Tải bản đầy đủ - 0 (trang)
Hoàn cảnh nảy sinh sáng kiến:

Hoàn cảnh nảy sinh sáng kiến:

Tải bản đầy đủ - 0trang

Tiếng Việt là một trong những môn học trong trường Tiểu học góp phần

đắc lực trong việc giáo dục toàn diện cho học sinh. Nó là một trong những môn

học quan trọng chiếm chủ yếu trong chương trình. Mơn học này hình thành và

phát triển các kĩ năng nghe, nói, đọc, viết cho học sinh nhằm giúp các em sử

dụng tiếng Việt có hiệu quả trong học tập và trong giao tiếp ở gia đình, trường

học, xã hội. Nó góp phần cùng các môn học khác phát triển năng lực tư duy cho

học sinh. Môn Tiếng Việt trang bị cho các em những hiểu biết ban đầu về văn

học, văn hóa và ngơn ngữ văn hố thơng qua một sớ sáng tác văn học và một số

văn bản khác của Việt Nam và thế giới, nhằm hình thành ở các em nhu cầu

thưởng thức cái đẹp, khả năng rung động trước cái đẹp, trước những buồn vui,

yêu, ghét của con người. Qua đó bồi dưỡng cho các em những tình cảm lành

mạnh, trong sáng như: tình yêu gia đình, quê hương, làng xóm, Tổ quốc.

Trong môn học Tiếng Việt không thể không kể tới phân môn Tập làm

văn. Phân môn Tập làm văn có nhiệm vụ chủ yếu là rèn luyện kĩ năng sản sinh

ngôn bản nói và viết. Để sản sinh được các bài văn này, học sinh phải có nhiều

kĩ năng như các kĩ năng nghe, nói, đọc, viết tiếng Việt, kĩ năng dùng từ đặt câu.

Học sinh phải có các kĩ năng phân tích đề, lựa chọn ý, kĩ năng lập dàn bài, viết

đoạn, liên kết đoạn. Cho nên có thể nói nhiệm vụ cơ bản chủ yếu của phân môn

Tập làm văn là giúp học sinh sau một quá trình luyện tập lâu dài có ý thức, dần

dần nắm được cách viết bài văn theo nhiều loại.

Hiện nay với nhiều giáo viên thường coi môn Tập làm văn là môn khó

dạy, ngại dạy. Mặt khác khi dạy học giáo viên còn lệ thuộc quá nhiều vào sách

giáo khoa, vào những bài văn mẫu thiếu thực tế. Chưa biết khai thác vốn sống

thực tế của học sinh, chưa chú trọng đẩy mạnh các hoạt động thực tiễn, hoạt

động ngoại khoá hỗ trợ cho việc học tập làm văn. Học sinh bị bó hẹp trong bốn

bức tường của lớp học và gia đình. Giáo viên còn thiếu tính kiên trì trong việc

hướng dẫn học sinh luyện tập.



6



Học sinh ít hứng thú học tập môn này. Nhiều học sinh khi làm bài văn

cảm thấy khó, thấy bí, thấy khơng biết viết gì, nói gì ngay cả với những học

sinh khá. Qua thực tế giảng dạy ở lớp, ở trường, qua dự giờ thăm lớp các bạn

đồng nghiệp, thông qua việc tìm hiểu chương trình, yêu cầu kiến thức kĩ năng

cơ bản của phân môn Tập làm văn trong Tiếng Việt bậc Tiểu học nói chung và

phân môn Tập làm văn nói riêng cho thấy: Kiến thức Tập làm văn ở Tiểu học

tập trung nhiều trong trong chương trình Tập làm văn lớp 4- 5 với các kiểu bài

như: trao đổi ý kiến; kể chuyện; miêu tả;… Ở lớp 4, văn miêu tả được dạy

trong 30 tiết với 3 kiểu bài cụ thể: tả đồ vật, tả con vật, tả cây cối. Trong đó

khó nhất đối với học sinh là văn miêu tả. Qua nhiều năm giảng dạy, tôi nhận

thấy học sinh lớp 4 khi làm văn tả cây cối, thì học sinh còn nhiều lúng túng.

Các em làm văn sơ sài vì khơng có gì để viết. Câu văn nghèo nàn cảm xúc,

hình ảnh, khơ khan tẻ nhạt, tới nghĩa. Dùng từ chưa sát thực dẫn đến tả khơng

chính xác. Diễn đạt mang đậm tính liệt kê, kể lể, lủng củng. Nhiều em chưa xác

định trọng tâm yêu cầu của đề nên khi nói, viết lan man. Bố cục rời rạc, khả

năng liên kết câu, đoạn còn hạn chế, rất ít các bài văn sinh động gợi tả gợi cảm.

Vì cảnh vật, cây cới lại ln gắn với sự cảm nhận của con người về cảnh vật

trong một tâm trạng nhất định. Cây cối trong tự nhiên luôn mang theo trong nó

cuộc sống riêng với những đặc điểm riêng. Nhưng con người cảm nhận về cây

cối, cảnh vật như thế nào thì sẽ vẽ lên bằng ngơn ngữ hình ảnh cây cới như thế

ấy. Đó là cái nhìn, cách quan sát tinh tế của người viết văn. Tả cảnh, tả cây cới

mà khơng gửi gắm tình cảm, sự u mến của người viết vào đó thì bài văn sẽ

khơng có hồn, sẽ trơ trọi, thiếu sức sớng. Chính vì vậy dạy học sinh viết văn tả

cây cối trong phân môn Tập làm văn lớp 4 sao cho gần gũi, tinh tế, chân thực,

sinh động tưởng là gần gũi, dễ tả, dễ nói ấy vậy mà lại rất khó.



7



Xuất phát từ những lí do trên và với cương vị của một người thầy có

nhiệm vụ dẫn dắt các em đến với kiến thức mới với tinh thần chủ động sáng

tạo, u thích mơn Tập làm văn, thích viết văn và viết văn đạt kết quả cao, tơi

tiến hành tìm hiểu và nghiên cứu các biện pháp nhằm góp phần nâng cao chất

lượng viết Tập làm văn của học sinh lớp 4. Đây là một vấn đề rất rộng và khó.

Tôi chỉ đi sâu nghiên cứu một phần nhỏ trong phân môn Tập làm văn đó là:

Hướng dẫn học sinh lớp 4 làm bài văn miêu tả cây cối.

2. Thực trạng việc dạy và học văn miêu tả cây cối trong nhà trường tiểu

học:

Việc dạy và học trong nhà trường hiện nay đã có nhiều khởi sắc về điều

kiện cơ sở vật chất và thiết bị dạy học. Đội ngũ giáo viên tương đối đầy đủ về

số lượng, tỉ lệ chuẩn hoá đã được nâng cao. Đặc biệt là đổi mới phương pháp

dạy học, ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy học từng bước được đẩy mạnh.

Song để tiết học thực sự lơi ćn học sinh vào q trình học tập, các hoạt động

của thầy và trò diễn ra được tự nhiên, nhẹ nhàng, hiệu quả trên cơ sở phát huy

tính chủ động, tích cực, sáng tạo của học sinh còn là một vấn đề cần được quan

tâm.

Vì vậy tơi đã tích cực đi dự giờ, trao đổi với đồng nghiệp, trò chuyện với

học sinh đồng thời khảo sát và phân loại học sinh trong dạy học môn Tiếng Việt

nói chung và phân môn Tập làm văn nói riêng nhằm mục đích nắm được đới

tượng của mình và đề ra biện pháp giúp học sinh lớp 4 làm tốt bài văn miêu tả

cây cối. Qua đó tôi thấy thực trạng dạy Tập làm văn như sau:

2.1. Đối với giáo viên:



8



Giáo viên dạy kiến thức trong sách giáo khoa và trong chương trình chủ

yếu bằng phương pháp thuyết trình, giảng giải. Học sinh thụ động tiếp thu kiến

thức. Đôi khi giáo viên có đàm thoại hay sử dụng đồ dùng trực quan… thì cũng

chỉ nhằm cho trò hiểu được, nhớ được lời thầy giảng để làm được bài tập thầy

ra. Hoạt động của thầy và trò giới hạn trong bớn bức tường, lấy bàn và bảng

đen làm trọng tâm thu hút của học sinh.

Giáo viên chưa chú ý phát huy hết khả năng sáng tạo của học sinh, chưa

khơi dậy, đánh thức trong mỗi học sinh những tiềm năng trí tuệ, vốn sống thực

tế của học sinh nên khi dạy giáo viên còn áp đặt cách cảm, cách nghĩ của người

lớn cho học sinh, học sinh ít có cơ hội được bộc lộ tâm trạng cảm xúc của mình

qua ngơn ngữ.

Việc nhận xét bài cho học sinh của một số giáo viên còn chung chung

khơng cụ thể như: Bài văn chưa hay, bài viết chưa chân thực, dùng từ chưa

chính xác..., hoặc nhìn thấy lỗi của các em nhưng giúp các em sửa thì lại rất

lúng túng hoặc ngại.

Trong quá trình giảng dạy, nhiều giáo viên mới chỉ chú ý hướng dẫn học

sinh tìm ý, lập dàn bài, làm bài mang tính chất khung sườn, chưa chú ý nhiều

đến hướng dẫn học sinh quan sát, gợi mở, cung cấp vốn từ ngữ miêu tả, các

biện pháp nghệ thuật cho học sinh, rèn các kĩ năng liên kết câu, đoạn. Hoặc

hướng dẫn chung chung để học sinh tự mày mò. Hoặc dùng “văn mẫu”, học

sinh cứ việc sao chép. Các cách trên đều làm cho HS không biết làm văn, ngại

học văn, mặc dù vẫn có tình u đới với văn học (ví dụ các em rất thích đọc

truyện). Nguyên nhân dẫn đến thực trạng này, một phần là do trình độ nhận

thức, năng lực sư phạm của giáo viên, cũng có thể chính ngay trong giáo viên

cũng thiếu những tri thức khoa học cũng như vốn sống thực tế. Một nguyên

nhân nữa đó là “bệnh thành tích” trong Giáo dục.

2.2. Đối với học sinh:

Tơi gặp gỡ học sinh trò chuyện, phỏng vấn một số học sinh lớp 4A tôi dạy và

một số học sinh lớp 4 trong trường với một số câu hỏi như



9



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Hoàn cảnh nảy sinh sáng kiến:

Tải bản đầy đủ ngay(0 tr)

×