Tải bản đầy đủ - 29 (trang)
c. Phát hiện đề tài mới ngay trong quá trình giao tiếp với nhân vật

c. Phát hiện đề tài mới ngay trong quá trình giao tiếp với nhân vật

Tải bản đầy đủ - 29trang

Nhưng sau khi phỏng vấn, nhà báo có ngồi lại và trò chuyện phiếm với nhân

vật. Trong quá trình nói chuyện, nhân vật ngồi sát lại nhà báo và nói khẽ:

“Tớ nói thật nhé, đây là khu di tích lịch sử văn hóa của dân tộc Việt Nam

nhưng có cái “không thật Việt Nam lắm đâu”. Vừa nói du khách vừ chỉ tay

vào đám cỏ lá kim mà chúng ta thường thấy ở các sân golf: “Đây là cỏ ngoại

lại, cỏ Việt Nam phải để cỏ tự nhiên như cỏ ấu hay cỏ màn thầu cơ “ Chính

câu nói của nhân vật đã gợi ý cho nhà báo có thêm đề tài mới: Lắp ghép hay

bảo tồn? Cách bảo tồn thế nào ở các khu di tích lịch sử?

2.1.3. Rèn luyện kỹ năng giao tiếp trong môi trường phát thanh hiện

đại

Trong môi trường phát thanh hiện đại, không chấp nhận nhà báo ỷ lại,

ngồi phòng máy lạnh và phụ thuộc vào internet. Nhà báo phải đi cơ sở, thâm

nhập thực tế, mắt thấy tai nghe, giao tiếp trực tiếp với các nhân vật. Do đó

mỗi nhà báo đều phải tự trang bị cho mình những kỹ năng giao tiếp cho bản

thân và không ngừng trau dồi rèn luyện trong quá trình đi tác nghiệp. Khi đi

tác nghiệp tại cơ sở, khi nhìn thấy những hiện tượng bất thường, nhà báo

phải tự mình đặt câu hỏi “Vì sao”, “tại sao” và phải tìm cách trả lời những

câu hỏi đó.

Ví dụ:

Như câu chuyện khai thác nhựa thông không đúng quy định ở huyện

Ngân Sơn. Rừng thông được trồng theo dự án Pam 5322 tại xã Vân Tùng,

huyện Ngân Sơn được hơn 10 năm tuổi. Để đảm bảo cho cây thông sinh

trưởng, phát triển tốt, bắt đầu từ năm 2011, huyện Ngân Sơn không cấp phép

cho bất kỳ tổ chức, cá nhân nào trên địa bàn được khai thác nhựa thông khi

cây thông chưa đến tuổi khai thác nhựa. Tuy nhiên vì lợi ích trước mắt ,các

chủ rừng vẫn tự ý khai thác nhựa thông trái phép. Qua đi thực tế tại hiện

trường, nhóm phóng viên của Đài Phát Thanh và Truyền Hình Bắc Cạn đã

phát hiện ra vụ việc. Tại hiện trường, hàng loạt cây thông vừa bị trích nhựa,



11



vết hằn vẫn còn nguyên. Qua tìm hiểu, phỏng vấn các nhân vật có liên qua,

phóng viên đã đưa ra ánh sáng vụ khai thác nhựa thông trái phép đó.

Giao tiếp là một hình thức hoạt động của con người. Thông qua giao

tiếp, những mối quan hệ giữa con người được kiến tạo. Do vậy, trong hoạt

động báo chí nói chung và báo chí truyền hình nói riêng cũng rất cần sự giao

tiếp đa dạng, phong phú, nhiều chiều và nhiều thành phần. Thông qua đó, nắm

những quy luật của giao tiếp góp phần làm tăng hiệu quả lao động và điều

chỉnh các quan hệ xã hội bằng các hoạt động báo chí. Giao tiếp trong hoạt

động nghiệp vụ báo chí đòi hỏi sự rèn luyện về kỹ năng giao tiếp xã hội, giao

tiếp về nghiệp vụ để đạt được hiệu quả cao trong sáng tạo tác phẩm và thành

công trong sự nghiệp. Mỗi phóng viên, nhà báo phải năng động, nhiệt tình và

trách nhiệm trước những vẫn đề đang nẩy sinh trong đời sống xã hội, thông

qua sự hiểu biết, sự giao tiếp với các thành phần trong xã hội, thông qua

nghiệp vụ để sáng tạo ra tác phẩm báo chí, mang dấu ấn riêng, có tác động

sâu sắc tới công chúng, xã hội. Tuy nhiên, để có được thành công đòi hỏi mỗi

phóng viên, nhà báo phải dấn thân vào đời sống, có tinh thần cầu thị, cộng tác

với đồng nghiệp, chịu đựng cường độ lao động căng thẳng để trở thành một

nhà báo đúng nghĩa với trách nhiệm xã hội của mình.

2.2. Phong cách sáng tạo của nhà báo phát thanh hiện đại

Nhà văn Mỹ Marktwaen cho rằng nhà báo chỉ là những người chép lại

sự kiện. Tuy nhiên thực tiễn báo chí đã phủ nhận điều đó. Báo chí là một hoạt

động đòi hỏi tín sáng tạo. Sáng tạo từ cách tiếp cận vấn đề, sáng tạo trong

phong cách tác nghiệp, trong cách thể hiện tác phẩm…Đặc biệt sáng tạo trong

phong cách tác nghiệp là một kỹ năng rất quan trọng đối với nhà báo nói

chung và nhà báo phát thanh nói riêng. Bởi một bài viết có thành công và tạo

dư luận xã hội hay không là phụ thuộc rất nhiều vào quá trình tác nghiệp tại

hiện trường. Nhà báo sẽ không thể có tác phẩm phát thanh hay, âm thanh,

tiếng động, lời nói đạt chất lượng nếu như quá trình tác nghiệp không thành



12



công. Trong nhiều trường hợp, nhà báo phát thanh bắt buộc phải sáng tạo để

có thể thâm nhập hiện trường và thực hiện tác phẩm.

2.2.1.



Nhà báo phát thanh hiện đại sáng tạo hơn trong cách tiếp cận nhân vật và

vấn đề.

Các nhà báo phát thanh trước đây khi đi cơ sở đều tác nghiệp theo một

mô tuýp chung đó là phỏng vấn nhân vật quan trọng trước tiên, sau đó mới

phỏng vấn các nhân vật phụ để tìm hiểu thêm thông tin về nhân vật chính.

Cách tiếp cận vấn đề như vậy thoạt nghe có vẻ hợp lý và thuận tiện. Tuy

nhiên, khi nền báo chí ngày càng phát triển, đòi hỏi các sản phẩm báo phát

thanh có chất lượng cao nên nhà báo phát thanh hiện đại phải thay đổi phong

cách tác nghiệp sao cho phù hợp.

Khi xuống cơ sở, nhà báo phát thanh hiện đại không thu động theo

những thông tin được hướng dẫn mà phải tìm tòi ra những vấn đề mới và

nóng.

Ví dụ:

Phóng viên của Đài Tiếng Nói Việt Nam về xã Cao Lôi, huyện Việt Yên,

tỉnh Bắc Giang để làm phóng sự về một gương thanh niên đoàn làm kinh tế

giỏi Nguyễn Văn Lâm. Không chỉ vươn lên thoát nghèo mà anh Lâm còn giúp

đỡ các gia đình khó khăn cùng làm kinh tế. Phóng viên phát thanh hiện đại

không chọn cách tiếp cận nhân vật theo mô tuýt cũ, mà trước tiên phóng viên

sẽ tìm gặp và tiếp cận với những người trong thôn, lãnh đạo xã, đặc biệt là

những gia đình đã được anh Lâm giúp đỡ để phóng vấn trước và tìm hiểu

thêm thông tin về anh Lâm. Đây là một cách tiếp cận nhân vật rất sáng tạo.

Bởi vì sau khi phỏng vấn các nhân vật phụ, phóng viên sẽ nắm bắt được cơ số

thông tin về anh Lâm, cũng như con người, tính cách của anh, từ đó phóng

viên sẽ có những câu hỏi phù hợp, và tìm được góc độ tiếp cận nhân vật tốt

nhất. Với cách làm này phóng viên sẽ có những thông tin hay, đắt giá cho tác

phẩm của mình.



13



Phóng viên Đài Tiếng Nói Việt Nam đang tác nghiệp.

2.2.2.

a.



Nhà báo đóng vai để thâm nhập hiện trường

Phương pháp đóng vai là một nghiệp vụ

Trong nhiều hoàn cảnh tác nghiệp, nhà báo muốn có những chi tiết đắt

giá, thông tin quan trọng, hoặc để quá trình tác nghiệp thuận lợi, nhà báo bắt

buộc phải sử dụng cách nhập vai hay còn gọi là “hóa thân nhân vật

(undercover reporting)”. Nghĩa là chính phóng viên, nhà báo đóng vai là

người trong cuộc, trực tiếp tiếp cận và ghi nhận thông tin.

Theo nhà báo Trần Lệ Thùy – Giám đốc Trung tâm Sáng kiến truyền

thông và Phát triển MDI : Nhập vai là một phần của một dạng báo chí, gọi là

“báo chí dấn thân”. Theo đó, nghiệp vụ này cung cấp những bằng chứng tốt

nhất về những việc làm sai trái. Những kẻ phạm tội tự nói ra những lời buộc

tội chính mình. Báo chí trên thế giới, đặc biệt là báo chí Anh, nhập vai điều

tra là một thủ pháp phổ biến.

Trên thế giới, nghiệp vụ điều tra bằng cách nhập vai, giả dạng, hay hóa

thân vào nhân vật không phải là điều mới lạ. Ở Việt Nam, việc quy định nhập

vai của nhà báo còn mơ hồ. Nhà báo được nhập vai đến đâu? Nhập những vai

nào? Vai đó được làm gì? Phần lớn nhiều phóng viên vẫn chưa nắm được.



14



Trong nhiều trường hợp, phóng viên không thể kiểm chứng được sự

việc diễn ra, không thể ôm máy ảnh hay máy ghi âm đứng trước mặt đối

tượng nghi phạm để quay, không thể trình thẻ nhà báo để hỏi…vì vậy cần

thiết phải nhập vai. Nhà báo Đức Hiển – Nhà báo điều tra, Tổng thư ký tòa

soạn báo Pháp Luật TP HCM.

Nhà báo Anh Thoa của báo Tuổi trẻ khẳng định: Trong hoạt động nghiệp

vụ điều tra, để có sức sống cho bài viết, nhà báo phải hóa thân thành nhiều vai,

không nhập vai khó lòng mà có những cảm xúc thật, bằng chứng thật.

Nhà báo Stephen Whittle- Nguyên Giám đốc Biên tập của BBC đã đặt

câu hỏi cho việc nhập vai là: Liệu một nhà báo có thể được đặt vào vị trí mà

anh ta có thể tự minh thấy những việc thực sự đang diễn ra bên trong không?

Đi đến cùng sự việc với điều kiện tìm đúng người nhập vai là lựa chọn không

thể khác.

Ví dụ:

Nelly Bly, một phóng viên của Mỹ đã ghi tên vào lịch sử báo chí thế

giới với nghiệp vụ này. Để điều tra về sự đối xử tàn nhẫn đối với bệnh nhân ở

trại tâm thần Women's Lunatic Asylum, Bly đã được sự đồng ý của ban biên

tập NYW giả điên để được đưa vào nhà thương điên, từ đó bà được tận mắt

chứng kiến những ngược đãi tại đây. Sau đó, dưới sự bảo đảm của NYW, Bly

được đưa ra khỏi trại tâm thần này và có những bài viết phản ánh thực trạng

của trại. Phóng sự của bà gây được tiếng vang và sau này trại tâm thần này

có được sự quan tâm, đầu tư hơn về chi phí chăm sóc bệnh nhân. Việc hóa

thân của Bly là vì “lợi ích công”, mỗi bước đi của bà đều có sự tham vấn và

đồng ý của toàn báo và bà cũng không “lôi kéo” ai khác vào vụ việc mà chỉ

một mình chứng kiến các hành vi hàng ngày và khéo léo tác nghiệp.

b. Giới hạn của việc nhà báo đóng vai.



15



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

c. Phát hiện đề tài mới ngay trong quá trình giao tiếp với nhân vật

Tải bản đầy đủ ngay(29 tr)

×