Tải bản đầy đủ - 47 (trang)
1 Sự cần thiết của nền kinh tế nhiều thành phần ở nước ta.

1 Sự cần thiết của nền kinh tế nhiều thành phần ở nước ta.

Tải bản đầy đủ - 47trang

Một thời chưa xa, chúng ta lúng túng trong nền kinh tế chỉ thừa nhận hai

thành phần là quốc doanh và tập thể. Và không ít người cho rằng, chỉ có như

vậy mới thực sự là xã hội chủ nghĩa.

Chúng ta không phê phán một cách phi lịch sử, nhưng quan trọng là đã nhận

ra những lẽ cần thiết của sự tồn tại hai thành phần kinh tế đó và những hạn chế

làm kìm hãm sự phát triển của đất nước khi thực hiện nền kinh tế chỉ có hai

thành phần như vậy để từ đó tìm ra cách làm ăn mới phù hợp với quy luật phát

triển.

Từ Đại hội VI (1986), Đảng ta đề ra đường lối đổi mới toàn diện trong đó có

đổi mới kinh tế, phát triển các thành phần kinh tế với nhiều hình thức rất phong

phú, đa dạng và sáng tạo. Nhờ đó, chỉ sau hơn 10 năm, vẫn những con người ấy,

cũng những điều kiện tự nhiên ấy, từ một đất nước thiếu ăn quanh năm, trông

chờ chủ yếu vào sự viện trợ từ bên ngoài; hàng tiêu dùng khan hiếm, người lao

động không có việc làm… đã trở thành một đất nước không những đủ ăn, mà

còn có lương thực, thực phẩm dự trữ và đến nay xuất khẩu gạo đứng hàng thứ

hai thế giới; nhu cầu tiêu dùng trong nước được thỏa mãn về nhiều mặt, kết cấu

hạ tầng phát triển, nền kinh tế – xã hội sôi động, đất nước không ngừng phát

triển. Chính nhờ đổi mới cơ chế, chính sách nhằm không ngừng phát triển các

thành phần kinh tế, các tiềm năng của xã hội được khai thác, nội lực được phát

huy, sức mạnh của bên ngoài được huy động.

Chính sách đối với phát triển các thành phần kinh tế là một bộ phận trong

chiến lược phát triển kinh tế – xã hội của Đảng và Nhà nước ta. Từ chỗ không

thừa nhận kinh tế tư nhân đến chỗ thừa nhận nó; từ chỗ thừa nhận kinh doanh

nhỏ ở một số ngành nghề, đến chỗ không hạn chế về quy mô và lĩnh vực mà

luật pháp không cấm. Từ chỗ cho làm, đến chỗ được làm, mỗi lần thay đổi tư

duy như vậy là một lần nhận thức của chúng ta được mở rộng, sâu thêm và kinh

tế tư nhân cùng các thành phần kinh tế phát triển. Những biến đổi như vậy đã

thúc đẩy các thành phần kinh tế đóng góp quan trọng vào tăng trưởng kinh tế,

35



giải quyết việc làm tạo cơ hội cho những chủ thể kinh tế, các doanh nhân mới

năng động, sáng tạo, dám nghĩ dám làm, dám chịu trách nhiệm với mình và với

đất nước.

Từ Đại hội VI đến nay, Đảng ta luôn luôn khẳng định thực hiện nhất quán

nền kinh tế nhiều thành phần với ý nghĩa nêu trên và được coi như một giải

pháp chiến lược góp phần giải phóng và khai thác mọi tiềm năng để phát triển

lực lượng sản xuất. Nghị quyết Trung ương 6, khóaVI, chỉ rõ: "Trong điều kiện

nước ta, các hình thức kinh tế tư nhân, cá thể, tiểu chủ, tư bản tư nhân vẫn cần

thiết lâu dài cho nền kinh tế và nằm trong cơ cấu nền kinh tế hàng hóa đi lên

chủ nghĩa xã hội". Đại hội VIII của Đảng nêu 5 thành phần kinh tế: Kinh tế nhà

nước, kinh tế hợp tác, kinh tế tư bản nhà nước, kinh tế cá thể tiểu chủ, kinh tế tư

bản tư nhân. Đại hội IX của Đảng xác định, ở nước ta hiện nay, cần phát triển 6

thành phần kinh tế, tức là ngoài 5 thành phần kinh tế nêu trên, có thêm thành

phần kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài và nhấn mạnh các thành phần kinh tế đó

đều là bộ phận cấu thành quan trọng của nền kinh tế thị trường định hướng xã

hội chủ nghĩa cùng phát triển lâu dài, hợp tác và cạnh tranh lành mạnh, trong đó

kinh tế nhà nước cùng với kinh tế tập thể ngày càng trở thành nền tảng vững

chắc của nền kinh tế quốc dân. Có thể nói đây là quá trình đổi mới tư duy kinh

tế của Đảng có tầm quan trọng đặc biệt, nó tạo điều kiện cho mọi cá nhân, đơn

vị, tập thể khai thác phát huy mọi tiềm năng, nội lực, tạo ra một tổng hợp lực

thật sự cho việc phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.

Đất nước ta đang trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội, việc xác định và

phát triển các loại hình sở hữu, phân định các thành phần kinh tế là cần thiết,

hợp quy luật làm cơ sở cho việc hoạch định chính sách phát triển kinh tế nói

chung và tạo điều kiện cho từng thành phần kinh tế nói riêng phát triển, phát

huy được mọi nguồn sức mạnh, giải phóng mọi năng lực sản xuất, hỗ trợ thúc

đẩy, cạnh tranh lẫn nhau làm cho nền kinh tế của đất nước thực sự năng động

phát triển theo định hướng xã hội chủ nghĩa.

36



Những thành phần kinh tế này có diện mạo riêng nhưng đều nằm trong sự

thống nhất của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa lâu dài, vừa

hợp tác vừa cạnh tranh lành mạnh góp phần phát triển vững mạnh nền kinh tế

nước ta trong điều kiện thực hiện chính sách mở cửa, hội nhập với kinh tế khu

vực và thế giới.

2.1 Phát huy sức mạnh của các thành phần kinh tế.

* Kinh tế nhà nước

Kinh tế nhà nước là thành phần kinh tế bao gồm các doanh nghiệp nhà

nước, các tài nguyên quốc gia và các tài sản sở hữu nhà nước như hầm mỏ, đất

đai, rừng, biển, ngân sách, các quỹ dự trữ ngân hàng nhà nước, hệ thống bảo

hiểm, kết cấu hạ tầng kinh tế – xã hội, phần vốn nhà nước góp vào các doanh

nghiệp thuộc các thành phần kinh tế khác…

Đại hội VIII của Đảng, chỉ rõ, vai trò chủ đạo của kinh tế nhà nước thể hiện

ở "làm đòn bẩy mạnh tăng trưởng kinh tế và giải quyết những vấn đề xã hội, mở

đường, hướng dẫn, hỗ trợ các thành phần kinh tế khác cùng phát triển, làm lực

lượng vật chất để Nhà nước thực hiện chức năng điều tiết và quản lý vĩ mô, tạo

nền tảng cho chế độ xã hội mới".

Đại hội IX của Đảng nhấn mạnh, kinh tế nhà nước là lực lượng vật chất

quan trọng và là công cụ để nhà nước định hướng và điều tiết nền kinh tế vĩ mô.

Doanh nghiệp nhà nước giữ vị trí then chốt, đi đầu ứng dụng khoa học và công

nghệ, nêu gương về năng suất, chất lượng, hiệu quả và chấp hành pháp luật.

* Kinh tế tập thể

Sản xuất hàng hóa càng phát triển, sự cạnh tranh càng gay gắt thì những

người lao động riêng rẽ, các hộ cá thể, các doanh nghiệp nhỏ và vừa càng có

yêu cầu phải liên kết, hợp tác với nhau để tồn tại và phát triển. Vì thế, phát triển

kinh tế tập thể là con đường để giải quyết mâu thuẫn giữa sản xuất nhỏ manh



37



mún với sản xuất hàng hóa lớn, đáp ứng yêu cầu của nền kinh tế thị trường, mở

cửa, hội nhập kinh tế quốc tế.

Kinh tế tập thể là hình thức kinh tế mang tính hợp tác, xã hội hóa, là nhân tố

quan trọng để xây dựng đất nước theo mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội dân

chủ, công bằng, văn minh. Nó giáo dục ý thức cộng đồng, tinh thần hợp tác hỗ

trợ lẫn nhau giữa các thành viên xã hội, giữa các thành phần kinh tế để sản xuất,

kinh doanh đúng pháp luật.

Hợp tác xã kiểu mới đã khắc phục những hạn chế của hợp tác xã kiểu cũ.

Nó do các thành viên bao gồm cả thể nhân và pháp nhân (người lao động, hộ gia

đình, trang trại, doanh nghiệp vừa và nhỏ…), cả người ít vốn và người nhiều

vốn, người góp sức hoặc góp vốn xây dựng nên, trên cơ sở tự nguyện, tôn trọng

các nguyên tắc, bình đẳng, cùng có lợi và quản lý dân chủ. Hợp tác xã không

tập thể hóa mọi tư liệu sản xuất của các thành viên mà dựa trên sở hữu của các

thành viên và sở hữu tập thể. Tổ chức và hoạt động của hợp tác xã không bị giới

hạn bởi quy mô, lĩnh vực và địa bàn, hoàn toàn tự chủ trong sản xuất, kinh

doanh và tự chịu trách nhiệm trong cơ chế thị trường. Hình thức phân phối vừa

theo lao động, vừa theo cổ phần và mức độ tham gia, dịch vụ…

Với những ưu việt như vậy, Đại hội IX của Đảng xác định: Kinh tế tập thể

phát triển với nhiều hình thức hợp tác xã đa dạng. Nhà nước phải giúp đỡ hợp

tác xã đào tạo cán bộ, ứng dụng khoa học – công nghệ, nắm bắt thông tin, mở

rộng thị trường… để cùng với kinh tế nhà nước ngày càng giữ vai trò nền tảng

vững chắc của nền kinh tế quốc dân.

* Kinh tế cá thể , tiểu chủ

Trong chủ trương phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ

nghĩa, Đại hội IX của Đảng coi kinh tế cá thể, tiểu chủ có vị trí quan trọng, lâu

dài. Loại hình kinh tế này xuất hiện và phát huy tác dụng ở cả thành thị và nông

thôn, cả trong nông nghiệp, tiểu, thủ công nghiệp, thương mại và dịch vụ. Sự

38



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

1 Sự cần thiết của nền kinh tế nhiều thành phần ở nước ta.

Tải bản đầy đủ ngay(47 tr)

×