Tải bản đầy đủ - 21 (trang)
Nội dung sáng kiến kinh nghiệm

Nội dung sáng kiến kinh nghiệm

Tải bản đầy đủ - 21trang

bản thân mình và xác định được sự quan trọng của việc học tập, mặt khác làm

cho các em thấy được sự vất vả của bố mẹ nuôi con ăn học và muốn giúp các em

nhận ra sự tận tâm, nhiệt huyết và công lao to lớn của thầy cô trong việc truyền

đạt kiến thức, giáo dục đạo đức, nhân cách, kĩ năng sống cho học sinh. Từ đó,

các em sẽ hiểu được và biết phải làm gì để không phụ lòng mong mỏi của bố

mẹ, thầy cô.

Đối với học sinh chưa ngoan, người giáo viên chủ nhiệm phải biết nhìn

bằng con mắt tình thương và sự thông cảm, phải thật sự xem học sinh như người

thân, gia đình của mình. Giáo viên nên có cái hiền từ bao dung mẫu mực của

người mẹ, người cha, cái gần gũi cảm thông của người anh, người chị và cái

thân thiết, đồng cảm của một người bạn.

Nhìn lại và so sánh tình hình chung về đạo đức của học sinh những năm

gần đây tôi nhận thấy tỷ lệ học sinh chưa ngoan vẫn đang tồn tại ở một tỷ lệ

đáng kể, số vụ vi phạm pháp luật của lứa tuổi học sinh đang gia tăng, do đó tôi

nghiên cứu đề tài này nhằm hạn chế số lượng học sinh chưa ngoan, chậm tiến ở

lớp chủ nhiệm. Qua đó góp phần giảm tỷ lệ học sinh vi phạm đạo đức trong nhà

trường và bên ngoài xã hội. Đồng thời cũng qua nghiên cứu này nhằm nâng cao

nghiệp vụ công tác của bản thân và chia sẻ kinh nghiệm với đồng nghiệp.

2.2. Thực trạng về vấn đề học sinh chưa ngoan.

2.2.1. Đặc điểm tình hình nhà trường.

2.2.1.1. Thuận lợi:

- Năm học 2016 - 2017 trường có 55 giáo viên, trong đó 52 giáo viên

chính thức và 3 giáo viên hợp đồng. Tất cả giáo viên đều đạt chuẩn trở lên. Phần

lớn giáo viên còn rất trẻ, tất cả đều nhiệt tình, tâm huyết, năng động và luôn

quan tâm giúp đỡ học sinh.

- Tập thể sư phạm đồng thuận, tạo được bầu không khí đoàn kết, yêu

thương giúp đỡ nhau, đây là một sức mạnh tổng hợp giúp tập thể giáo viên trong

trường yên tâm công tác và càng bám trường, bám lớp.

- Nhà trường luôn nhận được sự quan tâm của cấp uỷ, chính quyền địa

phương và hội phụ huynh học sinh.

- Cơ sở vật chất của nhà trường được trang bị khá đầy đủ, có phòng máy

chiếu, phòng máy tính cho học sinh, sân vận động, trường có đủ phòng học một

ca, khuôn viên nhà trường rộng rãi và rất đẹp.

2.2.1.2. Khó khăn:

- Trường THPT Lê Lai là trường mới được thành lập, nằm trên địa bàn

huyện Ngọc Lặc, thuộc huyện miền núi của tỉnh Thanh Hóa nên đa số học sinh

là con em dân tộc, cha mẹ là lao động nông nghiệp chủ yếu, đời sống kinh tế còn

gặp nhiều khó khăn, thiếu thốn nên cha mẹ phải đi làm ăn xa (trong thành phố

Hồ Chí Minh, Bình Dương, Hà Nội, Hải Phòng...). Do đó, con cái chủ yếu sống

với ông bà hoặc ở một mình không có người lớn quản lý nên các em ít được chỉ

bảo, động viên, quan tâm, chăm sóc... Mặt khác, trình độ dân trí chưa đồng đều,

nên mức hiểu biết còn hạn chế, mọi vấn đề liên quan đến học tập đều trông chờ

3



và giao phó cho giáo viên chủ nhiệm, cho nhà trường. Chính vì vậy vai trò của

giáo viên đứng lớp nói chung và giáo viên chủ nhiệm nói riêng còn rất vất vả.

- Chất lượng đầu vào của học sinh thấp, trong những năm gần đây, học

sinh thi vào lớp 10 chỉ tránh điểm liệt là đậu vào trường nên ảnh hưởng không

nhỏ đến chất lượng học tập cũng như rèn luyện. Phần lớn các em nhà ở xa

trường, có những em ở xã Vân Am nhà cách trường 22km, việc đi lại của học

sinh chưa thuận lợi, đặc biệt vào những ngày mưa lũ, các em không qua sông,

suối được vì nước dâng cao...do đó chưa thu hút được nhiều học sinh trên địa

bàn huyện. Mặt khác, công tác giáo dục học sinh cũng chịu nhiều ảnh hưởng từ

bên ngoài xã hội.

2.2.2. Thực trạng về vấn đề học sinh chưa ngoan của lớp chủ nhiệm.

Năm học 2016-2017, tôi được nhà trường phân công chủ nhiệm lớp 12B5.

Đây là lớp có số học sinh điểm thi tuyển sinh vào lớp 10 thấp, phổ điểm môn

toán là tránh điểm liệt, một số học sinh lưu ban hoặc bị đình chỉ ở các lớp trước

được nhà trường chuyển vào lớp, đối tượng học sinh này thường xuyên gây rối

lớp, ý thức rèn luyện kém làm ảnh hưởng tới tập thể lớp học. Đầu năm bản thân

tôi được phân công vào giảng dạy và làm công tác chủ nhiệm cũng có nhận xét

giống giáo viên bộ môn khác: lớp nhốn nháo, ầm ĩ, có hiện tượng nói tục, chửi

bậy; một số học sinh lười học mải chơi hay nói chuyện, nói tự do trong giờ.

Điều này làm giáo viên rất bực mình, ảnh hưởng đến giờ dạy và việc học của

những học sinh ngoan khác. Nếu cứ để tình trạng này thì dần dần những đối

tượng học sinh này không những phá lớp mà còn lôi kéo những học sinh khác

vào cuộc và người thiệt thòi nhất vẫn là các em học sinh.

Là giáo viên chủ nhiệm được nhà trường tin tưởng giao lớp, tôi luôn băn

khoăn, lo lắng và rất trăn trở:

- Làm thế nào để giáo viên bộ môn khi vào lớp yên tâm, hứng thú, say mê

giảng dạy kiến thức cho tất cả các em học sinh?

- Làm thế nào để 45 học sinh trong lớp đều ngoan, tiếp thu bài tốt và học

hành chăm chỉ?

- Làm thế nào để những học sinh chưa ngoan đều trở nên tiến bộ?

Để làm được những điều này tôi cần phải lựa chọn những biện pháp phù

hợp để giáo dục các em học sinh chưa ngoan.

Sau một tháng học tập và rèn luyện tôi đã tiến hành khảo sát lại chất lượng

học sinh ở lớp chủ nhiệm. Kết quả như sau:

Thời Sĩ

Hạnh kiểm

Học lực

gian số Tốt

Khá

T.bình

Yếu

Giỏi

Khá

T.bình Yếu

Kém

lớp

SL % SL % SL % SL % SL % SL

% SL % SL % SL %

Đầu

45 20 44,4 14 31,1 8 17,7 3

6,8 0 0 10 22,2 25 55,5 7 15,5 3 6,8

HKI

Với những học sinh chưa ngoan, một cách tương đối tôi đã chia thành các

nhóm sau đây:

4



Nhóm thứ 1: Học sinh có tâm lý đua đòi, làm “anh hùng” ở tuổi mới lớn,

tuổi dễ bị kích động, lôi kéo thành băng nhóm, thích gây gổ đánh nhau… giữa

học sinh trong lớp, trong trường và ngoài nhà trường như em Nguyễn Tiến

Quỳnh ( xã Minh Tiến), em Lê Thị Trà My( xã Nguyệt Ấn).

Nhóm thứ 2: Một bộ phận học sinh học lực yếu, không tập trung nghe giảng,

tiếp thu chậm dẫn đến năng lực học tập hạn chế, thường xuyên quậy phá. Những

học sinh này dần dần lực học giảm sút, dẫn đến bỏ giờ trốn học và bỏ học, tham

gia các trò chơi trực tuyến như em Lê Văn An ( xã Minh Tiến), em Hồ Đắc

Hưng ( xã Xuân Thiên), em Lê Thị Diệu Linh ( xã Phùng Giáo), em Phạm Thị

Kiều Vân (xã Kiên Thọ).

Nhóm thứ 3: Một số ít học sinh biểu hiện tính ương ngạnh, bướng bỉnh,

không chấp hành những quy định của lớp. Khi được lưu ý nhắc nhở có vẻ ăn năn

sửa sai nhưng rồi vẫn “chứng nào tật ấy” rồi thường xuyên vi phạm bất chấp sự

góp ý của bạn bè, sự giáo dục của thầy cô giáo và kể cả những hình phạt cho

những vi phạm vẫn không chấp hành: chẳng hạn như tác phong không nghiêm

túc, áo không bỏ vào trong quần, nhuộm màu, để đuôi sau, bấm lỗ tai, nói tục

với bạn bè, không tham gia sinh hoạt lớp, tách rời tập thể như em Phạm Minh

Đức ( xã Xuân Lam), Bùi Văn Điệp ( xã Nguyệt Ấn), Lê Văn Nhân ( xã Phùng

Giáo)...

Ở tất cả các biểu hiện của nhóm học sinh chưa ngoan trên đều ảnh hưởng

đến sự hình thành nhân cách và năng lực học tập của học sinh. Dù ở nhóm học

sinh chưa ngoan nào nếu chúng ta không kịp thời uốn nắn, giáo dục các em từ

những vi phạm nhỏ đến việc làm không có ý thức khác, rồi bỏ học và có nguy

cơ trở thành tội phạm. Để giúp các em nhận ra con đường đang đi là con đường

không đúng, cần phải sửa chữa điều chỉnh. Chúng ta cần phải tìm hiểu kỹ

nguyên nhân, tâm lý của từng nhóm học sinh chưa ngoan để có cách tiếp cận

riêng.

Xuất phát từ thực trạng trên tôi nghiên cứu đề tài “Một số biện pháp giáo

dục học sinh chưa ngoan tại lớp 12B5, trường THPT Lê Lai năm học 2016

-2017”, nhằm hạn chế số lượng học sinh chưa ngoan ở lớp 12B5. Qua đó góp

phần giảm tỉ lệ học sinh vi phạm đạo đức trong nhà trường, bên ngoài xã hội.

Đồng thời cũng qua nghiên cứu này nhằm nâng cao nghiệp vụ công tác của bản

thân và để chia sẻ kinh nghiệm với đồng nghiệp.

2.2.3. Nguyên nhân của vấn đề học sinh chưa ngoan

Tất cả những học sinh bình thường trở thành học sinh chưa ngoan đều có

nguyên nhân của nó. Sau đây tôi xin đưa ra một số nguyên nhân cụ thể trực tiếp

hoặc gián tiếp tác động đến học sinh biến các em trở thành học sinh chưa ngoan.

2.2.3.1. Ảnh hưởng từ xã hội.

Cuộc sống đổi mới và hiện đại hôm nay đem lại cho các em nhiều điều

tích cực nhưng cũng đã tạo cho các em một môi trường đầy biến động.Trong đó

có những tác động tiêu cực đến với học sinh với nhiều hình thức khác nhau.



5



Hiện nay, do sự quản lý không chặt chẽ của nhà nước, các dịch vụ bida,

internet, karaoke… mở ra ở gần trường học, lôi kéo, hấp dẫn các em. Đặc biệt là

các trò trơi trực tuyến trên mạng internet (game online), phần lớn các em bỏ học

đều có liên quan đến các trò chơi này. Các em lao vào các trò chơi đó quên hết

thời gian dẫn đến bỏ giờ trốn học và những vi phạm khác. Đồng thời các phim

ảnh được bán ở các cửa hàng và một số được chiếu kênh internet có những cảnh

bạo lực, hoặc những cảnh phim tình cảm quá mức nhạy cảm làm cho các em bị

kích động, gây tò mò hoặc dễ dàng bắt chước. Ngoài ra những tụ điểm ăn chơi

ngày càng nhiều, đập vào mắt các em làm cho các em không tự chủ, tham gia

không có ý thức, dần dần tiêm nhiễm các thói quen xấu và trở thành đối tượng

học sinh chưa ngoan.

2.2.3.2. Ảnh hưởng của môi trường giáo dục gia đình

Hoàn cảnh sống của mỗi học sinh khác nhau, có em may mắn nhận được

sự quan tâm đến suy nghĩ của lứa tuổi và được cha mẹ khuyên bảo như một

người bạn, có học sinh không được sự quan tâm đúng mức, hay gia đình quá

chiều chuộng. Có em bố mẹ bỏ nhau bơ vơ không biết ở với ai hoặc bố mẹ

không hạnh phúc, thường xuyên phải chứng kiến cảnh bố hay say xỉn, bố tham

gia vào các tệ nạn xã hội như cờ bac, nghiện hút, ngoại tình... dẫn đến bạo lực

gia đình, có em vì gia đình khó khăn nên bố mẹ đi miền Nam, miền Bắc làm ăn

gửi con đang tuổi lớn cho ông bà nội, ngoại nuôi ăn học.

Nếu các em chưa ý thức được việc học tập, đồng thời gia đình không quan

tâm và không tạo điều kiện cho các em học tập thì việc học tập các em không

đến nơi đến chốn, chất lượng học tập bị ảnh hưởng, các em học tập yếu, thua

kém bạn bè dẫn đến chán học, bỏ học.

Học sinh chưa ngoan phát sinh từ những ảnh hưởng không tốt của môi

trường giáo dục gia đình, chủ yếu là:

+ Gia đình có hoàn cảnh kinh tế khó khăn:

Từ những khó khăn về đời sống kinh tế, cha mẹ phải lao động vất vả

không quan tâm đến việc học tập của con em, phó mặc cho nhà trường, có gia

đình con cái phải lao động để phụ giúp bố mẹ hoặc là lao động chính trong nhà,

làm cho các em không có thời gian học tập ở nhà như soạn bài, học bài cũ, do đó

khi đến lớp việc tiếp thu bài mới rất khó khăn, không làm được bài kiểm tra, lo

lắng sợ sệt khi thầy cô giáo kiểm tra bài cũ... từ đó thua kém bạn bè và phát sinh

tâm lý chán học dẫn đến bỏ giờ trốn học, bỏ học (ở nhóm 2). Ví dụ em Hồ Đắc

Hưng.

+ Gia đình chỉ lo làm ăn, không quan tâm đến việc học của con cái:

Nhiều gia đình vì kế sinh nhai, cả vợ chồng đều đi làm xa, phó mặc con

cái cho ông bà hoặc chị em chăm sóc lẫn nhau. Một số học sinh chưa tự giác và

thiếu sự quản lý chặt chẽ của người lớn nên nảy sinh những tư tưởng không lành

mạnh, từ đó ham chơi mà trốn học, bỏ học.

Có gia đình tuy không khó khăn về kinh tế nhưng có tham vọng làm giàu,

bỏ mặc con cái, không quan tâm đến việc học tập của con cái kể cả những thói

6



hư tật xấu của con cái, cha mẹ cũng không biết để răn dạy, do đó từ những vi

phạm lỗi nhỏ dần dần đến lỗi lớn (ở nhóm 2). Ví dụ em Lê Thị DiệuLinh.

+ Gia đình có cha mẹ bất hòa, không có hạnh phúc:

Gia đình có hoàn cảnh éo le, không hạnh phúc: Cha mẹ lục đục, bỏ nhau

hoặc cha mẹ vướng vào cờ bạc, rượu chè không làm gương tốt cho con cái . Sự

to tiếng, bạo lực của người lớn làm cho các em dần dần bị ảnh hưởng [1]. Từ đó

nẩy sinh những việc làm không lành mạnh (biểu hiện ở nhóm 1) thích đánh lộn

để giải tỏa tâm lý, bị ức chế, bỏ nhà đi chơi không thiết tha đến việc học. Do đó

lực học giảm sút dẫn đến chán học, bỏ học. Ngoài ra, gặp hoàn cảnh gia đình có

người cha nát rượu, nghiện hút...cũng ảnh hưởng rất lớn đến học sinh làm các

em trở thành học sinh chưa ngoan. Ví dụ em Nguyễn Tiến Quỳnh.

Với môi trường giáo dục của gia đình như vậy, học sinh khó có thể trở

thành con ngoan trò giỏi, nếu không có sự động viên kịp thời của bạn bè, nhà

trường và thầy cô giáo.

2.2.3.3. Ảnh hưởng từ nhà trường

Có rất nhiều tác động đến học sinh từ nhà trường nhưng chủ yếu là:

* Giáo viên bộ môn:

- Một số giáo viên bộ môn áp dụng phương pháp giảng dạy chưa có sức

lôi cuốn học sinh vào bài giảng, dạy theo cách truyền thống, không đổi mới

phương pháp, không sử dụng hoặc rất ít sử dụng đồ dùng dạy học.

- Một số giáo viên bộ môn chưa am hiểu tâm lí, hoàn cảnh gia đình của

học sinh, nên chưa quan tâm chu đáo tới học sinh, chưa đồng đều trong đối xử

khiến các em có cảm giác bị thầy cô ghét bỏ, nảy sinh ở các em thái độ bất cần,

hành vi chống đối giáo viên.

- Còn có nhiều giáo viên bộ môn dạy theo quan điểm hết giờ là xong, là

hết trách nhiệm.

- Tôi là giáo viên GDCD làm công tác chủ nhiệm vừa là giáo viên bộ môn

của các lớp khác, tôi luôn suy nghĩ để đổi mới phương pháp dạy học để các em

phát huy được khả năng tư duy, vận dụng các hiện tượng thực tế trong thực tiễn

đời sống xã hội vào bài học, khuyến khích các em tham gia xây dựng bài giảng,

qua đó gần gũi với các em nhiều hơn… Năm học vừa qua tôi đã có nhiều tiết

dạy theo phương pháp tích hợp, học sinh rất thích thú khi tham gia vào bài

giảng, và được nhà trường đánh giá tốt.

* Giáo viên chủ nhiệm:

Học sinh chưa ngoan không phải hoàn toàn do gia đình và xã hội mà một

phần ảnh hưởng không nhỏ từ phía nhà trường, nhất là từ giáo viên chủ nhiệm.

Không phải giáo viên chủ nhiệm cứ lên lớp đầy đủ, cứ nhiệt tình là được mà

quan trọng là phương pháp chủ nhiệm như thế nào, cách tiếp cận học sinh ra

sao? Từ đó để làm tốt công tác chủ nhiệm người giáo viên phải giàu lòng nhân

ái, vị tha, kiên trì, nhiệt tình, biết tôn trọng nhân cách học sinh, được các em tin

yêu và phụ huynh tín nhiệm, có sức cảm hóa thuyết phục, có bản lĩnh để xử lý

7



kịp thời các tình huống sư phạm đa dạng, đối xử công bằng trong nhận xét đánh

giá đối với học sinh [2].

- Một số giáo viên chủ nhiệm chưa tìm ra những biện pháp thích hợp

trong việc cảm hóa, giáo dục học sinh chưa ngoan; chưa tạo ra môi trường thân

thiện khi học sinh đến trường, làm cho học sinh thấy nhàm chán khi đến trường.

- Một số giáo viên chủ nhiệm chưa thực sự quan tâm đến học sinh chưa

ngoan, thường hay sử dụng các biện pháp mạnh như trách mắng, quát nạt, xúc

phạm các em trước lớp làm cho các em mặc cảm, tự ti dẫn đến chán nản, lười đi

học.

- Một số giáo viên chưa thực sự gần gũi với các em nên chưa nắm bắt kịp

thời tâm tư, nguyện vọng của các em do đó có biện pháp giáo dục chưa phù hợp.

* Tổ chức Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh của nhà trường:

Đoàn trường trung học phổ thông Lê Lai có tổ chức các buổi sinh hoạt tập

thể nhưng chưa nhiều, sức thu hút các em học sinh là đoàn viên thanh niên chưa

cao. Đoàn trường nên tổ chức những chương trình về giáo dục giới tính, giáo

dục kĩ năng sống, tuyên truyền pháp luật... qua các hoạt động đó để tuyên truyền

cho các em hiểu được các thói hư tật xấu cần tránh xa, thu hút các em học sinh

chưa ngoan về với tập thể, về các hoạt động có ý nghĩa, nhân văn.

2.2.3.4. Ảnh hưởng do sự hiếu động mới lớn của lứa tuổi.

Một số ít học sinh thích thể hiện sự khác biệt với các học sinh khác “chơi

trội” bằng các hành động cử chỉ, trang phục khác các bạn khác. Đối với nhóm

học sinh này (ở nhóm 3) thì việc giáo dục điều chỉnh suy nghĩ định hướng lại

cho các em sẽ đơn giản hơn. Đây là cách thể hiện cá tính của các em, nhưng các

em chưa hiểu như vậy là không đúng với quy định của nhà trường và lứa tuổi

của các em, do các em có thần tượng là các ngôi sao nên muốn trang điểm, hóa

trang giống như thần tượng của mình, điều này làm mất nhiều thời gian vào hình

thức bên ngoài của mình sao nhãng việc học tập.

2.3. Một số biện pháp giáo dục học sinh chưa ngoan tại lớp 12B5, trường

trung học phổ thông Lê Lai.

Thấy rõ được những nguyên nhân trên và từ những phân tích sự hình

thành các nhóm học sinh chưa ngoan ở lớp 12B5, tôi xin đề xuất một số biện

pháp nhằm hạn chế sự phát triển và giáo dục học sinh chưa ngoan như sau:

2.3.1. Tìm hiểu về tâm lý của học sinh.

Học sinh trung học phổ thông, lứa tuổi 15- 18 này có nhiều biến đổi về tâm,

sinh lí. Các em không còn là trẻ con để cần được vỗ về chăm sóc, nhưng cũng

chưa là người lớn để tự mình giải quyết mọi tình huống.Vì vậy, giáo viên chủ

nhiệm cần tìm hiểu tâm sinh lí học sinh bằng cách: Phát phiếu thăm dò về sở

thích, khả năng, mơ ước, cá tính..., qua tìm hiểu bạn bè, người thân của học

sinh[3].

Khi gặp khó khăn, học sinh trung học phổ thông có rất nhiều cách giải

quyết. Cách thông thường nhất hiện nay, khi gặp khó khăn các em thường chọn

lựa sự giúp đỡ từ bạn bè. Nhưng có rất nhiều vấn đề mà các em băn khoăn, thắc

8



mắc lại nằm ngoài khả năng tư vấn, giải quyết của các bạn đồng trang lứa. Vì

thế giáo viên chủ nhiệm cần quan tâm gần gũi với học sinh, đóng vai trò là

người bạn và cùng học sinh tâm sự để chia sẻ vấn đề học sinh đang gặp phải và

chưa biết giải quyết như thế nào. Giáo viên chủ nhiệm phải hòa nhập cùng các

em, quan tâm đến các sở thích của lứa tuổi các em và cần khuyến khích các sở

thích đúng đắn, biểu dương trước lớp sự tiến bộ và thành tích của các em.

Ở lứa tuổi này các em đã có những suy nghĩ độc lập và tính tự giác, biết

suy nghĩ về việc mình làm do đó giáo viên chủ nhiệm phải biết khuấy động tinh

thần tự quản, tự giác của học sinh. Ở lớp tôi chủ nhiệm ngay từ đầu năm học tôi

đã cho các em học nội quy của nhà trường và hướng dẫn cho các em thực hiện

nội quy, và cho các em tự thảo luận thống nhất đề ra quy đinh của lớp phù hợp

với nội quy của nhà trường và giao trách nhiệm cho ban cán sự lớp tổ chức giám

sát thực hiện. Cuối tuần ở buổi sinh hoạt lớp, cô giáo chủ nhiệm sẽ có chế độ

khen chê công bằng, khách quan và đưa ra mục tiêu phấn đấu hằng tuần, hằng

tháng và cả học kỳ, đề ra các hình thức khen thưởng cho cá nhân, cho tập thể lớp

khi đạt thành tích.

Ví dụ: Học kỳ 1 năm học 2016-2017 tôi đã đề ra mục tiêu cho lớp do tôi

chủ nhiệm (12 B5) là phải đạt danh hiệu lớp tiên tiến thì cô sẽ thưởng là một

chuyến đi thăm quan khu di tích lịch sử Lam Kinh thuộc huyện Thọ Xuân với

kinh phí do cô tài trợ, các em đã rất phấn khởi thi đua rèn luyện, hằng tuần để

được xếp loại nhất, nhì, các em tự giám sát và chấn chỉnh các học sinh chưa

ngoan, yêu cầu thực hiện nội quy của trường, của lớp như đi học đúng giờ, mặc

quần áo đúng quy định, không được mang điện thoại vào trường, lớp... Kết quả

cuối kì I lớp 12B5 của tôi được nhà trường đánh giá là lớp tiên tiến. Tôi đã tổ

chức cho các em đi thăm quan khu di tích lịch sử Lam Kinh. Qua chuyến đi các

em rất phấn khởi và nói với nhau chúng ta sẽ cố gắng để được đi lần tiếp theo.

Bên cạnh đó còn giúp các em gần gũi, hòa đồng cùng nhau, vui vẻ với nhau.

Đồng thời cũng là điều kiện cô trò có thể chia sẻ trao đổi cởi mở, thân thiện, gần

gũi.

Đây là phương pháp hữu hiệu để ngăn chặn các em học sinh ngoan chuyển

thành học sinh chưa ngoan. Đồng thời thu hút các em học sinh chưa ngoan hòa

nhập với tập thể lớp qua đó cảm biến dần dần giúp các em xóa những tự ti, mặc

cảm là học sinh chưa ngoan để hòa mình với bạn bè.

Như vậy tìm hiểu tâm lý học sinh để từ đó nắm bắt được tâm lý học sinh là

việc rất cần thiết đối với giáo viên chủ nhiệm, đặc biệt là việc giáo dục và giảm

tỷ lệ học sinh chưa ngoan. Nắm bắt tâm lý học sinh là chìa khóa để giáo viên tìm

hiểu thế giới tinh thần phức tạp của học sinh, từ đó tìm ra được phương pháp

giáo dục phù hợp.

2.3.2. Gần gũi học sinh, là người bạn, người chị của học sinh.

Ngành giáo dục đang thực hiện phong trào "Xây dựng truờng học thân

thiện, học sinh tích cực", vì thế giáo dục học sinh chưa ngoan bằng tình yêu

thương là phương pháp giáo dục nhân văn, có hiệu quả. Hưởng ứng phong trào

đó sau nhiều năm làm công tác chủ nhiệm và gặp nhiều trường hợp học sinh

9



chưa ngoan khác nhau, tôi nhận ra rằng trong quá trình giáo dục học sinh chưa

ngoan, trước hết thầy, cô giáo chủ nhiệm phải tìm hiểu nguyên nhân vì sao học

sinh chưa ngoan để từ đó đưa ra biện pháp giáo dục phù hợp.

Ví dụ: Nếu học sinh không thuộc bài hoặc không làm bài, giáo viên cần

tìm hiểu tại sao như vậy: do em không hiểu bài, em mất kiến thức cơ bản ở

những lớp dưới hay do gia đình em có vấn đề, do em bất mãn một việc gì đó

trong lớp, trong trường... Biết được chính xác nguyên nhân rồi sẽ có cách giải

quyết phù hợp. Sự tìm hiểu, gần gũi, quan tâm đến học sinh phải thật sự xuất

phát từ tình yêu thương của thầy giáo. Khi học sinh nhận biết được tình cảm đó

thì việc giáo dục các em sẽ dễ dàng hơn rất nhiều. Quan điểm giáo dục của tôi là

không nặng về kiểm điểm, phê bình và hạn chế sử dụng các hình phạt để khi em

nào mắc lỗi mà bị phạt thì các em tự hiểu được mình đã mắc lỗi rất nặng.

Ví dụ: Đối với nhóm học sinh thuộc nhóm 2 điển hình là Phạm Thị Kiều

Vân là học sinh học rất yếu, em thường xuyên không học bài cũ, không làm bài

tập ở nhà nên bị thầy cô nhắc nhở nhiều, dẫn đến chán nản và muốn bỏ học,

nhưng vì gia đình bắt phải đi học nên em đành tuân theo. Vì thế, em tỏ ra lầm lì

ít nói, mặc cảm với bạn bè, thầy cô, mọi người và nhất là đối với tôi em càng né

tránh hơn.

Thấy vậy, tôi gần gũi em bằng cách: Gặp riêng để trao đổi, trò chuyện,

tâm sự. Lúc đầu tôi hỏi thăm em về hoàn cảnh gia đình, cuộc sống hằng ngày

của em vì tôi biết mẹ của em bệnh tim phải nằm viện thường xuyên, bố lao động

chính trong nhà nên kinh tế gia đình khá vất vả, nhưng nguyên nhân chính làm

em trở thành học sinh chưa ngoan không phải vì lý do đó bởi năm học trước em

học rất tốt. Qua tìm hiểu từ bạn bè của Kiều Vân, tôi biết em có bạn trai gần nhà,

phải chăng đây chính là nguyên nhân làm em học hành giảm sút. Tôi thân thiện,

cởi mở hỏi chuyện: Dạo này đến lớp, cô thấy em không được vui, thi thoảng

khóc trong lớp học, thầy cô bộ môn và các bạn nhắc nhở em rất nhiều,có chuyện

gì vậy em? Như được cởi mở tấm lòng với bao nỗi niềm thầm kín chất chứa bấy

lâu, em đã tâm sự với tôi. Cô ơi! Nhiều lần em muốn nói với cô nhưng lại không

dám vì em thấy mình chẳng ra gì. Giờ cô hỏi vậy em cũng không muốn giấu

nữa. Em có yêu một anh ở gần nhà, hơn em 2 tuổi, làm nghề thợ mộc với bố em

và ở tại nhà em, sau thời gian ngắn tìm hiểu, em và anh ấy yêu nhau. Sau đêm

Nôen, em đã trao thân mình cho anh ấy. Khi biết tin em có thai, anh ấy không

tôn trọng nữa, thường xuyên chửi bới, xúc phạm và thời gian gần đây anh tìm

mọi cách trốn tránh bỏ đi đâu em cũng không biết, không liên lạc với em nữa cô

ạ, em rất thương bố, mẹ, thấy xấu hổ không dám nhìn thầy cô và các bạn nên đã

nghĩ quẩn, tự tìm đến cái chết, em uống thuốc diệt cỏ, rất may bố em phát hiện

đưa đến bệnh viện kịp thời không thì...Nghe em nói vậy, lòng tôi không khỏi

xót xa và thấy thương em vô cùng. Tôi ôm em vào lòng như đứa con của tôi, vỗ

về và ân cần hỏi: Bố, mẹ có biết em có thai không? em định xử lý như thế nào?

Cô ơi, bố mẹ em chưa biết, em sợ bố mẹ biết nên tự mua thuốc phá thai rồi và

liên tục hỏi tôi, cô ơi phá thai như thế sau em có cơ hội làm mẹ nữa không? em

khóc thật nhiều... tôi giảng giải cho em: Trong cuộc đời của em ai là người quan

trọng nhất đó là bố, mẹ phải không, người sinh thành, dưỡng dục em khôn lớn

10



đến ngày hôm nay. Vì vậy, trước khi làm điều gì em hãy nghĩ đến bố mẹ nhé,

không may em nghĩ điều dại dột, người khổ nhất là bố, mẹ. Em cố gắng quên đi

những chuyện đã qua, để chuộc lỗi lầm với bố, mẹ không còn cách nào khác, cố

gắng học em nhé, tương lai tốt đẹp đang chờ em. Từ đó, tôi thường xuyên động

viên, an ủi đồng thời gặp gỡ gia đình em trao đổi để bố, mẹ cùng phối hợp giúp

em vượt qua khủng hoảng tâm lí. Sau một thời gian, tôi thấy em hòa đồng với

các bạn, không còn hiện tượng khóc thầm trong lớp, không xa lánh bạn bè đặc

biệt là xa lánh tôi .Trong lớp tôi cử một bạn học giỏi, nhiệt tình ngồi bên cạnh và

kèm em học, đồng thời tôi nhờ đến các giáo viên bộ môn quan tâm em hơn. Dần

dần em tự tin hơn, học lực của em đã tiến bộ rất nhiều và kết quả cuối năm em

đã đạt danh hiệu học sinh tiên tiến.

Học sinh lứa tuổi trung học phổ thông tự ái rất cao, các em luôn nghĩ

mình đã là người lớn. Lòng tự trọng của học sinh trung học phổ thông đã phát

triển nên trong việc giáo dục khen thưởng hay phê bình, uốn nắn học sinh cần tế

nhị [4] . Vì vậy thầy cô giáo phải tôn trọng các em, không thể tùy tiện la mắng

các em trước mặt các bạn cùng lớp, cùng trường. Người thầy cư xử mà để học

sinh của mình xấu hổ với bạn bè rồi dẫn đến bất mãn thì các em sẽ chống trả

quyết liệt, không thể giáo dục được. Giáo viên cần gần gũi, yêu thương học sinh

để hiểu các em hơn, sẵn sàng bỏ qua những lỗi lầm để uốn nắn từ từ, giáo dục

các em trở thành người tốt. Nghề giáo là nghề dạy dỗ, có nghĩa là cần phải vừa

dạy, vừa dỗ.

Là cương vị của người thầy, chúng ta hãy mở rộng “vòng tay tình bạn”

nối liền đến trái tim học trò. Hãy coi học trò là những người bạn để sẻ chia, để

đồng cảm, từ đó mới có thể phác hoạ được chân dung đời sống tâm hồn của học

sinh. Dạy học phải truyền cả niềm tin chứ không chỉ là một khối lượng kiến thức

đơn thuần.

Chúng ta hãy vừa là một đạo diễn vừa là một diễn viên trên sân khấu

nhưng đồng thời cũng là người anh, người chị, người bạn chân thành của các

em. Không chỉ là nhà giáo mà còn là một nhà tư vấn tâm lí.

Trong thời đại hiện nay công nghệ thông tin bùng nổ, mọi người có thể

tham gia các mạng xã hội một cách dễ dàng, ví dụ như mạng xã hội Facebook,

zalo…nên việc các em tham gia cũng là chuyện bình thường. Để hiểu các em thì

thầy cô giáo cũng nên tham gia và có thể online nói chuyện với các em trên các

trang mạng này bằng cách kết bạn trực tiếp (dùng ngay nick của mình) hoặc gián

tiếp (lập một nick mới), có rất nhiều chuyện khi đối thoại trực tiếp sẽ rất khó nói

và khó chia sẻ, nhưng ngồi ở hai đầu máy tính thì mọi việc dễ dàng hơn rất

nhiều, câu chuyện được cởi mở hơn. Và có khi đóng vai trò là giáo viên để nói

chuyện với các em, các em sẽ rụt rè, ngại không dám bộc bạch hết nhưng khi là

một người bạn thì các em có thể dốc hết bầu tâm sự. Khi hai người bạn đã hợp

nhau rồi thì bất kể niềm vui hay nỗi buồn đều có thể tâm sự. Cũng qua các mạng

này chúng ta có thể biết mối quan hệ của các em học sinh, các em đang suy nghĩ

và làm những việc gì.

11



Ví dụ: Em Lê Thị Thu Trang (12B5) khi tôi thấy kết quả học tập của em

giảm sút, tôi đã tìm hiểu nguyên nhân thông qua bạn bè, mạng xã hội Facebook

thì biết em học sút vì đang yêu và biết ai là người em đang yêu, ban đầu tôi đã

vào Facebook lập một nick mới kết bạn với em nói chuyện với em như một

người bạn. Sau hai tuần kết bạn tôi đã nắm được tâm tư tình cảm của em, tôi gặp

riêng em nói chuyện, sau đó chúng tôi đã cùng nói chuyện thoải mái trên

Facebook. Tôi đã khuyên bảo em, nói về tầm quan trọng của việc học, phân tích

mặt trái của tình yêu học trò. Mặt khác tôi đã gặp riêng bạn trai của em (Nguyễn

Tiến Quỳnh) cùng lớp trao đổi và khuyên bảo các em bằng kinh nghiệm của một

người chị đã đi trước. Kết quả là các em đã nhận ra được tầm quan trọng của

việc học và cả hai em đều biết kiềm chế tình cảm, chỉ dừng lại ở tình bạn để

cùng nhau cố gắng học tập và sau đó kết quả học tập của em đã tiến bộ rõ rệt.

2.3.3. Đưa học sinh vào các công việc chung của tập thể lớp.

Việc giáo viên chủ nhiệm giao cho các em các công việc của tập thể lớp

phù hợp với khả năng cũng thể hiện niềm tin của giáo viên vào sự tiến bộ của

học sinh; đồng thời phát huy được những ưu điểm, năng lực tiềm ẩn ở học sinh.

Nêu cao tinh thần trách nhiệm để các em thấy được vai trò của mình trong tập

thể lớp, xóa đi mặc cảm tự ti ở các em.

Ví dụ: Em Phạm Minh Đức, em có năng khiếu về văn nghệ, tôi và tập thể

lớp bầu cử em làm lớp phó văn thể. Trong quá trình làm việc, tôi luôn động viên

và cùng em xây dựng chương trình, kế hoạch hoạt động văn nghệ của lớp nhân

ngày lễ lớn của nhà trường do Đoàn trường phát động. Em tham gia nhiệt tình,

trách nhiệm cao và kết quả là lớp tôi đạt giải 3 văn nghệ nhân dịp chào mừng

ngày nhà giáo Việt Nam.

Em Nguyễn Tiến Quỳnh có năng khiếu về thể dục thể thao, tôi và tập thể

bầu cử em làm đội trưởng đội thể thao của lớp. Trong các ngày lễ thành lập

đoàn, trường tôi thường tổ chức giao lưu bóng chuyền giữa các khối lớp, em

tham gia nhiệt tình và tích cực tập luyện cho các bạn và kết quả là trong đợt thi

đua chào mừng ngày thành lập đoàn, lớp tôi đạt giải khuyến khích .

Em Lê Thị Trà My, em có năng khiếu tổ chức các trò chơi tập thể lớp,

trong các buổi sinh hoạt lớp cuối tuần, đặc biệt tuần thứ 4 của tháng, tôi giao cho

em tổ chức trò chơi cho các bạn để thay đổi không khí sinh hoạt lớp cuối tuần.

Phân công công việc phù hợp với sở thích của em nên em tham gia nhiệt tình và

đạt hiệu quả cao đó là các bạn trong lớp rất hào hứng, giờ sinh hoạt lớp thú vị,

không nhàm chán.

Em Lê Thị Diệu Linh được giao làm cán sự phụ trách công tác vệ sinh của

lớp: Đi học sớm, nhắc nhở các bạn trực nhật lớp, đóng chốt khóa cửa, tắt điện

sau mỗi buổi học. Em làm việc rất nhiệt tình và kết quả là lớp tôi được tuyên

dương trong những lần nhà trường phát động tổng dọn vệ sinh lớp học.

Thông qua giao việc cho các em vào công việc chung của tập thể, các em

dần dần ý thức được trách nhiệm của mình đối với tập thể và thông qua đó, các

em tự ý thức, rèn luyện bản thân mình ngày một tiến bộ hơn.

12



2.3.4. Lồng ghép giáo dục ý thức xã hội cho học sinh.

Hiện nay an toàn giao thông là một vấn đề lớn, được cả xã hội quan tâm.

Khẩu ngữ “An toàn giao thông là hạnh phúc cho mọi người, mọi gia đình và

toàn xã hội” trên các nẻo đường như lời nhắc nhở, cũng là lời cảnh báo với

những người đang tham gia giao thông, hãy chấp hành luật giao thông để đem

lại an toàn, hạnh phúc cho mình cho gia đình và mọi người.

Việc giáo dục ý thức cho học sinh tham gia giao thông cần phải làm từ từ

từng bước, bắt đầu từ những thói quen nhỏ nhất như đội mũ bảo hiểm ra đường,

dừng, đỗ đúng phần đường quy định, nghiêm chỉnh chấp hành tín hiệu giao

thông... Cần phải xác định việc hình thành và duy trì văn hóa giao thông trong

lứa tuổi học sinh không phải là trách nhiệm của ngành văn hóa hay của lực

lượng CSGT mà đó là trách nhiệm chung của toàn xã hội, phải có sự phối hợp

đồng bộ và hiệu quả của tất cả các cấp, các ngành và các đơn vị trên địa bàn.

Để cụ thể hóa chương trình này tôi đã tổ chức cho các em xem các Clip vi

phạm giao thông, các tai nạn do vi phạm an toàn giao thông thông qua các tiết

học ngoại khóa ở trường, tích hợp vào nội dung các tiết dạy pháp luật lớp 12

trong bộ môn GDCD và tâm sự với các em các trường hợp cụ thể gần với các

em. Tôi đã giao nhiệm vụ cho Ban chấp hành chi đoàn giám sát việc chấp hành

an toàn giao thông khi các em đi học, cụ thể là việc đội mũ bảo hiểm. Tôi cũng

thường xuyên kiểm tra đột xuất việc tham gia giao thông của các em trên các

tuyến đường đến trường. Qua đó giúp các em có những suy nghĩ và hành động

cụ thể để góp phần giảm thiểu tai nạn giao thông, các em đóng vai trò là một

tuyên truyền viên tuyên truyền luật giao thông.

2.3.5. Phối hợp với các giáo viên bộ môn khác .

Giáo viên chủ nhiệm nên thường xuyên trao đổi với giáo viên bộ môn về

những học sinh cần quan tâm. Qua đó biết được tình hình học tập và thái độ của

các em để có phương án phối hợp với các giáo viên bộ môn trong quá trình giáo

dục các em học sinh chưa ngoan. Vì thời gian gặp gỡ của các em với các giáo

viên bộ môn cũng khá nhiều nên giáo viên chủ nhiệm cần trao đổi với giáo viên

bộ môn những biểu hiện đặc biệt về tâm sinh lý của học sinh, hoàn cảnh gia đình

học sinh để từ đó có cách phối hợp giáo dục và dạy dỗ.

Ví dụ: Đối với em học sinh Lê Thị Thắm ( xã Minh Tiến), bố mẹ em mất

từ khi em học lớp 6, em ở với ông bà ngoại. Sự thiếu thốn tình cảm khiến cho

em buồn chán, mặc cảm, tự ti, ít giao tiếp với mọi người. Tôi đã trao đổi với

giáo viên bộ môn về hoàn cảnh gia đình của em. Vì thế các thầy cô giáo đã quan

tâm, gần gũi với em hơn và giúp em xóa đi những mặc cảm tự ti. Kết quả em đã

hoàn toàn trở thành một con người khác, vui vẻ, hòa đồng cùng bạn bè và cuối

năm học em đạt danh hiệu học sinh tiên tiến.



Ví dụ: Đối với các em Nguyễn Tiến Quỳnh, Lê Văn Nhân, Lê Thị Trà My,

Lê Văn An...(các em học sinh chưa ngoan) tôi thường trao đổi với các giáo viên

13



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Nội dung sáng kiến kinh nghiệm

Tải bản đầy đủ ngay(21 tr)

×