Tải bản đầy đủ - 0 (trang)
n?i dung HOANG VAN ÐÔN K 23A.pdf

n?i dung HOANG VAN ÐÔN K 23A.pdf

Tải bản đầy đủ - 0trang

2



LỜI CẢM ƠN

Sau một thời gian học tập tại Trƣờng Đại học Lâm nghiệp Việt Nam,

theo chƣơng trình đào tạo Cao học Khóa 23 (2015 – 2017), chuyên ngành

Kinh tế Nông nghiệp. Với kết quả học tập tại Trƣờng cùng sự nỗ lực cố gắng

của bản thân trong quá trình thực tập tại quận Ơ Mơn, thành phố Cần Thơ, đề

tài “Giải pháp giải quyết việc làm cho lao động nơng thơn trên địa bàn quận Ơ

Mơn thành phố Cần Thơ” đến nay Luận văn đã đƣợc hoàn thành.

Để hoàn thành Luận văn này, ngoài sự cố gắng của bản thân tơi còn

nhận đƣợc rất nhiều sự quan tâm giúp đỡ tận tình về nhiều mặt của cá nhân, tổ

chức trong và ngồi Nhà trƣờng.

Qua đây, tơi xin gửi lời biết ơn sâu sắc nhất đến các Thầy, Cô giáo

trƣờng Đại học Lâm nghiệp, Khoa sau Đại học trƣờng Đại học Lâm Nghiệp,

các nhà khoa học, văn phòng UBND quận, Phòng Lao động Thƣơng binh và

Xã hội, Chi cục thống kê, Phòng Tài ngun – Mơi trƣờng, Phòng Nội vụ, các

phƣờng Châu Văn Liêm, phƣờng Phƣớc Thới, phƣờng Thới An của quận Ơ

Mơn – thành phố Cần Thơ; các bạn học trong lớp... Đặc biệt, cho phép tôi xin

bày tỏ lòng biết ơn chân thành nhất đến Thầy giáo PGS.TS: Trần Hữu Dào,

ngƣời Thầy đã trực tiếp và hết lòng hƣớng dẫn khoa học, giúp đỡ tơi trong suốt

q trình nghiên cứu và hoàn thành Luận văn.

Mặc dù bản thân đã rất cố gắng nhƣng Luận văn không tránh khỏi

những khiếm khuyết, thiếu sót. Tơi mong nhận đƣợc sự góp ý chân thành của

các Thầy, Cô giáo và đồng nghiệp để Luận văn đƣợc hoàn thiện hơn.

Xin chân thành cảm ơn!

Cần Thơ, ngày 10 tháng 6 năm 2017

TÁC GIẢ LUẬN VĂN



HỒNG VĂN ĐƠN



3



MỤC LỤC

Trang

LỜI CAM ĐOAN ............................................................................................. 1

LỜI CẢM ƠN ................................................................................................... 2

MỤC LỤC ......................................................................................................... 3

DANH MỤC BẢNG BIỂU .............................................................................. 6

DANH MỤC SƠ ĐỒ ...................................... Error! Bookmark not defined.

DANH MỤC HÌNH ẢNHĐẶT VẤN ĐỀ ........................................................ 7

1. Tính cấp thiết của đề tài ................................................................................ 8

2. Mục tiêu nghiên cứu .................................................................................... 10

2.1. Mục tiêu chung ......................................................................................... 10

2.2. Mục tiêu cụ thể ......................................................................................... 10

3. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu ............................................................... 10

3.1. Đối tƣợng nghiên cứu............................................................................... 10

3.2. Phạm vi nghiên cứu .................................................................................. 10

4. Nội dung nghiên cứu ................................................................................... 10

5. Kết cấu của luận văn ................................................................................... 11

Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ GIẢI QUYẾT VIỆC

LÀM CHO LAO ĐỘNG NÔNG THÔN ........................................................ 12

1.1. Cơ sở lý luận về giải quyết việc làm cho lao động nông thôn ................. 12

1.1.1. Một số khái niệm cơ bản ....................................................................... 12

1.1.2. Lý luận về giải quyết việc làm cho lao động nông thôn ....................... 14

1.1.3. Các nhân tố ảnh hƣởng đến giải quyết việc làm cho lao động nơng thơn

......................................................................................................................... 20

1.1.4. Phân tích các nhân tố ảnh hƣởng đến giải quyết việc làm cho lao động

nơng thơn trên địa bàn quận Ơ Mơn ............................................................... 27

1.2. Cơ sở thực tiễn về giải quyết việc làm cho lao động nông thôn .............. 28



4



1.2.1. Trên thế giới .......................................................................................... 28

1.2.2. Tại Việt Nam ......................................................................................... 32

1.2.3. Một số bài học rút ra từ nghiên cứ thực tiễn về giải quyết việc làm ở

nông thôn ......................................................................................................... 35

Chƣơng 2 ĐẶC ĐIỂM QUẬN Ô MÔN VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

......................................................................................................................... 37

2.1. Đặc điểm cơ bản của quận Ơ Mơn ........................................................... 37

2.1.1. Các đặc điểm tự nhiên ........................................................................... 37

2.1.2. Điều kiện kinh tế - xã hội ...................................................................... 41

2.2. Phƣơng pháp nghiên cứu .......................................................................... 49

2.2.1. Chọn địa điểm khảo sát và nghiên cứu: ................................................ 49

2.2.2. Các phƣơng pháp nghiên cứu................................................................ 51

2.3. Hệ thống các chỉ tiêu nghiên cứu. ............................................................ 53

2.3.1. Hệ thống chỉ tiêu phản ánh về dân số, lao động, việc làm.................... 53

2.3.2. Hệ thống chỉ tiêu phản ánh thu nhập của lao động và hộ gia đình ....... 54

2.3.3. Các chỉ tiêu phản ánh kết quả và hiệu quả SXKD ................................ 54

2.3.4. Các chỉ tiêu phản ánh phân bổ và hiệu quả sử dụng nguồn lực ............ 54

2.3.5. Một số chỉ tiêu khác .............................................................................. 55

Chƣơng 3 ......................................................................................................... 56

KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN .............................................. 56

3.1. Thực trạng về lao động, việc làm và giải quyết việc làm ở quận Ơ Mơn 56

3.1.1. Thực trạng chung về lao động ............................................................... 56

3.1.2. Thực trạng về việc làm và giải quyết việc làm ..................................... 57

3.2. Thực trạng giải quyết việc làm và thu nhập của lao động nông thôn tại

các địa điểm khảo sát ...................................................................................... 68

3.2.1. Thông tin chung về điều tra .................................................................. 68

3.2.2. Thực trạng việc làm và giải quyết việc làm trong vùng điều tra ......... 71



5



3.3. Các nhân tố ảnh hƣởng đến việc làm của lao động khu vực nông thôn .. 83

3.3.1. Trình độ học vấn và trình độ chun mơn của lao động ....................... 83

3.3.2. Ảnh hƣởng của tuổi lao động đến việc làm và thu nhập ..................... 87

3.3.3. Ảnh hƣởng của vốn sản xuất ................................................................. 89

3.3.4. Ảnh hƣởng của các cơ sở đào tạo ......................................................... 91

3.3.6. Các nhân tố khác ................................................................................... 93

3.3.7. Đánh giá chung về lao động, việc làm và thu nhập tại quận Ơ Mơn qua

điều tra thực tế ................................................................................................. 94

3.4. Một số giải pháp góp phần giải quyết việc làm cho lao động nông thôn 98

3.4.1. Căn cứ đề xuất giải pháp ...................................................................... 98

3.4.2. Đề xuất một số giải pháp .................................................................... 104

KẾT LUẬN ................................................................................................... 116

TÀI LIỆU THAM KHẢO ............................................................................. 118

PHỤ LỤC ...................................................................................................... 121



6



DANH MỤC BẢNG BIỂU

Trang

Bảng 2.1: Quy mô và cơ cấu dân số, lao động của quận ............................... 47

Bảng 3.1. Tình hình lao động của quận Ơ Mơn qua 3 năm ............................ 56

Bảng 3.2. Tình hình hƣớng nghiệp, đào tạo nghề và giới thiệu việc làm ....... 57

Bảng 3.3. Việc làm tại các doanh nghiệp trên địa bàn quận ........................... 58

Bảng 3.4. Tổng hợp vay vốn quốc gia GQVL qua các năm ........................... 64

Bảng 3.5. Đào tạo nghề cho lao động của quận qua các năm ......................... 65

Bảng 3.6. Xuất khẩu lao động qua các năm .................................................... 67

Bảng 3.7. Thơng tin cơ bản về nhóm hộ điều tra ............................................ 69

Bảng 3.8. Trình độ văn hóa của lao động ....................................................... 71

Bảng 3.9. Phân công lao động theo các ngành trong phƣờng nghiên cứu ...... 73

Bảng 3.10. Cơ cấu lao động theo các ngành ................................................... 75

Bảng 3.11. Trình độ chun mơn kỹ thuật ...................................................... 77

Bảng 3.12. Phân bố lao động theo lĩnh vực sản xuất ...................................... 79

Bảng 3.13. Phân bố lao động theo số ngày làm việc trong tháng ................... 80

Bảng 3.14. Nguyên nhân thiếu việc làm ......................................................... 81

Bảng 3.15. Thời gian làm thêm của lao động ................................................. 82

Bảng 3.16. Thu nhập của lao động.................................................................. 82

Bảng 3.17 Ảnh hƣởng của trình độ CMKT đến việc làm ............................... 83

Bảng 3.18. Tỷ lệ việc làm và thu nhập của lao động theo lứa tuổi ................. 87

Bảng 3.19. Ảnh hƣớng của vốn vay đến việc làm và thu nhập của lao động..................... 89

Bảng 3.20. Tỷ lệ việc làm và thu nhập của lao động ở từng trình độ chun

mơn kỹ thuật .................................................................................................... 91



7



DANH MỤC HÌNH ẢNH

Trang

Hình 3.1. Biểu đồ về lao động mà các DN, CTy, HTX tạo ra ........................ 59

Hình 3.2. Biểu đồ so sánh ảnh hƣởng của CMKT đến việc làm .................... 85

Hình 3.3. Biểu đồ so sánh ảnh hƣởng của CMKT đến thu nhập .................... 86

Hình 3.4. Biểu đồ ảnh hƣởng của độ tuổi đến thu nhập ................................. 88



8



ĐẶT VẤN ĐỀ

1. Tính cấp thiết của đề tài

Giải quyết việc làm là một trong những chính sách quan trọng của mỗi

quốc gia, đặc biệt là đối với các nƣớc đang phát triển nhƣ Việt Nam. Thiếu

việc làm, không có việc làm hoặc việc làm với năng suất và thu nhập thấp sẽ

không thể giúp lao động bảo đảm cuộc sống và phát triển bền vững. Đối với

lao động nông thôn, việc làm liên quan đến yếu tố đất đai, tƣ liệu lao động,

công cụ lao động, kỹ năng nghề và vốn sản xuất. Các yếu tố trên kết hợp

thành một chỉnh thể tác động mạnh đến đời sống của thanh niên nông thôn.

Giải quyết việc làm cho lao động nơng thơn, vì vậy là tiền đề quan trọng để sử

dụng có hiệu quả nguồn lao động này. Nghị quyết Hội nghị lần thứ bảy của

Ban Chấp hành Trung ƣơng khoá X “Về tăng cƣờng sự lãnh đạo của Đảng đối

với công tác thanh niên thời kỳ đẩy mạnh cơng nghiệp hố, hiện đại hố” đã

chỉ rõ nhiệm vụ: “Nâng cao chất lƣợng lao động trẻ, giải quyết việc làm, tăng

thu nhập và cải thiện đời sống cho thanh niên”.

Trong những năm qua Đảng và Nhà nƣớc đã có nhiều chính sách tạo việc

làm cho lao động ở nơng thơn nhƣ: Chƣơng trình xố đói giảm nghèo;

Chƣơng trình 134, 135; 257; Chƣơng trình giảm nghèo nhanh và bền vững

cho 62 quận nghèo trên phạm vi cả nƣớc; Chƣơng trình vốn vay giải quyết

việc làm (GQVL) của Ngân hàng chính sách; Chƣơng trình giảm nghèo

nhanh và bền vững; Chƣơng trình đào tạo nghề cho lao động khu vực nông

thôn đến năm 2020 theo Quyết định số 1956/2009/QĐ-TTG của Thủ tƣớng

Chính phủ. Tuy nhiên, với yêu cầu cao của phát triển kinh tế và quá trình hội

nhập đang đặt ra thì GQVL cho lao động ở nơng thơn còn nhiều bất cập,

khơng đƣợc nhƣ mong muốn: Số lƣợng vị trí việc làm chƣa đáp ứng nhu cầu,

còn thiếu cân đối giữa các vùng, miền; còn nhiều hạn chế trong đào tạo nghề



9



cho lao động khu vực nơng thơn, nhiều chính sách chƣa đến tận ngƣời lao

động,...

Quận Ơ Mơn là một quận vùng ven của thành phố Cần Thơ, tuy là một

quận nhƣng ngƣời dân Ơ Mơn đa số sống bằng nghề nông nghiệp, cơ sở hạ

tầng chƣa đƣợc đầu tƣ đồng bộ, các cơ sở sản xuất kinh doanh ít, các cơng ty

xí nghiệp chỉ tập trung tại phƣờng Phƣớc Thới. Phƣờng Châu Văn Liêm là

phƣờng trung tâm của quận, nơi đây tập trung các hộ tiểu thƣơng kinh doanh

buôn bán, phƣờng Châu Văn Liêm cũng tập trung các cơ quan hành chính của

quận, 5 phƣờng còn lại của quận đa số ngƣời dân sống bằng nghề nông

nghiệp. Năm 2016 tổng số lao động nông thôn làm trong lĩnh vực nông

nghiệp – thủy sản là 30.380 ngƣời chiếm tỷ trọng 34,79 % tổng số lao động,

tập trung tại 5 phƣờng nông nghiệp của quận, do điều kiện cơ sở hạ tầng của

quận còn yếu, số doanh nghiệp tại 5 phƣờng nơng nghiệp khơng nhiều vì vậy

ngồi thời gian làm nơng nghiệp thì ngƣời dân khó tìm đƣợc việc để làm

thêm. Về trình độ học vấn và trình độ chun mơn nghiệp vụ thì lao động tại

5 phƣờng nơng nghiệp của quận có trình độ học vấn và trình độ chun mơn

nghiệp vụ thấp hơn vì vậy khó tìm đƣợc việc làm trong các cơng ty, xí nghiệp,

đồng thời tính bền vững của cơng việc khơng cao. Với vai trò là một ngƣời

con q hƣơng Ơ Mơn, với mong mỏi góp một phần cơng sức để xây dựng

q hƣơng Ơ Mơn ngày càng tƣơi đẹp hơn, ngƣời dân có cuộc sống ấm no,

hạnh phúc hơn, rút ngắn khoảng cách giàu nghèo cho ngƣời dân Ơ Mơn thì

em rất muốn tìm ra giải pháp giúp đỡ cho ngƣời lao động nông thôn của quận

có đƣợc cơng ăn, việc làm ổn định để nâng cao thu nhập, ổn định cuộc sống.

Xuất phát từ những lý do trên em xin lựa chọn đề tài: “Giải pháp giải

quyết việc làm cho lao động nông thôn trên địa bàn quận Ơ Mơn thành phố

Cần Thơ" làm đề tài cho Luận văn Thạc sĩ.



10



2. Mục tiêu nghiên cứu

2.1. Mục tiêu chung

Trên cơ sở đánh giá thực trạng sử dụng và giải quyết việc làm cho lao

động nông thôn tại địa phƣơng, đề xuất một số giải pháp nhằm góp phần giải

quyết việc làm cho lao động nơng thơn trên địa bàn quận Ơ Mơn, thành phố

Cần Thơ.

2.2. Mục tiêu cụ thể

- Hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về lao động và giải quyết việc

làm cho lao động nông thôn .

- Đánh giá thực trạng sử dụng lao động và giải quyết việc làm của lao

động nơng thơn quận Ơ Mơn, thành phố Cần Thơ.

- Đề xuất một số giải pháp nhằm góp phần giải quyết việc làm cho lao

động nơng thơn quận Ơ Mơn, thành phố Cần Thơ.

3. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu

3.1. Đối tượng nghiên cứu

Tình hình sử dụng lao động và giải quyết việc làm cho lao động nông

thôn trên địa bàn quận Ơ Mơn, thành phố Cần Thơ.

3.2. Phạm vi nghiên cứu

- Phạm vi không gian: Đề tài đƣợc nghiên cứu tại địa bàn quận Ơ Mơn,

thành phố Cần Thơ.

- Phạm vi về thời gian: Thời gian thu thập số liệu thứ cấp từ năm 20142016, thời gian thu thập số liệu sơ cấp năm 2017

4. Nội dung nghiên cứu

- Cơ sở lý luận và thực tiễn về lao động và giải quyết việc làm cho lao

động nông thôn .

- Thực trạng sử dụng lao động và giải quyết việc làm của lao động nông

thôn trên địa bàn quận Ô Môn, thành phố Cần Thơ.



11



- Các nhân tố ảnh hƣởng đến giải quyết việc làm cho lao động nông thơn

tại quận Ơ Mơn, thành phố Cần Thơ.

- Một số giải pháp nhằm góp phần giải quyết việc làm cho lao động

nơng thơn quận Ơ Mơn, thành phố Cần Thơ.

5. Kết cấu của luận văn

Nội dung gồm 3 chƣơng:

Chương I: Cơ sở lý luận và thực tiễn về giải quyết việc làm cho lao

động nông thôn.

Chương II: Đặc điểm quận Ô Môn và phƣơng pháp nghiên cứu.

Chương III: Kết quả nghiên cứu và thảo luận



12



Chƣơng 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ GIẢI QUYẾT VIỆC LÀM

CHO LAO ĐỘNG NÔNG THÔN

1.1. Cơ sở lý luận về giải quyết việc làm cho lao động nông thôn

1.1.1. Một số khái niệm cơ bản

1.1.1.1. Việc làm

Việc làm là vấn đề đƣợc nghiên cứu và đề cập dƣới nhiều khía cạnh

khác nhau. Cùng với sự phát triển của xã hội, quan niệm về việc làm cũng

đƣợc nhìn nhận một cách khoa học, đầy đủ và đúng đắn hơn. Tổ chức lao

động quốc tế (ILO) đƣa ra quan niệm: “Ngƣời có việc làm là những ngƣời

làm một việc gì đó, có đƣợc trả tiền cơng, lợi nhuận hoặc những ngƣời tham

gia vào các hoạt động mang tính chất tự tạo việc làm vì lợi ích hay vì thu

nhập gia đình, khơng nhận đƣợc tiền cơng hay hiện vật” [10].

Ở Việt Nam, quan niệm về việc làm đƣợc quy định trong Bộ luật lao

động sửa đổi bổ sung năm 2012. Tại Điều 9, Chƣơng II chỉ rõ: “Việc làm là

hoạt động lao động tạo ra thu nhập mà không bị pháp luật cấm ”. Nhƣ vậy,

việc làm đƣợc hiểu đầy đủ nhƣ sau: “Việc làm là hoạt động lao động của con

ngƣời nhằm mục đích tạo ra thu nhập đối với cá nhân, gia đình hoặc cho tồn

xã hội, các hoạt động này khơng bị pháp luật cấm” [14].

Nội dung của việc làm rất mở rộng và cho thấy khả năng to lớn để giải

phóng tiềm năng lao động, giải quyết việc làm cho nhiều ngƣời. NLĐ đƣợc tự

do hành nghề, tự do liên doanh, liên kết sản xuất kinh doanh; tự do thuê mƣớn

lao động theo quy định của pháp luật nếu có nhu cầu. Đồng thời qua đây cho

thấy, việc làm là một phạm trù lịch sử, phụ thuộc vào điều kiện kinh tế - xã

hội của mỗi quốc gia trong các giai đoạn phát triển khác nhau. Việc mở rộng

hay thu hẹp việc làm, phát huy hay kìm hãm năng lực tạo việc làm phụ thuộc



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

n?i dung HOANG VAN ÐÔN K 23A.pdf

Tải bản đầy đủ ngay(0 tr)

×