Tải bản đầy đủ
Bảng 2.9 Thực trạng về thái độ của trẻ khi nghe nhạc dân ca

Bảng 2.9 Thực trạng về thái độ của trẻ khi nghe nhạc dân ca

Tải bản đầy đủ

thường xuyên, chưa có sự sáng tạo trong sử dụng biện pháp dẫn đến tình trạng không
hứng thú của trẻ.
- Thực trạng về nhận thức của GV về việc tổ chức hoạt động nhằm nâng
cao hứng thú cho trẻ nghe dân ca.
Bảng 2.11. Nhận thức của GV về việc tổ chức hoạt động nhằm nâng cao hứng thú
cho trẻ nghe dân ca
STT
1
2
3

Ý kiến
Rất cần thiết
Cần thiết
Không cần thiết

Số lượng
(n = 43)
32
11
0

Tỉ lệ (%)
74,4
25,6
0

Qua bảng kết quả cho thấy, hầu hết các GV đều nhận ra việc tổ chức hoạt động
nhắm nâng cao hứng thú cho trẻ nghe dân ca là cần thiết : 74,4% ý kiến cho rằng rất
cần thiết còn lại 25,6 % cho là cần thiết. Và đặc biệt không có ý kiến nào phủ nhận sự
cần thiết của việc tổ chức cho trẻ nghe dân ca trên hoạt động học đối với trẻ MG 5-6
tuổi. Qua đó cho thấy GV đã nhận thức đúng vai trò của nhạc dân ca đối với trẻ và
mong muốn tổ chức hoạt động nhằm nâng cao hứng thú cho trẻ.
- Thực trạng về những thuận lợi và khó khăn khi tổ chức nhằm nâng cao
hứng thú trong hoạt động nghe dân ca cho trẻ MG 5-6 tuổi
Qua phiếu điều tra tiến hành tìm hiểu xem khi tổ chức nghe dân ca cho trẻ MG
5-6 tuổi trong hoạt động GDAN trên hoạt động học, GVMN trực tiếp dạy MGL
thường gặp những thuận lợi và khó khăn để từ đó đưa ra các biện pháp và cách giải
quyết phù hợp.
• Thuận lợi
- Nguồn bài hát nhiều, phong phú, đa dạng, dân ca có nhiều loại, thuộc nhiều
vùng miền ( Bắc Bộ, Nam Bộ…)
- Giai điệu dễ nghe, lời ngắn, dễ hiểu, dễ học thuộc, giai điệu dễ đi vào long người
- Các bài hát quen thuộc với trẻ
- Nhà trường có trang thiết bị đầy đủ, lớp học sạch sẽ, thoáng mát…..
Những thuận lợi trên có tác động tích cực đến việc tổ chức cho nghe dân ca
trong hoạt động GDAN trên hoạt động học. Bởi nguồn bài hát phong phú, đa dạng
thì giáo viên có thể dễ dàng lựa chọn bài hát phù hợp với yêu cầu, chủ đề. Thông
qua các bài hát dân ca, trẻ sẽ có thêm nhiều kiến thức về văn hóa, nghệ thuật của
các vùng miền trên đất nước.Các bài hát cho trẻ nghe thì toàn là những bài hát quen
thuộc, lời ca ngắn gọn, dễ hiểu, giai điệu dễ đi vào lòng người. Mặt khác, nhà

30

30
30

trường có trang thiết bị đầy đủ, cơ sở vật chất khang trang cũng là điều kiện thuận
lợi để GV thực hiện tốt hơn.
• Khó khăn
+ Trang phục, đồ dùng trực quan, đạo cụ âm nhạc còn thiếu thốn chưa hấp dẫn
với trẻ.
+ Học sinh trong một lớp còn đông nên dẫn đến lớp còn mất trật tự, ồn ào dẫn
đến sự mất tập trung, ảnh hưởng đến khả năng cảm thụ âm.
+ Hình thức giảng dạy của giáo viên còn chưa thực sự nổi bật, chưa có sự sáng
tạo trong việc tổ chức hoạt động, chưa có sự đầu tư cho tiết dạy.
+ Một số GV trình độ âm nhạc còn hạn chế nên chưa thể hiện được nội dung,
sắc thái của bài hát.
Tất cả những khó khăn trên đều có những ảnh hưởng nhất định đến việc tổ chức
nghe dân ca trong hoạt động GDAN trên hoạt động học cho trẻ. Một số những khó
khăn về cơ sở vật chất, đạo cụ còn chưa phong phú ảnh hưởng đến việc khơi gợi sự
hứng thú của trẻ. Học sinh trong lớp còn đông cũng ảnh hưởng đến quá trình tổ chức,
sáng tạo của cô giáo. Bên cạnh đó, GV đơn thuần chỉ cung cấp tên, nhạc sĩ sáng tác, sơ
qua về nội dung bài hát, chưa chạm đến vùng “Phát triển gần nhất” của trẻ và chưa sử
dụng nhiều hình thức tổ chức khác nhau nên làm hạn chế đến khả năng của trẻ, khả
năng cảm thụ âm nhạc và sáng tạo sẽ bị hạn chế. Những bài hát dân ca có trong
chương trình hầu hết là những bài được đưa vào phần nội dung kết hợp chứ chưa phải
là nội dung trọng tâm.
Từ những thuận lợi và khó khăn trên, các GV cũng đã đưa ra một số những ý
kiến đề xuất để kích thích hứng thú cho trẻ MG 5-6 tuổi trong hoạt động nghe nhạc
dân ca như: nghe nhạc kết hợp với đồ dùng trực quan ( ví dụ như hình ảnh, video,
phục trang, đạo cụ…) để thu hút trẻ; nghe nhạc kết hợp với vận động theo nhạc, nghe
nhạc kết hợp với trò chơi âm nhạc hay là tổ chức cho trẻ đi thăm quan, được xem,
được nghe các nghệ sĩ biểu diễn trực tiếp cũng là một đề xuất khá hay.

31

31
31

KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
Trong quá trình tìm hiểu về thực trạng việc tổ chức cho trẻ MG 5-6 tuổi trong
hoạt động nghe dân ca ở trường MN tôi nhận thấy được rằng:
Đa số các GV đều đã nhận thiết được sự cần thiết, nhiệm vụ của việc tổ chức
cho trẻ MG 5-6 tuổi trong hoạt động nghe dân ca ở trường MN song trên thực tế
nhiệm vụ này vẫn chưa được thực hiện cách đầy đủ. Một số GV còn có nhận thức
chưa đầy đủ về khái niệm và vai trò của nhạc dân ca đối với trẻ. Và còn có nhiều ý
kiến khác nhau về cách tổ chức cho trẻ làm quen với dân ca trong GDAN trên hoạt
động học cho trẻ.
Vấn đề GV tổ chức cho trẻ nghe nhạc thông qua các hoạt động âm nhạc còn rất
hạn chế. Hoạt động nghe hát là hoạt động được tổ chức thường xuyên hơn tuy nhiên
nó chỉ là nội dung kết hợp chứ không phải là nội dung trọng tâm.
GV chưa sử dụng hợp lý các biện pháp tổ chức nhằm nâng cao hứng thú trong
hoạt động nghe dân ca cho trẻ MG 5-6 tuổi, các biện pháp GV sử dụng đôi khi còn
đơn giản, chưa gây được hứng thú cho trẻ và chưa kích thích được sự sáng tạo. Chưa
có sự đầu tư vào việc lên kế hoạch tổ chức và chuẩn bị cho tiết dạy
Những kết quả nghiên cứu, khảo sát thực trạng trên tôi có cơ sở trong việc
nghiên cứu và đề xuất một số biện pháp nhằm nâng cao hứng thú trong hoạt động nghe
dân ca cho trẻ MG 5-6 tuổi.

32

32
32

CHƯƠNG 3: ĐỀ XUẤT MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO
HỨNG THÚ CHO TRẺ 5-6 TUỔI TRONG HOẠT ĐỘNG NGHE DÂN CA

-

3.1. Lựa chọn các bài hát dân ca ĐBBB dành cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi
3.1.1 Các nguyên tắc lựa chọn bài hát
Những bài hát, tác phẩm được lựa chọn làm thực nghiệm là những bài hát có
nội dung và âm nhạc đa dạng phong phú ( trong và ngoài chương trình)
Đảm bảo những nguyên tắc chung như:
Các bài hát đều thuộc thể loại dân ca miền Bắc
Đảm bảo tính nghệ thuật của tác phẩm trong đó bao hàm các yêu tố như:
Sự phù hợp nội dung và hình thức
Nội dung lời ca trong sang, mạch lạc.
Phong cách âm nhạc rõ rang như: vui, buồn, trong sang, nhẹ nhàng, hung tráng, dí
dỏm, trang trọng….
Đảm bảo tính giáo dục đạo đức, thẩm mỹ cho trẻ
Đảm bảo tính vừa sức với khả năng cảm thụ âm nhạc của trẻ 5 – 6 tuổi.
3.1.2 Kết quả lựa chọn bài hát
STT

Tên bài
Bà còng đi chợ
trời mưa

1

Cái bống

2

33

Dân ca
Nội dung
Đồng dao, lời Lời ca trong sáng, có nội dung ngợi ca,
tính giáo dục sâu sắc ( Hình ảnh các bạn
nhỏ giúp đỡ cụ già được hiện ra qua hình
ảnh bà còng, cái tôm, cái tép) kết hợp với
nhịp độ vừa phải, tính chất âm nhạc vui
tươi.
Đồng dao
Bài hát mang yếu tố nhảy múa giúp trẻ
phát triển nhạc cảm, phát triển tai nghe và
khả năng âm nhạc, nhịp độ vừa phải, kết
cấu âm nhạc cân phương, phù hợp với
động tác âm nhạc.
Lời ca trong sáng, có nội dung ngợi ca,
tính giáo dục sâu sắc ( hình ảnh Bống
chăm ngoan, biết giúp đỡ mẹ việc nhà)
thông qua những hình ảnh giản dị, mà
quen thuộc như kéo xảy, kéo sang, nấu
cơm…

33
33

Xòe hoa

Dân ca Thái

Đi cấy

Dân
ca Là một bài dân ca trích trong tổ khúc múa
Thanh Hóa
đèn – một hình thức biểu diễn hát và múa
vùng Thanh hóa. Bài hát phản ánh đời
sống lao động cần cù của nông dân. Bài
hát được cấu tạo trên điệu thức 5 âm, đôi
chỗ sử dụng biến âm làm cho màu sắc giai
điệu them phong phú càng làm tăng thêm
tính chất âm nhạc dí dỏm, hài hước, linh
hoạt.

3

4

-

Bài hát phản ánh sinh hoạt vui chơi, nét
đặc trưng trong văn hóa của người dân tộc
qua tiếng cồng, tiếng chiêng, tiếng khèn và
qua điệu múa xòe hoa của người dân tộc
Thái.

3.2. Cơ sở định hướng và nguyên tắc của việc đề xuất các biện pháp nâng cao
hứng thú cho trẻ 5-6 tuổi trong hoạt động nghe dân ca
Các biện pháp phải góp phần thực hiện mục tiêu GDMN, tạo tiền đề phát triển nhân
cách toàn diện cho trẻ, đặc biệt là GD thẩm mĩ.
Các biện pháp phải phát huy tính tích cực, khả năng cảm thụ âm nhạc của trẻ MG 5-6
tuổi
Các biện pháp phải phù hợp với đặc điểm, khả năng nghe của trẻ
Dựa trên kết quả phân tích thực trạng của việc tổ chức cho hoạt động nghe dân ca cho
trẻ 5 – 6 tuổi
Dựa vào đặc trưng thể loại âm nhạc dân ca.
3.3 Một số biện pháp kích thích sự hứng thú cho trẻ 5-6 tuổi nghe dân ca ĐBBB
- Biện pháp 1: Nghe hát kết hợp sử dụng đồ dùng trực quan: băng đĩa, đạo
cụ, trang phục theo vùng miền
A. Mục đích, ý nghĩa
Đây là biện pháp trẻ được nghe và tri giác toàn bộ nội dung tác phẩm ở trình
độ nghệ thuật. Biện pháp này sẽ mở rộng khả năng giới thiệu cho trẻ làm quen với
những hình thức biểu diễn khác nhau, được nghe, được xem các nghệ sỹ, các bạn
nhỏ biểu diễn qua băng đĩa, xem cô giáo biểu diễn kết hợp với đạo cụ, trang phục
theo vùng miền. Qua đó, trẻ được tri giác với các đạo cụ, trang phục từng vùng
miền và mở rộng kiến thức về dân gian, dân tộc cho trẻ. Biện pháp này rất dễ thu
hút sự chú ý của trẻ, làm tăng sự tập trung, giúp trẻ tích lũy các ấn tượng về âm
34

34
34

nhạc một cách phong phú, tạo điều kiện để trẻ ghi nhớ âm nhạc.
B. Yêu cầu
Khi sử dụng biện pháp này GV cần lưu ý:
- Chuẩn bị các thiết bị nghe như Ti vi, máy chiếu, đài, loa… hình ảnh rõ nét và
âm thanh vừa đủ để trẻ có thể dễ dàng cảm nhận.
- Chú ý đến diện tích phòng học để phân chia không gian tổ chức hợp lý
- GV cần để trẻ có thời gian, có không gian yên tĩnh, chỗ ngồi hợp lý để trẻ có thể tri
giác chọn vẹn nhất từ đó tự cảm nhận giai điệu của bài hát, bản nhạc.
C. Cách tiến hành
Trong quá trình tổ chức hoạt động nghe cho trẻ việc sử dụng các loại đồ dùng
trực quan: băng đĩa, đạo cụ, nhạc cụ, trang phục sẽ thu hút sự chú ý và gây hứng thú
hơn đối với trẻ.
Tận dụng các nguyên liệu, vật liệu sẵn có như: giấy màu, bìa cứng, giấy nhún, mút
xốp…. để làm các nhạc cụ, đạo cụ cho trẻ theo nội dung của bản nhạc. Bên cạnh đó GV
và trẻ có thể cùng nhau làm và trang trí các dụng cụ âm nhạc bằng các nguyên liệu có sẵn
như hoạt động trong giờ tạo hình, hoạt động góc…. Tạo cơ hội để trẻ được tự mình làm
các dụng cụ âm nhạc như thế sẽ giúp trẻ tự sáng tạo khả năng của mình và đồng thời giáo
dục trẻ biết tận dụng các nguyên vật liệu xung quanh để làm ra các dụng cụ âm nhạc hay
và sinh động, và giúp trẻ nhận ra các đồ vật đó có thể được tận dụng cho các hoạt động
khác nhau.
Ví dụ như: làm trống cơm cho trẻ để trẻ thể hiện trong bài hát “ Trống cơm”
Có thể may yếm, váy đụp cho trẻ bằng giấy nhún ….
Ngoài ra, GV có thể sử dụng đồ dùng trực quan cho trẻ nghe và cảm thụ âm nhạc
dưới các hình thức khác nhau và thay đổi trong các bước một cách không trùng lặp.
Ví dụ : Bài “ Xòe hoa” – Dân ca Thái
Trong quá trình tổ chức hoạt động nghe trong hoạt động GDAN trên hoạt động
học cho trẻ MG 5-6 tuổi, GV cho trẻ ngồi và tự nhắm mắt cảm nhận khi giai điệu nhạc
được cất lên, trong khoảng thời gian trẻ cảm nhận đó cần nhắc trẻ nhắm mắt và giữ
yên lặng như thế sẽ nghe được giai điệu cách tốt nhất. Sau khi trẻ nghe xong, GV có
thể gọi một số trẻ nói lên cảm nhận của mình về giai điệu, tiết tấu bản nhạc, bài hát đó.
GV đàm thoại với trẻ về tên bài hát, nguồn gốc, xuất sứ của bài hát.
GV mặc trang phục dân tộc Thái có thể vừa hát vừa biều diễn điệu múa xòe đặc
trưng của dân tộc Thái trước trẻ và sau đó đàm thoại cùng trẻ về nội dung, những nét
đặc trưng về văn hóa của người Thái : trang phục truyền thống, điệu múa truyền
thống…. Sau đó, GV mời trẻ đứng lên, và dạy trẻ một số động tác của điệu múa đó
GV cùng trẻ múa theo bài hát.
35

35
35