Tải bản đầy đủ
CHƯƠNG 2: NHỮNG THUẬN LỢI, KHÓ KHĂN TRONG XUẤT KHẨU Ô TÔ THÁI LAN SANG THỊ TRƯỜNG VIỆT NAM.

CHƯƠNG 2: NHỮNG THUẬN LỢI, KHÓ KHĂN TRONG XUẤT KHẨU Ô TÔ THÁI LAN SANG THỊ TRƯỜNG VIỆT NAM.

Tải bản đầy đủ

có thể neo đậu tàu có trọng tải lớn. Còn riêng Thái Lan có thể vận chuyển thẳng đến Việt
Nam mà không cần phải chuyển tải. Mặt khác, Thái Lan có lợi thế trong vận tải đường bộ
là con đường hành lang kinh tế Đông Tây từ Đông Bắc Thái Lan đến miền Trung Việt
Nam. Như vậy, Thái Lan có thể vận chuyển ô tô phân phối tại thị trường Việt Nam rộng
khắp: miền Trung có thể bằng đường bộ, miền Nam có thể bằng đường thủy,… Đây là
một lợi thế lớn của Thái Lan so với các ông lớn như Nhật Bản, Mỹ, Đức, Anh,…
Việt Nam được đánh giá là một thị trường ô tô đầy tiềm năng
Việt Nam là một nước có dân số đông nên chắc chắn đây là một thị trường tiêu thụ
tiềm năng của ô tô Thái Lan. Không chỉ vậy, nền kinh tế Việt Nam ngày càng phát triển,
năng động. Tốc độ tang trưởng kinh tế được xếp vào những nước có tốc độ tăng trưởng
nhanh nhất thế giới. Trung bình từ 6% - 8% trên năm.
Điều này làm cho cuộc sống của người dân Việt Nam ngày càng được cải thiện và
nâng cao. Thu nhập bình quân đầu người vì thế cũng không ngừng tăng nhanh. Trong
vòng 10 năm từ 2006 đến 2016, thu nhập bình quân đầu người của người Việt Nam tăng
từ 730 USD lên 2200 USD vào năm 2016. Từ đó, tạo điều kiện cho mỗi người dân có thể
sắm cho mình và gia đình một chiếc ô tô để đi lại thuận tiện hơn.
Xét về thị trường, nghiên cứu của IPSI cho thấy Việt Nam hiện được đánh giá là một
trong ba thị trường có tiềm năng tiêu thụ ô tô lớn nhất ở khu vực Đông Nam Á, bên cạnh
Indonesia và Philippines.
Thị trường ô tô được đánh giá tiềm năng là dựa vào quốc gia đó có tỷ lệ người sở hữu
xe dưới mức 250 xe/1.000 người dân. Dựa vào cách tính này thì Malaysia (hiện đã trên
400 xe/1.000 dân) và Thái Lan (trên 250 xe/1.000 dân) là đang ở giai đoạn bão hòa,
không còn tiềm năng. Trong khi đó Indonesia trên 50 xe/1.000 dân và Philippines thì sắp
ở ngưỡng 50 xe/1.000 dân, còn Việt Nam khoảng 20 xe/1000 dân, dự kiến đến năm 2025,
tỷ lệ người sở hữu xe ô tô tại Việt Nam là 40 xe/1000 dân. Như vậy, tiềm năng của thị
trường ô tô Việt Nam khá hấp dẫn đối với các nước xuất khẩu ô tô.
10

Đáng chú ý, hơn hai năm nay thị trường ô tô Việt Nam có chiều hướng tăng trưởng
mạnh và đang chuẩn bị bước vào giai đoạn motorization (ô tô hóa) khi nhu cầu sở hữu ô
tô của người dân sẽ tăng cao.
Tiềm năng thị trường ô tô trong nước còn được IPSI chỉ ra rằng cơ cấu dân số vàng dự
kiến sẽ kéo dài đến năm 2030; thu nhập bình quân đầu người 2.200 đô la Mỹ (2016) sẽ
tăng lên mức 3.000 đô la Mỹ vào năm 2020. Đặc biệt, dân số tầng lớp trung lưu tăng.
Tầng lớp trung lưu ở Việt Nam là những người có thu nhập từ 9000 đô la Mỹ trở lên.
Theo nghiên cứu thị trường của ngân hàng ANZ (Australia and New Zealand Banking
group), hiện nay, ước tính có khoảng 2 triệu người tiêu dùng Việt Nam gia nhập tầng lớp
trung lưu hằng năm. ANZ cũng nhận định, Việt Nam là nền kinh tế có tầng lớp trung lưu
hình thành và phát triển nhanh hơn bất cứ nơi nào ở châu Á, bao gồm cả Trung Quốc.
Cũng theo BCG ( Boston Consulting Group), “tầng lớp trung và thượng lưu” với mức thu
nhập từ 750 USD/tháng ở Việt Nam sẽ tăng lên mức 33 triệu người trong thời gian 20142020. Trong khi đó, công ty nghiên cứu thị trường Nielson ước tính rằng dân số thuộc
tầng lớp trung lưu của Việt Nam sẽ đạt mức 44 triệu người vào năm 2020, và 95 triệu
người vào năm 2030.
Nhằm kích cầu, phát triển thị trường ô tô Việt Nam, Bộ Công thương Việt Nam quy
định trong dự thảo về cơ chế ưu đãi nhằm thực thi chiến lược phát triển ngành công
nghiệp ô tô VN: người tiêu dùng, tổ chức cá nhân, mua xe tải nhẹ đến 3 tấn, xe nông
dụng nhỏ đa chức năng sẽ được hỗ trợ theo chính sách hiện hành về giảm tổn thất trong
nông nghiệp (được vay tới 100% giá trị hàng hóa; hỗ trợ 100% lãi suất trong 2 năm đầu,
50% trong năm thứ 3. Nhà nước sẽ hỗ trợ chênh lệch lãi suất trong một số trường hợp…).
Bên cạnh đó, việc xây dựng cơ sở hạ tầng, công trình giao thông ngày càng mở rộng
và phát triển. Khi đó, ô tô trở thành một phương tiện đi lại chính dần dần thay thế xe gắn
máy hiện nay. Chính phủ Việt Nam đang đẩy mạnh xây dựng các công trình giao thông
phụ vụ cho việc vận chuyển hàng hóa cũng như đi lại của người dân khi mà số lượng ô tô
của cả nước đang tăng lên nhanh. Chính vì vậy, chính phủ Việt Nam phải đầu tư xây
11

dựng cơ sở hạ tầng, công trình giao thông nhằm mục đích giải quyết ắt tắc giao thông,
tăng cường lưu thông, vận chuyển hàng hóa thuận tiện hơn, nhanh hơn.
Hiện nay, Chính phủ Việt Nam đang đẩy mạnh mở rộng quốc lộ 1A, còn đường nối cả
chiều dài đất nước Việt Nam, nhằm cho lưu thông thuận tiện hơn. Dự án cơ bản đã hoàn
thành tại nhiều địa phương. Giao thông trên thời gian trở lại đây trở nên thuận lợi hơn do
có được mở rộng thêm nhiều làn xe hơn.
Tại các địa phương cũng đang thực hiện quy hoạch nhằm mở rộng đường phố, nhằm
hạn chế kẹt xe do số lượng ô tô lưu thông trên đường ngày càng tăng.
Chính sách thuế khoá tại Việt Nam
Việc Việt Nam chuẩn bị tham gia vào cộng đồng kinh tế ASEAN buộc chính phủ Việt
Nam phải giảm thuế tiêu thụ đặc biệt đối với ô tô nhập khẩu nguyên chiếc cụ thể là:
 Từ tháng 01 năm 2016: Giảm thuế tiêu thụ đặc biệt đối với ô tô nhập khẩu nguyên
chiếc từ 50% xuống còn 40%.
 Từ tháng 01 năm 2017: Giảm thuế tiêu thụ đặc biệt đối với ô tô nhập khẩu nguyên
chiếc từ 40% xuống còn 30%.
 Từ tháng 01 năm 2018: Thuế tiêu thụ đặc biệt đối với ô tô nhập khẩu nguyên chiếc
về mức 0%
Có thể thấy, việc giảm thuế này làm cho giá ô tô Thái Lan tại thị trường Việt Nam rẻ
hơn so với ô tô của một số nước xuất khẩu ô tô sang thị trường Việt Nam. Mặc khác, so
với các đối thủ cạnh tranh, ô tô Thái Lan đang có một ưu thế lớn trong việc cạnh tranh giá
cả trong quá trình thâm nhập sản phẩm ô tô tại thị trường Việt Nam. Có thể coi đây là
một bước ngoặc lớn trong của ô tô Thái Lan trong việc xuất khẩu ô tô nguyên chiếc vào
thị trường Việt Nam.
Hiện nay, giá ô tô của Việt Nam vẫn đắt hơn ô tô của Thái Lan và Indonesia. Trong
thời gian tới, với việc giảm thuế về 0% sẽ làm cho giá của ô tô Thái Lan và Indonesia

12

giảm hơn nữa. Do đó, ô tô Thái Lan đang đứng trước cơ hội chiếm lĩnh thị trường Việt
Nam bên cạnh một đối thủ khác là Indonesia.
Tuy nhiên, không cần đợi đến năm 2018, ngay thời gian này, ô tô Thái Lan đang ào ạt
tiến vào thị trường Việt Nam với số lượng lớn đem lại tổng kim ngạch xuất khẩu ô tô
Thái Lan tại thị trường Việt Nam khá cao. Hiện nay, tính thời điểm 9 tháng đầu năm
2016, ô tô Thái Lan đang đứng đầu kim ngạch nhập khẩu ô tô tại Việt Nam.
Ngành sản xuất phục tùng ô tô tại Việt Nam chưa thật sự phát triển
Việt Nam chỉ mới có các nhà máy lắp ráp ô tô của một số công ty lớn của Nhật Bản,
… Các phụ tùng ô tô thì phải nhập khẩu từ chính các công ty mẹ tại chính quốc. Vì vậy,
bên cạnh việc xuất khẩu ô tô nguyên chiếc sang thị trường Việt Nam, ô tô Thái Lan có
thể xuất khẩu các phụ tùng thay thế được sản xuất tại Thái Lan nhằm tăng kim ngạch xuất
khẩu ô tô tại Việt Nam. Đồng thời, mở rộng xuất khẩu ô tô sang thị trường Việt Nam.
Công nghiệp sản xuất linh kiện ô tô Việt Nam được đánh giá có tiềm năng. Thế
nhưng, hiện nay, ngành công nghiệp này hầu như phát triển khá chậm chạp. Các nhà sản
xuất ô tô Việt Nam phải nhập khẩu phụ tùng từ các nhà cung cấp của Nhật Bản, Mỹ,….và
có cả của Thái Lan nữa.
Thị trường ô tô Việt Nam hiện nay đang chịu sự chi phối của hơn 20 DN thuộc Hiệp
hội Các nhà sản xuất ô tô (Vama). Tốc độ tăng trưởng thị trường ô tô của Việt Nam giảm
mạnh trong năm 2012 nhưng tăng nhanh trong giai đoạn 2013-2015.
Tuy nhiên, mức tăng trưởng vẫn thấp hơn nhiều so với các nước trong khu vực
ASEAN. Cụ thể, năm 2014, sản lượng ô tô của Thái Lan đạt gần hai triệu chiếc, trong đó
thị trường nội địa 800.000 chiếc. Tương tự ở Indonesia dao động 1,2-1,4 triệu xe; còn ở
Việt Nam sản lượng chưa đến 200.000 xe.
Đặc biệt, sau nhiều năm hưởng ưu đãi nhưng nhiều chỉ tiêu về tỉ lệ nội địa hóa đã
không hoàn thành mục tiêu đề ra, công nghiệp hỗ trợ vẫn chưa phát triển. Doanh nghiệp
Việt Nam mới chỉ dừng lại ở khâu lắp ráp các phụ tùng linh kiện ô tô được nhập khẩu từ
13

các nước như Nhật Bản, Hàn Quốc. Phụ tùng linh kiện được sản xuất trong nước cũng
chủ yếu dừng lại ở những phụ tùng đơn giản như tấm ốp trần, tấm chống ồn, khung xe,…
So với hai nước trong khu vực là Thái Lan và Indonesia thì Việt Nam còn kém xa về
phát triển công nghiệp hỗ trợ cũng như các chi phí khác của ngành ô tô. Theo tính toán
của IPSI, chi phí sản xuất ô tô tại Việt Nam lớn hơn khoảng 23% so với chi phí sản xuất
tại hai nước này.

2. Khó khăn:
Cạnh tranh
Một số nước có nền công nghiệp sản xuất ô tô phát triển, đạt đến đỉnh cao công nghệ
như Nhật Bản, Mỹ, Anh, Đức,… đang là đối thủ cạnh tranh gay gắt về công nghệ, thương
hiệu của ô tô Thái Lan tại thị trường Việt Nam. Các thương hiệu ô tô nổi tiếng hầu hết có
nguồn gốc từ các ông lớn Nhật Bản, Mỹ, Anh, Đức. Chính vì vậy, ô tô Thái Lan sẽ gặp
khó khăn tại thị trường ô tô Việt Nam do áp lực thương hiệu và công nghệ từ các ông lớn
của sản xuất ô tô thế giới.
Mặc khác, ô tô Thái Lan còn phải đối mặt với những cạnh tranh về giá đối với những
chiếc ô tô được nhập khẩu từ Trung Quốc vào thị trường Việt Nam. Trung Quốc có
nguồn nhân công rẻ, lại có vị trí giáp với biên giới Việt Nam nên khó có thể cạnh tranh về
giá ô tô với các đối thủ đến từ Trung Quốc
Bên cạnh đó, có một đối thủ đáng gờm đang manh nha tiến vào thị trường ô tố Việt
Nam là Indonesia. Theo số liệu của Tổng cục Hải quan Việt Nam 6 tháng đầu năm 2016,
14

thị trường ôtô Việt bất ngờ đón nhận luồng gió mới với 1.304 xe nhập khẩu từ Indonesia,
một con số khiến giới kinh doanh ôtô giật mình. Bởi các thị trường truyền thống trước
đây chỉ là Hàn Quốc, Ấn Độ, Nhật, châu Âu hay Mỹ.
Giá xe nhập khẩu trung bình từ Indonesia là 12.880 USD, thấp hơn nhiều so với giá
xe nhập khẩu trung bình trong tháng 7 là 16.000 USD, thậm chí nếu so với tháng 6 với
giá 27.000 USD thì chưa bằng một nửa. Giá xe từ Indonesia cũng thấp nhất trong số
những nước xuất khẩu xe vào Việt Nam.
Khác với Trung Quốc, Indonesia giống Thái Lan là được hưởng thuế xuất 0% từ năm
2018 khi mà Cộng đồng Kinh tế ASEAN được thành lập vào năm 2018. Chính vì vậy,
không ngoa khi nói rằng ô tô Indonesia là đối thủ trực tiếp cạnh tranh về giá đối với các
doanh nghiệp sản xuất ô tô Thái Lan xuất khẩu sang thị trường Việt Nam.
Đồng thời, các hãng ô tô nổi tiếng trên thế giới của Nhật Bản,.. đầu tư xây dựng nhà
máy lắp ráp ô tô ngay tại Việt Nam nhằm giảm chi phí, tăng cạnh tranh về giá đối với các
ô tô nhập khẩu từ nước ngoài vào thị trường Việt Nam. Hiện nay, trước sức ép về giá,
thuế tiêu thụ đặc biệt do chính phủ Việt Nam áp đặc đối với nhập khẩu ô tô nguyên chiếc,
các nhà sản xuất ô tô Nhật Bản, Hàn Quốc đã và đang tiến hành xây dựng các nhà máy
lắp ráp ô tô tại Việt Nam với mục tiêu tối thiểu được chi phí sản xuất. Đồng thời, có thể
tránh được thuế tiêu thụ đặc biệt. Từ đó, giảm giá thành sản phẩm sô tô nguyên chiếc,
tăng khả năng cạnh tranh trên thị trường ô tô Việt Nam.
Một số rào cản
Việt Nam đang trong quá trình xây dựng và phát triển đất nước. Vì vậy, phát triển các
ngành công nghiệp mũi nhọn, có lợi ích lâu dài đối với quốc gia là một điều tất yếu. Và
phát triển công nghiệp ô tô cũng là một trong những chiến lược quan trọng trong phát
triển kinh tế Việt Nam; xây dựng đất nước công nghiệp hoá hiện đại hoá. Vì đây là một
ngành công nghiệp quan trọng, được cho là mũi nhọn nên công nghiệp ô tô được chính
phủ Việt Nam bảo hộ nhằm để cho công nghiệp ô tô trong nước phát triển về nền móng.
15

Chính vì thế mà chính phủ Việt Nam đã đưa ra những chính sách thuế nhằm bảo hộ các
sản phẩm ô tô sản xuất trong nước. Chính phủ đã đánh thuế mạnh vào mặt hàng ô tô bằng
thuế tiêu thụ đặc biệt lên đến 50%. Tuy những năm gần đây có xu hướng giảm do những
cam kết khi tham gia cộng đồng kinh tế ASEAN nhưng mức thuế vẫn càng cao. Điều này
làm cho sản phẩm ô tô nhập khẩu ở mức giá cao, gây ảnh hưởng đến việc kinh doanh ô tô
nhập khẩu tại thị trường Việt Nam của các nước xuất khẩu ô tô nói chung và ô tô Thái
Lan nói riêng.
Việt Nam đang đầu tư phát triển mạnh công nghiệp ô tô
Hiện nay đang có sự dịch chuyển mạnh mẽ cơ sở sản xuất, lắp ráp ô tô từ châu Âu,
châu Mỹ sang châu Á làm thay đổi bức tranh công nghiệp ô tô toàn cầu. Phát triển công
nghiệp ô tô cần được xem là giải pháp dài hạn góp phần thực hiện mục tiêu công nghiệp
hóa, hiện đại hóa đất nước, đưa Việt Nam tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu, có tác
động lan tỏa kéo theo sự phát triển của các ngành công nghiệp có liên quan, góp phần
giảm thâm hụt cán cân thương mại. Do đó, với mục tiêu xây dựng đất nước công nghiệp
hóa hiện đại hóa, thì ngành công nghiệp ô tô đang được đầu tư phát triển, trở thành ngành
công nghiệp mũi nhọn.
Việt Nam đã và đang thi hành nhiều chính sách bảo hộ đối với ngành công nghiệp ô tô
trong nước. Ví dụ như:





Điều chỉnh các loại thuế, phí, lệ phí liên quan đến ô tô.
Hỗ trợ sản xuất trong nước và nâng cao giá trị tạo ra trong nước.
Phát triển công nghiệp hỗ trợ.
Phát triển nguồn nhân lực.

Tuy Việt Nam được đánh giá là một thị trường tiềm năng cho ngành ô tô. Thế nhưng,
việc chính phủ Việt Nam đang thực hiện những chính sách nhằm bảo hộ ngành sản xuất ô
tô trong nước gây ra những khó khăn trước mắt cho các nhà nhập khẩu ô tô nước ngoài.

16

CHƯƠNG 3: CHIẾN LƯỢC MARKETING CHO XUẤT KHẨU Ô
TÔ THÁI LAN SANG THỊ TRƯỜNG VIỆT NAM.
1. Khách hàng mục tiêu.
Dựa vào điều kiện, đặc điểm của người tiêu dùng cũng như môi trường xuất khẩu ô tô
tại Việt Nam, các doanh nghiệp sản xuất ô tô Thái Lan xác định khách hàng mục tiêu của
mình trước mắt là những người dân Việt Nam ở tầng lớp trung lưu. Điều này được hiểu
qua các nguyên nhân sau:
 Những người thuộc tầng lớp thượng lưu giàu có, những người có thu nhập bình quân trên
10 tỷ đồng. Họ sẽ lựa chọn những sản phẩm ô tô nổi tiếng theo mong muốn cũng như
điều kiện của họ. Hành vi mua của họ sẽ là tìm kiếm sự đa dạng. Xu hướng của người
tiêu dùng trong là sẽ chọn những ô tô sang trọng, của các nhà sản xuất nổi tiếng, hay nói
cách khác là họ sẽ lựa chọn những chiếc siêu xe để khẳng định đẳng cấp, sự sang trọng
của họ. Chính vì vậy, các nhà sản xuất ô tô Thái Lan đã nhận định rằng đây không phải
khách hàng mục tiêu mà họ hướng tới trước mắt. Bởi vì hiện nay họ có thể cạnh tranh
không lại các nước Anh, Đức, Mỹ, Nhật Bản trong việc đưa ra những sản phẩm siêu xe
có giá trị lớn về công nghệ cũng như thương hiệu.
 Những người thuộc tầng lớp hạ lưu, những người có có thu nhập thấp dưới 5000
USA/năm. Những chiếc ô tô đối với họ hiện nay là một điều khá là xa xỉ. Trong một
khoảng thời gian có thể gọi là dài, những người thuộc tầng lớp này dường như không có
17

nhận thức được việc mua một chiếc ô tô. Thay vì ô tô, họ vẫn sẽ chọn xe máy là phương
tiện di chuyển bởi việc mua xe máy nằm trong khả năng chi trả của họ. Còn việc mua một
chiếc ô tô thì khả năng chi trả của họ dường như không có. Và giả sử nếu có thì cũng phải
tốn ít nhất 10 năm thì họ mới có thể chi trả cho việc mua một chiếc ô tô.
 Những người thuộc tầng lớp trung lưu là những người có thu nhập từ 9000 USA/năm.
Tầng lớp này thì đang tăng nhanh tại Việt Nam. Trung bình mỗi năm có khoảng 2 triệu
dân số Việt Nam được thêm vào tầng lớp này. Tài sản trung bình mà người tiêu dùng
trong tầng lớp này nắm giữ là trên 18.000 USA/năm.
Người tiêu dùng thuộc tầng lớp trung lưu Việt Nam có cuộc sống ổn định, cuộc sống
bắt đầu dư giả, sung túc hơn. Họ chủ yếu quan tâm đến con đường danh vọng. Họ đã có
được những cương vị như những người chuyên nghiệp, người kinh doanh độc lập và cán
bộ quản trị của công ty. Họ tin tưởng vào vấn và muốn con cái họ phát triển những kỹ
năng chuyên môn hay quản trị chúng không bị tụt xuống tầng lớp thấp hơn. Những thành
viên của tầng lớp thích nói về những ý tưởng và "trình độ văn hóa cao" . Họ tích cực
tham gia có ý thức cao về trách nhiệm công dân. Chính vì thế, khả năng họ mua ô tô là
khá cao. Bởi không chỉ phục vụ cho việc đi lại thuận tiện hơn mà còn thể hiện được đẳng
cấp, vị trí của họ trong tầng lớp xã hội. Vì tâm lý không muốn bị tụt xuống tầng lớp thấp
hơn, cho nên với vị trí của mình trong tầng lớp xã hội cũng như khả năng tài chính mà họ
có được, những người tiêu dùng thuộc tầng lớp trung lưu Việt Nam có xu hướng mua
những sản phẩm có giá trị cao để khẳng định vị trí. Ô tô cũng là một trong những sản
phẩm giúp họ thực hiện được việc đó
Tuy nhiên, khả năng tài chính của họ cũng không thể xem là giàu có như tầng lớp
thượng lưu. Cho nên, việc mua những chiếc siêu xe sang trọng, ưu việt là một rất khó đối
với họ. Những chiếc ô tô họ muốn mua là những chiếc ô tô chất lượng tốt, giá cả hợp với
khả năng tài chính của họ. Tức là khoảng từ 600 triệu đồng đến khoản dưới 2 tỷ đồng…
Cùng với khả năng tài chính có thể chi trả trong một thời gian có thể coi là ngắn, việc
tăng nhanh dân số ở tầng lớp trung lưu Việt Nam tạo nên một thị trường khá là tiềm năng
cho ngành ô tô.
18