Tải bản đầy đủ - 27 (trang)
Người trần thuật trung tâm và người trần thuật đổi vai.

Người trần thuật trung tâm và người trần thuật đổi vai.

Tải bản đầy đủ - 27trang

Sự di chuyển linh hoạt của điểm nhìn nghệ thuật trong khơng gian và thời gian, từ bên ngồi vào bên trong và ngược lại đã khiến cho hiện thực được trần
thuật được soi sáng từ nhiều góc cạnh, đa chiều hơn. Nhà văn lúc là người ngoài cuộc chứng kiến hết thảy, lúc là người nhập cuộc vào nhân vật, lúc lại khơng
phân định được tiếng nói của nhà văn hay của nhân vật. Điều đó tạo nên sự phức điệu của nhân vật, giọng điệu trần thuật. Trang văn vì thế mà rất hấp dẫn, lơi
cuốn bạn đọc một cách mạnh mẽ.

2. Người trần thuật trung tâm và người trần thuật đổi vai.


Hồ Anh Thái không xưng tôi như trong các truyện tự sự mà xưng là tác giả và đối thoại với độc giả ngay từ những trang truyện dầu tiên của tiểu thuyết.
Sự công khai vị trí của người viết và người đọc thể hiện nhà văn tham dự vào câu chuyện một cách khách quan và mời gọi người đọc cùng tham dự.
Tác giả là nhân vật trong tác phẩm, người kể câu chuyện được chứng kiến, người trần thuật trung tâm hàm ẩn. Các nhân vật cũng lần lượt kể những câu
chuyện của riêng mình, chuyển vai trần thuật liên tục. Điều này vừa giống lại
vừa khác nhân vật kể chuyện trong truyện cổ Nghìn lẻ một đêm. Nếu như trong
truyện cổ, nàng Chahrazahe là người kể câu chuyện chính, là sườn chung cho câu chuyện và các nhân vật còn lại là những người kể chuyện dây chuyền đứng
lên kể những câu chuyện cổ khác thì trong tiểu thuyết của Hồ Anh Thái, vai kể tác giả, người đàn ông, người đàn bà là những vai kể ban đầu, khơi mở, có thể
xem là những vai trần thuật trung tâm, những người trần thuật còn lại là những người trần thuật đổi vai. Nếu như sự dịch chuyển điểm nhìn trong khơng gian,
11
thời gian ln có sự hướng tâm về khơng gian trong nhà chung cư, thời gian hiện tại thì nhân vật trần thuật cũng có sự chuyển vai hướng tâm về người đàn ông
anh và người đàn bà chị. Nhưng sự chuyển đổi khơng theo trật tự tuyến tính
cũng khơng theo kiểu vòng tròn mở kết duy nhất như trong câu chuyện cổ Nghìn lẻ một đêm mà có dịch dịch biến linh hoạt, cắt ngang liên tưởng tuỳ hứng.
Điểm nhấn của những nhân vật trần thuật là những nhân vật không tên, không mặt. Nhân vật được gọi theo ngôi nhân xưng thứ 3: anh, chị, theo chức
danh xã hội, nghề nghiệp như hoạ sĩ trồng chuối hột, ông Vip, là thằng bé hàng xóm, người cá, giáo sư I, giáo sư II … Đó là sự xóa nhồ những đường viền
nhân vật. Con người được định danh qua những cái bên ngồi mình, là địa vị xã hội, nghề nghiệp chứ không phải do đặc điểm riêng tên cũng là một đặc điểm
riêng khu biệt con người. Nó đặt ra vấn đề sự nhạt nhồ của cá thể trong xã hội. Cuộc sống hiện đại với sự xoay vòng của vơ vàn những chuỗi vấn đề khác nhau
khiến con người không đủ thời gian và cũng không đủ quan tâm để nhớ đền một cái tên, chỉ nhớ đến vị trí ơng Vip, vợ ơng Vip, hoạ sĩ, hàng xóm… Nó cũng đặt
ra tính cách tiêu biểu của người hiện đại : sự thực dụng. Ngay cả việc ghi nhớ cũng rất thực dụng, chỉ nhớ đến những điều có liên quan thiết thân với mình và
bỏ qua những đường nét khác. Một tên gọi không có giá trị, chỉ vị trí của người mang tên gọi ấy mới có liên quan đến người ghi nhớ. Vì vậy mà xu hướng chung
của con người thời hiện đại là ghi nhận về địa vị, chức năng, nghề nghiệp của
nhau. Điều này gợi đến chi tiết trong Thương nhớ đồng quê của Nguyễn Huy
Thiệp, nhân vật cô gái đến từ thành phố- Quyên - không sao nhớ được tên của Nhâm, người đưa cô đi chơi suốt những ngày ở quê những lại nhớ chính xác mức
12
tăng giá của các mặt hàng. Hồ Anh Thái và Nguyễn Huy Thiệp đã gặp nhau trong cách nhìn về kiểu loại con người trong xã hội đương đại.
Sự xố nhồ tên gọi còn như một cách định danh chung cho con người của thời đại mới, bộ đồng phục chung của từng lớp người trong xã hội. Sự vận động
phức tạp, chuyển biến nhanh chóng của xã hội khơng tạo nên những cá thể có đặc điểm riêng mà phân loại con người thành những tiểu loại mà nếu chỉ phác
hoạ một chân dung ta sẽ có thể gặp đặc điểm chung của những con người thuộc tiểu loại đó. Giáo sư I, giáo sư II là chân dung của một số những trí thức trong xã
hội, khơng cập nhật tri thức nhưng luôn háo danh, hãnh tiến hay chân dung của hoạ sĩ trồng chuối hột cũng là sự phác hoạ về một lượng người làm nghệ thuật
trong thời đại mới, tài năng và sự sáng tạo không phải là yếu tố hàng đầu làm nên tên tuổi của họ mà chính là sự nhạy bén, khả năng phân tích thời thế, thị
trường. Sự xuất hiện của nhân vật trần thuật trung tâm và nhân vật trần thuật đổi
vai cho thấy những sáng tạo riêng của nhà văn. Và những đặc điểm của nhân vật trần thuật cho thấy người trần thuật trong tác phẩm vừa giữ vai trò dẫn chuyện,
kể chuyện vừa là trung tâm của câu chuyện. Qua xây dựng nhân vật trần thuật, Hồ Anh Thái đã thể hiện phần nào cách nhìn nhận, đánh giá về cuộc sống còn
người thời hiện đại

3. Hợp xướng giọng điệu.


Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Người trần thuật trung tâm và người trần thuật đổi vai.

Tải bản đầy đủ ngay(27 tr)

×