Tải bản đầy đủ - 0 (trang)
Nội dung và hình thức của các giải pháp

Nội dung và hình thức của các giải pháp

Tải bản đầy đủ - 0trang

Một số phương pháp tạo hứng thú cho học sinh trong các tiết học Vật lý THCS



Tôn trọng ý kiến của học sinh, không gò ép các em theo một khuôn mẫu

nhất định. Đừng bao giờ phủ định hoàn toàn ý kiến của học sinh, vì như thế làm

các em mất đi sự tự tin và không dám nêu lên ý kiến của bản thân trong những

lần sau.

Luôn động viên khích lệ học sinh bằng lời khen, bằng điểm số để tăng sự

tự tin vào bản thân cho các em. Sự khích lệ, động viên được xem là món quà ý

nghĩa, đôi khi có tác động, ảnh hưởng đến cả đời người. Có người dám tiến lên

phía trước đương đầu với những khó khăn, dám can đảm làm lại từ đầu khi thất

bại, dám kiên trì theo đuổi ước mơ... Sự động viên, khích lệ là cho đi mà không

sợ mất, nhận về mà không sợ quá tải, điều ấy thật cần thiết với bất kỳ ai, bất kỳ

lứa tuổi nào.

3. 2. 2. Phương pháp tạo tình huống có vấn đề

Trong sách giáo khoa vật lý có phần câu hỏi rất hữu ích mà người viết

sách đưa ra với dụng ý tạo ra các tình huống mà với kiến thức đã biết trước đó

học sinh không thể giải thích được hoặc chỉ giải thích được một phần. Đó là

những gợi ý rất hay nhưng không phải giáo viên nào cũng tận dụng tốt điều này.

Sau đây tôi xin đưa ra một số tình huống đặt vấn đề đề dẫn dắt học sinh vào bài

mới mà tôi đã từng sử dụng trong các tiết dạy và gây được hiệu quả cao.

 Khi dạy bài “Trọng lực – đơn vị lực” ( SGK vật lý 6, tr 27)

Gv: Các em đã bao giờ thấy quả ở trên cây chín rụng xuống đất chưa?

Hs: Trả lời.

Gv: Tại sao quả chín không rơi qua trái, không rơi qua phải, không bay lên trời

mà lại rơi thẳng xuống đất?

Hs: Lúng túng.

Gv: Để biết nguyên nhân ta tìm hiểu trong bài hôm nay nhé.

 Khi dạy bài “Môi trường truyền âm” ( SGK vật lý 7, tr 37)

Gv: Các em có thích xem phim kiếm hiệp ngày xưa không?

Hs: Hứng thú trả lời.

Gv: Xem phim đó, các em đã bao giờ thấy cảnh các nhân vật trong phim áp tai

xuống đất để nghe tiếng vó ngựa của địch chưa?

Hs: Em thấy nhiều rồi.

Năm họ c 2017-2018



Trang 6



Một số phương pháp tạo hứng thú cho học sinh trong các tiết học Vật lý THCS



Gv: Tại sao không đứng nghe mà lại áp tai xuống đất để nghe vậy?

Hs: Lúng túng

Gv: Để biết lý do ta tìm hiểu trong bài hôm nay nhé.

 Khi dạy bài “Lực đẩy Ác – si – mét” ( SGK vật lý 8, tr 36)

Gv: Em đã bao giờ lấy gáo múc nước trong xô ra chưa?

Hs: Trả lời

Gv: Khi múc nước như vậy, em thấy gáo nước khi còn chìm trong nước và khi

đã nhấc lên khỏi mặt nước rồi, khi nào nhẹ hơn?

Hs: Trả lời.

Gv: Tại sao vậy?

Hs: Lúng túng.

Gv: Để biết lý do ta tìm hiểu trong bài hôm nay nhé.

 Khi dạy bài” Sự cân bằng lực – quán tính” (SGK vật lý 8, tr 17)

Gv: Em đã bao giờ ngồi sau xe đạp, xe máy do người khác chở chưa?

Hs: Trả lời.

Gv: Khi người điều khiển xe phanh đột ngột, người em sẻ ngả về phía nào?

Hs: Ngả về trước.

Gv: Em biết tại sao không?

Hs: Lúng túng.

 Khi dạy bài “Sự phân tích ánh sáng trắng” ( SGK vật lý 9, tr 139)

Gv: Cầu vồng thường xuất hiện khi nào?

Hs: Trả lời cầu vồng thường xuất hiện sau cơn mưa.

Gv: Em có biết vì sao xuất hiện cầu vồng khi trời nắng sau cơn mưa không?

Hs: Suy nghĩ, lúng túng.

Gv: Để biết lý do ta tìm hiểu trong bài hôm nay nhé.



Năm họ c 2017-2018



Trang 7



Một số phương pháp tạo hứng thú cho học sinh trong các tiết học Vật lý THCS



3. 2. 3. Tạo hứng thú bằng những thí nghiệm vật lý kì lạ

Ngoài cách tạo tình huống có vấn đề, giáo viên chúng ta có thể tiến hành

một số thí nghiệm vật lý kì lạ, nó khác với dự đoán của các em, tăng thêm sự li

kì, thật hấp dẫn gây hứng thú cho học sinh.

 Khi dạy bài “Áp suất khí quyển” ( SGK vật lý 8, tr 32)

Gv dùng một quả trứng đã được luộc chín bóc vỏ bỏ lên miệng một cái chai sao

cho đường kính quả trứng to hơn đường kính miệng chai một chút.

Gv: Có cách nào để đưa quả trứng được vào chai mà không dùng tay không?

Hs: Không thể, vì đường kính quả trứng to hơn đường kính miệng chai.

Gv đốt một mảnh giấy bỏ vào chai cho nó cháy một vài giây rồi bỏ quả trứng lên

miệng chai, quả trứng từ từ rơi vào miệng chai.

Gv: Tại sao quả trứng rơi được vào trong chai?

Từ đó kích thích được trí tò mò của học sinh, học sinh sẽ chú ý ngay vào bài

học.



 Khi dạy bài “Áp suất khí quyển” ( SGK vật lý 8, tr 32)

Gv đưa một cốc đổ đầy nước được chuẩn bị sẵn cho Hs quan sát.

Gv: Điều gì xảy ra khi cô úp ly nước xuống?

Hs: Trả lời nước đổ xuống đất.

Gv: Bây giờ cô sử dụng một miếng bìa mỏng không thấm nước đậy lên ly nước

rồi úp xuống. Các em quan sát hiện tượng nhé.

Năm họ c 2017-2018



Trang 8



Một số phương pháp tạo hứng thú cho học sinh trong các tiết học Vật lý THCS



Hs: Quan sát, thắc mắc.

Gv: Tại sao nước không chảy ra ngoài? Để biết lý do ta tìm hiểu trong bài hôm

nay nhé.

 Khi dạy bài “Dẫn nhiệt” (SGK vật lý 8, tr77)

Gv: Đưa một quả bóng bay đã được chuẩn bị sẵn ra. Theo em khi cô dùng bật

lửa đốt quả bóng bay nó có cháy không?

Hs: Trả lời bóng bay sẽ cháy

Gv: Các em có tin cô dùng bật lửa đốt mà quả bóng bay không cháy không?

Hs: Nghi ngờ.

Gv: Đổ nước vào quả bóng bay rồi hơ trên ngọn lửa một lúc cho học sinh quan

sát.

Hs: Ngạc nhiên khi thấy bóng bay không cháy.

Gv: Bạn biết tại sao bóng bay không cháy không?

Từ đó kích thích sự hứng thú của học sinh, học sinh sẽ chú ý ngay vào bài học.



3. 2. 4. Tạo hứng thú bằng cách lồng ghép kiến thức vào các câu

chuyện Vật lý

Một trong những cách rất hiệu quả để gây hứng thú cho tập cao cho học

sinh chính là giáo viên lồng ghép kiến thức vào các câu chuyện Vật lý về hiện

tượng vật lý, đại lượng Vật lý, các nhà bác học có đóng góp to lớn cho ngành

Vật lý.

Để thực hiện tốt phương pháp này, giáo viên cần tập luyện để kết hợp tốt

sử dụng ngôn ngữ cơ thể và lời nói với các cử chỉ của tay, biểu cảm qua nét mặt

Năm họ c 2017-2018



Trang 9



Một số phương pháp tạo hứng thú cho học sinh trong các tiết học Vật lý THCS



cho cuộc trò chuyện trở nên sinh động. Đôi khi chỉ một động tác nhỏ như cái

khua tay hay đơn giản một cái diễn đạt trên khuôn mặt còn hiệu quả hơn khi ta

đứng thuyết trình cả buổi mà chỉ dùng lời nói không có miêu tả thực tế.

Một điều cần lưu ý là về âm lượng của giọng nói. Phải biết là mình đang

nói chuyện trong vị trí như thế nào để điều chỉnh âm lượng cho phù hợp, giọng

truyền cảm là một điều bắt buộc. Tuy nhiên trong trường hợp nào cũng phải nói

chậm rãi, từ tốn tránh nói nhanh mà người nghe không hiểu được vấn đề mình

cần truyền đạt.

 Khi dạy bài “Lực đẩy Ác -si –mét” (SGK Vật lý 8)

Sau khi giới thiệu tiểu sử của nhà Vật lý Ác-si-mét giáo viên có thể kể câu

chuyện sau:

Ngày xưa, ở xứ Si-ra-cuýt có một vị vua tên là Hê- rôn. Một ngày kia, vua

giao cho người thợ kim hoàn làm cho mình một chiếc vương miện bằng vàng.

Tuy nhiên, nhà vua nghi ngờ người thợ kim hoàn không trung thực ở chỗ người

này không sử dụng hết số vàng vua giao mà lấy ra một ít và thay thế vào đó

bằng bạc. Nghi ngờ là thế nhưng vua không có bằng chứng, thế là vua giao cho

Ác-si-mét điều tra ra sự thật xem người thợ này có gian dối hay không. Cho dù

gian dối hay không gian dối cũng phải chỉ ra cho vua và cận thần thấy được.

Ác-si-mét vô cùng lo lắng vì lệnh vua không thể chối cãi nhưng bản thân ông lại

chưa tìm ra cách để giải quyết.

Thế rời, mợt ngày kia, tình cờ khi đi tắm. Ơng thả cơ thể chìm dần vào

bồn tắm đầy nước. Kì lạ thay, cơ thể ông càng chìm dần, lượng nước tràn ra

càng nhiều, thì lực đẩy tác dụng vào cơ thể ông càng lớn. Từ đó, ông thấy được

hướng giải quyết cho việc vua giao. Mừng quá , ông chạy thẳng ra phố hét to

“Ơ rê ca! Ơ rê ca!“ mà quên rằng mình không mặc gì.

Nghe xong câu chuyện, học sinh sẽ cảm thấy rất vui vẻ và hào hứng, lúc

này giáo viên sẽ dẫn dắt vào mục 1. Dự đoán như sau: Khi cơ thể ông càng chìm

dần, lượng nước tràn ra càng nhiều, thì lực đẩy tác dụng vào cơ thể ông càng

lớn. Lúc này ông đoán rằng giữa lượng nước tràn ra (lượng nước bị chiếm chỗ)

và lực đẩy tác dụng lên cơ thể ông có mối liên hệ với nhau. Đọc phần 1.dự đoán

và cho biết, ông đã dự đoán gì?

Năm họ c 2017-2018



Trang 10



Một số phương pháp tạo hứng thú cho học sinh trong các tiết học Vật lý THCS



 Khi dạy bài: “Nam châm vĩnh cửu”(SGK vật lý 9, tr58)

Sau khi dạy xong phần I.Từ tính của nam châm. Giáo viên có thể đưa ra

câu hỏi: Các em có biết tên gọi nam châm ra đời khi nào không? Tại sao là nam

châm mà không phải là tên gọi khác không? Rồi sau đó giáo viên kể chuyện về

nguồn gốc nam châm.

Ngày xưa, vào khoảng thời gian trước năm 800 TCN, người Hi Lạp tìm ra

một loại đá rất lạ lùng, nó có khả năng hút sắt thép. Tuy nhiên, lúc này người ta

chưa biết loại đá này có thêm khả năng định hướng. Hơn 300 năm sau, người

Trung Hoa biết được khả năng định hướng Nam –Bắc của nó. Và người ta quyết

định đặt tên loại đá này theo tên vùng đất lần đầu tiên người ta tìm thấy nó.

Vùng đất đó có tên là Magnet, dịch ra là nam châm. Tên gọi nam châm ra đời từ

lúc này.

 Khi dạy bài: “Áp suất” (SGK vật lý 8, tr25)

Trước khi kết thúc tiết dạy giáo viên có thể kể một câu chuyện giúp học

sinh hứng thú hơn và cũng là một câu hỏi kiểm tra lại kiến thức vừa học. Giáo

viên dẫn dắt: Cô có một câu chuyện, kèm thêm một câu đố nho nhỏ, các bạn

lắng nghe và cũng suy nghĩ để trả lời nhé, nếu đúng sẽ có quà.

Một ngày kia, ở trên thiên đường, các nhà khoa học: Niutơn, Anhxtanh,

Paxcan, Vôn, Ampe bắt đầu chơi trốn tìm. Đến lúc Anhxtanh phải nhắm mắt

đếm 5,10,15,20….cho các nhà bác học khác đi trốn. Khi Anhxtanh đếm gần

xong, các nhà khoa học khác đã trốn xong, mà Niutơn mãi vẫn chưa tìm được

chỗ trốn. Ngay lập tức ông vẽ ra một hình vuông có cạnh là 1m và đứng lên

trên. Mở mắt ra Anhxtanh thấy ngay Niutơn. Ông kêu lớn lên Niutơn, nhưng

Niutơn nhất định không chịu là mình đã bị tìm thấy. Ơng bảo, bây giờ tơi khơng

phải là Niutơn. Vậy, nếu không phải là Niutơn thì ông là ai?

Sau khi cả lớp đã đưa ra đáp án của mình, giáo viên bắt đầu giải đáp. Đây

chính là bài tập liên quan đến đơn vị của các đại lượng Vật lý. Hình vuông có

cạnh là 1m thì diện tích sẽ là 1m2. Niutơn đứng trên 1m2 (Hay gọi là Niutơn trên

mét vuông) thì không là Niutơn (N-đơn vị của lực) nữa mà phải là Paxcan (pađơn vị của áp suất). Và cái tên mà nhà Vật lý Niutơn muốn nhà Vật lý Anhxtanh

nhắc đến là ông Paxcan thì mới chịu thua trong trò chơi trốn tìm. Câu chuyện

Năm họ c 2017-2018



Trang 11



Một số phương pháp tạo hứng thú cho học sinh trong các tiết học Vật lý THCS



này giúp giáo viên khắc sâu cho học sinh áp suất có hai đơn vị tính là Paxcan

(pa) và Niutơn trên mét vuông (N/m2)

3.2. 5. Kích thích sự tò mò của học sinh bằng cách ứng dụng công

nghệ thông tin trong dạy học

Việc ứng dụng công nghệ thông tin phục vụ cho việc đổi mới phương

pháp dạy học là một trong những hướng tích cực nhất giúp kích thích hứng thú

phát triển tư duy cho học sinh như sau:

Tạo tình huống có vấn đề bằng các đoạn phim ngắn, kích thích trí tò mò

của học sinh, đặt ra nhiệm vụ theo dõi bài học để giải quyết tình huống.

Trong quá trình giảng dạy có thể đưa ra những hình ảnh để học sinh có

thể quan sát trực quan. Ví dụ như hình ảnh các nhà bác học, hình ảnh một số

chất mà học sinh ít được thấy trong thực tế. Ví dụ trong một số bài dưới đây,

trước khi kết thúc tiết dạy, giáo viên có thể đưa ra hình ảnh một số nhà khoa học

có cống hiến to lớn cho ngành Vật lý, đồng thời cung cấp thêm một số thông tin

cơ bản cho học sinh được nắm rõ. Cụ thể như sau:

 Khi dạy bài “Lực đẩy Ác -si –mét”

(SGK Vật lý 8)

Archimedes (284 - 212 trước Công

nguyên) - là nhà giáo, nhà bác học vĩ đại

của Hy Lạp cổ đại, ông sinh tại thành

phố Syracuse, một thành bang của Hy

Lạp cổ đại. Tên của ông được đặt cho

đơn vị lực đẩy Ác si mét (ký hiệu FA)



Năm họ c 2017-2018



Trang 12



Một số phương pháp tạo hứng thú cho học sinh trong các tiết học Vật lý THCS



 Khi dạy bài “Cường độ dòng điện”

(SGK Vật lý 7)

André-Marie Ampère (1775 – 1836)

là nhà vật lý người Pháp. Tên của ông

được đặt cho đơn vị cường độ dòng điện

Ampe (ký hiệu A)



 Khi dạy bài “Hiệu điện thế”

 (SGK Vật lý 7)

Alessandro Giuseppe Antonio

Anastasio Volta (1745 - 1827) là một

nhà vật lý người Ý. Ơng là người đã có

cơng phát minh ra pin điện và tên của

ông được đặt cho đơn vị điện thế Vôn (ký

hiệu V).



 Khi dạy bài “Trọng lực – đơn vị lực”

(SGK Vật lý 6)

Isaac Newton Jr. (1643-1727) là

một nhà vật lý, nhà thiên văn học, nhà

triết học, nhà toán học, nhà thần học và

nhà giả kim thuật người Anh, được nhiều

người cho rằng là nhà khoa học vĩ đại và

có tầm ảnh hưởng lớn nhất thế kỉ XX.



Năm họ c 2017-2018



Trang 13



Một số phương pháp tạo hứng thú cho học sinh trong các tiết học Vật lý THCS



Trong một số trường hợp do yếu tố khách quan, không thể tiến hành thí

nghiệm trực tiếp được, thì học sinh có thể quan sát các thí nghiệm ảo thể hiện

đúng hiện tượng thực tế để học sinh quan sát.





Khi dạy bài “Định luật về công” (SGK Vật lý 8)



Thí nghiệm ảo mô phỏng thí ngiệm hình 14.1





Khi dạy bài “Nguyên tử, phân tử chuyển động hay đứng yên”



(SGK Vật lý 8)

Thí nghiệm ảo về chuyển động của các hạt phấn hoa trong nước.

Năm họ c 2017-2018



Trang 14



Một số phương pháp tạo hứng thú cho học sinh trong các tiết học Vật lý THCS



Hiện này, nhiều trường học trong huyện Krông Ana đã được trang bị các

bảng tương tác thông minh để phục vụ cho công tác giáo dục hiệu quả hơn. Một

trong các phần mềm tương tác được cài đặt nhiều ở bảng tương tác là phần mềm

Activinspire, đi kèm với đó là bộ trắc nghiệm Activote. Activote là hệ thống

đánh giá trắc nghiệm, khi sử dụng thiết bị này trong thời gian ngắn giáo viên có

thể dễ dàng hiểu được sự tiếp thu của học sinh thông qua các câu hỏi đòi hỏi tính

trả lời nhanh và chính xác. Từ đó thầy cô có thể đánh giá được bài giảng của

mình có hiệu quả và thu hút được sự chú ý của học sinh hay không. Giáo viên có

thể biên soạn các câu hỏi trên phần mềm Activinspire, sau đó cho học sinh sử

dụng bộ trắc nghiệm để trả lời câu hỏi. Số học sinh đã tham gia trả lời, kết quả

câu trả lời của học sinh được thống kê lại một cách cụ thể, khách quan và chính

xác nhất. Bản thân tôi cũng đã sử dụng bộ trắc nghiệm này trong các tiết học Vật

lý, học sinh tham gia tiết học rất thích thú, cụ thể như sau:

 Khi dạy bài “Áp suất” (Vật lý 8) giáo viên đưa câu hỏi bài tập cho học sinh

sử dụng bộ trắc nghiệm trả lời



Giáo viên có thể thống kê lại kết quả trả lời của học sinh ai đã trả lời, ai chưa trả

lời, ai chọn đáp án gì, thời gian là bao nhiêu.

Năm họ c 2017-2018



Trang 15



Một số phương pháp tạo hứng thú cho học sinh trong các tiết học Vật lý THCS



Biểu đồ thống kê phương án lựa chọn của học sinh



Danh sách học sinh trả lời điều gì

3. 3. Mối quan hệ giữa các giải pháp, biện pháp

Bản thân tôi đã kết hợp áp dụng các biện pháp, giải pháp trên trong các

tiết học ở các khối lớp một cách linh hoạt và hiệu quả mang lại rất rõ ràng. Các

tiết học diễn ra trong không khí thoải mái, tươi vui. Đầu tiên, khi bước vào lớp

người giáo viên phải tạo cho học sinh một tâm thế học tập thật thoải mái bằng

các tác động sư phạm như ánh mắt, cử chỉ, hành động, lời nói. Tiếp đó, người

dạy sử dụng các tình huống đặt vấn đề thật hấp dẫn để tạo ra sự tò mò, quyết

tâm tìm hiểu để nắm lấy tri thức. Tuỳ vào kiến thức, đối tượng học sinh giáo

viên linh hoạt sử dụng các thí nghiệm hay các câu chuyện về liên quan trực tiếp

Năm họ c 2017-2018



Trang 16



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Nội dung và hình thức của các giải pháp

Tải bản đầy đủ ngay(0 tr)

×