Tải bản đầy đủ - 0 (trang)
III. ĐẶC TRƯNG CẮM NHÁNH CỦA CÁC CÔNG TY XUYÊN QUỐC GIA

III. ĐẶC TRƯNG CẮM NHÁNH CỦA CÁC CÔNG TY XUYÊN QUỐC GIA

Tải bản đầy đủ - 0trang

quốc gia đã quảng bá hình ảnh của cơng ty và tăng cường sự hiểu biết sâu sắc thị trường

Việt Nam trước khi thực hiện các chiến lược đầu tư dài hạn.

Theo báo cáo của Bộ kế hoach Đầu tư đến hết năm 2003, cả nước đã cấp giấy phép

đầu tư cho 5.424 dự án với tổng số vốn đăng ký là 54,8 tỷ USD, trong đó có tới 4.376 dự

án FDI còn hiệu lực với tổng số vốn đầu tư đăng ký lên tới 41 tỷ USD. Trong số 64 nước

đầu tư vào Việt Nam, Singgapore là nước đứng đầu, chiếm 6,6 % về số dự án và 19%

tổng vốn đầu tư đăng ký. Tiếp đến là Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan, Hồng Kong.



2.2. Đặc trưng cắm nhánh của các cơng ty xun quốc gia

2.2.1. Hình thức cắm nhánh của các công ty xuyên quốc gia

Một đặc trưng cơ bản mà bất kỳ một công ty xuyên quốc gia nào cũng phải có là

đặc trưng cắm nhánh nước ngồi. Để thực hiện cắm nhánh, các cơng ty xun quốc gia

thường sử dụng nhiều hình thức khác nhau, song chủ yếu là các hình thức sau:

- Hình thức đầu tư 100% vốn : Đây là hình thức đã có ngay từ thời kỳ đầu tiên khi

các công ty xuyên quốc gia thâm nhập vào nền kinh tế các nước. Đây là hình thức cắm

nhánh cổ truyền, trong đó cơng ty xuyên quốc gia được hoàn toàn tự chủ trong kinh

doanh theo luật đầu tư của nước chủ nhà mà khơng sợ thất thốt về bí quyết cơng nghệ và

quản lý hoặc chia sẻ bạn hàng. Tuy nhiên các công ty xuyên quốc gia phải chịu sự kiểm

soát của nước chủ nhà, sự kiểm sốt đó cũng theo những phương thức và mức độ khác

nhau, đồng thời cũng đưa lại những hậu quả khơng giống nhau. Mặt khác với xí nghiệp

100% vốn của mình, các cơng ty xun quốc gia khơng tránh khỏi những khó khăn trong

việc khai thơng các mối quan hệ với các cơ quan quản lý, cũng như việc tìm hiểu thị

trường nước chủ nhà. Ngồi ra một số cơng ty xun quốc gia gặp khó khăn trong việc

tuyển dụng cơng nhân. Chính vì một số khó khăn này nên một số cơng ty đã lựa chọn

hình thức liên doanh.

- Hình thức liên doanh: Đây là một trong những hình thức phổ biến trong giai đoạn

hiện nay mà các công ty cũng đã và đang sử dụng. Để thực hiện liên doanh, các công ty

xuyên quốc gia thường sử dụng một số biện pháp như tham gia cổ phần đối với xí nghiệp

mới xây dựng, lập ra xí nghiệp mới có sự tham gia của đối tác nước chủ nhà, mà công ty

mẹ nắm giữ số cổ phần khống chế, hoặc mua cổ phiếu của công ty đang hoạt động. Có

thể lấy một ví dụ: trường hợp liên doanh giữa công ty GMC (Mỹ) với công ty Isuzu (Nhật

Bản) vào thập kỉ 80 : Isuzu bán 34% cổ phần của ḿnh cho GMC, vì đang gặp khó khăn

trong việc chuyển từ sản xuất xe tải, xe buýt sang xe con. CC̣ũng với GMC nếu mua được

cổ phần của Isuzu sẽ giúp cho việc thâm nhập vào thị trường Nhật Bản, củng cố được mặt

hàng của mình. Hiện nay hình thức liên doanh thường chiếm tỷ trọng lớn (60-70%, thậm

chí có trường hợp 85% tổng số dự án đầu tư nước ngồi), vì hình thức này có nhiều nhân

tố làm tăng hiệu suất của tư bản.

Ngồi hai hình thức chủ yếu trên, các công ty xuyên quốc gia cC̣ũng thực hiện các

hình thức khác, như thơng qua các hợp đồng gia công để chuyển giao một số công đoạn

sản xuất ra nước ngồi nhằm thực hiện chun mơn hóa sản phẩm, tận dụng các lợi thế

như giá lao động, giá nguyên vật liệu rẻ, tiết kiệm chi phí vận chuyển, khắc phục khó

khăn về thuế quan…Hiện nay hầu hết các công ty xuyên quốc gia đều thực hiện cách này.

9



Ví dụ như cơng ty Ford Motor có tới 25.000 đơn vị sản xuất gia công ở khắp các nước

trên thế giới.



2.2.2. Chiến lược cắm nhánh của các công ty xuyên quốc gia

Để thực hiện cắm nhánh ngoại quốc các công ty xuyên quốc gia thường sử dụng

một số hình thức nêu trên đồng thời với chiến lược hết sức linh hoạt, mà đáng chú ý là

một số chiến lược sau:

- Chiến lược đối với khu vực địa lý: Nhìn chung các cơng ty xun quốc gia tập

trung vào các nước tư bản phát triển nhiều hơn so với các nước đang phát triển. Sở dĩ có

xu hướng như vậy là vì trong điều kiện tác động của cuộc cách mạng khoa học công nghệ

đã xuất hiện nhiều ngành mới, trong khi đó các nước đang phát triển (trừ các nước cơng

nghiệp mới) do trình độ lạc hậu nên không đủ điều kiện tiếp nhận đầu tư. Hầu hết các

ngành được chuyển dịch sang các nước đang phát triển là các ngành đã hao mòn vơ hình,

giá trị thấp cũng góp phần làm cho tỉ trọng vốn giảm đi. Mặt khác, trong điều kiện hiện

nay lĩnh vực cạnh tranh là những ngành hiện đại, trong khi đó các nước đang phát triển

không phải là đối thủ cạnh tranh, hơn nữa mức thu nhập thấp làm cho mức tiêu thụ sản

phẩm cao cấp cũng hạn chế. Điều đó đã làm thay đổi hướng đầu tư của các công ty xuyên

quốc gia.

- Chiến lược đối với các ngành kinh doanh: Từ sau chiến tranh thế giới thứ hai đến

nay việc đầu tư cắm nhánh của các công ty xuyên quốc gia đã có sự thay đổi. Đó là tỉ

trọng vốn đầu tư vào các ngành cơng nghiệp khai khống có xu hướng giảm. Thay vào đó

là các ngành sản xuất hàng hóa cơng nghệ cao như sản xuất ơtơ, hàng điện tử… và đặc

biệt là các ngành dịch vụ. Chính xu hướng đầu tư cắm nhánh của các công ty xuyên quốc

gia đối với các ngành trên đã góp phần thúc đẩy sự biến đổi cơ cấu ngành của nền kinh tế

thế giới trong những thập kỉ gần đây.

- Chiến lược thơn tính và sáp nhập của các cơng ty xun quốc gia: Cùng với xu

hướng trên, các công ty xuyên quốc gia đã thực hiện chiến lược sáp nhập và thơn tính lẫn

nhau. Hiện nay các vụ sáp nhập có đặc điểm là quy mơ rất lớn. Ví dụ một số vụ trị giá

trên 1 tỉ USD tăng từ 35 vụ năm 1995 lên 45 vụ năm 1996 và 58 vụ năm 1997 với giá trị

lần lượt là 59 tỷ, 86 tỷ và 161 tỷ USD và diễn ra ở tất cả các ngành. Trong ngành sản xuất

ôtô năm 1999 đã diễn ra sự sáp nhập của 9 tập đoàn hàng đầu thế giới gồm Ford, GMC,

BMW, Volswagen, Daimler Benz, Chrysler, Volvo, Mazda, Toyota hình thành một liên

minh khổng lồ. Chính sự thơn tính và sáp nhập của các cơng ty xun quốc gia đã tạo ra

những cơng ty có quy mô khổng lồ. Theo thống kê quốc tế, vào cuối thập kỉ 90, số cơng

ty có vốn trên 60 tỷ USD là 50 cơng ty, trong đó có 14 cơng ty có số vốn trên 100 tỷ

USD. Đồng thời bằng sự sáp nhập, thơn tính như vậy, cạnh tranh sẽ diễn ra một cách gay

gắt hơn, mâu thuẫn giữa tính chất xã hội hố sản xuất và chế độ sở hữu tư nhân tư bản

chủ nghĩa càng gay gắt và mang tính tồn cầu.

Ngồi ra mỗi cơng ty xun quốc gia cũng có chiến lược riêng của mình. Chẳng

hạn một số cơng ty xun quốc gia có xu hướng đầu tư cắm nhánh tại vùng trung tâm của

mỗi quốc gia chủ nhà. Song lại có cơng ty thực hiện chiến lược cắm nhánh ở những vùng

biên giới giữa các nước và từ đó có thể mở rộng hoạt động đối với các quốc gia lân cận.

Về chiến lược thị trường, sản phẩm cũng vậy, có cơng ty thực hiện chiếm lĩnh thị trường

10



ngách với sản phẩm độc đáo trong khi hầu hết các cơng ty có xu hướng đa dạng hóa sản

phẩm, thực hiện chun mơn hóa.



IV. Ý NGHĨA NGHIÊN CỨU VẤN ĐỀ NÀY ĐỐI VỚI VIỆT NAM HIỆN

NAY

Sự hiện diện của các công ty xuyên quốc gia đã cung cấp một nguồn vốn quan

trọng cho sự nghiệp công nghiệp hố của đất nước. Việt Nam tiến hành cơng nghiệp hố

trong điều kiện tích luỹ còn thấp, nhu cầu về vốn lớn đòi hỏi phải khai thác cả trong và

ngồi nước dưới mọi hình thức. Các cơng ty xun quốc gia đã không chỉ đáp ứng nhu

cầu về vốn mà còn cung cấp cả các thiết bị và cơng nghệ cho Việt Nam. Nhờ đó nhiều

nguồn lực của nước ta như vốn nhàn rỗi trong dân cư, doanh nghiệp... được khơi dậy,

nâng cao khả năng cạnh tranh ngay trên thị trường nội địa. Việt Nam đã coi đây là một bộ

phận quan trọng của tổng đầu tư xã hội và thơng qua các chính sách thì nguồn vốn đầu tư

từ các công ty xuyên quốc gia vào nước ta ngày càng chiếm tỷ trọng lớn.

Các công ty xuyên quốc gia đã đóng góp phần tích cực trong việc thực hiện sự

dịch chuyển có cấu kinh tế theo yêu cầu cơng nghiệp hố, hiện đại hố đất nước. u cầu

của cơng nghiệp hố là tăng nhanh tỷ trọng của sản xuất công nghiệp, đặc biệt là của các

ngành dịch vụ trong tổng thu nhập quốc dân, đồng thời tăng trưởng xuất khẩu để nhanh

chóng hội nhập vào thị trường quốc tế. Các công ty xuyên quốc gia, nhất là các cơng ty

có cơng nghệ và tài chính hùng hậu hồn tồn có thể giúp Việt Nam thực hiện được

những u cầu này. Các công ty xuyên quốc gia đã chiếm một tỷ trọng cao trong nhiều

ngành sản xuất công nghiệp, tạo ra nhiều ngành công nghiệp mới cho nước ta đã góp

phần tạo ra một bước ngoặt quan trọng trong sự phát triển của các ngành kinh tế quốc

dân. Cùng với sự phát triển của các ngành công nghiệp, các ngành sản xuất và cung cấp

dịch vụ cũng được phát triển theo. Hiện nay đã có nhiều nhà cung cấp dịch vụ nước ngoài

ở Việt Nam trên nhiều lĩnh vực như tài chính, bảo hiểm, viễn thơng...Bên cạnh đó, sự

hiện diện của các cơng ty xun quốc gia còn làm cho các doanh nghiệp Việt Nam phải

tự thay đổi để thích ứng và cạnh tranh tốt. Có thể nói các cơng ty xun quốc gia đã góp

11



phần đưa Việt Nam tham gia vào sự phân công lao động quốc tế, đồng thời giúp các

doanh nghiệp Việt Nam thích ứng cao nhất với các đòi hỏi của nền kinh tế thị trường mở

cửa và hội nhập.

Các công ty xuyên quốc gia đã tham gia tích cực vào việc duy trì nhịp độ tăng trưởng

cao và ổn định cho nền kinh tế, mở rộng xuất khẩu, tăng nguồn thu ngân sách. Các cơng

ty xun quốc gia đều có tốc độ tăng trưởng cao kể cả thời kỳ nền kinh tế Việt Nam phải

chịu nhiều sự tác động nặng nề của cuộc khủng hoảng tài chính - tiền tệ khu vực. Bên

cạnh đó các cơng ty xun quốc gia cũng góp phần tạo ra nhiều sản phẩm công nghệ và

chất lượng cao, trong đó có nhiều hàng thay thế nhập khẩu nên tiết kiệm ngoại tệ cho đất

nước

Thứ tư, các công ty xuyên quốc gia đã tiến hành giải quyết số lượng lớn lao động,

tham gia phát triển nguồn nhân lực cho đất nước. Sự hoạt động của các công ty xuyên

quốc gia đã thu hút hàng ngàn lao động Việt Nam vào làm việc. Những người lao động

làm việc cho các công ty này thường được tuyển chọn kỹ lưỡng, được bồi dưỡng tay

nghề, công việc gắn với công nghệ mới, với tác phong cơng nghiệp hiện đại và trình độ

quản lý tiên tiến, do đó họ trở thành những người lao động lành nghề, có kỹ năng và tính

kỷ luật cao.

Thứ năm, sự có mặt của các cơng ty xun quốc gia đã và đang là nhân tố quan

trọng thúc đẩy sự nghiệp chuyển đổi sang kinh tế thị trường mở cửa và hội nhập quốc tế

của Việt Nam. Mỗi công ty quốc gia có nguồn gốc từ một nước, sự hiện diện của chúng

tại Việt Nam đồng nghĩa với việc chúng ta xác lập và tăng cường quan hệ kinh tế với

quốc gia đó. Mặt khác, khi lựa chọn quốc gia để đầu tư, các công ty xuyên quốc gia

thường căn cứ vào mức độ hoà nhập vào thị trường thế giới. Vì vậy muốn thu hút được

họ chúng ta phải hội nhập thực sự và thị trường khu vực và thế giới.



12



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

III. ĐẶC TRƯNG CẮM NHÁNH CỦA CÁC CÔNG TY XUYÊN QUỐC GIA

Tải bản đầy đủ ngay(0 tr)

×