Tải bản đầy đủ - 0 (trang)
Ngân sách nhà nước:

Ngân sách nhà nước:

Tải bản đầy đủ - 0trang

Luận văn tốt nghiệp



Học viện Tài chính



Các nhà kinh tế học hiện đại cũng đưa ra nhiều định nghĩa khác nhau về

ngân sách nhà nước. Các nhà kinh tế Nga cho rằng: “Ngân sách nhà nước là

bảng liệt kê các khoản thu chi bằng tiền trong một giai đoạn nhất định của nhà

nước”. Các nhà kinh tế Pháp đưa ra quan điểm “Ngân sách nhà nước là văn

kiện được Nghị viện hoặc Hội đồng thảo luận và phê chuẩn mà trong đó, các

nghiệp vụ tài chính (thu, chi) của một tổ chức công (Nhà nước, chính quyền

địa phương, đơn vị công) hoặc tư (doanh nghiệp, hiệp hội) được dự kiến và

cho phép.

Còn ở Trung Quốc: “Ngân sách nhà nước là kế hoạch thu - chi tài chính

hàng năm của Nhà nước được xét duyệt theo trình tự pháp định”.

Qua quá trình nghiên cứu về ngân sách nhà nước, chúng tơi đã quyết

định sử dụng định nghĩa của Luật Ngân sách Nhà nước của Việt Nam đã được

Quốc hội Việt Nam thông qua ngày 16/12/2002 cho bài nghiên cứu khoa học

như sau: Ngân sách Nhà nước là toàn bộ các khoản thu, chi của Nhà nước

trong dự toán đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định và được

thực hiện trong một năm để đảm bảo thực hiện các chức năng và nhiệm vụ

của nhà nước.

1.2. Đặc điểm của ngân sách nhà nước:

Ngân sách nhà nước là một bộ phận chủ yếu của hệ thống tài chính quốc

gia. Nó bao gồm những quan hệ tài chính nhất định trong tổng thể các quan

hệ tài chính quốc gia, cụ thể:

-Quan hệ tài chính giữa nhà nước với công dân.

-Quan hệ tài chính giữa nhà nước với doanh nghiệp.

-Quan hệ tài chính giữa nhà nước với tổ chức xã hội.

-Quan hệ tài chính giữa nhà nước với quốc tế.

Các quan hệ trên mang năm đặc điểm sau:



SV: Bùi Thị Phương



Lớp: CQ51/18.01



Luận văn tốt nghiệp



Học viện Tài chính



-Hoạt đợng thu chi của ngân sách nhà nước luôn gắn chặt với quyền lực

kinh tế - chính trị của nhà nước, và việc thực hiện các chức năng của nhà

nước, được nhà nước tiến hành trên cơ sở những luật lệ nhất định.

-Hoạt động ngân sách nhà nước là hoạt động phân phối lại các nguồn tài

chính, nó thể hiện ở hai lãnh vực thu và chi của nhà nước.

-Ngân sách nhà nước luôn gắn chặt với sở hữu nhà nước, luôn chứa đựng

những lợi ích chung, lợi ích công cộng.

-Ngân sách nhà nước cũng có những đặc điểm như các quỹ tiền tệ khác.

Nét khác biệt của ngân sách nhà nước với tư cách là một quỹ tiền tệ tập trung

của nhà nước, nó được chia thành nhiều quỹ nho có tác dụng riêng, sau đó

mới được chi dùng cho những mục đích đã định.

-Hoạt động thu chi của ngân sách nhà nước được thực hiện theo ngun

tắc khơng hồn trả trực tiếp là chủ yếu.

1.3. Vai trò của Ngân sách Nhà nước:

Ngân sách nhà nước là một khâu then chốt trong hệ thống tài chính, có

vai trò rất quan trọng trong toàn bộ hoạt động kinh tế, xã hội, an ninh, quốc

phòng và đối ngoại của đất nước. Cần hiểu rằng, vai trò của ngân sách nhà

nước luôn gắn liền với vai trò của nhà nước theo từng giai đoạn nhất định.

Đối với nền kinh tế thị trường, ngân sách nhà nước đảm nhận vai trò quản lý

vĩ mơ đối với tồn bộ nền kinh tế, xã hội.

Ngân sách nhà nước có những vai trò sau:

-Là công cụ huy động và cung cấp nguồn tài chính để đảm bảo các nhu

cầu chi tiêu của nhà nước, đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng khu vực công.

-Là công cụ để điều tiết vĩ mô nền kinh tế-xã hội.

-Là công cụ để định hướng, kích thích sản xuất kinh doanh xác lập cơ

cấu kinh tế hợp lý của nền kinh tế quốc dân.



SV: Bùi Thị Phương



Lớp: CQ51/18.01



Luận văn tốt nghiệp



Học viện Tài chính



-Là cơng cụ để điều tiết thị trường, bình ởn giá cả, chống đợc quyền và

kiểm sốt lạm phát.

-Là cơng cụ để điều tiết thu nhập giữa các thành phần kinh tế và các tầng

lớp dân cư nhằm đảm bảo công bằng xã hội.

1.4. Chức năng của Ngân sách Nhà nước:

- Huy động nguồn tài chính và đảm bảo các nhu cầu chi tiêu theo kế

hoạch nhà nước.

- Thực hiện cân đối giữa các khoản thu - chi ( bằng tiền ) của Nhà nước.

1.5 Bản chất của Ngân sách Nhà nước:

Ngân sách Nhà nước không thể thiếu được với mỗi Nhà nước. Bản chất

của ngân sách là hệ thống các mối quan hệ về kinh tế phát sinh trong quá trình

Nhà nước huy đợng và sử dụng các ng̀n tài chính, nhằm đảm bảo yêu cầu

thực hiện các chức năng quản lý và điều hành nền kinh tế - xã hợi của mình.

Bản chất của ngân sách nhà nước quyết định các chức năng của ngân sách nhà

nước.

2. Thu Ngân sách Nhà nước:

2.1. Khái niệm, đặc điểm và nội dung của thu Ngân sách Nhà nước.

2.1.1. Khái niệm:

Để có kinh phí chi cho mọi hoạt đợng của mình, nhà nước đã đặt ra các

khoản thu (các khoản thuế khóa) do mọi cơng dân đóng góp để hình thành

nên quỹ tiền tệ của mình. Thực chất, thu ngân sách nhà nước là việc nhà nước

dùng quyền lực của mình để tập trung mợt phần ng̀n tài chính quốc gia hình

thành quỹ ngân sách nhà nước nhằm thoa mãn các nhu cầu của nhà nước.

Ở Việt Nam, đứng về phương diện pháp lý, thu ngân sách nhà nước bao

gồm những khoản tiền Nhà nước huy động vào ngân sách để thoa mãn nhu

cầu chi tiêu của Nhà nước. Về mặt bản chất, thu ngân sách nhà nước là hệ

thống những quan hệ kinh tế giữa Nhà nước và xã hội phát sinh trong quá



SV: Bùi Thị Phương



Lớp: CQ51/18.01



Luận văn tốt nghiệp



Học viện Tài chính



trình Nhà nước huy đợng các ng̀n tài chính để hình thành nên quỹ tiền tệ

tập trung của Nhà nước nhằm thoa mãn các nhu cầu chi tiêu của mình. Thu

ngân sách nhà nước chỉ bao gờm những khoản tiền Nhà nước huy động vào

ngân sách mà không bị ràng ḅc bởi trách nhiệm hồn trả trực tiếp cho đối

tượng nộp. Theo Luật ngân sách nhà nước hiện hành, nội dung các khoản thu

ngân sách nhà nước bao gồm: Thuế, phí, lệ phí do các tổ chức và cá nhân nộp

theo quy định của pháp luật; các khoản thu từ hoạt động kinh tế của Nhà

nước; các khoản đóng góp của các tổ chức và cá nhân; các khoản viện trợ; các

khoản thu khác theo quy định của pháp luật. Các khoản thu mang tính chất

hoàn trả như vay nợ và viện trợ có hồn lại khơng tính vào thu ngân sách nhà

nước.

Vậy thu ngân sách nhà nước là sự phân chia nguồn tài chính quốc gia

giữa nhà nước với chủ thể trong xã hội dựa trên quyền lực nhà nước, nhằm

giải quyết hài hòa các lợi ích kinh tế, xuất phát từ yêu cầu tồn tại và phát triển

của bộ máy nhà nước cũng như yêu cầu thực hiện các chức năng nhiệm vụ

kinh tế xã hội của nhà nước.

2.1.2. Đặc điểm:

Thứ nhất, thu ngân sách nhà nước không thể được tiến hành một cách

tùy tiện mà phải theo khuôn khổ của pháp luật. Để thực hiện hoạt động thu

ngân sách, Nhà nước phải ban hành các văn bản pháp luật quy định về hình

thức thu cũng như nội dung thu. Các văn bản pháp luật này sẽ một mặt tạo

nền tảng pháp lý vững chắc cho hoạt động thu ngân sách của Nhà nước, mặt

khác giới hạn quyền thu của Nhà nước.

Thứ hai, thu ngân sách nhà nước nhằm huy động một bộ phận giá trị sản

phẩm xã hội, do vậy hoạt động này luôn gắn chặt với thực trạng kinh tế của

đất nước, với mức độ phát triển của nền kinh tế. Cơ sở hoạt động chủ yếu của

thu ngân sách nhà nước là giá trị các sản phẩm hàng hóa, dịch vụ được sản



SV: Bùi Thị Phương



Lớp: CQ51/18.01



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Ngân sách nhà nước:

Tải bản đầy đủ ngay(0 tr)

×