Tải bản đầy đủ - 111 (trang)
Khái niệm về “đánh giá” Khái niệm “đánh giá kết quả học tập”

Khái niệm về “đánh giá” Khái niệm “đánh giá kết quả học tập”

Tải bản đầy đủ - 111trang

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - Đại học Thái Nguyên http:www.lrc-tnu.edu.vn
13 thơng tin về kết quả vận hành, góp phần quan trọng quyết định cho sự điều
khiển tối ưu của hệ. Nếu việc kiểm tra được tiến hành thường xuyên, nghiêm túc thì việc học tập của HS sẽ tốt hơn [1].
Từ điển tiếng Việt “kiểm tra là xem xét tình hình thực tế để đánh giá, nhận xét”[37]. Theo GS Trần Bá Hoành: “kiểm tra cung cấp những dữ
kiện, những thông tin làm cơ sở cho việc đánh giá”, có ba hình thức kiểm tra: kiểm tra thường xuyên, kiểm tra định kỳ và kiểm tra tổng kết[14],[15].
Theo nhóm tác giả Ngọc Bằng trình bày tại diễn đàn mạng Giáo dục thì quan niệm “kiểm tra là giai đoạn kết thúc của một quá trình dạy học, đảm
nhận một chức năng lý luận dạy học cơ bản. Kiểm tra có ba chức năng, bộ phận liên kết, thống nhất, thâm nhập vào nhau, đó là: đánh giá, phát hiện
lệch lạc và điều chỉnh”, “kiểm tra có vai trò liên hệ ngược trong q trình dạy học, nó cho biết những thơng tin, kết quả về q trình dạy của thầy và
q trình học của trò, từ đó có những quyết định cho sự điều khiển tối ưu của thầy và trò”[5]. Theo Vũ Đình Luận: “kết quả kiểm tra cung cấp thông
tin phản hồi từ người học về hiệu quả nhận thức, kết quả của dạy học. Mục tiêu của kiểm tra là thu nhận những thông tin về kết quả dạy học, có
thể kiểm tra để đánh giá hoặc không đánh giá”[22]. Theo Vũ Đức Lưu: “kiểm tra là giai đoạn kết thúc của một quá trình dạy học, nó có vai trò
liên hệ ngược trong dạy học và có ba chức năng là: đánh giá, phát hiện lệch lạc và điều chỉnh.Việc kiểm tra cần diễn ra thường xun hàng ngày
và tuỳ mục đích kiểm tra mà có thể đánh giá hay không đánh giá”[26].

1.2.2. Khái niệm về “đánh giá”


Theo tiến sĩ Patrick Griffin Trường đại học ACER- Australia thì: đánh giá là đưa ra phán quyết về giá trị của một sự kiện, nó bao hàm việc thu
thập thông tin sử dụng trong việc xác định giá trị của một chương trình, một sản phẩm, một tiến trình, một mục tiêu hay tiềm năng ứng dụng của một
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - Đại học Thái Nguyên http:www.lrc-tnu.edu.vn
14 cách thức đưa ra nhằm đạt tới mục đích nhất định. Theo GS Trần Bá Hồnh:
“đánh giá là q trình hình thành những nhận định, phán đốn về kết quả của cơng việc dựa vào phân tích những thông tin thu thập được, đối chiếu với
mục tiêu, tiêu chuẩn đã đề ra nhằm đề xuất những quyết định thích hợp để cải thiện thực trạng, điều chỉnh, nâng cao chất lượng và hiệu quả công
việc”[14],[15]. Theo Vũ Thị Phương Anh: “đánh giá là q trình thực hiện một cách có hệ thống việc thu nhập, phân tích và diễn giải thơng tin nhằm
xác định phạm vi đạt được những mục tiêu đào tạo ở học viên”[2]. Tóm lại khái niệm “đánh giá” của các tác giả vẫn có những điểm
chung như sau: - Đánh giá là một quá trình.
- Quá trình đánh giá nhằm mục đích thu thập các thơng tin về hiện trạng chất lượng và hiệu quả, về nguyên nhân cũng như khả năng của HS.
- Đánh giá gắn bó chặt chẽ với mục tiêu GD. - Đánh giá tạo cơ sở đề xuất những quyết định thích hợp, cải thiện thực
trạng, nâng cao chất lượng và hiệu quả của quá trình dạy học. Như vậy, đánh giá là công cụ quan trọng, chủ yếu xác định năng lực
nhận thức người học, điều chỉnh quá trình dạy và học; là động lực để đổi mới phương pháp dạy học, góp phần cải thiện, nâng cao chất lượng đào tạo con
người đáp ứng mục tiêu GD[28].
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - Đại học Thái Nguyên http:www.lrc-tnu.edu.vn
15

1.2.3. Khái niệm “đánh giá kết quả học tập”


Học tập, xét về bản chất là hoạt động nhận thức của người học dưới sự hướng dẫn, tổ chức của nhà sư phạm để tiếp thu tri thức văn hoá của
nhân loại, chuyển chúng thành năng lực tri thức, năng lực tinh thần của mỗi cá nhân người học. Đánh giá trong GD là q trình thu thập, xử lí kịp
thời, có hệ thống thơng tin về hiện trạng, nguyên nhân của chất lượng, hiệu quả GD căn cứ vào mục tiêu dạy học, làm cơ sở cho những chủ
trương, biện pháp và hoạt động GD tiếp theo. Đánh giá là một khâu quan trọng không thể thiếu được trong quá trình GD. Đánh giá có thể là định
tính dựa vào các nhận xét hoặc định lượng dựa vào các giá trị. Đánh giá kết quả học tập của HS là q trình thu thập và xử lí thơng
tin về trình độ, khả năng thực hiện mục tiêu học tập, về tác động và nguyên nhân của tình hình đó nhằm tạo cơ sở cho những quyết định sư
phạm của GV và nhà trường để HS học tập ngày một tiến bộ hơn. Theo nhóm tác giả Ngọc Bằng, đánh giá kết quả học tập là quá trình
đo lường mức độ đạt được của HS về các mục tiêu và nhiệm vụ của quá trình dạy học, đánh giá khả năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn, mức
độ thông hiểu, khả năng diễn đạt bằng lời nói, văn viết, bằng chính ngơn ngữ của HS, thái độ của HS trên cơ sở phân tích các thơng tin phản hồi từ
việc quan sát, kiểm tra, đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ được giao, đối chiếu với những chỉ tiêu, yêu cầu dự kiến, mong muốn đạt được của
môn học[5]. Theo Vũ Đình Luận: “đánh giá tìm ra nguyên nhân của các kết quả
học tập, kết quả nhận thức, đặc biệt là hiệu quả phát triển tư duy, phát triển kĩ năng, phương pháp học tập để từ đó có cơ sở đề xuất chủ trương,
phương pháp, biện pháp khắc phục, sửa chữa chỉnh lý tìm ra phương pháp mới hay phát huy phương pháp đã sử dụng có hiệu quả”[22] .
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - Đại học Thái Nguyên http:www.lrc-tnu.edu.vn
16 Từ những quan điểm trên cho thấy đánh giá kết quả học tập của HS là
một quá trình phức tạp và công phu, điều quan trọng cần lưu ý là phải quán triệt nguyên tắc vừa sức, bám sát yêu cầu của chương trình, tránh ra
đề quá sức kiến thức nằm ngồi chương trình.
1.3. Vai trò và xu hƣớng đổi mới của kiểm tra - đánh giá 1.3.1. Vai trò của kiểm tra - đánh giá
Kiểm tra và đánh giá là hai khái niệm hoàn toàn khác nhau, với vai trò và chức năng riêng. Tuy nhiên, trong nhà trường thì đánh giá kết quả
học tập của HS được thực hiện chủ yếu thông qua việc tổ chức kiểm tra và thi một cách có hệ thống, theo những quy định chặt chẽ. Vì thế, kiểm tra
và đánh giá là hai việc thường đi liền với nhau, có mối quan hệ mật thiết, trong đó kiểm tra làm cơ sở cho việc đánh giá, còn mục đích đánh giá
quyết định nội dung và mức độ kiểm tra. Kiểm tra, đánh giá là một vấn đề hết sức phức tạp, luôn chứa đựng những nguy cơ sai lầm, thiếu chính xác.
Do đó người ta thường nói “kiểm tra - đánh giá” hoặc “đánh giá thông qua kiểm tra” để chứng tỏ mối quan hệ tương hỗ và thúc đẩy lẫn nhau giữa hai
công việc này[26].
Sự đánh giá được xác định là một trong những chức năng quan trọng do người GV thể hiện để có những quyết định sáng suốt về hiệu quả của
quá trình dạy học đối với HS. Trong dạy học, thực tế một lượng thời gian
không nhỏ của GV được sử dụng vào việc KT– ĐG. Theo GS Trần Bá Hoành kiểm tra đánh giá trong GD và đánh giá kết
quả học tập của HS có những vai trò như sau: Vai trò đối với HS
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - Đại học Thái Nguyên http:www.lrc-tnu.edu.vn
17 - Việc KT-ĐG có hệ thống và thường xuyên cung cấp kịp thời
những thông tin “liên hệ ngược trong” giúp người học tự điều chỉnh hoạt động học.
- Về mặt giáo dưỡng, KT-ĐG chỉ cho mỗi HS thấy mình đã tiếp thu những điều vừa được học đến mức độ nào, còn những chỗ nào cần phải bổ
sung trước khi bước vào một phần mới của chương trình học tập, có cơ hội để nắm chắc những yêu cầu cụ thể đối với từng phần của chương trình.
- Về mặt phát triển năng lực nhận thức, thơng qua KT-ĐG, HS có điều kiện để tiến hành các hoạt động trí tuệ như: ghi nhớ, tái hiện, chính xác hố,
khái qt hố, hệ thống hoá kiến thức. Nếu việc KT-ĐG chú trọng việc phát huy trí thơng minh, HS sẽ có thuận lợi để phát triển năng lực tư duy sáng tạo,
linh hoạt vận dụng kiến thức đã học để giải quyết những tình huống thực tế. - Về mặt giáo dục, KT- ĐG nếu được tổ chức nghiêm túc sẽ giúp cho
HS nâng cao tinh thần trách nhiệm trong học tập, ý chí vươn lên đạt những kết quả học tập cao hơn, củng cố sự tự tin vào khả năng của mình, nâng
cao ý thức tự giác, khắc phục tính chủ quan, tự mãn. Vai trò đối với GV
- Việc KT - ĐG học sinh cung cấp những thông tin “liên hệ ngược ngoài” giúp người dạy điều chỉnh hoạt động dạy.
- Kiểm tra - đánh giá kết hợp với theo dõi thường xuyên tạo điều kiện cho GV nắm được cụ thể và khá chính xác năng lực và trình độ của mỗi
HS trong lớp mình phụ trách để có biện pháp giúp đỡ phù hợp, qua đó nâng cao chất lượng học tập chung của cả lớp.
- Kiểm tra - đánh giá được tiến hành một cách công phu sẽ cung cấp cho GV khơng chỉ những thơng tin về trình độ chung của cả lớp mà
còn tạo điều kiện cho GV nắm được những HS có tiến bộ rõ rệt hoặc sút
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - Đại học Thái Nguyên http:www.lrc-tnu.edu.vn
18 kém đột ngột để động viên hoặc giúp đỡ kịp thời. Người GV có trách
nhiệm và kinh nghiệm thường xem KT - ĐG như một biện pháp cá nhân hoá dạy học, giúp cho mỗi HS tự đánh giá để tự quyết định cách học
phù hợp với mình. - Kiểm tra - đánh giá tạo cơ hội cho GV xem xét hiệu quả của những
cải tiến nội dung, phương pháp, hình thức tổ chức dạy học mà mình đang theo đuổi, nhất là đối với những GV tâm huyết muốn hồn thiện việc dạy
học của mình bằng con đường thực nghiệm nghiên cứu khoa học giáo dục. Đối với cán bộ quản lí giáo dục:
Kiểm tra - đánh giá HS cung cấp cho cán bộ quản lí GD các cấp những thông tin cơ bản về tình trạng dạy và học trong một đơn vị GD để
có những chỉ đạo kịp thời, khuyến khích hỗ trợ những sáng kiến hay, bảo đảm thực hiện tốt mục tiêu giáo dục[15],[16].
Theo Phạm Xuân Thanh, GD mà khơng có KT- ĐG thì khơng có GD theo đúng nghĩa của nó. Việc kiểm tra - đánh giá HS nhằm:
- Dự đoán những điểm mạnh và điểm yếu của HS để GV tránh giảng dạy lại hoặc giảng dạy quá kĩ những điều HS đã biết và GV có cơ hội giúp
HS khắc phục những yếu kém của mình. - Giám sát quá trình tiến bộ của HS và giúp GV thấy được sự tiến bộ đó
có tương xứng với mục tiêu đã đề ra hay khơng. - Giúp GV có cơ sở cho điểm hay xếp loại HS.
- Xác định tính hiệu quả của chương trình học tập và cung cấp thông tin phản hồi cho các nhà quản lý và những người thiết kế chương trình.
- Khẳng định với xã hội về chất lượng và hiệu quả giáo dục.
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - Đại học Thái Nguyên http:www.lrc-tnu.edu.vn
19 - Hỗ trợ các cấp quản lý GD trong việc đánh giá GV thông qua kết quả
giảng dạy của họ[43].

1.3.2. Chức năng của kiểm tra - đánh giá


Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Khái niệm về “đánh giá” Khái niệm “đánh giá kết quả học tập”

Tải bản đầy đủ ngay(111 tr)

×