Tải bản đầy đủ - 83 (trang)
Đặc điểm tình hình dịch HIV/AIDS Khái niệm HIV/AIDS

Đặc điểm tình hình dịch HIV/AIDS Khái niệm HIV/AIDS

Tải bản đầy đủ - 83trang

4



HIV/AIDS đang còn sông có khoảng một nửa trong sô đó không biêt vê tình

trạng nhiễm vi-rút này của mình. Điều này hạn chế khả năng của họ tiếp cận

được các dịch vụ dự phòng và chăm sóc, và do đó làm tăng khả năng lây truyền

HIV từ họ ra cộng đồng.Tỷ lệ hiện nhiễm HIV/AIIDS trên thế giới đến cuối năm



2011 vào khoảng 0,8% số người lớn (từ 15-49 tuổi). Khu vực cận Sahara của

châu Phi vần là nơi bị HIV/AIDS tấn công nặng nề nhất, hiện khu vực này chiếm

69% tổng số người nhiễm HIV/AIDS còn sống của thế giới. Mặc dù tỷ lệ hiện

nhiễm HIV/AIDS ở khu vực cận Sahara châu Phi cao gấp 25 lần so với tỷ lệ này

ở châu Á, nhưng tổng số người nhiễm HIV đang sống ở châu Á (bao gồm Nam



Á, Đông Nam Á và Đông Á) lên tới con số 5 triệu. Sau Cận Sahara của châu Phi

là vùng Caribê, Đông Âu và Trung Á - những khu vực đang có khoảng 1,0% số

người lớn đang mang trong mình HIV (Nguồn: UNAỈDS công bố Báo cáo dịch

HI V/A IDS toàn cầu năm 2011).



5



Khoảng 1/3 trong tổng số những người hiện đang bị nhiễm HIV/AIDS ở



độ tuổi 15 đến 24, phần lớn trong số họ không biết mình đang mang virus HIV.

Hàng triệu người hầu như không biết hoặc biết rất ít về HIV/A1DS để tự bảo vệ



mình chống lại căn bệnh này. Theo báo cáo cúa UNAIDS và WHO, khu vực cận

Sahara có tỷ lệ nhiễm H1V/AIDS cao nhất, tiếp đến là khu vực châu Á Thái Bình

Dương [60], Dịch HIV/AIDS lan sang châu Á khá muộn, trường hợp nhiễm HIV

đầu tiên tại khu vực này được phát hiện tại Thái Lan vào năm 1985, đến cuối

những năm 90, Campuchia, Myanmar và Thái Lan công bố bệnh dịch đáng lo

ngại trên toàn đất nước. Năm 2001 có tới 1,07 triệu người lớn và trẻ em mới bị

nhiễm HIV tại châu Á Thái Bình Dương đưa tổng số người bị nhiễm H1V tại khu

vực này lên tới 7,1 triệu người. Dịch tễ học lây nhiễm HIV ở khu vực này có

nhiều hình thái khác biệt, tại Thái Lan và Campuchia hình thái lây nhiễm H1Vchủ

yêu qua quan hệ tình dục khác giới, nhưng một sô nước khác như Việt Nam,

Trung Quốc, Malaysia hình thái lây nhiễm vẫn chủ yếu qua tiêm chích ma tuý và

tình trạng lây truyền qua đường tình dục khác giới cũng ngày càng tăng [52],

Tại Trung Quốc, UNAIDS và WHO ước tính có khoảng 1,5 triệu người bị

nhiễm HIV/AIDS trong đó có 850.000 người lớn, 220.000 là phụ nữ. Tỷ lệ

nhiễm HIV trong nhóm thanh niên từ 15 - 24 tuổi theo ước tính vào khoảng

0,20%. Trong 6 tháng đầu năm 2001 số lượng người bị nhiễm H1V tăng 67,4%

so với năm 2000. Đường lây truyền của dịch HIV tại Trung Quốc chủ yếu là do

tiêm chích ma túy. Vào năm 2000, 7 tỉnh của Trung Quốc đã phải đối mặt với

nguy cơ lan tràn dịch HIV, hơn 70% số người tiêm chích ma tuý bị HIV dương



tính ở một số khu vực như quận Yili ở Xinjiang và quận Ruili ở Vân Nam. Cũng

có dấu hiệu của lây nhiễm HIV qua đường tình dục ở 3 tỉnh Vân Nam, Quảng



6



Tây và Quảng Đông. Năm 2000, tốc độ lây nhiễm HIV qua quan hệ với gái mại

dâm tại Vân Nam là 4,6% (năm 1999 là 1,6%), tại Quáng Tây là 10,7% (tăng

hơn 6% so với năm 1999). Án Độ hiện được ước tính có số nhiễm HIV cao nhất

trong khu vực, UNAIDS và WHO ước tính có khoảng 3,97 triệu người ấn Độ bị

nhiễm HIV vào cuối năm 2001 [48].

Tại Indonesia, HIV đang gia tăng nhanh chóng trong nhóm tiêm chích ma

tuý và gái mại dâm và ở nhóm người hiến máu. Kết quả giám sát tại Indonesia



cho thấy vào năm 2000, 40% số người tiêm chích đang được điều trị ở Jakarta đã

bị nhiễm HIV. Tại Bogor, tỉnh Đông Java, 25% số người tiêm chích ma tuý

nhiễm HIV. Tại Thái Lan theo ước tính có khoảng 670.000 trường hợp nhiễm

HIV/AIDS [50],



7



Nhưng theo tin tức Quốc Te đến cuối năm 2008 số người nhiễm

HIV/AIDS đang sổng trên thế giới tiếp tục gia tăng và đạt con số 33,4 triệu

người (dao động trong khoảng từ 31,1 triệu đến 35,8 triệu), tăng 20% so với

năm 2000 và tỷ lệ hiện nhiễm HIV/AIDS ước tính cao gấp 3 lần năm 1990. Theo

phân tích của các chuyên gia, tổng số người nhiễm HIV còn sống vẫn đang tiếp

tục gia tăng là hệ quả của hai tác động chủ yếu. Một là số người mới nhiễm HIV

hàng năm trên toàn cầu vần ớ mức cao. Chỉ tính ricng trong năm 2008, thế giới

vẫn có khoảng 2,7 triệu người mới nhiễm HIV (con số này năm 2007 là 2,5

triệu). Hai là do kết quả tích cực của các liệu pháp điều trị kháng vi rút (ARV)

làm giảm số người tử vong, kéo dài sự sống cho người bệnh. Đen tháng 12/2008,

ước tính khoảng 4 triệu người nhiễm HIV ở các nước có thu nhập thấp và trung

bình được điều trị bằng thuốc kháng HIV (ARV), tăng lên 10 lần trong vòng 5

năm. Số người chết do A1DS năm 2008 là khoảng 02 triệu, giảm 100.000 người

so với năm 2007 (2,1 triệu ). Các số liệu dịch tễ học gần đây cho thấy, sự lây lan

của H1V trên phạm vi toàn cầu đạt "đỉnh" vào năm 1996, khi có tới 3,5 triệu ca

mới nhiễm HIV trong một năm - Như vậy, trong 12 năm qua (từ 1996 - 2008) số

ca mới nhiễm HIV đã giảm 30% (2,7 triệu người năm 2008 so với 3,5 triệu vào

năm 1996). Trong khi đó, tổng số người chết do A1DS trên toàn cầu đạt "đỉnh"

vào năm 2004, khi có tới 2,2 triệu người bị A1DS cướp đi trong năm. Như vậy,

trong 4 năm qua, nhờ chăm sóc điều trị tốt, sổ người chết do AIDS đã giảm 10%

(2,0 triệu năm 2008 so với 2,2 triệu năm 2004). Điều đáng lưu ý là, trong năm

2008, trên hành tinh này đã có tới 430.000 trẻ em sinh ra bị nhiễm HIV, đưa tổng

số trẻ em (dưới 15 tuổi) nhiễm HIV còn sống trên thế giới lên 2,1 triệu cháu.

Tuyệt đại đa số các cháu này bị lây truyền HIV từ mẹ khi mang thai, khi sinh và



8



khi cho con bú. Tuy nhiên, tín hiệu khả quan là con số trẻ cm mới nhiễm

H1Vtrong năm 2008 đã giảm 18% so với năm 2001 nhờ những nồ lực dự phòng

lây

truyền HIV từ mẹ sang con [42];[43].

Dịch HIV ở Nam Phi được xác định bởi Progamme Liên Hợp Quốc về

HIV/AIDS (UNAIDS) như là một siêu dịch đặc hữu như là kết quả của đất nước

có nhiều hơn 15% dân số trong độ tuổi 15-49 sống chung với HIV (UNAIDS

2008). UNA1DS ước tính rằng trong năm 2007, 33 triệu người sống chung với

HIV trên toàn cầu, trong cùng kỳ năm 2,7 triệu người bị nhiễm H1V và 2 triệu

người chết vì HIV nguyên nhân có liên quan. Trong số 2,7 triệu ca nhiễm mới

ước tính có 1,9 triệu xảy ra ở châu Phi cận Sahara (UNAIDS 2008). Khu vực này

chiếm hai phần ba (67%) của tồng số toàn cầu của 33 triệu người sống chung với

HIV. Nam Phi tiếp tục chịu một phần không cân xứng của gánh nặng toàn cầu về

HIV với 35% người nhiễm H1V xảy ra tại các khu vực này. Khu vực Nam và

Đông Nam Á với 280.000 người mới nhiễm, tiếp theo là Mỹ La Tinh có

170.000 người mới nhiễm HIV trong năm 2008. Đen năm 2008 tiếp cận được

42% số người cần điều trị, khoảng 4,7 triệu người nhiễm HIV được điều trị

bằng thuốc kháng HIV (ARV), tăng lên 10 lần so với 5 năm trước [47].

Theo báo cáo của Giám đốc cơ quan UNAIDS cho biết, con số nhiễm

HIV trên thể giới vẫn tiếp tục tăng lên và chưa có xu hướng giảm. Theo báo cáo

này: Sahara là nơi có số người nhiễm HIV cao nhất thế giới với gần 2/3 dân số,

tiếp đến châu Á Thái Bình Dương với 8,3 triệu người nhiễm HIV. Tuy nhiên,

Đông Âu và Trung Á lại là khu vực có tốc độ lây nhiễm khủng khiếp nhất thế

giới. Nam Phi vẫn là nước có số người nhiễm HIV cao nhất Châu Phi: 5,5 triệu



9



người lớn mang virus HIV. An Độ đã vượt qua Nam Phi để trở thành quốc gia có

nhiều người sổng chung với HIV nhất trên thế giới, số ca HIV ở quốc gia đông

dân thứ nhì hành tinh hiện chiếm 2/3 tổng số ca nhiễm loại virus chết người này



10



trên toàn châu A.

Nhiễm trùng cơ hội là nguycn nhân gây tử vong ở người nhiễm HIV/

AIDS. Việc tiếp cận chân đoán dựa vào lâm sàng, xét nghiệm, chẩn đoán hình

ánh, vi sinh với bệnh phẩm...[44];[46].

Tại các nước phát triển, thuốc kháng Retrovirus (ARV) được sử dụng để

điều trị người bệnh HIV/ AIDS từ rất sớm. Trên thế giới đã có những công trình

nghiên cứu về tác dụng không mong muốn và thất bại điều trị của phác đồ kháng

Retrovirus ở người bệnh nhiễm HIV/ AIDS. Nghiên cứu của Mougnutou R. tại

Cameroom năm 2002 đánh giá người bệnh trước khi điều trị ARV đã cho rằng



tải lượng virus trung bình là 87.500 copies/ml (số lượng TCD 4 trung bình la 146

TB/ mm3). Kiertiburanakul S; Thái Lan năm 2004 nhận thấy tải lượng virus

trung bình là 236.000 copies/ml.

Các nghiên cứu đánh giá thất bại điều trị của phác đồ điều trị ( ARV )

cho thấy: nghiên cứu tại Thái Lan năm 2008 trên 214 người bệnh sử dụng phác



đồ d4T/ 3TC/ NVP với khởi điểm tế bào CD4 trung bình là 84 TB/ mm3, kết quá

cho thấy ở thời điểm 6 tháng, 93% người bệnh có tải lượng virus < 400

copies/ml, trong số những bệnh nhân này có 97% người bệnh có tải lượng virus

< 50 copies / ml ở thời điểm 18 tháng. Theo nghiên cứu của Mougnutou R. tại

Cameroom năm 2001 nghiên cứu trên 45 người bệnh sử dụng phác đồ



AZT/3TC/NVP và d4T/ 3TC/ NVP với giá trị CD4 trung bình tại thời điểm trước

điều trị là 92 TB/ mm3, tải lượng virus trung bình là 112.000 copies/ ml cho thấy



sau 6 tháng điều trị CD4 trung binh là 190 TB/ rnm3, tải lượng virus chỉ dương

tính ở một người bệnh (273 copics/ml).

Tại Việt Nam



11



Ở Việt Nam, từ ca nhiễm HIV đầu tiên vào tháng 12/1990 tại Thành phố



12



Hồ Chí Minh đến nay căn bệnh này đã lan ra tất cả các tỉnh, thành phố trong cả

nước ( 63/63 tỉnh thành phố). Theo thông báo của Bộ Y tế tính đến 31/3/ 2011

tình hình nhiễm H1V/ AIDS trên toàn quốc như sau: tống số trường hợp nhiễm

HIV tích lũy: 235.535 trường hợp, tổng số bệnh nhân AIDS tích lũy là 94.613

trường hợp, tống số trường hợp tử vong do A1DS là 49.912. Theo thông kê trên

toàn quốc đã đưa ra danh sách 10 tỉnh có số trường hợp nhiễm HIV phát hiện cao

nhất trên toàn quốc, trong đó cao nhất là Thành phố Hồ Chí Minh với 45.285

trường hợp hiện còn sống và Hà Nội với 17.434 trường hợp, tiếp đó là Sơn La có

7.151 trường hợp, Hải Phòng có 6.800 trường họp, Thái Nguyên có 6.191 trường

hợp...Trước năm 2000 dịch chủ yếu tập trung ở các khu vực thành thị, nhưng

hiện nay dịch xảy ra ở trên cả nước, kề cả vùng sâu, vùng xa, vùng núi, dân tộc

thiểu số. Tuy nhiên, dịch HIV/ AIDS vần tập trung chú yếu trong nhóm nghiện

chích ma túy, phụ nữ bán dâm và nhóm người tình dục đồng giới nam.



13



Đến hết năm 2012, theo báo cáo của Bộ Y tế về công tác phòng, chống

HIV/AIDS và trọng tâm kế hoạch năm 2013, số trường hợp nhiễm HIV hiện còn

sống là 210.703 trường họp, số bệnh nhân AIDS hiện còn sống là 61.669 và

63.372 trường hợp tử vong do AIDS. Tỷ lệ nhiễm HIV toàn quốc theo số báo

cáo là 239 người trên 100.000 dân, tỉnh Điện Biên vẫn là địa phương có tỷ lệ



nhiễm HIV trên 100.000 dân cao nhất cả nước (1015,8 ), tiếp đến là thành phố



Hồ Chí Minh (677), thứ 3 là Thái Nguyên (610,6). Riêng trong năm 2012, cả

nước phát hiện 14.127 trường hợp nhiễm HIV, 6.734 bệnh nhân AIDS và 2149

người tử vong do A1DS. So với cùng kỳ năm 2011, số trường hợp nhiễm H1V

phát hiện và báo cáo giảm 26%, số người tử vong giảm gần 2 lần. 10 tinh có số

trường họp xét nghiệm phát hiện dương tính lớn nhất trong năm 2012 và tỷ lệ

phát hiện của tỉnh, thành phố so với tổng số phát hiện của cả nước trong năm2012,

bao gồm TP. Hồ Chí Minh: 2721 trường hợp (chiếm 19,26% so với tổng

số trường hợp phát hiện); Hà Nội: 751 trường hợp (chiếm 5,32%); Điện Biên:

671 (chiếm 4,75%); Nghệ An: 556 trường hợp (chiếm 3,94%); Thái Nguyên:

479 trường hợp (chiếm 3,15%); cần Thơ: 422 trường hợp (chiếm 2,99%); Thanh

Hóa: 335 trường hợp (chiếm 2,37%); Yên Bái: 328 trường hợp (chiếm 2,32%).

Tính đến hết 30/11/2013, có xu hướng giảm dần số trường hợp báo cáo

hiện nhiễm H1V là 216.254 trường hợp, số bệnh nhân AIDS là 66.533 và đã có

68.977 trường hợp tử vong do AIDS. Tỷ lệ nhiễm H1V toàn quốc theo số báo cáo

là 248 người trên 100.000 dân, tinh Điện Biên vẫn là địa phương có tỷ lệ nhiễm

HIV trên 100.000 dân cao nhất cả nước (1029), tiếp đến là thành phố Hồ Chí

Minh (682), thứ 3 là Thái Nguyên (632). Trong 11 tháng đầu năm 2013, cả nước

xét nghiệm phát hiện mới 11.567 trường hợp nhiễm HIV , trong đó 5.4930 bệnh

nhân AIDS; báo cáo có 2.097 người tử vong do A1DS. 10 tỉnh có số trường hợp



14



xét nghiệm mới phát hiện dương tính lớn nhất trong 11 tháng đầu năm2013, bao

gồm TP. Hồ Chí Minh 1736 trường hợp, Hà Nội 738 trường hợp, Sơn La 538

trường hợp, Nghệ An 411 trường hợp, Điện Biên 406 trường hợp; Đồng Nai 385

trường họp; Thái Nguyên 353 trường hợp; Lai Châu 334 trường hợp, Đồng Tháp

322 trường hợp, cần Thơ 318 trường hợp



Trong thập kỷ qua, dịch phát triến nhanh nhất ở các tỉnh miền núi phía

Bắc

như tỉnh Thái Nguycn, Điện Biện, Sơn La, Yên Bái. So sánh 11 tháng đầu năm

2012 và năm 2013: số trường hợp nhiễm HIV giảm 15% (2062 trường hợp), số

bệnh nhân AIDS giảm 16% (1064 trường hợp), tử vong do AIDS giảm 2% (40

trường hợp), 16 tỉnh có số người nhiễm HIV được mới xét nghiệm phát hiện tăng

hơn so với cùng kỳ năm 2012 và 47 tỉnh có số người nhiễm HIV được xét

nghiệm phát hiện giảm. Năm 2013, bắt đầu triển khai tổng rà soát số liệu



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Đặc điểm tình hình dịch HIV/AIDS Khái niệm HIV/AIDS

Tải bản đầy đủ ngay(83 tr)

×