Tải bản đầy đủ - 0 (trang)
a. Cơ sở lý luận:

a. Cơ sở lý luận:

Tải bản đầy đủ - 0trang

- Vậy có thể nói, kĩ năng thực hành trong dạy học (đối với học sinh) là khả năng học sinh

thực hiện có kết quả các thao tác hành động trong việc áp dụng tri thức đã học vào thực tế.

- Dựa vào định nghĩa trên ta thấy kĩ năng thực hành có đặc điểm là:

+ có kiến thức vững chắc về lí thuyết.

+ Khả năng thực hiện các thao tác hành động theo một qui định.

+ Khả năng vận dụng khám phá biến đổi các qui trình, các vấn đề lí thuyết đã biết vào thực

tiễn.

+ Kết quả thực hiện phải đạt được mục tiêu đề ra.

Như vậy khả năng thực hành không phải là phạm trù trừu tượng mà là những thao tác hành động

cụ thể của học sinh nhằm đạt được kết quả đã đề ra theo mục tiêu dạy học, đó là việc áp dụng

những kiến thức đã học vào tình huống mới có ý nghĩa.

- Nhiệm vụ dạy học thể hiện ở 3 mặt: kiến thức, kĩ năng, thái độ. Trong khi thực hiện các

nhiệm vụ dạy học cần thông suốt một quan điểm là: dạy học không chỉ trang bị cho học sinh vốn

kiến thức mà còn rèn luyện cho các em kĩ năng thực hành cơ bản vì: “Ba nhiệm vụ này có mối liên

hệ thống nhất hữu cơ và có sự tác động qua lại với nhau” thể hiện: Nhiệm vụ trang bị kiến thức là

cơ sở để thực hiện hai nhiệm vụ còn lại. Vì khơng có vốn tri thức và phương pháp nhận thức nhất

định thì không phát triển được trí tuệ và hình thành được nhân cách. Ngược lại, sự hình thành kĩ

năng, kĩ xảo là kết quả của việc nắm tri thức và cũng là điều kiện để nắm tri thức sâu hơn, tiếp tục

lĩnh hội tri thức, kỹ năng mới. Đồng thời nó cũng là điều kiện để hình thành nhân cách vì cần phải

có một khối lượng kiến thức và kỹ năng nhất định mới có thể biến nhận thức thành niềm tin lý

tưởng và từ đó có năng lực ý chí và hành động đúng. Và việc hình thành nhân cách vừa là kết quả

tất yếu của hai nhiệm vụ trên vừa là mục đích cuối cùng của việc dạy học, vừa là yếu tố kích thích

và là động cơ thúc đẩy việc nắm kiến thức và hình thành kỹ năng.

Trong dạy học, giáo viên phải đồng thời thực hiện tốt cả 3 nhiệm vụ nói trên trong đó

nhiệm vụ hình thành và phát triển kỹ năng rất cần thiết. Đây là nhiệm vụ khó khăn vì năng lực ở

đây là sự tổng hợp, việc xây dựng đòi hỏi cả một quá trình.

Tin học là một mơn học liên quan đến máy tính, tuy nhiên không đồng nhất việc học kỹ

năng ở đây với kỹ năng học nghề sử dụng máy tính. Học kỹ năng ở đây trước hết là để biết và hiểu

các vấn đề trong chuẩn kiến thức được tốt hơn sau đó mới có thể vận dụng được kỹ năng để làm

được một số công việc nhưng cũng chỉ với những công việc đơn giản phục vụ học tập. Bên cạnh

trang bị cho học sinh một lượng lớn kiến thức lí thuyết chúng ta còn phải rèn luyện cho các em kỹ

năng thực hành tương ứng. Vì kỹ năng thực hành là công cụ để học sinh tự lực nghiên cứu Tin học

và áp dụng các thành tựu của Tin học và đời sống thực tiễn...



b. Cơ sở thực tiễn:

Thực trạng:

Qua những năm trực tiếp giảng dạy bộ môn cũng như trao đổi với đồng nghiệp tôi nhận thấy:

hầu như học sinh đều rất u thích và hứng thú với mơn Tin học. Tuy nhiên, chất lượng bộ môn

qua các năm học chưa cao, đặc biệt là kĩ năng thực hành trên máy của học sinh còn yếu, thậm chí

một số học sinh còn rất ngại khi sử dụng máy tính để rèn luyện kĩ năng.

Ngun nhân::

Thứ nhất, do phòng máy nói chung là quá tải - Số lượng học sinh trong một lớp học còn

q đơng khoảng 30 học sinh một lớp, diện tích phòng máy nhỏ hẹp, trang bị sử dụng được

khoảng 10 máy nên việc tổ chức và thực hiện các buổi thực hành còn gặp nhiều khó khăn.

Thứ hai, mỗi tiết thực hành được tiến hành trong vòng 45 phút, nếu tổ chức khơng tốt sẽ có

rất nhiều học sinh không làm việc trong giờ thực hành.

Thứ ba, việc đầu tư vào nghiên cứu môn Tin học hầu như ít được quan tâm. Mặt khác,

khơng phải mọi gia đình đều có máy vi tính riêng cho con em. Nhiều học sinh có máy hoặc tiếp

xúc với máy chỉ sử dụng nhiều vào mục đích chơi các trò chơi.

Thứ tư, vẫn còn một số em học sinh tiếp thu kiến thức còn chậm, đặc biệt là kĩ năng thực

hành trên máy của học sinh còn yếu, thậm chí một số học sinh còn rất ngại khi sử dụng máy để rèn

luyện các kĩ năng, bởi đây là một môn học mới.

.c. Nội dung sáng kiến kinh nghiệm:

- Từ các nguyên nhân, các cơ sở trên, qua quá trình tìm tòi, nghiêm cứu, qua kinh nghiệm

giảng dạy nhiều năm của bản thân. Tôi rút ra kinh nghiệm giảng dạy “Nâng cao chất lượng giờ

thực hành tin học ”.

- Phương pháp giảng dạy này được tiến hành theo các bước sau:

Công việc thiết kế chu đáo trước một bài dạy và phù hợp với nhiều đối tượng là khâu

quan trọng không thể thiếu của một tiết dạy học mà bất kì một giáo viên nào cũng phải biết. “Thiết

kế trước bài dạy giúp giáo viên chuẩn bị chu đáo hơn về kiến thức, kĩ năng, phương pháp, tiến

trình và tâm thế để đi vào một tiết dạy”.

Để thiết kế một bài dạy phù hợp cho nhiều đối tượng học sinh thì tối thiểu nhất phải làm

được những việc sau:

- Xác định được mục tiêu trọng tâm của bài học về kiến thức, kĩ năng, thái độ tình cảm. Tìm

ra được những kĩ năng cơ bản dành cho học sinh yếu kém và kiến thức, kĩ năng nâng cao cho học

sinh khá giỏi.

- Tham khảo thêm tài liệu để mở rộng và đi sâu hơn vào bài giảng, giúp giáo viên nắm một

cách tổng thể, để giải thích cho học sinh khi cần thiết.



- Nắm được ý đồ của sách giáo khoa để xây dựng và thiết kế các hoạt động học tập phù hợp

với tình hình thực tế của đối tượng và trình độ học sinh, điều kiện dạy học.

- Chuẩn bị tốt phòng thực hành, các thiết bị dạy học.

- Hoàn chỉnh tiến trình của một giờ dạy học với đầy đủ các hoạt động cụ thể.

Nếu thực hiện tốt những việc này xem như giáo viên đã chuẩn bị tốt tâm thế để bước vào giờ

dạy và đã thành công bước đầu.

Việc thiết kế tốt một bài dạy và phù hợp với từng đối tượng học sinh xem như đã thành

cơng một nửa nhưng đó chỉ là bước khởi đầu cho một tiết dạy còn khâu quyết định thành cơng

chính là ở khâu tổ chức điều khiển các đối tượng học sinh trên lớp.

Trong điều kiện CSVC của trường, với một giờ thực hành, việc quan trọng đầu tiên là chia

nhóm thực hành. Với việc cho học sinh thực hành theo nhóm, học sinh có thể trao đổi hỗ trợ lẫn

nhau - bài học trở thành quá trình học hỏi lẫn nhau chứ không chỉ là sự tiếp nhận thụ động từ giáo

viên. Với số lượng học sinh của lớp, số lượng máy hiện có, giáo viên phải có phương án chia

nhóm một cách phù hợp.

Ví dụ:



- Chia nhóm theo đơi bạn cùng tiến.

- Chia nhóm theo địa hình khu dân cư.

- Chia nhóm đa dạng nhiều đối tượng.

- Chia nhóm theo đối tượng học sinh.



V. CÁC GIẢI PHÁP CỦA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM:

- Giáo viên nêu vấn đề, yêu cầu và nội dung thực hành.

- Giáo viên hướng dẫn cho học sinh các kĩ năng thao tác trong bài thực hành, thao tác mẫu

cho học sinh quan sát.

- Tổ chức hướng dẫn các nhóm thực hành, gợi mở, khuyến khích học sinh tích cực hoạt động

nhóm và khả năng tư duy của các em.

- Giáo viên quản lí, giám sát học sinh thực hành theo yêu cầu:

+ Trong quá trình học sinh thực hành, giáo viên theo dõi quan sát và bổ trợ khi cần.

+ Chỉ rõ những kĩ năng, thao tác nào được dành cho đối tượng học sinh yếu trong các

nhóm, hoặc cho đối tượng học sinh khá giỏi trong nhóm.

+ Phát hiện các nhóm thực hành khơng có hiệu quả để uốn nắn điều chỉnh kịp thời.

+ Ln có ý thức trách nhiệm giúp đỡ nhưng tránh can thiệp sâu làm hạn chế khả năng tư

duy sáng tạo của học sinh.

+ Trong quá trình thực hành, giáo viên có thể đưa ra nhiều cách để thực hiện thao tác giúp

các em rèn luyện và nâng cao kĩ năng.

- Giáo viên có thể kiểm tra hiệu quả làm việc của các nhóm bằng cách chỉ định 1 học sinh

trong nhóm thực hiện lại các thao tác đã thực hành. Nếu học sinh được chỉ định không hoàn thành



nhiệm vụ, trách nhiệm gắn cho các thành viên trong nhóm, đặc biệt là nhóm trưởng. Hoặc cho các

nhóm trưởng kiểm tra kết quả thực hành lẫn nhau của nhóm khác theo vòng tròn. Làm được như

vậy các em sẽ tự giác và có ý thức hơn trong học tập.

Tuy nhiên, có một số trường hợp trong lớp chỉ có một máy thực hiện hiện nhiệm vụ được

giao buột người giáo viên phải đến từng máy hướng dẫn, như vậy trong thời gian 45 phút thì

người GV không thể trợ giúp hết cho các nhóm. Để giải quyết vấn đề này bản thân có một kinh

nghiệm nhỏ như sau: Lấy tiêu chí “ Học Thầy khơng tày học bạn” mỗi học sinh biết thao tác thực

hành đều là một người Thầy ( học sinh 1 giúp học sinh 2, học sinh 2 giúp học sinh 3,.....), lúc đó

chỉ trong một thời gian ngắn tất cả học sinh trong lớp sẽ biết được thao tác thực hành. Mặt khác, ở

lứa tuổi này các em có nghị lực dồi dào, có tính tích cực cao, rất thích được khẳng định mình nên

qua việc làm này tạo động lực cho các em tích cực hơn trong các tiết thực hành sau - để được làm

Thầy dạy cho các bạn. Việc làm này cũng có hiệu quả đối với những em học sinh rụt rè, nhút nhác

khơng dám hỏi Thầy Cơ.

Bên cạch đó, với phòng tin học hiện tại chỉ có khoảng 10 máy sử dụng được thì học sinh đi

chỉ cho học sinh khác thực hành đồng nghĩa với việc là học sinh ấy nhường máy tính cho bạn

khác thực hành giúp cho tất cả học sinh trong lớp được tham gia thực hành trên máy tính.

- Nhận xét, đánh giá kết quả học tập:

Với tiết dạy như thế này không tránh khỏi sự ồn ào trong giờ học nên đòi hỏi người GV phải

bao quát lớp, theo dõi uốn nắn trong trường hợp học sinh thừa cơ hội để đùa giỡn. Dó đó cuối mỗi

tiết thực hành người GV phải:

+ Tổ chức cho các nhóm tự nhận xét kết quả thực hành, nhóm trưởng điều hành, nhận xét

về kĩ năng, thái độ học tập của các bạn trong nhóm.

+ Tổ chức cho các nhóm trưởng nhận xét kết quả thực hành của các nhóm khác.

+ Giáo viên tổng kết (có thể kiểm tra thao tác trên máy của từ một đến hai học sinh), nhận

xét, bổ sung kiến thức.

- Giáo viên cũng nên có nhận xét ngắn gọn về tình hình làm việc của các nhóm, các cá nhân để

kịp thời động viên, khuyến khích các nhóm, các cá nhân thực hành tốt và rút kinh nghiệm đối với

các nhóm, các cá nhân chưa thực hành tốt.

V. KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC TỪ SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM:

Tôi đã tiến hành thực hiện sáng kiến kinh nghiệm này đối với học sinh ở các lớp 71, 72, 74

Tôi đã tiến hành kiểm tra tất cả các lớp trước và sau khi thực hiện giảng dạy theo sáng kiến

kinh nghiệm “Nâng cao chất lượng giờ thực hành tin học”.

Sau thời gian thực hiện đề tài thu được kết quả như sau:

* Đối với giáo viên:



Giáo viên không làm việc nhiều như các tiết thực hành trước đó.

* Đối với học sinh:

u thích học tập bộ mơn, khơng còn tâm lý tự ti, mất tự tin khi thực hành trên máy tính.

Phát triển năng lực cho học sinh: học sinh mạnh dạn thể hiện bản lĩnh của bản thân, có tinh

thần hợp tác giúp bạn cùng tiến bộ.



 Kết quả cụ thể: Kết quả được thể hiện qua bảng thống kê sau:



VI. KHẢ NĂNG NHÂN RỘNG CỦA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM:

- Sáng kiến kinh nghiệm “Nâng cao chất lượng giờ thực hành tin học” được tiến hành trong năm

học 2016 - 2017 tại trường Trung học cơ sở Nhơn Phú đạt được kết quả nhiều khả quan. Trong

năm học 2017 - 2018 sáng kiến kinh nghiệm tiếp tục được áp dụng trên phạm vi toàn trường.

- Sáng kiến kinh nghiệm “Nâng cao chất lượng giờ thực hành tin học” vừa có áp dụng đối với cấp

THCS vừa có thể áp dụng cho cấp Tiểu học và cả THPT



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

a. Cơ sở lý luận:

Tải bản đầy đủ ngay(0 tr)

×
x