn đề khó khăn khi viết văn miêu tả,

(40,6%) HS cho rằng thiếu tư liệu, khó diễn đạt, lập dàn ý, tìm ý là vấn đề khó khăn

khi viết văn miêu tả.

- Có đến (51,6%) HS chỉ dành từ 15 đến 20 phút để học văn, chỉ có (32,2%), HS dành

gần giờ để học văn, và còn lại (16,1%) HS dành 1 giờ trở lên để học văn.

- Có đến (27%) HS thích học kiểu bài văn miêu tả cây cối, còn (25%) HS thích học

miêu tả con vật, và chỉ có (10%) HS thích học kiểu bài miêu tả đồ vật.



25



- Có đến (56,4%) HS xác định vốn từ cần thiết cho việc miêu tả đối với đề bài,

(24,2%) HS thỉnh thoảng xác định vốn từ cần thiết khi viết văn, và chỉ có (19,4%) HS

thường xuyên xác định vốn từ cần thiết khi viết văn.

- Khi được hỏi về sách tham khảo và văn mẫu các em sử dụng thế nào? Thì có

(72,6%) HS chép ngun si văn mẫu, có (16,1%) HS đọc lấy câu từ hay sao chép vào

sổ nhỏ làm tư liệu, còn lại (11,3%) HS bố mẹ quản lí sử dụng để làm tư liệu dạy học.

- Có (45,2%) HS thỉnh thoảng đọc các sách, báo, văn mẫu, các loại để trau dồi vốn

từ, có (40,3%) HS thường xuyên không đọc sách, báo, văn mẫu, các loại, để trau dồi

vốn từ, và chỉ có (14,5%) HS thường xuyên đọc sách các loại để trau dồi vốn từ.

- Có (46,8%) HS thỉnh thoảng lập dàn bài trước khi viết văn, (29%) HS không bao

giờ lập dàn bài trước khi viết văn, và chỉ có (24,2%) HS thường xuyên lập dàn bài

trước khi viết văn.

- Trong quá trình viết văn khi xong có đến (72,6%) HS khơng bao giờ kiểm tra, rà

soát lại bài viết về nội dung, cách diễn đạt, cách trình bày, có (16,1%) HS thỉnh thoảng kiểm

tra lại bài viết của mình, và chỉ có (11,3%) HS thường xuyên kiểm tra bài viết của mình.

- Có đến (43,5%) HS điểm bài văn đạt loại trung bình, có (32,3%) HS đạt loại khá, có

(16,1%) HS đạt loại giỏi, và chỉ có (8,1%) HS chưa đạt trong bài văn miêu tả.

- Có (48,4%) HS cho rằng GV không bao giờ rèn kĩ năng viết văn thông qua hệ thống bài

tập, có (43,5%) HS lại cho rằng GV chỉ thỉnh thoảng rèn kĩ năng thông qua hệ thống bài tập,

và chỉ có (8,1%) HS cho rằng GV thường xuyên rèn kĩ năng viết văn thông qua hệ thống bài

tập

 Kết luận về việc học văn miêu tả của HS

Như vậy qua điều tra chúng tơi có một số nhận xét sau:

- Phần lớn HS cho rằng học phân mơn TLV thực sự rất khó khăn và cảm thấy

khơng hứng thú nhiều trong các tiết học như thế này. Phần lớn các em thích học văn

miêu tả về cây cối vì HS cho rằng cây cối nó rất gần gũi, dễ quan sát nhất đối với các

em. Tuy nhiên mức độ hiểu bài và nắm bài của HS trong tiết học về văn miêu tả là

không cao đa phần các em mới hiểu sơ sơ và chưa nắm chắc kiến thức trong tiết học,

HS thường chép nguyên si như văn mẫu, hoặc các em học thuộc lòng văn mẫu. Trong

q trình viết bài khi xong các em khơng bao giờ kiểm tra lại bài viết của mình. Chính

vì những lí do trên mà bài viết văn của các em đa số đạt điểm trung bình, điểm khá,

giỏi chiếm tỉ lệ ít.

26



Bên cạnh việc điều tra bằng bảng hỏi thì chúng tơi còn khảo sát vở TLV của HS

lớp 4/4, 4/5 và xin ý kiến của GV chủ nhiệm 2 lớp từ đầu năm học tới nay chúng tơi

thấy trình độ HS cả 2 lớp đều ngang nhau, và cả 2 lớp về chất lượng học văn miêu tả

vẫn chưa cao, còn mắc một số lỗi trong khi viết văn chẳng hạn như:

+ Diễn đạt câu văn chưa trọn ý, sắp xếp các ý, các câu văn chưa lôgic.

+ Khi đọc bài văn miêu tả của các em, ta còn thấy sự khô khan, nghèo cảm xúc, sự liệt

kê dài dòng, lủng củng, lộn xộn, khơng lột tả được đối tượng miêu tả.

+ Trong quá trình viết văn các em lạm dụng sách tham khảo quá nhiều, từ đó các em

khơng còn tư duy, sáng tạo để viết văn.

+ Khi viết bài xong các em thường không kiểm tra rà soát lại bài viết về nội dung, cách

diễn đạt, cách trình bày.

Như vậy, ta thấy bài văn miêu tả của HS lớp 4 mắc rất nhiều lỗi. Tùy theo mức độ, HS

khá, giỏi có khả năng hạn chế hơn một số lỗi cơ bản. Ở đây đặt ra một vấn đề cấp thiết là dạy

HS viết văn sao cho mạch lac, giàu hình ảnh, tái hiện được cụ thể, sinh động đối tượng miêu

tả.

Tiểu kết chương 2

Tóm lại, những vấn đề liên quan đến việc dạy văn miêu tả ở lớp 4 ta có thể rút ra

những kết luận sau:

- Về lý thuyết văn miêu tả: GV cần nắm kỹ lý thuyết này để giúp cho việc

truyền đạt kiến thức cho HS được chính xác, khoa học hơn.

- Nội dung dạy học văn miêu tả trong chương trình TLV lớp 4 là một nội dung

phong phú và khá phức tạp. Vì vậy muốn dạy tốt GV cần phải nắm vững nội dung này.

- Có rất nhiều phương pháp có thể áp dụng trong việc dạy văn miêu tả. Tuy

nhiên, mỗi phương pháp lại có một đặc trưng riêng nên đòi hỏi người GV tiểu học phải

có sự vận dụng linh hoạt và sáng tạo.

- Bên cạnh đó nắm vững đặc điểm về tâm sinh lý của HS cũng là một trong

những thuận lợi để GV có thể tác động một cách có hiệu quả trong q trình dạy học.

Vì thế trong quá trình giảng dạy văn miêu tả chúng ta cần phải nắm vững những vấn

đề lý luận trên để đem lại hiệu quả tốt nhất trong giáo dục.

- Hiện nay, thực trạng dạy học văn miêu tả ở lớp 4 đang có nhiều vấn đề cần quan

tâm và giải quyết:



27



+ Một số GV vẫn chưa từ bỏ phương pháp dạy học cũ, chưa chú ý nhiều đến

việc rèn các kĩ năng cần thiết trong việc học văn miêu tả cho HS.

+ HS chưa thật sự ham thích học văn, đa số các em phù thuộc vào văn mẫu, vì

vậy chất lượng bài văn không cao.



28



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

CHƯƠNG 2. THỰC TRẠNG DẠY VÀ HỌC VĂN MIÊU TẢ Ở LỚP 4 TẠI TRƯỜNG TIỂU HỌC KIM ĐỒNG, TAM KỲ, QUẢNG NAM

Tải bản đầy đủ ngay(0 tr)

×