Tải bản đầy đủ - 161 (trang)
Thái độ. Củng cố , luyện tập H ớng dẫn hs học bài, làm việc ở nhà

Thái độ. Củng cố , luyện tập H ớng dẫn hs học bài, làm việc ở nhà

Tải bản đầy đủ - 161trang

Bài 4 - Nguồn gốc vận động, phát triển của sự vật, hiện tợng tiết 2
I Mục tiêu bài học. 1. Kiến thức
- Nhận thức đợc kết cấu của một mâu thuẫn. - Hiểu rõ sự đấu tranh của cá mặt đối lập của mâu thuẫn là nguồn gốc, động
lực của sự vận động, phát triển của sự vật và hiện tợng.

2. Kĩ năng.


- Vận dụng đợc khái niêm mâu thuẫn khi phân tích một sự vật, hiện tợng. Tránh sự nhầm lẫn khái niệm mâu thuẫn trong triết học với khái niệm mâu
thuân trong sinh hoạt hàng ngày. - Vận dụng đợc ý nghĩa của nguyên lí đấu tranh giữa các mặt đối lập của
mâu thuẫn khi nhận xét các hiện tợng biến đổi trong giới tự nhiên và đời sống xã hội.

3. Thái độ.


- Dám đấu tranh giải quyết mâu thuẫn, phê phán lối sống ngại va chạm, che dấu mâu thuẫn, dĩ hòa vi quý trong đời sống cá nhân và tập thể.
- Trong công cuộc đổi mới và hội nhập quốc tế hiện nay, phải chú ý cả mặt hợp tác và đấu tranh, đối thoại và đối đầu, tránh cả hai khuynh hớng cực đoạn: Tả
khuynh và hữu khuynh. IIPHNG PHP
-Thuyt trỡnh, m thoại, nêu vấn đề, thảo luận nhóm….
III Tµi liƯu vµ ph ơng tiện.
- SGK, SGV GDCD 10. - Sơ đồ và hình vẽ.
- Truyện kể, tục ngữ, ca dao. - Bài tập tình huống, trắc nghiệm.
- Máy chiếu hoặc giấy khổ to, bút dạ.
Vi tiến trình lên lớp. 1. ổ
n ®Þnh tỉ chøc .
10A1……… 10A4………. 10A7………….. 10A2………. 10A5…………. 10A8…………….
10A3……….. 10A6………….. 10A9…………….. 2. Kiểm tra bài cũ.
Câu hỏi:
Câu 1: Lấy VD về mâu thuẫn trong tự nhiên, xã hội và t duy? Câu 2: Giải thích sự đối lập, thống nhất của VD trên?

3. Bài mới. GV đặt vấn đề giới thiệu tiết 2.


Trong mỗi mâu thuẫn luôn luôn tồn tại hai mặt đối lập, thống nhất với nhau. Hai mặt đối lập tồn tại bên nhau, cần có nhau, nếu thiếu một trong hai mặt
đối lập thì sẽ không tồn tại mâu thuẫn. Hai mặt đối lập lại vận động theo chiều h-
36
ớng trái ngợc nhau. Vì vậy giữa chúng sẽ xuất hiện sự đấu tranh của hia mặt đối lập. Chúng ta tiếp tục nghiên cứu sự thống nhất, đấu tranh giữa các mặt đối lập.
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung kiến thức cần đạt.
- GV cho HS lÊy VD. - HS lÊy VD.
- HS tr¶ lời cá nhân. Ví dụ 1: Nguyên tử: Điện tÝch -, ®iƯn
tÝch +. VÝ dơ 2: X· héi TBCN: Giai cấp t sản,
giai cấp vô sản. Ví dụ 3: Lối sống có văn hóa, không có
văn hóa. - GV: Cho cả lớp cùng trao đổi nhận xét
các câu hỏi. - HS trả lời tiếp câu hỏi.
1. Các mặt đối lập trên chúng có những biểu hiện gì?
2. Những biểu hiện đó có ý nghĩa gì đói với mâu thuẫn.
3. Triết học nói về khái niệm đấu tranh nh thế nào?
- HS bày tỏ ý kiến cá nhân? - HS cả lớp trao đổi.
- GV nhận xét, bổ sung các ý kiÕn. - GV cñng cè kiÕn thøc, HS ghi bài.
- GV đa ra các câu hỏi để củng cố kiến thức và nâng cao trình độ nhận thức của
HS.đặc biệt là HS khá giỏi. - HS: trả lời câu hỏi.
Tại sao hai mặt đối lập vừa thống nhất vời nhau, vừa đấu tranh với nhau?
Vì sao thống nhất là tơng đối, đấu tranh là tuyệt ®èi?
- HS: Trao ®ỉi c¶ líp. - GV bỉ sung và khắc sâu kiến thức.
- GV: Kết luận. chuyển ý. Sù vËt, hiƯn tỵng nµo cóng bao gồm
những mâu thuẫn. Mâu thuẫn là sự thống nhất và đấu tranh giữa các mặt
đối lập. Mục đích đấu tranh giữa các

d, Sự đấu tranh giữa các mặt đối lập. Ví dụ.


Nhận xét.
Định nghĩa.
Hai mặt đối lập luôn luôn tác động, bài trừ, gạt bỏ nhau. Triết học gọi đó
là sự đấu tranh giữa các mặt đối lập.

2. Mâu thuẫn là nguồn gốc vận động phát triển của sự vật, hiện t


ợng. a, Đặt vấn đề.
37
mặt đối lập là giải quyết mâu thuẫn. Quá trình giải quyết mâu thuẫn đó sẽ
diễn ra nh thế nào? ý nghĩa của mâu thuẫn đối với sự vận động, phát triển
của sự vật hiện tợng? - GV: Đặt vấn đề chuyển ý.
- GV đa ra các tình huống cho HS thảo luận.
- HS cả lớp thảo luận các tình huống sau:
Tình huống 1: Mâu thuẫn giữa hai mặt
đồng hóa và dị hóa của sinh vật đợc giải quyết có tác dụng nh thế nào?
Tình huống 2: Mâu thuẫn cơ bản giữa nhân dân VN với đế quốc Mĩ đợc giải
quyết có tác dụng nh thế nào? Tình huống 3: Mâu thuẫn giữa chăm
học, lời học nếu đợc giải quyết nó có tác dụng nh thế nào?
- HS: Trả lời từng tình huống. - HS trả lời cá nhân.
- HS: Cả lớp bổ sung ý kiến. - GV chèt l¹i kiÕn thøc.
Sù vËt hiện tợng nào cũng bao gồm những mâu thuẫn khác nhau. Khi mâu
thuẫn cơ bản đợc giải quyết thì sự vật, hiện tợng chứa đựng nó cũng chuyển
hóa thành sự vật, hiện tợng khác. Đây là ý nghĩa của việc giải quyết mâu thuÉn.
- GV: Cho HS lÊy VD. Sinh vËt: BiÕn dÞ, di truyền.
Xã hội chiếm hữu nô lệ: Giai cấp chủ nô, giai cấp nô lệ.
Nhận thức: đúng, sai. - GV: Cho HS lên bảng phân tích từng
ví dụ. - HS: Trả lời vào giấy nháp và lên bảng
trình bày. - HS: C¶ líp nhËn xÐt.
- GV: nhËn xÐt bỉ sung. - GV chốt lại kiến thức.
Mỗi mâu thuẫn đều bao hàm sự thống nhất và đấu tranh giữa các mặt đối lập.

b, Giải quyết mâu thuẫn. Ví dụ.


HS 1: Sự đấu tranh giữa hai mặt biến dị và di truyền trong điều kiện môi trờng
hết sức đa dạng và luôn thay đổi đã làm cho các giống, loài mới của sinh
vật xuất hiện và sinh vật mới lại tiếp tục xuất hiện mâu thuẫn.
HS2: Sự đấu tranh giữa giai cấp chủ nô và giai cấp nô lệ đã làm cho XH chiếm
hữu nô lệ diệt vong, hình thành xã hội phong kiÕn, x· héi phong kiÕn ra ®êi
tiÕp tơc xt hiện mâu thuẫn giữa hai giai cấp địa chủ và giai cấp nông dân.
HS3: Trong quá trình nhận thức, sở dĩ các t tởng xã hội ngày càng phát triển
vì luôn có sự đấu tranh giữa nhận thức đúng và nhận thức sai, giữa nhận thức
kém sâu sắc và nhận thức sâu sắc hơn.
38
Sự đấu tranh giữa các mặt đối lập làm cho sự vật, hiện tợng không giữ nguyên
trạng thái cũ. Mà cái cũ mất đi, mâu thuẫn mới hình thành, sự vật, hiện tợng
mới ra đời thay thế cái cũ. Quá trình này tạo nên sự vận động, phát
triển của sự vật hiện tợng và cứ nh vậy sự vật, hiện tợng luôn vận động phát
triển không ngừng.
- GV diễn giải. Đấu tranh giữa các mặt đối lập là điều
kiện tiên quyết để giải quyết mâu thuẫn. Mâu thuẫn chỉ đợc giải quyết khi sự đấu
tranh giữa các đối lập lên đến đỉnh điểm và có điều kiện thích hợp.
Khi nghiên cứu về mâu thuẫn chúng ta cần đặc biệt quan tâm đến nguyên tắc:
- GV: Vận dụng hiểu biết sau đây vào cuộc sống hàng ngày.
- GV: Cho HS lấy VD. - HS giải quyết các tình huống sau:
Mâu thn trong nhËn thøc cđa häc sinh hiƯn nay.
Gi¶i qut mâu thuẫn về chất lợng và số lợng trong ngành giáo dục hiện nay.
Đấu tranh với những bảo thủ, lạc hậu. Đấu tranh với đói nghèo, đa xã hội
ngày càng giàu có. Đấu tranh với lèi sèng thiÕu lành
mạnh. - HS cả lớp bàn bạc, trao đổi.
- GV giảng giải, phân tích rút ra bài học.
ý nghĩa
.
Sự đấu tranh giữa các mặt đối lập là gốc, ®éng lùc cđa sù vËn ®éng, ph¸t
triĨn cđa sù vËt hiện tợng.
Nguyên tắc. Mâu thuẫn chỉ đợc giải quyết bằng sự
đấu tranh giữa các mặt đối lập, không phải b»ng con ®êng điều hòa mâu
thuẫn.
Bài học :
- Để giải quyết mâu thuẫn phải có ph- ơng pháp đúng, phải phân tích mâu
thuẫn cụ thể trong tình hình cụ thể. - Phân tích điểm mạnh và điểm yếu
của từng mặt đối lập. Phân tích mối quan hệ giữa các mặt của mâu thuẫn.
- Phải biết phân biệt đúng, sai, tiến 39
bộ, lạc hậu. - Nâng cao nhận thức xã hội, phát
triển nhân cách. - Biết đấu tranh phê và tự phê.
- Tránh t tởng dÜ hßa vi q . “

4. Cđng cè , luyện tập


. CH: Em hãy phân pháp giải quyết mâu thuẫn giữa nhiệm vụ học tập ngày
càng cao và khả năng hạn chế của học sinh. - HS: Lên bảng làm bài.
- HS cả lớp bổ sung. - GV: Nhận xét đa ra đáp án, GV đánh giá cho điểm HS cã ý kiÕn tèt.
- Híng dÉn: Sư dơng kiÕn thức bài học mâu thuẫn trong thực tiễn...
GV Kết luận toàn bài.
Sự phát triển diễn ra trên lĩnh vực của thÕ giíi Tù nhiªn, x· héi, t duy con ngêi mọi sự vật, hiện tợng đều phát triển theo quy luật tất yếu của chúng.
Nguyên lí về sự phát triển gióp chóng ta khi xem xÐt SV, HT lu«n lu«n cã xu híng ph¸t triĨn, cã xu híng ph¸t triĨn, có nhờ vậy chúng ta mới chủ động và
đạt đợc mục đích.

5. H ớng dẫn hs học bài, làm việc ở nhà


.
- Làm bài tập còn lại trong SGK. - Su tầm tục ngữ, ca dao, danh ngôn nói về nguồn gốc của sự phát triển, cách
thức vận động và phát triển của SV, HT. - Chuẩn bị bài 5.

V. rút kinh nghiệm




--------------------------------------------------------------------
Ngày soạn: Tiết thứ : 08
Ngoại khoá các vấn đề của thành phố móng cái

I. Mục tiêu bài học


: - Cung cấp cho học sinh những vấn đề của thị xã : Diện tích, dân tộc , các chính
sách - Vận dụng những chính sách đã học vào phân tích tình hình thực tế
40
- Nâng cao nhận thức, tin tởng vào những nội dung đã học trong chơng trình IIPHNG PHP
-Thuyt trỡnh, m thoi, nờu vn , tho lun nhúm.

III. Tài liệu và ph ơng tiện


- Các nguồn tài liệu liên quan đến thành phố Móng Cái - Các chính sách của địa phơng
- Tranh ảnh, sơ đồ liên quan đến nội dung b i h c

IV. Tiến trình lên lớp


1. ổ n ®Þnh tỉ chøc


Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Thái độ. Củng cố , luyện tập H ớng dẫn hs học bài, làm việc ở nhà

Tải bản đầy đủ ngay(161 tr)

×