Tải bản đầy đủ - 160 (trang)
PHƯƠNG TIỆN VÀ BIỆN PHÁP TU TỪ NGỮ NGHĨA

PHƯƠNG TIỆN VÀ BIỆN PHÁP TU TỪ NGỮ NGHĨA

Tải bản đầy đủ - 160trang

2.1.2 CÁC PHƯƠNG TIỆN TU TỪ NGỮ NGHĨA

Có thể chia các phương tiện tu từ ngữ nghóa thành 3 nhóm :

- Nhóm so sánh tu từ

- Nhóm ẩn dụ tu từ

- Nhóm hoán dụ tu từ



1-SO SÁNH TU TỪ







So sánh là phương thức diễn đạt tu từ khi đem sự vật này đối

chiếu với sự vật khác miễn là giữa hai sự vật có một nét

tương đồng nào đó, để gợi ra hình ảnh cụ thể , những cảm

xúc thẩm mó trong nhận thức của người đọc, người nghe.



2- ẨN DỤ

Bao gồm các tiểu nhóm : ẩn dụ, nhân hoá, vật hoá, phúng dụ,

đònh ngữ nghệ thuật... trong đó ẩn dụ là phương thức tiêu

biểu.

n dụ tu từ

n dụ tu từ là phương thức chuyển đổi lâm thời tên gọi

của đối tượng này sang đối tượng khác trên cơ sở quan hệ

liên tưởng về những nét tương đồng giữa hai đối tượng.

n dụ thực chất là so sánh ngầm, trong đó vế so sánh

được giảm lược đi chỉ còn vế được so sánh.

Ví dụ : “Gìn vàng giữ ngọc cho hay

Cho đành lòng kẻ chân mây cuối trời.”











Nhân hoá và vật hoá

Nhân hoá là phương thức chuyển đổi những đối tượng vô

sinh, mang những ý niệm trừu tượng, những con vật thành

những đối tượng mang thuộc tính con người.

Ví dụ : - “ Lũ chuồn chuồn nhớ nắng ngẩn ngơ bay.” (Anh Thơ)

- “ Tre xung phong vào xe tăng đại bác. Tre giữ làng, giữ

nước, giữ mái nhà tranh, giữ đồng lúa chín.” (Thép Mới)







Phúng dụ

Phúng dụ là hệ thống những ẩn dụ , nhân hoá được sử

dụng để biểu đạt một nội dung triết lí hay bài học luân lí về

các vấn đề xã hội (đạo đức, nhân sinh...) mà người nói

không muốn trình bày trực tiếp. Phúng dụ có 2 tầng ý nghóa:

* Tầng ý nghóa bề mặt trực tiếp xuất hiện qua những hình

ảnh cụ thể

* Tầng ý nghóa bề sâu, gián tiếp xuất hiện, ẩn sau

những hình ảnh cụ thể.



3-HỐN DỤ

Nhóm hoán dụ bao gồm : Hoán dụ, cải dung, cải danh, cải số.

Hoán dụ

Hoán dụ tu từ là phương thức chuyển nghóa bằng cách

dùng một đặc điểm hay một nét tiêu biểu nào đó của một

đối tượng để gọi tên chính đối tượng đó.

Trong ngôn ngữ giao tiếp hàng ngày, hoán dụ có mặt

khắp nơi : chò tóc quăn, anh đeo kính, bà bác só, lớp trưởng,

cô thư kí...

Trong ngôn ngữ nghệ thuật, hoán dụ là phương thức sáng

tạo nghệ thuật: “ Hỡi cô yếm thắm loà xoà…”











Cải dung

Cải dung là phương thức hoán dụ chỉ cái chứa đựng thay

cho vật chứa đựng.

Trong ngôn ngữ sinh hoạt ta thường nghe nói : cả làng đổ ra

xem, cả hội trường vỗ tay...

Trong văn chương, các nhà thơ gia công thêm một chút để

tạo hình tượng văn học.

Ví dụ : “Vì sao trái đất nặng ân tình

Nhắc mãi tên người Hồ Chí Minh” (TH)







Cải số

Cải số là phương thức chuyển nghóa biểu thò mối quan hệ

giữa số ít và số nhiều, giữa số xác đònh và số phiếm đònh.

Trong đời sống ta gặp không ít phép cải số : làm dâu

trăm họ, trăm công nghìn việc, trăm mớ bà giằn, cửa hàng

bách hoá...

Trong ca dao thì có :

“ Trăm năm, trăm tuổi, trăm chồng

Lấy ai thì bế thì bôøng trên tay.” (Ca dao)

“Một lời nói dối sám hối bảy ngày”. (Tục ngữ)







Cải danh

Cải danh là phương thức chuyển nghóa biểu thò mối quan

hệ giữa tên riêng và tên chung. trong đó tên riêng thay cho

tên chung và ngược lại

Ví dụ: “Thời đại ta có bao nhiêu Dôi- a”

“Suốt mười năm, tôi biếng đọc Nguyễn Du.”

(Chế Lan Viên)

“ Những hồn Trần Phú vô danh

Sóng xanh biển cả cây xanh núi ngàn.” (TH)



4- TƯNG TRƯNG

Tượng trưng là những phép chuyển nghóa dựa vào những ẩn dụ

và hoán dụ đã được dùng quen thuộc đến mức hễ nói đến

vật đó là người ta có thể suy ra chính xác điều được nói đến.

Vì vậy tượng trưng không xếp vào một nhóm riêng biệt.

Phép tượng trưng có liên quan đến ngôn ngữ của thời đại

và biểu tượng của xã hội. Chẳng hạn : màu đỏ (đấu tranh),

màu xanh (hoà bình), màu tím (thuỷ chung)...

Trong ca dao, con cò, con rùa... là tượng trưng cho người nông

dân và những thân phận bò áp bức.



2.2 CÁC BIỆN PHÁP TU TỪ NGỮ NGHĨA

Đó là các biện pháp :

1. Điệp ngữ



7. Phản ngữ



2. Đồng nghóa kép



8. Phép lặng



3. Liệt kê và tăng cấp

4. Đột giáng

5. Ngoa dụ

6. Nói giảm



9. Chơi chữ

10.Nói lái



11.Dẫn ngữ - Tập Kiều



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

PHƯƠNG TIỆN VÀ BIỆN PHÁP TU TỪ NGỮ NGHĨA

Tải bản đầy đủ ngay(160 tr)

×