Tải bản đầy đủ - 0 (trang)
Cần gây cho học sinh sự tò mò, muốn khám phá, tìm tòi, nghiên cứu. Giáo viên có thể đặt ra hệ thống các câu hỏi như:

Cần gây cho học sinh sự tò mò, muốn khám phá, tìm tòi, nghiên cứu. Giáo viên có thể đặt ra hệ thống các câu hỏi như:

Tải bản đầy đủ - 0trang

Trường Tiểu học Tây Phong – Giáo viên Phạm Thị Thu Cúc



Các vua Hùng trong những câu chuyện truyền thuyết có thật khơng nhỉ?

Các em đã nghe câu chuyện về Hai Bà Trưng cưỡi voi đánh giặc chưa?



Tất cả các câu hỏi đó sẽ được trả lời trong cuốn sách lịch sử lớp 4 mà chúng

ta đang cầm trên tay.

Xuyên suốt quá trình dạy học, cần duy trì niềm say mê đó bằng nhiều biện

pháp như: tổ chức các trò chơi, xem các video về các sự kiện, nhân vật lịch sử, kể

các câu chuyện lịch sử có nội dung được học trong bài,…

*Giải pháp 4: Hướng dẫn học sinh tự học tại nhà

Một bài học lịch sử thường không dễ nhớ, do đó nếu khơng xem lại nội dung

bài cũ và chuẩn bị bài mới trước khi đi học, học sinh khơng dễ nắm được tồn bộ

nội dung của bài học trên lớp. Do vậy tôi thường yêu cầu học sinh xem trước bài

trước khi đi học.

Trước mỗi tiết học, sau khi hỏi về một số nội dung chính của bài cũ, tôi sẽ

hỏi học sinh về một vài thông tin của bài mới như: Bài học hôm nay tên gì? Trong

bài có sự kiện lịch sử nào nổi bật? Trong bài có nhân vật lịch sử nào được nhắc

đến? Để trả lời được các câu hỏi đó, chắc chắn học sinh cần đọc qua bài trước ở

nhà.

Ngay từ đầu năm, giáo viên nên hướng dẫn cho học sinh cách tự đọc và

chuẩn bị bài ở nhà. Mỗi bài lịch sử thường có ba yếu tố quan trọng đó chính là thời

gian, nhân vật và sự kiện. Nắm chắc được ba yếu tố này thì học sinh sẽ dễ dàng

hiểu và nhớ bài học. Các em có thể đọc bài và điền vào phiếu học tập (học sinh tự

kẻ và vở nháp) như sau:

Ví dụ 1:

Tên bài: Chiến thắng Bạch Đằng do Ngô Quyền lãnh đạo (Năm 938)

stt



Thời gian



Nhân vật



Sự kiện



1



Năm 938



Ngô Quyền



Đánh tan quân Nam Hán trên sông Bạch

Đằng.



Ví dụ 2:

Một vài kinh nghiệm giúp học sinh học tốt phân môn Lịch sử lớp 4

10



Trường Tiểu học Tây Phong – Giáo viên Phạm Thị Thu Cúc



Tên bài: Nhà Lý dời đô ra Thăng Long

stt



Thời gian



1



Năm 1010



Nhân vật



Sự kiện



Vua Lý Công Uẩn Dời đô từ Hoa Lư ra thành Đại La và đổi

tên là thành Thăng Long.



*Giải pháp 5: Kể chuyện lịch sử

Chúng ta có một kho tàng truyện kể lịch sử rất phong phú và đa dạng. Ngay

từ thuở nhỏ, các em học sinh đã được nghe, học về các câu chuyện này như: Mỵ

Châu-Trọng Thủy, Sự tích bánh chưng bánh dày, Cờ lau tập trận, Sự tích thành cổ

Loa, Sự tích hồ Hồn Kiếm, Lá cờ thêu sáu chữ vàng, … Do vậy việc gắn mỗi câu

chuyện đó với một giai đoạn, một sự kiện hay nhân vật lịch sử có thật chắc chắn sẽ

khiến các em học sinh vơ cùng thích thú. Bởi sau bài học đó, các em khơng chỉ biết

được thêm những kiến thức mới mà các em còn được biết thêm thơng tin về những

câu chuyện kể đã thuộc từ lâu.

Dưới đây là một số câu chuyện có thể liên hệ, sử dụng trong q trình dạy

học:

Bài số



Tên bài học



Truyện kể có thể sử dụng

Sự tích bánh Chưng, bánh Dày



1



Nước Văn Lang



Sơn Tinh, Thủy Tinh

Thánh Gióng



2



Nước Âu Lạc



Mỵ Châu,Trọng Thủy



6



Đinh Bộ Lĩnh dẹp loạn 12 sứ

Cờ lau tập trận

quân



14



Cuộc kháng chiến chống quân Bóp nát quả cam

xâm lược Mơng-Ngun

Yết Kiêu



16



Chiến tháng Chi Lăng



Sự tích Hồ Gươm



21



Trịnh Nguyễn phân tranh



Một số mẩu chuyện về Trạng Quỳnh



Một vài kinh nghiệm giúp học sinh học tốt phân môn Lịch sử lớp 4

11



Trường Tiểu học Tây Phong – Giáo viên Phạm Thị Thu Cúc



*Giải pháp 6: Sử dụng hợp lí các phương pháp dạy học; sử dụng đa

dạng, thành thạo các đồ dùng dạy học

Để một tiết dạy thành cơng thì điều quan trọng nhất có lẽ đó chính là cách

lựa chọn phương pháp dạy học và tổ chức các hình thức học tập của giáo viên. Thật

khó để có thể đưa ra được phương pháp nào là tối ưu nhất, vì mỗi phương pháp đều

có ưu và nhược điểm riêng. Tùy vào nội dung mỗi bài học và ý tưởng của giáo viên

mà chúng ta sẽ có sự lựa chọn phù hợp.

Các phương pháp thường được dùng khi giảng dạy lịch sử đó là: thuyết trình,

hỏi đáp, kể chuyện, thảo luận nhóm, đóng vai,… Tuy nhiên, dù sử dụng bất cứ

phương pháp nào thì vấn đề then chốt tơi ln đặt ra đó là: cần phát huy được tính

chủ động, tích cực của học sinh trong học tập. Cụ thể:

- Phát huy tính tích cực hóa của học sinh trong kĩ năng đọc và phân tích tư

liệu: GV cần đưa ra yêu cầu cụ thể cho học sinh trước khi yêu cầu đọc tư liệu trong

sách giáo khoa, nhằm giúp các em đọc một cách chủ động và có mục đích hơn.

Ví dụ: Khi dạy bài Nhà Trần thành lập (trang 37, SGK), tôi sẽ yêu cầu học

sinh đọc hai đoạn đầu của bài với lệnh như sau: Em hãy đọc hai đoạn đầu của bài

học và chú ý trả lời câu hỏi: Nhà Trần thành lập trong hồn cảnh nào?

- Phát huy tính tích cực hóa của học sinh trong kĩ năng quan sát và kể lại,

trình bày lại diễn biến cuộc kháng chiến qua bản đồ, lược đồ,… Giáo viên chuẩn bị

một hệ thống câu hỏi phù hợp, vừa sức, giúp các em phát huy kĩ năng nói, khả năng

diễn đạt khi kể hoặc trình bày, diễn biến theo bản đồ hoặc lược đồ.

Ví dụ bài: “Quang Trung đại phá quân Thanh (năm 1789)”. Để học sinh

trình bày được diễn biến cuộc kháng chiến, tôi xây dựng câu hỏi như sau:

1. Nhà Thanh sang chiếm nước ta vào thời gian nào?

2. Khi nghe tin quân Thanh sang xâm lược nước ta, Nguyễn Huệ đã làm gì?

3. Vua Quang Trung tiến đến Tam Điệp khi nào? Tại đây ơng đã làm gì?

4. Dựa vào lược đồ, nêu đường tiến của 5 đạo quân.

5. Trận đánh mở màn diễn ra ở đâu? Khi nào? Kết quả ra sao?

6. Hãy thuật lại trận Ngọc Hồi.

7. Hãy thuật lại trận Đống Đa.

Các bước tiến hành:

Một vài kinh nghiệm giúp học sinh học tốt phân môn Lịch sử lớp 4

12



Trường Tiểu học Tây Phong – Giáo viên Phạm Thị Thu Cúc



Bước 1: Chia lớp thành cac nhóm (khoảng 5 đến 6 em). Yêu cầu học sinh

đọc kênh chữ SGK thảo luận nhóm trả lời các câu hỏi.

Bước 2: Yêu cầu trình bày các câu hỏi: đại diện 1nhóm nêu câu hỏi, đại diện

1 nhóm khác trả lời, vừa trình bày vừa chỉ lược đồ, nhóm khác nhận xét.

Bước 3: Gọi 1 số em trình bày tồn bộ diễn biến cuộc kháng chiến.

Bước 4: Nhận xét, tun dương nhóm trình bày đúng.

Biện pháp này giúp các em hứng thú trong học tập, ghi nhận các mốc thời

gian, sự kiện lịch sử chính xác và nhớ lâu.

- Phát huy tính tích cực hóa của học sinh trong kĩ năng quan sát và phân tích

tranh ảnh để hiểu và nhớ thời gian lịch sử, sự kiện và nhân vật lịch sử. Để làm được

điều này, giáo viên cần tạo điều kiện cho học sinh được quan sát tranh ảnh, biểu đồ,

được thưc hành trình bày trước tập thể kết quả quan sát của mình.

- Phát huy tính tích cực hóa của học sinh qua các hình thức tự học tập và

đánh giá. Điều này thể hiện qua việc từ đọc tài liệu trước khi đến lớp, việc tham gia

thảo luận nhóm để trình bày kết quả học tập, tham gia nhận xét, đánh giá kết quả

làm việc của nhóm bạn,…

Và để phát huy tính tích cực, chủ động của học sinh thì việc sử dụng đồ dùng

day học là không thể thiếu. Mỗi giáo viên cần có sự đầu tư thích đáng cho việc

chuẩn bị các đồ dùng dạy học tối thiểu như tranh ảnh, biểu đồ, phiếu học tập. Ngoài

ra việc sử dụng các thiết bị điện tử như máy tính, máy chiếu, loa sẽ giúp cho tiết

học lịch sử thật sự sôi nổi và thu hút. Bởi lẽ khi dạy bằng giáo án trình chiếu chúng

ta sẽ khai thác được nguồn tư liệu khổng lồ về các sự kiện, nhân vật cũng như

truyện kể lịch sử trên intrernet.

Ví dụ: Khi dạy bài “Cuộc kháng chiến chống quân xâm lược MôngNguyên”, tôi đã chuẩn bị và sử dụng các đồ dùng sau:

- Loa: để nghe tiếng vó ngựa Mơng Cổ trong phần giới thiệu vào bài.

- Máy chiếu:

+ Tranh ảnh minh họa: hình ảnh Trần Thủ Độ, Hội nghị Diên Hồng, tranh

minh họa các hình ảnh trong ba lần kháng chiến của nhà Trần.

+ Video: câu chuyện Trần Quốc Toản bóp nát quả cam

+ Trò chơi củng cố

Một vài kinh nghiệm giúp học sinh học tốt phân môn Lịch sử lớp 4

13



Trường Tiểu học Tây Phong – Giáo viên Phạm Thị Thu Cúc



- Bảng con của học sinh: chơi trò cơi rung chuông vàng phần củng cố.

Việc sử dụng nhiều tranh ảnh, video minh họa khiến tiết học trở nên sinh

động, hấp dẫn và khiến học sinh tiếp thu bài học dễ dàng, chủ động hơn.

*Giải pháp 7: Tổ chức các trò chơi học tập

Trò chơi học tập là một giải pháp vơ cùng hiệu quả để kích thích, lơi kéo sự

chú ý cũng như tham gia của học sinh vào bài học. Đây cũng là giải pháp hiệu quả

để kiểm tra kiến thức bài cũ, giới thiệu bài mới hoặc củng cố nội dung bài học. Do

vậy thông thường các trò chơi học tập được sử dụng vào đầu hoặc cuối mỗi tiết

học.

Một số trò chơi tơi thường sử dụng trong dạy học mơn Lịch sử đó là:

stt

1



2



3



Tên trò

chơi



Chuẩn bị



Cách chơi



Hình thức,

thời gian



Rung

GV: hệ thống câu hỏi GV nêu câu hỏi, HS viết đáp

chuông HS: Bảng con, phấn

án trên bảng con. Ai sai đi ra

vàng

phía sau chơi tiếp, nếu đúng

được về chỗ. Những bạn nào

trả lời được đến câu hỏi cuối

cùng thì được tun dương.



Chơi

nhân.



Ơ chữ GV: Bảng phụ kẻ ô

bí mật chữ (thuận lợi khi

dạy máy chiếu) và

các câu hỏi cho từng

ô chữ.



GV đưa ra hệ thống các ô

chữ, HS chọn ô chữ và trả lời

câu hỏi tương ứng của ơ chữ

đó. Nếu trả lời đúng thì được

mở ơ chữ.



Chơi



nhân hoặc

theo nhóm.



GV: Bảng phụ ghi hệ -GV chia lớp thành các nhóm.

thống câu hỏi (trả lời - Đưa ra hệ thống câu hỏi

ngắn).

- Các nhóm thảo luận trong

thời gian 2 đến 3 phút. Khi

hết thời gian thảo luận, các

nhóm thi nhau viết đáp án



Chơi theo

nhóm



Tiếp

sức







Khoảng từ

3 đến 5

phút.



Từ 3 đến 5

phút.



Thời gian từ

5 đến 7

phút.



Một vài kinh nghiệm giúp học sinh học tốt phân môn Lịch sử lớp 4

14



Trường Tiểu học Tây Phong – Giáo viên Phạm Thị Thu Cúc



theo hình thức nối tiếp trong

nhóm.

- Cuối cùng nhóm nào viết

đúng đáp án, nhanh và trình

bày đẹp thì thắng cuộc.

4



Nhà sử

học

nhỏ

tuổi



Một em đóng vai nhà sử học

nhỏ tuổi kể lại diễn biến của

một trận chiến hay một chiến

dịch đã được học trong bài.





nhân

trong thời

gian từ 3

đến 5 phút



Ví dụ: Khi dạy bài ôn tập, tôi tổ chức cho học sinh chơi trò tiếp sức để điền

nội dung còn thiếu vào bảng sau:

Bảng thống kê các sự kiện, nhân vật tiêu biểu trong lịch sử Việt Nam

từ buổi đầu dựng nước đến nửa đầu thế kỉ XIX

Sự kiện



Năm



Nhân vật lịch sử tiêu

biểu



Nước Văn Lang ra đời

Khởi nghĩa Hai Bà Trưng

Chiến thắng Bạch Đằng

Khởi nghĩa chống quân Tống lần thứ nhất

Nhà Lý dời đô ra Thăng Long

Cuộc kháng chiến chống quân Tống lần thứ

hai

Nhà Trần thành lập

Nhà Hồ ra đời

Chiến thắng Chi Lăng

- Đầu tiên, GV chia lớp thành 5 nhóm, mỗi nhóm khoảng 5 bạn.

Một vài kinh nghiệm giúp học sinh học tốt phân môn Lịch sử lớp 4

15



Trường Tiểu học Tây Phong – Giáo viên Phạm Thị Thu Cúc



- Giao nhiệm vụ cho các nhóm thảo luận để điền nội dung còn thiếu vào

trong bảng trên trong thời gian 2 phút.

- Sau thời gian thảo luận, GV mời 2 nhóm lên tham gia chơi thi tiếp sức điền

kết quả thảo luận vào hai bảng phụ lớn trên bảng. Các nhóm còn lại làm trọng tài,

quan sát và nhận xét cho nhóm bạn.

- Thời gian chơi khoảng 2 đến 3 phút.

*Giải pháp 8: Liên hệ thực tế một cách gần gũi, thiết thực

Để kiến thức lịch sử trở nên dễ nhớ, dễ hiểu thì khơng có gì bằng việc liên hệ

thực tế một cách gần gũi với học sinh.

Giáo viên có thể liên hệ tới các sự kiện lớn như ngày giỗ tổ Hùng Vương

10/3 âm lịch hằng năm, các di tích lịch sử nổi tiếng như Kinh thành Huế, Phố cổ

Hội An,…

Liên hệ các tên đường, tên trường học ngay trong địa bàn xã hoặc huyện nhà

cũng là giải pháp hiệu quả không những giúp học sinh nhớ bài học mà còn có thêm

hiểu biết về địa phương.

Ví dụ: Khi dạy bài “Nước Văn Lang” tôi đã liên hệ tới con đường tỉnh lộ

trong huyện mang tên Hùng Vương, trường THPT Hùng Vương, ngày Giỗ tổ Hùng

Vương 10/3 âm lịch hằng năm.

c) Mối quan hệ giữa các giải pháp, biện pháp

Các giải pháp, biện pháp đề tài đưa ra dễ thực hiện, đem lại hiệu quả thiết

thực trong việc nâng cao chất lượng dạy và học môn Lịch sử.

Các giải pháp, biện pháp được nêu trong đề tài này có mối quan hệ liên kết,

chặt chẽ nhau. Biện pháp thứ nhất làm tiền đề cho các biện pháp sau, ngược lại các

biện pháp sau bổ trợ và giúp tôi thực hiện thành cơng đề tài của mình.

d) Kết quả khảo nghiệm, giá trị khoa học của vấn đề nghiên cứu

Sau khi thực hiện đề tài, tôi nhận thấy chất lượng học tập môn Lịch sử của

lớp được cải thiện đáng kể. Số lượng học sinh u thích mơn học nhiều hơn các

năm học trước. Kiến thức lịch sử của các em cũng tương đối tốt hơn.

Kết quả cụ thể được thể hiện qua bảng thống kê kết quả kiểm tra cuối năm

học sau:

Một vài kinh nghiệm giúp học sinh học tốt phân môn Lịch sử lớp 4

16



Trường Tiểu học Tây Phong – Giáo viên Phạm Thị Thu Cúc



Năm học



Tổng số học

sinh



2014-2015

2015-2016



Học sinh đạt

điểm 5 - 6



Học sinh đạt

điểm 7 - 8



Học sinh đạt

điểm 9 - 10



Số

lượng



Tỉ lệ

(%)



Số

lượng



Tỉ lệ

(%)



Số

lượng



Tỉ lệ

(%)



27



7



25,9



14



51,9



6



22,2



14



2



14,3



7



50,0



5



35,7



III. PHẦN KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ

1. Kết luận

Dạy học lịch sử là dạy cho học sinh hiểu về cội nguồn đất nước, về những vị

anh hùng dân tộc,…Từ chỗ hiểu rồi các em sẽ thêm yêu đất nước, tự hào về truyền

thống hào hùng của dân tộc, sẽ mong muốn được đóng góp cơng sức dựng xây tổ

quốc ngày càng tươi đẹp hơn. Vì vậy, mơn học này có vai trò quan trọng trong hệ

thống giáo dục phổ thông.

Môn Lịch sử lớp 4 là điểm xuất phát đầu tiên của chặng đường lĩnh hội, tiếp

thu các kiến thức lịch sử của học sinh. Nếu giáo viên không tâm huyết và giúp các

em hiểu được tầm quan trọng cũng như rèn luyện cho các em một phương pháp học

tập tốt thì sẽ ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng môn học về sau. Do đó việc định

hướng và tìm cách dạy học mơn học này hiệu quả là vô cùng quan trọng.

Qua đề tài này tơi hi vọng đã đóng góp một phần nhỏ bé trong việc giúp

nâng cao chất lượng môn Lịch sử bằng những kinh nghiệm trong giảng dạy của bản

thân. Hi vọng rằng nó sẽ trở thành một nguồn tư liệu tham khảo để các thầy cơ

đồng nghiệp có được cho mình thêm một chút ý tưởng để dạy học lịch sử tốt hơn.

Cũng qua đây tôi mong muốn nhận được nhiều sự đóng góp ý kiến từ các thầy cô

giáo để bản thân được học hỏi và đưa tới cho các em học sinh những bài giảng lịch

sử hấp dẫn, thú vị, giúp các em lĩnh hội kiến thức một cách chủ động và tốt nhất.

2. Kiến nghị

a) Đối với nhà trường: tổ chức trao đổi kinh nghiệm trong giảng dạy lịch sử

để nâng cao chất lượng môn học. Đầu tư các thiết bị, đồ dùng phục vụ giảng dạy và

các sách, tài liệu tham khảo.

Một vài kinh nghiệm giúp học sinh học tốt phân môn Lịch sử lớp 4

17



Trường Tiểu học Tây Phong – Giáo viên Phạm Thị Thu Cúc



b) Đối với tổ chuyên môn: tổ chức trao đổi kinh nghiệm trong giảng dạy lịch

sử, dự giờ học hỏi kinh nghiệm lẫn nhau, khảo sát chất lượng học sinh để có biện

pháp cụ thể nhằm giúp đỡ học sinh học tập.

c) Đối với giáo viên: Thường xuyên tự trau dồi kiến thức lịch sử qua sách

giáo viên, tài liệu tham khảo. Lựa chon phương pháp giảng dạy và chuẩn bị đồ

dùng dạy học chu đáo nhằm phát huy tính tích cực, chủ động của học sinh trong

học tập.

Băng Adrênh, ngày 14 tháng 3 năm 2018

Người viết



Phạm Thị Thu Cúc

TÀI LIỆU THAM KHẢO

STT



Tên tài liệu



Tác giả



01



Lịch sử và Địa lí lớp 4



NXB Giáo dục



02



Sách giáo viên Lịch sử và Địa lí lớp 4



NXB Giáo dục



03



Thiết kế bài giảng Lịch sử và Địa lí lớp 4



NXB Giáo dục



04



Chuẩn kiến thức, kĩ năng các môn học ở tiểu

NXB Giáo dục

học, lớp 4



05



Các triều đại Việt Nam



NXB Thanh Niên



Một vài kinh nghiệm giúp học sinh học tốt phân môn Lịch sử lớp 4

18



Trường Tiểu học Tây Phong – Giáo viên Phạm Thị Thu Cúc



NHẬN XÉT CỦA HỘI ĐỒNG SÁNG KIẾN

........................................................................................................................................................................... .............................

........................................................................................................................................................................................................

........................................................................................................................................................................................................

........................................................................................................................................................................................................

........................................................................................................................................... .............................................................

................................................................................................................................................................................................... .....

........................................................................................................................................................................................................

........................................................................................................................................................................................................

........................................................................................................................................................................................................

................................................................................................................................................................... .....................................

........................................................................................................................................................................................................

........................................................................................................................................................................................................

........................................................................................................................................................................................................

................................................................................................................................... .....................................................................

........................................................................................................................................................................................... .............

........................................................................................................................................................................................................

................................................................................................................



CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG SÁNG KIẾN

Một vài kinh nghiệm giúp học sinh học tốt phân môn Lịch sử lớp 4

19



Trường Tiểu học Tây Phong – Giáo viên Phạm Thị Thu Cúc



Một vài kinh nghiệm giúp học sinh học tốt phân môn Lịch sử lớp 4

20



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Cần gây cho học sinh sự tò mò, muốn khám phá, tìm tòi, nghiên cứu. Giáo viên có thể đặt ra hệ thống các câu hỏi như:

Tải bản đầy đủ ngay(0 tr)

×