Tải bản đầy đủ
CHƯƠNG 3: THẢO LUẬN KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU ĐỀ XUẤT CÁC GIẢI PHÁP

CHƯƠNG 3: THẢO LUẬN KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU ĐỀ XUẤT CÁC GIẢI PHÁP

Tải bản đầy đủ

Luұn văn thҥc sӻ kinh tӃ

GVHD : NguyӉn Thӏ Ngӑc Trang

chѭa thұt sӵ vӳng mҥnh. Nhѭ vұy, các doanh nghiӋp không dӉ dàng ÿӇ vay thêm nӧ dài
hҥn trên thӏ trѭӡng ViӋt Nam, ÿây thұt sӵ là mӝt trӣ ngҥi lӟn.
3.2 Nhұn xét vӅ tӕc ÿӝ ÿiӅu chӍnh cҩu trúc vӕn cӫa công ty cә phҫn tҥi ViӋt Nam:
Chúng tôi tìm ra nhӳng bҵng chӭng thuyӃt phөc rҵng nhӳng doanh nghiӋp
không phҧi ngành tài chính xác ÿӏnh và theo ÿuәi tӹ lӋ vӕn mөc tiêu trong khoҧng thӡi
gian 2007-2011. Nhѭ ta ÿã thҩy, doanh nghiӋp có thӇ ÿiӅu chӍnh cҩu trúc vӕn mà
không cҫn quan tâm nhiӅu ÿӃn quy mô doanh nghiӋp. KӃt quҧ cNJng chӍ ra rҵng mô hình
cҩu trúc vӕn ÿӝng kӃt hӧp vӟi tác ÿӝng cӫa các nhân tӕ ҧnh hѭӣng thì khá phù hӧp vӟi
dӳ liӋu cӫa các doanh nghiӋp ViӋt Nam. Tӹ lӋ nӧ mөc tiêu phө thuӝc vào nhӳng ÿһc
trѭng cӫa công ty. Các doanh nghiӋp mà trong tình trҥng ÿòn bҭy vѭӧt quá giá trӏ tӕi ѭu
hoһc thҩp hѫn giá trӏ tӕi ѭu vӟi cách ÿo lѭӡng tӕc ÿӝ ÿiӅu chӍnh cӫa mô hình có thӇ xác
ÿӏnh nên ÿiӅu chӍnh vӅ cҩu trúc vӕn mөc tiêu nhѭ thӃ nào.
Các bài nghiên cӭu trѭӟc ÿây xem xét sӵ khác biӋt quӕc tӃ vӅ tӕc ÿӝ ÿiӅu chӍnh
ÿӃn cҩu trúc vӕn tӕi ѭu cӫa các doanh nghiӋp trên thӃ giӟi trong khoҧng thӡi gian tӯ
1991 ÿӃn 2006 và chӭng minh rҵng cҩu trúc vӕn doanh nghiӋp không chӍ là kӃt quҧ cӫa
các ÿһc ÿiӇm cӫa doanh nghiӋp, mà còn là kӃt quҧ cӫa môi trѭӡng và thӇ chӃ pháp lý
nѫi mà nó ÿang hoҥt ÿӝng.
Các nhân tӕ ҧnh hѭӣng cӫa thuyӃt trұt tӵ phân hҥng và thuyӃt ÿánh ÿәi cҩu trúc
vӕn ÿӅu có ý nghƭa thӕng kê trong sӵ tác ÿӝng ÿӃn cҩu trúc vӕn, nhѭng nhӳng hiӋu ӭng
tác ÿӝng này dѭӡng nhѭ bӏ che khuҩt bӣi viӋc dӏch chuyӇn cҩu trúc vӕn vӅ phía ÿòn
bҭy mөc tiêu. Tӕc ÿӝ ÿiӅu chӍnh cҩu trúc vӕn tҥi ViӋt Nam là 15.9% mӝt năm. ĈiӅu ÿó
có thӇ thҩy rҵng vӟi tӕc ÿӝ này thì khá thҩp so vӟi các nѭӟc trên thӃ giӟi, không thӇ
khҷng ÿӏnh rҵng ÿây là tӕc ÿӝ nhanh hay chұm vӟi môi trѭӡng thӇ chӃ ӣ ViӋt Nam,
nhѭng ta có thӇ chҳc chҳn rҵng nó không phҧi bҵng 0. Nhѭ vұy vӟi bҵng chӭng thӵc
nghiӋm tҥi ViӋt Nam mà chúng tôi ÿѭa ra ÿã ӫng hӝ mô hình cҩu trúc vӕn ÿӝng.
3.3. Giҧi pháp hӛ trӧ mô hình cҩu trúc vӕn ÿӝng tҥi ViӋt Nam
3.3.1 Tăng cѭӡng minh bҥch hoá thông tin

Hӑc Viên Thӵc HiӋn: Lѭu Hӗng Trâm

58

Luұn văn thҥc sӻ kinh tӃ

GVHD : NguyӉn Thӏ Ngӑc Trang

Tăng cѭӡng minh bҥch hóa thông tin trên thӏ trѭӡng tài chính. Thӵc tӃ, viӋc bҧo ÿҧm
tính minh bҥch cho thӏ trѭӡng tài chính chính là biӋn pháp ÿӇ cѫ quan quҧn lý thӵc hiӋn
mөc tiêu xây dӵng niӅm tin cho nhà ÿҫu tѭ, cNJng nhѭ tҥo dӵng niӅm tin cho các thành
phҫn tham gia trên thӏ trѭӡng tài chính. Ĉӕi vӟi ViӋt Nam, minh bҥch hóa thông tin cҫn
ÿѭӧc thӵc hiӋn thông qua viӋc khuyӃn khích phân ÿoҥn thӏ trѭӡng, cө thӇ là sӵ hình
thành cӫa các trung gian tài chính ÿӝc lұp ÿӇ ÿánh giá mӝt cách khách quan hoҥt ÿӝng
cӫa các chӫ thӇ tài chính, ÿһc biӋt là các công ty niêm yӃt trên thӏ trѭӡng chӭng khoán.
Ngoài ra, nhӳng thӏ trѭӡng không chính thӭc (nhѭ OTC) cҫn ÿѭӧc quҧn lý chһt chӁ
hѫn ÿӇ tránh hiӋn tѭӧng ÿҫu cѫ do thiӃu thông tin hoһc ÿѭa ra nhӳng thông tin sai lӋch
tӯ ÿó tránh gây “hoang mang” và nҧn lòng các nhà ÿҫu tѭ. Tҥi các nѭӟc Châu Âu,
doanh nghiӋp bҳt buӝc phҧi công bӕ cө thӇ, chi tiӃt các thông tin liên quan ÿӃn hoҥt
ÿӝng cӫa doanh nghiӋp khi doanh nghiӋp phát hành trái phiӃu, cә phiӃu. Bҧn cáo bҥch
cӫa doanh nghiӋp phҧi chӭa ÿӵng tҩt cҧ các thông tin cҫn thiӃt cho phép nhà ÿҫu tѭ có
thӇ ÿánh giá vӅ tài sҧn, tình hình tài chính, kӃt quҧ và triӇn vӑng cӫa tә chӭc phát hành
cә phiӃu. Các thông tin trong bҧn cáo bҥch sӁ ÿѭӧc cѫ quan quҧn lý kiӇm tra ÿӝ chính
xác. Do vұy, bҧn cáo bҥch không ÿѭӧc phép sai sót, hoһc thiӃu vӅ thông tin, không gây
hiӇu sai cho nhà ÿҫu tѭ bӣi ÿây chính là căn cӭ ÿӇ nhà ÿҫu tѭ ra quyӃt ÿӏnh ÿҫu tѭ. NӃu
doanh nghiӋp công bӕ nhӳng thông tin không chính xác vӅ tài chính, các yӃu tӕ rӫi ro
trong bҧn cáo bҥch, doanh nghiӋp sӁ bӏ phҥt rҩt nһng.
Tҥi thӏ trѭӡng chӭng khoán Trung Quӕc, cѫ chӃ giám sát các doanh nghiӋp vӅ
công bӕ thông tin khi phát hành cә phiӃu ÿѭӧc thӵc hiӋn chһt chӁ. Cѫ quan quҧn lý ÿã
thành lұp Ӫy ban ÿiӅu tra có trách nhiӋm thҭm tra toàn bӝ các thông tin liên quan ÿӃn
doanh nghiӋp mӟi niêm yӃt trên thӏ trѭӡng chӭng khoán. ViӋc phát hành bҧn chính và
bҧn tóm tҳt vӅ tình hình hoҥt ÿӝng cӫa doanh nghiӋp phҧi ÿѭӧc niêm yӃt trên báo chí
có chӍ ÿӏnh và phҧi công bӕ trên mҥng Internet. Các doanh nghiӋp cNJng ÿѭӧc yêu cҫu
phҧi công bӕ thông tin liên tөc hoһc ÿӝt xuҩt nӃu doanh nghiӋp có nhӳng thay ÿәi vӅ
quҧn lý, vӅ thӏ trѭӡng hay thay ÿәi vӅ các dӵ án và lƭnh vӵc ÿҫu tѭ. Trong trѭӡng hӧp
doanh nghiӋp vi phҥm các quy ÿӏnh vӅ công bӕ thông tin, thì căn cӭ vào kӃt luұn ÿiӅu
tra cӫa Ӫy ban thҭm tra, sӁ ÿѭa ra mӭc xӱ phҥt nhҽ nhҩt là thông báo trong nӝi bӝ

Hӑc Viên Thӵc HiӋn: Lѭu Hӗng Trâm

59

Luұn văn thҥc sӻ kinh tӃ

GVHD : NguyӉn Thӏ Ngӑc Trang

ngành, cҧnh báo và phҥt tiӅn, nһng nhҩt là cҩm doanh nghiӋp tham gia thӏ trѭӡng chӭng
khoán.
Do vұy, ÿӇ thӏ trѭӡng phát triӇn minh bҥch, hiӋu quҧ, ngoài viӋc hoàn thiӋn các
chính sách pháp lý liên quan, thì viӋc tham khҧo kinh nghiӋm cӫa các nѭӟc có thӏ
trѭӡng chӭng khoán phát triӇn sӁ góp phҫn làm tăng tính hiӋu quҧ trong công tác quҧn
lý thӏ trѭӡng. Vӟi các doanh nghiӋp niêm yӃt cҫn tăng cѭӡng tính công khai minh bҥch
trong viӋc công bӕ thông tin cNJng nhѭ chҩt lѭӧng quҧn trӏ công ty. Và mӝt yêu cҫu
quan trӑng là phҧi thӵc thi tӕt quy chӃ quҧn trӏ công ty áp dөng cho công ty niêm yӃt,
công ty chӭng khoán, công ty quҧn lý quӻ, trong ÿó, ÿһc biӋt chú ý ÿӃn các chuҭn mӵc
quӕc tӃ vӅ kӃ toán và kiӇm toán doanh nghiӋp.
3.3.2 Xây dӵng tiêu chuҭn ngành
ViӋt Nam cҫn xây dӵng 1 tiêu chuҭn phân ngành dùng chung cho hӋ thӕng tài
chính. ViӋc xây dӵng hӋ thӕng phân ngành là cҫn thiӃt tҥi mӛi quӕc gia và các tә chӭc,
ÿһc biӋt là các tә chӭc liên quan tӟi lƭnh vӵc kinh tӃ mang tính chҩt thӕng kê, phân tích
thông tin; ÿiӅu ÿó không chӍ giúp chúng ta quҧn lý dӳ liӋu mӝt cách hiӋu quҧ khoa hӑc
mà còn giúp nâng giá trӏ sӱ dөng cӫa dӳ liӋu lên mӭc ÿӝ cao. HiӋn tҥi, trên thӃ giӟi có
rҩt nhiӅu cách phân chia ngành kinh tӃ. Sӵ khác biӋt trong gom - tách các ngành, nhóm
ngành tùy thuӝc vào quan ÿiӇm cӫa tӯng quӕc gia, hoһc tӯng tә chӭc. Ví dө nhѭ, tҥi
Hoa KǤ, hӋ thӕng phân ngành SIC (Standard Industrial Classification) vӟi 10 nhóm và
hӋ thӕng NAICS (The North American Industry Classification System) vӟi 20 nhóm tҥi
phân ngành cҩp 1 ÿѭӧc áp dөng khá phә biӃn; ӣ Anh, UK SIC 2007 có 21 nhóm, trong
khi ÿó, hӋ thӕng phân ngành METI cӫa Nhұt Bҧn chӍ có 5 nhóm, …
Tӯ nhӳng năm 1990 trӣ lҥi ÿây, ViӋt Nam có hai hӋ thӕng phân ngành, ÿó là HӋ
thӕng ngành kinh tӃ quӕc dân 1993 (VSIC 1993) và HӋ thӕng ngành kinh tӃ quӕc dân
2007 (VSIC 2007). VSIC 2007 có 21 ngành cҩp 1, 88 ngành cҩp 2, 242 ngành cҩp 3,
437 ngành cҩp 4 và 642 ngành cҩp 5. HӋ thӕng này ÿѭӧc xây dӵng dӵa trên viӋc ÿánh
giá thӵc trҥng sӱ dөng VSIC 1993 và nhӳng phát triӇn cӫa hӋ thӕng này trong ngành
Thӕng kê và các Bӝ, ngành khác. Bên cҥnh ÿó, VSIC 2007 cNJng thiӃt lұp dӵa trên viӋc

Hӑc Viên Thӵc HiӋn: Lѭu Hӗng Trâm

60

Luұn văn thҥc sӻ kinh tӃ

GVHD : NguyӉn Thӏ Ngӑc Trang

tham khҧo và áp dөng phiên bҧn mӟi nhҩt cӫa Liên hӧp quӕc vӅ Phân ngành chuҭn
quӕc tӃ (ISIC), Dӵ thҧo khung chung cӫa ASEAN vӅ phân ngành trên cѫ sӣ ISIC và
kinh nghiӋm phát triӇn phân loҥi quӕc tӃ cӫa các nѭӟc, ÿһc biӋt là các nѭӟc ASEAN.
3.3.3 Nâng cao chҩt lѭӧng ÿӝi ngNJ quҧn lý doanh nghiӋp
Nhѭ ÿã phân tích ӣ trên các nhà quҧn lý doanh nghiӋp ít ÿӇ ý ÿӃn cҩu trúc vӕn
cӫa doanh nghiӋp. Do ÿó ÿӇ mô hình có thӇ ӭng dөng thӵc tӃ các nhà quҧn lý cҫn phҧi
nâng cao hiӇu biӃt cӫa mình vӅ tҫm quan trӑng vӅ cҩu trúc vӕn. Các nhà quҧn lý nên
theo hӑc nhӳng lӟp ÿào tҥo vӅ tài chính. Bên cҥnh ÿó, các doanh nghiӋp nên có bӝ
phұn phө trách riêng biӋt vӅ viӋc huy ÿӝng vӕn cӫa doanh nghiӋp. Bӝ phұn này sӁ theo
sát các biӃn ÿӝng trên thӏ trѭӡng tài chính, kӃt hӧp vӟi các kӃ hoҥch ÿҫu tѭ cӫa công ty
ÿӇ viӋc huy ÿӝng vӕn có lӧi nhҩt cho doanh nghiӋp.
3.4. Các giҧi pháp hoàn thiӋn cҩu trúc vӕn tҥi các công ty cә phҫn:
3.4.1. ĈiӅu tiӃt tӹ trӑng nӧ ngҳn hҥn, nӧ dài hҥn và vӕn chӫ sӣ hӳu.
Tӹ lӋ nӧ ngҳn hҥn chiӃm tӹ trӑng cao hiӋn nay thӇ hiӋn sӵ bҩt cұp trong cѫ chӃ
huy ÿӝng vӕn cӫa công ty ÿӗng thӡi ÿó lҥi là khó khăn chung cӫa thӏ trѭӡng vӕn tín
dөng. Theo Thông tѭ sӕ 15/2009/TTNHNN quy ÿӏnh tӹ lӋ tӕi ÿa nguӗn vӕn ngҳn hҥn
cӫa các tә chӭc tín dөng ÿѭӧc sӱ dөng cho vay trung dài hҥn là 30%. Nhѭ vұy, khҧ
năng tìm nguӗn vӕn vay dài hҥn tӯ các tә chӭc tín dөng là rҩt khó, chính vì vұy công ty
cӭ vay ngҳn hҥn rӗi liên tөc ÿáo nӧ ÿiӅu này tҥo căng thҷng vӅ khҧ năng thanh toán và
tính bҩt әn trong nguӗn vӕn ÿҫu tѭ. ĈӇ giҧm vӕn vay ngҳn hҥn công ty cҫn thӵc hiӋn:
Khai thác nguӗn vӕn khách hàng ӭng trѭӟc bҵng cách ÿҭy nhanh tiӃn ÿӝ thi công phҫn
nӅn móng, hҥ tҫng và tìm nguӗn tài trӧ dài hҥn ÿӇ thay thӃ. Khi EBIT dӵ kiӃn lӟn hѫn
EBIT hòa vӕn công ty nên vay nӧ dài hҥn bҵng viӋc phát hành trái phiӃu doanh nghiӋp,
vay tӯ các tә chӭc tín dөng, quӻ ÿҫu tѭ. Ngѭӧc lҥi, khi EBIT dӵ kiӃn thҩp hѫn EBIT
hòa vӕn công ty nên phát hành cә phiӃu thѭӡng.
3.4.2. Khai thác các kênh huy ÿӝng vӕn
KӃt quҧ tӯ cuӝc khҧo sát cho thҩy kênh huy ÿӝng vӕn truyӅn thӕng là ÿi vay
ngân hàng, hҫu hӃt các công ty ÿӅu rҩt quen thuӝc vӟi viӋc vay vӕn ngân hàng mһc dù

Hӑc Viên Thӵc HiӋn: Lѭu Hӗng Trâm

61

Luұn văn thҥc sӻ kinh tӃ

GVHD : NguyӉn Thӏ Ngӑc Trang

gһp không ít khó khăn vӅ tài sҧn thӃ chҩp, lұp phѭѫng án vay, rӫi ro lãi suҩt, áp lӵc trҧ
nӧ… nhѭng nhìn chung ÿây là kênh huy ÿӝng vӕn phә thông nhҩt ÿѭӧc nhiӅu công ty
nghƭ ÿӃn khi có nhu cҫu vӕn. Kênh huy ÿӝng vӕn tӯ viӋc phát hành cә phiӃu ÿѭӧc các
doanh nghiӋp khai thác triӋt ÿӇ tӯ năm 2006 ÿӃn ÿҫu năm 2008, chính tӯ viӋc lҥm dөng
phát hành cә phiӃu làm suy giҧm giá trӏ doanh nghiӋp, cә phiӃu liên tөc rӟt giá và mҩt
thanh khoҧn trong thӡi gian dài gây mҩt niӅm tin cho nhà ÿҫu tѭ ҧnh hѭӣng ÿӃn khҧ
năng tiӃp cұn nguӗn vӕn nhѭ hiӋn nay. Vì vұy công ty cҫn thiӃt lұp lҥi trұt tӵ huy ÿӝng
vӕn, ÿa dҥng hóa các kênh huy ÿӝng vӕn cùng vӟi sӵ hӛ trӧ phát triӇn thӏ trѭӡng vӕn
cӫa chính phӫ nhҵm phát huy ÿѭӧc tính ѭu viӋt cӫa tӯng nguӗn vӕn.
3.4.2.1 Lӵa chӑn nguӗn vӕn lӧi nhuұn giӳ lҥi ÿӇ tái ÿҫu tѭ
Lӧi nhuұn giӳ lҥi là nguӗn vӕn dӉ tiӃp cұn công ty sӱ dөng vӕn này ÿӇ ÿҫu tѭ sӁ
gia tăng lӧi nhuұn trong tѭѫng lai. Vì vұy, công ty cҫn thuyӃt phөc các cә ÿông ѭu tiên
giӳ lҥi lӧi nhuұn ÿӇ tái ÿҫu tѭ:
¾ Thông qua các kênh tuyên truyӅn giúp các cә ÿông nhұn thҩy rҵng lӧi nhuұn
giành tái ÿҫu tѭ mang lҥi giá trӏ tăng thêm tӯ giá cә phiӃu tăng hѫn là mӝt khoҧn tiӅn
nhұn tӯ chia cә tӭc rӗi giá cә phiӃu tөc giҧm.
¾ Tҥo niӅm tin cho cә ÿông bҵng hiӋu quҧ hoҥt ÿӝng cӫa công ty và nhӳng
triӇn vӑng cӫa công ty trong tѭѫng lai.
¾ ThӇ hiӋn sӵ tôn trӑng cә ÿông qua viӋc công khai minh bҥch thông tin, thӵc
hiӋn ÿúng cam kӃt vӟi cә ÿông vӅ mөc ÿích sӱ dөng nguӗn vӕn này.
3.4.2.2. Khai thác kênh huy ÿӝng vӕn trái phiӃu doanh nghiӋp
Mӝt sӕ giҧi pháp cҫn thӵc hiӋn ÿӇ thu hút các nhà ÿҫu tѭ trái phiӃu nhѭ:
Thͱ nh̭t: Hình thành các tә chӭc trung gian ÿӇ gia tăng tính thanh khoҧn cho
trái phiӃu, các tә chӭc này có thӇ là ngân hàng, các quӻ ÿҫu tѭ, các công ty chӭng
khoán, công ty tài chính... Ví dө công ty muӕn tҥo thanh khoҧn tӕt cho trái phiӃu sӁ
hӧp tác vӟi ngân hàng ÿӇ thӵc hiӋn chӭc năng bҧo lãnh phát hành trái phiӃu và bao
thanh toán. Nhà ÿҫu tѭ sӣ hӳu trái phiӃu có thӇ cҫm cӕ, bán lҥi cho ngân hàng, trong
trѭӡng hӧp công ty trҧ lãi chұm hoһc mҩt khҧ năng thanh toán thì ngân hàng sӁ có trách
nhiӋm thanh toán các khoҧn này cho nhà ÿҫu tѭ. Vӟi hình thӭc này ÿã tҥo nên mӝt

Hӑc Viên Thӵc HiӋn: Lѭu Hӗng Trâm

62

Luұn văn thҥc sӻ kinh tӃ

GVHD : NguyӉn Thӏ Ngӑc Trang

thành công rӵc rӥ trong ÿӧt phát hành trái phiӃu. Có lӁ giӳ kӹ lөc lãi suҩt cao nhҩt là
trái phiӃu cӫa công ty cә phҫn Vincom (VIC), kǤ hҥn 5 năm, lãi suҩt 16%/năm, ÿѭӧc
ÿiӅu chӍnh 6 tháng mӝt lҫn, xác ÿӏnh bҵng lãi suҩt huy ÿӝng tiӅn gӱi tiӃt kiӋm bҵng
VND kǤ hҥn 12 tháng cӫa Ngân hàng TMCP Công thѭѫng VN (Vietinbank) tҥi ngày
xác ÿӏnh lãi suҩt cӝng biên ÿӝ 5,5% và do ngân hang này làm tә chӭc nhұn thanh toán2.
Thͱ hai: Cҫn ÿa dҥng hóa các loҥi trái phiӃu - trái phiӃu có lãi suҩt thay ÿәi
theo lãi suҩt thӏ trѭӡng, trái phiӃu có lãi suҩt ÿҧm bҧo bҵng vàng, trái phiӃu có kǤ hҥn
thay ÿәi, trái phiӃu vӟi các loҥi tiӅn tӋ khác nhau nhѭ USD, EUR, trái phiӃu ÿѭӧc
chuyӇn ÿәi thành cә phiӃu, trái phiӃu gҳn vӟi quyӅn mua cә phiӃu.
Thͱ ba: Tách thӏ trѭӡng trái phiӃu ra khӓi thӏ trѭӡng cә phiӃu ÿӇ hình thành thӏ
trѭӡng trái phiӃu chuyên biӋt. Vì trái phiӃu không thӇ áp dөng mӝt phѭѫng thӭc giao
dӏch giӕng nhѭ giao dӏch cә phiӃu. Ĉӗng thӡi, sàn giao dӏch trái phiӃu này phҧi tҥo
ÿѭӧc môi trѭӡng giao dӏch có hiӋu quҧ cho các nhà tҥo lұp thӏ trѭӡng. Bên cҥnh ÿó, thӫ
tөc chuyӇn nhѭӧng cNJng phҧi ÿѫn giҧn, nhanh chóng.
Thͱ t˱: Ĉҭy mҥnh viӋc phát hành trái phiӃu ra thӏ trѭӡng quӕc tӃ ÿӇ ÿҧm bҧo
cho viӋc huy ÿӝng vӕn ӣ thӏ trѭӡng quӕc tӃ vӟi chi phí rҿ, ViӋt Nam cҫn hoàn thiӋn hӋ
thӕng pháp luұt phù hӧp vӟi thông lӋ Quӕc tӃ và minh bҥch hóa thông tin khi ÿó mӟi
ÿѭӧc các tә chӭc xӃp hҥng tín nhiӋm ÿánh giá cao.
Thͱ năm: Hình thành các tә chӭc ÿӏnh mӭc tín nhiӋm doanh nghiӋp, công ty
ÿӏnh mӭc tín nhiӋm (CRA) là công ty cung cҩp quan ÿiӇm cӫa hӑ vӅ ÿӝ tín thác cӫa
mӝt doanh nghiӋp trong nghƭa vө thanh toán tài chính. Các nghƭa vө tài chính bao gӗm
trái phiӃu, thѭѫng phiӃu, cә phiӃu ѭu ÿãi... CRA cNJng có nhӳng nghƭa vө ngoài phҥm
vi thӏ trѭӡng trái phiӃu. Vӟi vai trò mӝt tә chӭc ÿánh giá trung gian, ÿӝc lұp, chuyên
nghiӋp, CRA sӁ là phѭѫng thӭc tӕt nhҩt ÿӇ quҧng bá hình ҧnh cӫa nhӳng công ty kinh
doanh hiӋu quҧ. Ĉӗng thӡi, giúp cho các công ty xây dӵng chính sách ÿҫu tѭ, cѫ cҩu tài
chính ÿӇ phòng tránh rӫi ro vӅ khҧ năng thanh toán. Thông qua bҧng xӃp hҥng tín dөng,
nhà ÿҫu tѭ sӁ hiӇu rõ hѫn vӅ sӭc mҥnh tài chính cӫa các công ty giúp minh bҥch hóa

2

Báo Lao ÿӝng ngày 26/7/2010

Hӑc Viên Thӵc HiӋn: Lѭu Hӗng Trâm

63

Luұn văn thҥc sӻ kinh tӃ

GVHD : NguyӉn Thӏ Ngӑc Trang

thông tin. Tӯ ÿây, nhà ÿҫu tѭ có thӇ biӃt ÿѭӧc mӭc ÿӝ rӫi ro khi ÿҫu tѭ vào trái phiӃu
doanh nghiӋp, hӑ có cѫ sӣ ÿӇ ra quyӃt ÿӏnh có ÿҫu tѭ hay không, và ÿҫu tѭ thì vӟi lãi
suҩt mong ÿӧi cӫa hӑ là bao nhiêu? ĈiӅu này cNJng giúp cho nhӳng công ty có mӭc ÿӝ
tín nhiӋm cao sӁ ÿѭӧc huy ÿӝng vӕn vӟi chi phí thҩp, chӭ không cào bҵng lãi suҩt trái
phiӃu nhѭ trѭӟc ÿây.
Ngoài CRA trong nѭӟc, thì cҫn cho phép mӝt sӕ tә chӭc ÿӏnh mӭc tín nhiӋm có
uy tín cӫa nѭӟc ngoài thӵc hiӋn hoҥt ÿӝng ÿӏnh mӭc tín nhiӋm ӣ ViӋt Nam. Nhѭ vұy,
vӟi CRA trong nѭӟc và nѭӟc ngoài sӁ gӑi vӕn ÿҫu tѭ vào ViӋt Nam. Mӝt trong nhӳng
lý do khiӃn các nhà ÿҫu tѭ chѭa dám ÿҫu tѭ mҥnh vào thӏ trѭӡng ViӋt Nam nhѭ chúng
ta mong ÿӧi, cNJng là vì thiӃu mӝt công ty ÿӏnh mӭc tín nhiӋm trên thӏ trѭӡng vӕn ViӋt
Nam. Dӵa trên các kӃt quҧ CRA mang lҥi, các nhà ÿҫu tѭ mӟi có công cө ÿӇ thҭm
ÿӏnh, lӵa chӑn danh mөc ÿҫu tѭ, dӵ báo tình hình phát triӇn doanh nghiӋp và ÿѭa ra
quyӃt ÿӏnh ÿҫu tѭ. Thông qua bҧng xӃp hҥng tín dөng, nhà ÿҫu tѭ sӁ hiӇu rõ hѫn vӅ sӭc
mҥnh tài chính cӫa các công ty, dӉ dàng ÿánh giá các tә chӭc tài chính có quan hӋ kinh
doanh hoһc quan tâm tӟi viӋc mua trái phiӃu cӫa các công ty này. Trung tâm thông tin
tín dөng thuӝc NHNN, mӝt tә chӭc xӃp hҥng tín dөng công duy nhҩt tҥi VN ÿã tiӃn
hành xӃp hҥng tín dөng tӕp 1.000 doanh nghiӋp VN. Tuy nhiên, nhӳng xӃp hҥng này
cNJng chӍ có tính chҩt tҥm thӡi.
3.4.2.3. Phát triӇn hoҥt ÿӝng mua bán, sáp nhұp doanh nghiӋp nhҵm tái cҩu
trúc vӕn
ĈӇ hoҥt ÿӝng M&A phát triӇn tӕt cҫn chú ý ÿӃn các yӃu tӕ sau:
¾ Nâng cao kiӃn thӭc cѫ bҧn vӅ M&A cho các nhà quҧn lý trên cѫ sӣ tә chӭc
các khóa ÿào tҥo ngҳn hҥn, tә chӭc hӝi thҧo các chuyên ÿӅ hoҥt ÿӝng M&A.
¾ Thành lұp các tә chӭc tѭ vҩn, môi giӟi vӅ M&A chuyên nghiӋp. Tә chӭc
này phҧi do các chuyên gia có kinh nghiӋm trong hoҥt ÿӝng M&A tҥi nѭӟc ngoài ÿҧm
trách.
¾ Công ty phҧi am tѭӡng trong viӋc ÿӏnh giá doanh nghiӋp ÿһc biӋt là giá trӏ
thѭѫng hiӋu và nguӗn nhân lӵc ÿӇ có thӇ nâng cao giá trӏ cӫa mình trong quá trình ÿàm
phán M&A vӟi bên mua.

Hӑc Viên Thӵc HiӋn: Lѭu Hӗng Trâm

64

Luұn văn thҥc sӻ kinh tӃ

GVHD : NguyӉn Thӏ Ngӑc Trang

¾ Hoàn thiӋn khung pháp lý ÿӇ tҥo thuұn lӧi cho các ÿӕi tác nѭӟc ngoài cө thӇ
là các quy ÿӏnh vӅ giӟi hҥn sӣ hӳu nѭӟc ngoài, giá mua cә phҫn bҵng giá ÿҩu giá bình
quân, thӡi hҥn cho phép chuyӇn nhѭӧng cә phҫn, ÿӗng tiӅn thanh toán.
3.4.3. Nâng cao hiӋu quҧ hoҥt ÿӝng cӫa công ty
HiӋu quҧ hoҥt ÿӝng cӫa công ty ÿo lѭӡng trên cҧ phѭѫng diӋn tài chính và tә
chӭc. HiӋu quҧ hoҥt ÿӝng tài chính nhѭ tӕi ÿa hóa lӧi nhuұn, hiӋu quҧ tә chӭc nhѭ xây
dӵng bӝ máy quҧn lý khoa hӑc có trình ÿӝ chuyên môn cao, xây dӵng thѭѫng hiӋu uy
tín cho công ty. Tӯ kӃt quҧ nghiên cӭu thӵc nghiӋm ӣ chѭѫng 2 cho thҩy hiӋu quҧ hoҥt
ÿӝng cӫa công ty là mӝt trong các nhân tӕ tác ÿӝng mҥnh ÿӃn cҩu trúc vӕn. HiӋu quҧ tә
chӭc kém sӁ ҧnh hѭӣng ÿӃn hiӋu quҧ kinh doanh, hiӋu quҧ kinh doanh kém thì khҧ
năng tích lNJy vӕn kém dүn ÿӃn nhӳng khó khăn trong quyӃt ÿӏnh ÿҫu tѭ và quyӃt ÿӏnh
tài trӧ. Cө thӇ trong quyӃt ÿӏnh xây dӵng cҩu trúc vӕn khi hiӋu quҧ hoҥt ÿӝng kém, khҧ
năng tiӃp cұn nguӗn vӕn kém công ty sӁ gһp trӣ ngҥi trong quyӃt ÿӏnh xây dӵng cҩu
trúc vӕn hӧp lý. Chính vì vұy giҧi pháp ÿӇ công ty xây dӵng mӝt cҩu trúc vӕn hӧp lý là
nâng cao hiӋu quҧ hoҥt ÿӝng cӫa doanh nghiӋp. Có rҩt nhiӅu biӋn pháp ÿӇ công ty hoҥt
ÿӝng hiӋu quҧ nhѭ: Phát triӇn thӏ trѭӡng mӟi trên cѫ sӣ xây dӵng thѭѫng hiӋu công ty,
xây dӵng nguyên tҳc ÿӇ kiӇm soát và ÿánh giá các khoҧn ÿҫu tѭ, xây dӵng hӋ thӕng
kiӇm soát nӝi bӝ hiӋu quҧ, phát triӇn nguӗn nhân lӵc ÿһc biӋt là nâng cao năng lӵc
quҧn lý tài chính…
3.4.3.1 Nâng cao năng lӵc quҧn trӏ công ty
Ɣ Xây d͹ng th˱˯ng hi͏u công ty
Tӯ khi ViӋt Nam gia nhұp WTO cҧ công ty và Chính phӫ ÿiӅu chú trӑng nhiӅu
hѫn trong viӋc xây dӵng thѭѫng hiӋu doanh nghiӋp, vì ÿây là tiêu chí ÿҫu tiên ÿӇ phát
triӇn thӏ trѭӡng nâng cao sӭc cҥnh tranh cho công ty. Theo tҥp chí Nation’s Bussiness
Magazine, “Xây dӵng thѭѫng hiӋu là mӝt khái niӋm ÿѭӧc nhiӅu ngѭӡi quan tâm nhҩt
trong các hoҥt ÿӝng Marketing hiӋn nay. Và sӕ lѭӧng nhӳng ông chӫ cӫa các doanh
nghiӋp nhӓ theo ÿuәi viӋc xây dӵng thѭѫng hiӋu, cái ÿѭӧc coi nhѭ là ngӑn ÿèn hҧi

Hӑc Viên Thӵc HiӋn: Lѭu Hӗng Trâm

65

Luұn văn thҥc sӻ kinh tӃ

GVHD : NguyӉn Thӏ Ngӑc Trang

ÿăng trên con ÿѭӡng phát triӇn doanh nghiӋp ÿang ngày càng tăng lên”3. ĈӇ xây dӵng
thѭѫng hiӋu công ty cҫn tұp trung vào các khía cҥnh sau:
VӅ phía công ty xây dӵng thѭѫng hiӋu công ty vӟi mӝt logo, lӡi cam kӃt hay hӋ
thӕng nhұn diӋn thѭѫng hiӋu tӕt chѭa ÿӫ. Thѭѫng hiӋu phҧi ÿѭӧc xây dӵng theo hѭӟng
tiӃp cұn bӕn chiӅu. Ĉó là ngѭӡi tiêu dùng, nhà ÿҫu tѭ, nhân viên và nhӳng ngѭӡi có
ҧnh hѭӣng ÿӃn hoҥt ÿӝng kinh doanh trong toàn bӝ chiӃn dӏch xây dӵng thѭѫng hiӋu.
Thѭѫng hiӋu không chӍ ÿѭӧc xây dӵng qua hoҥt ÿӝng quҧng cáo, PR mà còn liên quan
và chӏu tác ÿӝng bӣi trҧi nghiӋm cӫa ngѭӡi tiêu dùng. Muӕn chiӃm lƭnh tâm trí, trҧi
nghiӋm ÿó, cҫn quan tâm ÿӃn các công cө khác nhѭ: xây dӵng, phát triӇn kênh phân
phӕi, hӋ thӕng thông tin quҧn lý, ÿӏnh giá, thói quen mua hàng, tә chӭc dӏch vө chăm
sóc khách hàng… Ngoài ra, công ty cҫn tham gia vào chѭѫng trình tiӃp thӏ
Supperbrand ÿây là chѭѫng trình hàng ÿҫu thӃ giӟi vӅ tiӃp thӏ thѭѫng hiӋu do công ty
Supperbrands bình chӑn, chѭѫng trình này ÿѭӧc khӣi ÿӝng tҥi ViӋt Nam vào tháng
12/2009 và ÿã ÿѭa ra danh sách 10 thѭѫng hiӋu hàng ÿҫu ViӋt Nam.
VӅ phía Chính phӫ, cҫn tҥo môi trѭӡng kinh doanh ngày càng thuұn lӧi và phù
hӧp vӟi thông lӋ quӕc tӃ; thӵc hiӋn chính sách hӛ trӧ cho các doanh nghiӋp ÿәi mӟi và
ӭng dөng công nghӋ thông tin, quҧng bá thѭѫng hiӋu ra nѭӟc ngoài vӟi lãi suҩt thҩp;
tiӃp tөc triӇn khai và hoàn thiӋn “Chѭѫng trình Thѭѫng hiӋu Quӕc gia”4 mà Cөc Xúc
TiӃn Thѭѫng Mҥi ÿҧm trách.
Ɣ Xây d͹ng mô hình thành viên h͡i ÿ͛ng qu̫n tr͓ ÿ͡c l̵p
Mӝt sӕ biӋn pháp ÿѭӧc ÿӅ xuҩt ÿӇ công ty vұn dөng nghiêm túc mô hình thành
viên hӝi ÿӗng quҧn trӏ ÿӝc lұp vào trong quҧn lý nhҫm phát huy vai trò cӫa thành viên
hӝi ÿӗng quҧn trӏ ÿӝc lұp:


3

Xâyd ngth

nghi uchodoanhnghi pnh (2009),http://wwwdiaoconline.vn,truyxu tngày06/07/2009

4

Ch˱˯ng trình Th˱˯ng hi͏u Qu͙c gia ÿ˱ͫc Thͯ t˱ͣng Chính phͯ phê duy͏t t̩i Quy͇t ÿ͓nh s͙ 253/2003/QĈ-TTg ngày
25 tháng 11 năm 2003, giao B͡ Th˱˯ng m̩i (nay là B͡ Công Th˱˯ng) là c˯ quan th˱ͥng tr͹c, ch͓u trách nhi͏m ph͙i
hͫp vͣi các B͡, Ngành tri͋n khai. Ch˱˯ng trình h˱ͣng tͣi mͭc ÿích xây d͹ng hình ̫nh v͉ Vi͏t Nam là m͡t qu͙c gia có
uy tín v͉ hàng hóa và d͓ch vͭ ÿa d̩ng, phong phú vͣi ch̭t l˱ͫng cao.

Hӑc Viên Thӵc HiӋn: Lѭu Hӗng Trâm

66

Luұn văn thҥc sӻ kinh tӃ

GVHD : NguyӉn Thӏ Ngӑc Trang

¾ Tăng cѭӡng sӵ có mһt cӫa các thành viên hӝi ÿӗng quҧn trӏ ÿӝc lұp trong hӝi
ÿӗng quҧn trӏ và cӫng cӕ vai trò cӫa Ban kiӇm soát bao gӗm giám sát lұp báo cáo tài
chính và hӋ thӕng kiӇm soát nӝi bӝ. Các thành viên cӫa Ban kiӇm soát phҧi là thành
viên ÿӝc lұp có phҭm chҩt phù hӧp.
¾ Luұt Doanh nghiӋp cҫn xác ÿӏnh rõ khái niӋm thành viên hӝi ÿӗng quҧn trӏ
ÿӝc lұp, quy ÿӏnh trách nhiӋm và nghƭa vө cӫa các thành viên hӝi ÿӗng quҧn trӏ ÿӝc lұp,
quy ÿӏnh công ty niêm yӃt phҧi có sӕ lѭӧng tӕi thiӇu các thành viên ÿӝc lұp và cung
cҩp hѭӟng dүn vӅ tiêu chuҭn và thӫ tөc ÿӅ cӱ các thành viên hӝi ÿӗng quҧn trӏ ÿӝc lұp.
¾ Thành lұp HiӋp hӝi Các thành viên hӝi ÿӗng quҧn trӏ ÿӝc lұp, các thành viên
này sӁ giám sát, cӕ vҩn và hài hòa lӧi ích cӫa các nhóm cә ÿông và Các thành viên hӝi
ÿӗng quҧn trӏ không ÿѭӧc phép tham gia hӝi ÿӗng quҧn trӏ cӫa nhiӅu hѫn mӝt sӕ lѭӧng
công ty nhҩt ÿӏnh.
Ӣ các nѭӟc trên thӃ giӟi, vai trò cӫa nhӳng chuyên gia này rҩt ÿѭӧc coi trӑng,
còn tҥi ViӋt Nam khi tiӃn trình cә phҫn hóa doanh nghiӋp nhà nѭӟc ÿѭӧc ÿҭy nhanh,
thӏ trѭӡng vӕn phát triӇn và tҥo ra nhӳng kênh ÿҫu tѭ hҩp dүn cho công chúng thì sӵ
xuҩt hiӋn cӫa các thành viên hӝi ÿӗng quҧn trӏ ÿӝc lұp càng trӣ nên cҫn thiӃt hѫn bao
giӡ hӃt.
3.4.3.2. Nâng cao năng lӵc quҧn lý tài chính
Nhìn chung các công ty cә phҫn tҥi ViӋt Nam có quy mô vӯa và lӟn là nhӳng
doanh nghiӋp Nhà nѭӟc cә phҫn hóa nên trình ÿӝ quҧn lý còn hҥn chӃ. Mӝt sӕ biӋn
pháp giúp công ty nâng cao năng lӵc quҧn lý tài chính là:
Thͱ nh̭t: Công ty phҧi ÿào tҥo, tuyӇn dөng ÿӝi ngNJ nhân viên có chuyên môn
sâu trong lƭnh vӵc tài chính, có khҧ năng ӭng dөng công cө tài chính trong xây dӵng
cҩu trúc vӕn và ÿһc biӋt có năng lӵc phân tích và dӵ báo xu hѭӟng tài chính toàn cҫu.
Mӝt giám ÿӕc tài chính sӁ ÿҧm nhiӋm chӭc năng này, nhѭng mâu thuүn giӳa quyӅn lӧi
và trách nhiӋm cӫa nhà quҧn lý luôn ÿһt thành vҩn ÿӅ theo lý thuyӃt ӫy quyӅn tác
nghiӋp, Jensen và Meckling (1976) cho rҵng: Khi cә ÿông bӏ giӟi hҥn hoһc mҩt kiӇm
soát ÿӕi vӟi ngѭӡi quҧn lý, thì phía quҧn lý sӁ có ÿӝng cѫ tham gia vào nhӳng hoҥt
ÿӝng có lӧi cho bҧn thân nhѭng có thӇ phѭѫng hҥi ÿӃn quyӅn lӧi cӫa cә ÿông. Nhѭ vұy

Hӑc Viên Thӵc HiӋn: Lѭu Hӗng Trâm

67

Luұn văn thҥc sӻ kinh tӃ

GVHD : NguyӉn Thӏ Ngӑc Trang

công ty phҧi có cѫ chӃ ÿӇ kiӇm soát chi phí ӫy quyӅn - tác nghiӋp ÿӇ ÿҧm bҧo lӧi ích
cӫa cә ÿông.
¾ Mӝt cҩu trúc vӕn có sӱ dөng nӧ sӁ gia tăng kiӇm soát tӯ phía chӫ nӧ ÿӕi vӟi
ngѭӡi quҧn lý, phía chӫ nӧ sӁ kiӇm tra nghiêm ngһt các báo cáo tài chính, ÿánh giá
hiӋu quҧ sӱ dөng vӕn, giҧi ngân theo tiӃn ÿӝ. ĈiӅu này sӁ ngăn chһn các nhà quҧn lý
ÿҫu tѭ vào nhӳng dӵ án NPV âm.
¾ Xây dӵng hӋ thӕng kiӇm soát nӝi bӝ vӳng mҥnh góp phҫn gia tăng hiӋu quҧ
sӱ dөng nguӗn nhân lӵc giҧm bӟt rӫi ro trong kinh doanh.
Thͱ hai: Ӭng dөng lý thuyӃt trұt tӵ phân hҥng trong xây dӵng cҩu trúc vӕn:
theo lý thuyӃt trұt tӵ phân hҥng trình tӵ ѭu tiên lӵa chӑn nguӗn vӕn cӫa công ty là lӧi
nhuұn giӳ lҥi, vӕn vay bên ngoài, sau cùng là phát hành cә phҫn mӟi. KӃt quҧ nghiên
cӭu thӵc nghiӋm ӣ chѭѫng 2 cho thҩy doanh nghiӋp ViӋt Nam ÿang có xu hѭӟng ÿi
ngѭӧc lý thuyӃt trұt tӵ phân hҥng: Các doanh nghiӋp ÿua nhau phát hành cә phҫn mӟi,
kӃ ÿӃn là nguӗn vӕn vay tӯ các tә chӭc tín dөng chӫ yӃu là các khoҧn vay ngҳn hҥn.
Do nhӳng thuұn lӧi tӯ sӵ tăng trѭӣng cӫa thӏ trѭӡng chӭng khoán ÿӃn ÿҫu năm 2008 ÿi
kèm vӟi luұt bҧo vӋ nhà ÿҫu tѭ chѭa hình thành, nhiӅu công ty ÿang bӏ HĈQT “thao
túng” hӑ ӫng hӝ và tìm mӑi cách ÿӇ tăng vӕn, phát hành cә phiӃu vì ngѭӡi ÿѭӧc lӧi lӟn
là nhӳng ngѭӡi nҳm giӳ cә phҫn chi phӕi, nhӳng cә ÿông chӫ chӕt và cә ÿông lӟn, nhҩt
là các vӏ trong HĈQT do các cә ÿông hiӋn hӳu này thѭӡng ÿѭӧc mua theo giá bҵng
mӋnh giá và ÿѭӧc hѭӣng giá trӏ chênh lӋch tӯ viӋc giá tăng cao. Hұu quҧ tӯ viӋc làm
không “nhìn xa trông rӝng” này là giá trӏ cә phiӃu bӏ pha loãng, giá cә phiӃu tөt giҧm
70-80%, VN-Index ӣ mӭc ÿáy 234,66 ÿiӇm vào ngày 24/2/20095, ҧnh hѭӣng tӯ viӋc
phát hành ӗ ҥt cә phҫn mӟi dүn ÿӃn mһt trái cӫa tình trҥng thӯa thҧi tài chính là các
công ty ÿã ÿҫu tѭ tràn lan, ÿһc biӋt vӕn huy ÿӝng ÿѭӧc ÿem quay ngѭӧc lҥi ÿҫu tѭ tài
chính ÿó là lƭnh vӵc mà công ty không có chuyên môn sâu dүn ÿӃn thua lӛ nһng. Nhѭ
vұy viӋc ӭng dөng lý thuyӃt trұt tӵ phân hҥng sӁ giúp công ty xây dӵng ÿѭӧc mӝt cѫ
cҩu vӕn hӧp lý, phòng ngӯa rӫi ro tài chính.


5

Kh iphântíchvàĜ ut SSI(2010)“Nhìnl iTTCKVi tNam2009”,http://www.cafef.vn,truyxu tngày10/03/2010

Hӑc Viên Thӵc HiӋn: Lѭu Hӗng Trâm

68