Tải bản đầy đủ - 21 (trang)
Nội dung sáng kiến kinh nghiệm

Nội dung sáng kiến kinh nghiệm

Tải bản đầy đủ - 21trang

và các kĩ năng cơ bản nhằm hình thành nhân cách con người Việt Nam xã hội

chủ nghĩa, xây dựng tư cách và trách nhiệm công dân, chuẩn bị cho học sinh tiếp

tục học lên hoặc đi vào cuộc sống lao động, tham gia xây dựng và bảo vệ tổ

quốc” (Luật Giáo dục, chương II, mục 2 điều 23).

Theo quan điểm giáo dục nghề nghiệp, dạy học tích hợp là quá trình dạy học

mà các hoạt động dạy kiến thức, kỹ năng, thái độ được tích hợp với nhau trong

cùng một nội dung nhằm mục đích hình thành và phát triển năng lực thực hiện

hoạt động nghề nghiệp cho người học [4].

Dạy học tích hợp là định hướng dạy học giúp học sinh phát triển khả năng

huy động tổng hợp kiến thức, kỹ năng,... Thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau để giải

quyết có hiệu quả các vấn đề trong học tập và trong cuộc sống, được thực hiện

ngay trong quá trình lĩnh hội tri thức và rèn luyện kỹ năng; phát triển được

những năng lực cần thiết, nhất là năng lực giải quyết vấn đề. (Tính tích hợp thể

hiện qua sự huy động, kết hợp, liên hệ các yếu tố có liên quan với nhau của

nhiều lĩnh vực để giải quyết có hiệu quả một vấn đề và thường đạt được nhiều

mục tiêu khác nhau) [5].

Vì vậy, khi thiết kế bài dạy học Tin học theo quan điểm tích hợp không chỉ

chú trọng nội dung kiến thức tích hợp mà cần thiết phải xây dựng một hệ thống

việc làm, thao tác tương ứng nhằm tổ chức, dẫn dắt học sinh từng bước thực

hiện để chiếm lĩnh đối tượng học tập, nội dung môn học, đồng thời hình thành

và phát triển năng lực, kĩ năng tích hợp, tránh áp đặt một cách làm duy nhất. Giờ

học Tin học theo quan điểm tích hợp phải là một giờ học hoạt động phức hợp

đòi hỏi sự tích hợp các kĩ năng, năng lực liên môn để giải quyết nội dung tích

hợp, chứ không phải sự tác động các hoạt động, kĩ năng riêng rẽ lên một nội

dung riêng rẽ thuộc “nội bộ phân môn”.

Thế giới biến đổi từng ngày, từng giờ, chúng ta cỏ thể quan sát được qua sổ

lượng thông tin ngày càng lớn, được tiếp cận theo nhiều con đường. Điều này có

những ảnh huờng rất quan trọng đổi với quá trình học tập. Tổng sổ kiến thúc có

thể tiếp nhận của 7 năm lại tàng lên gấp đôi. Những thành tựu đạt được rất lớn,

trong các bộ môn khác nhau: Hóa học, Sinh học phân tử, Thìên văn... Không chỉ

gia tăng về mặt sổ lượng, các thông tin ngày càng dễ tiếp nhận như các phương

tiện thông tin đại chúng và các mạng tin học (đặc biệt qua internet..) [6].

Theo ý nghĩa đó, quan điểm dạy học tích hợp đòi hỏi giáo viên phải có cách

dạy chú trọng phát triển ở học sinh cách thức lĩnh hộ kiến thức và năng lực, phải

dạy cho học sinh cách thức hành động để hình thành kiến thức và kĩ năng cho

chính mình, phải có cách dạy buộc học sinh phải tự đọc, tự học để hình thành

thói quen tự đọc, tự học suốt đời, coi đó cũng là một hoạt động đọc hiểu trong

suốt quá trình học tập ở nhà trường. Dạy học tích hợp phát huy các năng lực học

tập của học sinh như: tự học hoặc làm việc theo nhóm, năng lực tìm kiếm thông

tin trên mạng, sáng tạo trong cách học và sáng tạo trong việc trình bày. Học một



được hai: Nắm vững kiến thức tin học, và được ôn tập lại một lần nữa kiến thức

các môn tự nhiên và xã hội.

Quan điểm dạy học tích hợp hay dạy cách học, dạy tự đọc, tự học không coi

nhẹ việc cung cấp tri thức cho học sinh. Vấn đề là phải xử lí đúng đắn mối quan

hệ giữa bồi dưỡng kiến thức, rèn luyện kĩ năng và hình thành, phát triển năng

lực, tiềm lực cho học sinh. Đây thực chất là việc biến quá trình truyền thụ tri

thức thành quá trình học sinh tự ý thức về phương pháp chiếm lĩnh tri thức, hình

thành kĩ năng. Muốn vậy, chẳng những cần khắc phục khuynh hướng dạy tri

thức hàn lâm thuần túy đã đành, mà còn cần khắc phục khuynh hướng rèn luyện

kĩ năng theo lối kinh nghiệm chủ nghĩa, ít có khả nắng sử dụng vào các lớp khác

nhau.

Một cái nhìn đại thể vượt lên các phân môn riêng rẽ, liên kết thống nhất

chung lại thành những điểm đồng quy đưa đến sự tích hợp trong từng thời điểm.

Còn cái nhìn đào sâu vào mối quan hệ nội tại của hệ thống phân môn tại một

thời điểm đồng tâm là tích hợp theo từng vấn đề.

Dạy học theo hướng tích hợp là kết hợp cả hai hướng trên để từ đó, các em

tích cực chủ động, tự tin chiếm lĩnh kiến thức môn học một cách khoa học và

sáng tạo.

Sau khi nêu được ý nghĩa đó, giáo viên hướng học sinh liên hệ với thực tế

đời sống mà các em thường gặp để thấy được ý nghĩa của bài học. Làm được

điều này giáo viên giúp học sinh có ý thức học môn học hơn. Như vậy, dạy học

tích hợp là quan điểm giáo dục nhằm nâng cao năng lực của người học, giúp đào

tạo những người có đầy đủ phẩm chất và năng lực để giải quyết các vấn đề của

cuộc sống hiện đại. Dạy học tích hợp phát huy được tính tích cực của học sinh,

góp phần đổi mới nội dung và phương pháp dạy học.

2.2. Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm

Qua thực tế nhiều năm giảng dạy và nghiên cứu tôi nhận thấy phương pháp

dạy truyền thống giữa các phân môn chưa có sự liên kết chặt chẽ với nhau tách

rời từng phương diện kiến thức, học sinh hoạt động chưa tích cực, hiệu quả đem

lại cũng chưa cao. Chính vì lẽ đó, dạy học tích hợp là một xu hướng tất yếu của

dạy học hiện đại, là biện pháp để tích cực hóa hoạt động nhận thức của học sinh.

Cùng với xu thế đổi mới về giáo dục tại Việt Nam, thì chương trình dạy học

trong hệ thống giáo dục được thiết kế theo quan điểm kết hợp môn học và mô

đun kỹ năng giải quyết bài tập. Khuyến kích người học học một cách toàn diện

hơn (không chỉ là kiến thức chuyên môn mà còn học năng lực từ ứng dụng các

kiến thức đó). Nội dung dạy học có tính động hơn là dự trữ. Người học tích cực,

chủ động, độc lập hơn... Học sinh được rèn luyện thói quen tư duy, nhận thức

vấn đề một cách có hệ thống và logic. Qua đó học sinh cũng thấy được mối quan

hệ biện chứng giữa các kiến thức được học trong chương trình, vận dụng các



kiến thức lí thuyết và các kĩ năng thực hành, đưa kiến thức về soạn thảo văn bản,

tạo và làm việc với bảng vào đời sống và các môn học khác một cách hiệu quả.

Đây là quan điểm tích hợp mở rộng kiến thức trong bài học với các kiến

thức của các bộ môn khác, các ngành khoa học, nghệ thuật khác, cũng như các

kiến thức đời sống mà học sinh tích lũy được từ cuộc sống cộng đồng, qua đó

làm giàu thêm vốn hiểu biết và phát triển nhân cách học sinh.

Điều tra thăm dò ý kiến giáo viên và học sinh tại trường THPT Tống Duy

Tân:

- Việc điều tra, thăm dò ý kiến giáo viên thực hiện với 10 giáo viên thuộc tổ

Toán – Tin, với 5 câu hỏi. Qua điều tra, thăm dò ý kiến (mẫu phiếu ở phụ lục 1)

được kết quả như sau:

Câu hỏi

Đáp án lựa chọn

Kết quả

1. Phương pháp thuyết trình

4/10

Câu 1. Các thầy cô thường sử dụng 2. Phương pháp gợi mở vấn đáp

4/10

3. Dạy học tích hợp

1/10

phương pháp nào trong dạy học?

4. Phương pháp khác

1/10

Câu 2: Sử dụng tích hợp trong dạy 1. Có

1/10

4/10

học có là lựa chọn của thầy cô 2. Không

3. Thỉnh thoảng

5/10

trong quá trình dạy học không?

1. Kiểm tra bài cũ

0/10

Câu 3. Tích hợp được thầy cô sử 2. Tổ chức bài mới

4/10

3. Giao bài tập cho học sinh

6/10

dụng trong dạy học ở khâu nào?

4. Không sử dụng

0/10

5/10

Câu 4. Hiệu quả mà các thầy cô sử 1. Có kết quả tốt

2. Bình thường

5/10

dụng mang lại?

3. Không có kết quả

0/10

1. Nhiều bài tập đa dạng trong

5/10

Câu 5. Ưu điểm của phương pháp suốt quá trình học

2. Ngắn ngọn

0/10

mà các thầy cô đã sử dụng?

3. Dễ dàng ghi nhớ

4/10

4. Sử dụng tiện lợi

1/10

- Lấy ý kiến điều tra của 85 HS khối lớp 10 (10A, 10G) về việc học tập liên

quan đến sử dụng tích hợp trong làm bài tập Tin học, với 5 câu hỏi(mẫu phiếu ở

phụ lục 2). Qua việc thống kê được kết quả như sau:

Câu hỏi



Đáp án lựa chọn

1. Thích

Câu 1. Các em cám thấy thế nào khi

2. Không thích

làm bài tập Tin học?

3. Bình thường

Câu 2. Các em có thích làm bài tập Tin 1. Có



Kết quả

15/85

40/85

30/85

45/85



học mà có liên quan đến các môn học 2. Không

khác như: Toán, Văn, Địa,…không?

3. Bình thường

1. Liên quan đến nội dung

thực tế

Câu 3. Khi học Tin học em muốn chọn 2. Liên quan đến môn học

loại bài tập nào?

khác

3. Không liên quan đến

môn học khác

1. Thích thú

Câu 4. Khi làm bài tập liên quan đến

2. Bình thường

môn học khác em cảm thấy thế nào?

3. Không thích

1. Vận dụng vào cuộc

Câu 5. Khi làm bài tập liên quan đến sống

môn học khác giúp ích được gì cho 2. Dễ hình dung

em?

3. Dễ dàng ghi nhớ môn

học khác



15/85

25/85

35/85

30/85

20/85

45/85

16/85

24/85

32/85

17/85

36/85



Qua việc điều tra, thăm dò ý kiến của giáo viên và học sinh, tôi nhận thấy

dạy học tích hợp có thể sử dụng hiệu quả trong dạy Tin học nói chung và tin học

10 nói riêng. Tuy nhiên, việc sử dụng nó còn có nhiều khó khăn ở cả phía giáo

viên và học sinh.

Đối với giáo viên, các thầy cô chưa mạnh dạn sử dụng dạy học tích hợp vào

tất cả các khâu của quá trình học tập. Nhiều thầy cô còn ngại đổi mới và chưa

chú ý đến hiệu quả mà phương pháp này mang lại.

Đối với học sinh, các em đã có nhận thức mới và thấy được ưu điểm của sự

kết hợp giữa các môn học khác (có liên quan về nội dung) với việc làm bài tập

Tin học nhưng việc ứng dụng nó chưa nhiều. Đôi khi các em còn chưa biết vận

dụng tích hợp vào làm bài tập, còn ỷ lại vào sự dẫn dắt của giáo viên, chưa chủ

động làm bài tập Tin học, và vận dụng nó vào các môn học khác. Tuy vậy, với

những ưu điểm lớn mà dạy học tích hợp mang lại trong dạy học thì cả giáo viên

và học sinh sẽ quan tâm và ứng dụng nhiều hơn.

2.3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề

Các giải pháp được chia thành 2 phần:

Phần 1: Các bài và nội dung trong sách giáo khoa tin học 10 áp dụng

tích hợp liên môn vào giảng dạy:

Bài 1: Tin học là 1 nghành khoa học [2]

- Tích hợp các nội dung và môn học sau:

+ Môn Lịch sử: Sử dụng kiến thức lịch sử giúp học sinh nắm được các cuộc

cách mạng khoa học trong lịch sử loài người, các nền văn minh mà loài người đã

trải qua, lịch sử thể giới thời nguyên thủy, cổ đại và trung đại.



+ Môn GDCD: Giúp học sinh nắm được Trách nhiệm của công dân Với

chính sách giáo dục và đào tạo khoa học và công nghệ, văn hóa. Trách nhiệm

của công dân đối với chính sách pháp luật về công nghệ thông tin. Hiểu được

con người là chủ thể của Lịch sử và là mục tiêu của phát triển xã hội.

+ Môn Ngoại ngữ: Sử dụng kiến thức Ngoại ngữ( Tiếng anh) giúp học sinh

giải nghĩa được một số từ gặp phải trong bài.

+ Môn Tin học: Sử dụng kiến thức liên môn giúp học sinh nắm được, hiểu

được sự hình thành và phát triển của Tin học; Lịch sử ra đời của ngành Tin học;

Biết được máy tính vừa là đối tượng nghiên cứu vừa là công cụ; Ảnh hưởng của

tin học đối với sự phát triển xã hội; Vai trò của máy tính điện tử; Tìm hiểu về

thuật ngữ Tin học.

Bài 4: Bài toán và thuật toán [2]

- Tích hợp môn toán vào việc mô tả phương pháp giải phương trình bậc 1,

bậc 2, hệ phương trình 2 ẩn, tính diện tích hình tam giác khi biết độ dài 3 cạnh,



+ Giáo viên yêu cầu học sinh lên trình bày phương pháp giải các bài toán

này sau đó chuyển từ đó sang thuật toán.

Ví dụ: Trình bày thuật toán giải phương trình bậc 2: ax2 + bx + c =0 (a#0);

Học sinh: Trình bày cách giải đã



Trình bày thuật toán



học

- Tính delta = b2 - 4ac

B1. Nhập a,b,c (a#0);

- Xét delta

B2. Delta

b*b – 4*a*c;

+ Nếu delta < 0 suy ra phương

B3. Nếu delta <0 thông báo PT vô

trình vô nghiệm

nghiệm rồi kết thúc;

+ Nếu delta = 0 phương trình có

B4. Nếu delta = 0 phương trình có

nghiệm kép: x1,2 = -b/2a;

nghiệm kép x

-b/2*a, thông báo

+ Trường hợp còn lại: phương trình nghiệm rồi kết thúc;

có 2 nghiệm:

B5.

Đưa ra nghiệm rồi kết thúc.



- Khi dạy bài này còn giáo dục hướng nghiệp, giáo dục ý thức xác định việc

học của học sinh: “Đưa ra bài toán đi học”, bài toán này yêu cầu học sinh xác

định Input, Output khi các em xác định xong Input và Output yêu cầu học sinh

từng bàn thảo luận trình bày thuật toán để làm sao đưa ra được Output. Từ đó

giáo viên định hướng và nhắc nhỡ các em trong việc học tập để đạt đến cái đích

mình mong muốn (Giao bài tập về nhà).

Bài 9: Tin học và xã hội [2]

- Tích hợp và vận dụng những kiến thức liên môn sau:



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Nội dung sáng kiến kinh nghiệm

Tải bản đầy đủ ngay(21 tr)

×