Tải bản đầy đủ
Các bước trong lập kế hoạch can thiệp

Các bước trong lập kế hoạch can thiệp

Tải bản đầy đủ

có quyền được hưởng như quyền học tập, chăm sóc y tế, giáo dục, dinh dưỡng, tình
cảm, vui chơi…. Khi thực tế cho thấy rằng các quyền của trẻ em không được đáp
ứng đầy đủ, trẻ đang gặp những vấn đề khó khăn. Với phương pháp đánh giá vấn
đề dựa trên quyền này sẽ giúp cán bộ QLTH đánh giá được toàn diện được các vấn
đề liên quan đến trẻ và đảm bảo không bỏ sót vấn đề.
Liệt kê 5 vấn đề quan trọng nhất và sắp xếp những yếu tố trong danh sách
theo thứ tự ưu tiên 1, 2, 3…
Ví dụ
Vấn đề xếp theo thứ tự ưu tiên:
1. Bố dượng thô bạo với Lan
2. Mẹ đánh đập Lan vì nghe theo bố dượng
3. Bố dượng nghiện ma túy
4. Mẹ nghiện rượu
5. Lan không có người bảo vệ
3.2.

Xác định nhu cầu của trẻ

Việc xác định được vấn đề chưa đưa ra được định hướng giải quyết vấn đề
cho đối tượng. Vì thế, cán bộ xã hội cần phải chuyển những vấn đề đã xác định ở
trên thành những nhu cầu chăm sóc. Khi chuyển một vướng mắc thành nhu cầu, cả
đối tượng và cán bộ xã hội mới có thể dễ dàng nhìn thấy được những mong muốn
để có hành động can thiệp cho phù hợp.
Để chuyển từ một vấn đề thành nhu cầu, người QLTH cần trả lời câu hỏi: “
Đối tượng cần được hỗ trợ gì để vượt qua được những vấn đề đang gặp phải hiện
nay ?”
Bảng 8: Bảng chuyển đối từ vấn đề thành nhu cầu
Vấn đề của bé Lan
1. Bố dượng thô bạo với Lan

Nhu cầu của bé Lan
Lan cần được bảo vệ khỏi bị đánh và bị

lạm dụng
2. Mẹ đánh đập Lan vì nghe theo Lan cần được nhận tình thương yêu từ Mẹ
bố dượng

3. Bố dượng nghiện ma túy

Lan cần phải được bảo vệ khỏi những ảnh

4. Mẹ nghiên rượu

hưởng của Ma túy
Lan cần phải được bảo vệ khỏi những ảnh

5. Lan không có người bảo vệ

hưởng của việc mẹ say xỉn
Lan cần có người có thể bảo vệ được em

và mong muốn bảo vệ em
Mức độ quan trọng của các nhu cầu phụ thuộc vào mức độ quan trọng của
vấn đề làm nảy sinh ra nhu cầu. Vì thế, những nhu cầu này đã được sắp xếp theo
thứ tự ưu tiên (đúng theo thứ tự ưu tiên của các vấn đề).
3.3.

Xác định mục tiêu

Từ những nhu cầu đã được xác định và sắp xếp theo thứ tự ưu tiên, nhân
viên xã hội chuyển tiếp thành các mục tiêu cụ thể:
Nhu cầu của bé Lan
Mục tiêu
Lan cần được bảo vệ khỏi bị đánh và Lan được an toàn tại gia đình
bị lạm dụng
Lan cần được nhận tình thương yêu từ Mẹ của Lan hiểu con và chăm sóc tình
mẹ
cảm tốt hơn
Lan cần phải được bảo vệ khỏi những Mục tiêu 1: Lan biết cách tự bảo vệ khỏi
ảnh hưởng của Ma túy

ảnh hưởng của Ma tuý từ người bố dượng
Mục tiêu 2:Người bố dượng nhận thức và

tự nguyện cai nghiện ma túy
Lan cần phải được bảo vệ khỏi những Mục tiêu 1: Lan biết cách tự bảo vệ khỏi
ảnh hưởng của việc mẹ say xỉn

ảnh hưởng của của người mẹ say rượu
Mục tiêu 2: Người Mẹ nhận thức và tự

nguyện cai nghiện rượu
Lan cần có người có thể bảo vệ được Lan có một người bảo vệ hữu hiệu khi cần
em

thiết

3.4.

Xây dựng các hoạt động can thiệp

Từ những thông tin và đánh giá ở các bước trên, Cán bộ QLTH cùng với trẻ và
người chăm sóc trẻ sẽ cùng tham gia thảo luận và đưa ra những công việc cần làm
cụ thể để đạt được mục tiêu đề ra.
Khi xây dựng hoạt động, người nhân viên xã hội luôn đặt ra cầu hỏi “Để đạt
được mục tiêu trên thì cần những can thiệp/hỗ trợ gì”? Sau đây là một số ví dụ về
việc xác định hoạt động dựa trên mục tiêu:
Mục tiêu
Lan được an toàn tại gia đình

Hoạt động
Hướng dẫn Lan kỹ năng tự bảo vệ mình
Tham vấn cho mẹ và bố dượng của Lan về
quyền của trẻ

Cử CTV theo dõi và hỗ trợ kịp thời
Mẹ của Lan hiểu con và chăm sóc tình Tham vấn để giúp mẹ Lan hiểu được tâm
cảm tốt hơn
lý phát triển của trẻ
Người bố dượng nhận thức và tự Tham vấn cho bố dượng của Lan về tác hại
nguyện cai nghiện ma túy

của ma tuý và việc cai nghiện
Kết nối dịch vụ để giúp bố Lan cai nghiện

ma tuý
Người Mẹ nhận thức và tự nguyện cai Tham vấn cho mẹ của Lan về tác hại của
nghiện rượu
rượu và việc cai rượu
Lan có một người bảo vệ hữu hiệu khi Phân công CTV liên hệ thường xuyên với
cần thiết

3.5.

Lan để sẵn sàng bảo vệ khi cần thiết

Tổ chức thực hiện

Khi tổ chức thực hiện các hoạt động nói trên, nhân viên xã hội cần phải trả lời
rõ các câu hỏi sau:
(1) Ai sẽ là người thực hiện hoạt động này?
(2) Cần có những nguồn lực nào, nguồn lực nào đang có và cần huy động thêm để
thực hiện hoạt động này?

(3) Hoạt động này cần thực hiện trong bao lâu?
Đến giai đoạn này việc phân tích các nguồn lực thực hiện là rất cần thiết.
Người QLTH phải rất sáng tạo và linh hoạt trong việc huy động các nguồn lực để
giải quyết tất cả các nhu cầu của trẻ. Các nguồn lực có thể đến từ bản thân trẻ, gia
đình và xã hội. Vì vậy, để thực hiện các hoạt động trên, cần có sự tham gia của tất
cả các đối tượng liên quan, kể cả trẻ em. Sau đây là các khía cạnh nguồn lực mà
nhân viên xã hội có thể phân tích:
- Nguồn lực từ bản thân trẻ: Bản thân trẻ cũng là một phần chính trong
việc tự đáp ứng các nhu cầu của bản thân. Ví dụ khả năng thể chất, nhận thức, hành
vi và tình cảm sẵn có của trẻ.
- Nguồn lực từ người thân, gia đình: là người chăm sóc (bố mẹ, ông bà, cô
chú..), hàng xóm, bạn bè thân quen, thầy cô giáo…
- Nguồn lực từ các cơ quan chuyên môn: là cán bộ xã hội, các tổ chức
hoặc cơ quan chuyên môn có liên quan ví dụ Hội phụ nữ, Đoàn thanh niên, Hội
chữ thập đỏ, các trung tâm CTXH, các trung tâm tham vấn, trạm y tế, bệnh
viện…..
Bảng kế hoạch tổng hợp hỗ trợ bé Lan
Mục tiêu
Lan
bảo

Hoạt động

Người

thực hiện sách
được Phân công CTV theo dõi Tổ trưởng

vệ

an và hỗ trợ kịp thời

tổ dân phố

toàn tại gia
đình

Ngân

Thời gian
Ngay sau khi
mỗi vụ việc

Tham vấn với bố Dượng CBXH

xảy ra
Bắt đầu

về quyền trẻ em

14/3; mỗi tuần
1 lần

từ

Hướng dẫn Lan kỹ năng CBXH

Bắt

đầu

từ

tự bảo vệ mình

12/3; mỗi tuần
2 lần. Thực
hiện

trong 2

Mẹ của Lan Tham vấn để mẹ Lan hiểu CBXH

tuần
2
tuần/lần.

hiểu con và được tâm lý phát triển của

Thực

chăm

trong 2 tháng

sóc trẻ

hiện

tình cảm tốt Tham vấn cho Lan về
hơn

nghĩa vụ của mình với gia
đìnhn
bố Tham vấn cho bố dượng CBXH

Người

dượng nhận của Lan về tác hại của ma Phó
thức và tự tuý và việc cai nghiện

200,000 Thực
CT

hiện

trong quý

UBND

nguyện

cai Kết nối dịch vụ để giúp bố

nghiện

ma Lan cai nghiện ma tuý

túy
Người

Mẹ Tham vấn cho mẹ của Lan CBXH

2

tuần/lần.

nhận thức và về tác hại của rượu và việc

Thực

hiện

tự

nguyện cai rượu

trong 2 tháng

cai

nghiện

rượu
Lan có một CTV liên hệ thường xuyên CTV

Liên

người bảo vệ với Lan để sẵn sàng bảo

thường xuyên

hữu hiệu khi vệ khi cần thiết

với Lan

cần thiết

hệ

Mẫu 2:
UỶ BAN NHÂN DÂN

CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA

VIỆT NAM
xã……………

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
…, ngày ... tháng ... năm

20….
KẾ HOẠCH CAN THIỆP, TRỢ GIÚP TRẺ EM
(Trong trường hợp trẻ có nguy cơ hay bị xâm hại, bóc lột và sao nhãng)
1) Liệt kê các vấn đề của trẻ (sắp xếp theo thứ tự ưu tiên cần can thiệp, trợ giúp):
Ví dụ:
- Các tổn thương về thể chất, tâm lý, tình cảm nghiêm trọng
- Môi trường chăm sóc trẻ có nhiều nguy cơ sẽ tiếp tục bị bạo lực, xâm hại,
bóc lột và sao nhãng
2) Xác định Nhu cầu cần cung cấp dịch vụ chăm sóc cho trẻ.
- Chăm sóc, chữa trị các tổn thương
- Tìm kiếm, cải thiện môi trường chăm sóc
3) Mục tiêu cung cấp dịch vụ
- Phục hồi các tổn thương cho trẻ
- Trẻ được sống trong môi trường an toàn, đảm bảo các điều kiện cơ bản để
hòa nhập cộng đồng
4) Xây dựng hoạt động can thiệp
- Chăm sóc y tế, trị liệu tâm lý…
- Phân tích, lựa chọn các giải pháp cải thiện môi trường chăm sóc trẻ
- Thực hiện các hoạt động nhằm cải thiện các điều kiện, tạo môi trường
chăm sóc an toàn cho trẻ (tư vấn, giáo dục, hỗ trợ gia đình/người chăm sóc trẻ, hỗ
trợ cho trẻ đến trường…).
5) Tổ chức thực hiện (bao gồm phân công trách nhiệm thực hiện, nguồn lực, thời
gian để thực hiện các hoạt động…).
TM. UBND xã

Cán bộ lập kế hoạch

(Ký, đóng dấu)
IV.

Kí tên

Bước 4. Triển khai kế hoạch bảo vệ và chăm sóc trẻ

Sau khi lập kế hoạch đáp ứng nhu cầu của trẻ, nhân viên xã hội tiếp tục
chuyển sang việc thực hiện kế hoạch trợ giúp. Có thể nói, giai đoạn này cần nhiều
thời gian nhất trong toàn bộ tiến trình quản lý trường hợp. Nó đòi hỏi sự linh hoạt
và khả năng sử dụng các kĩ năng làm việc của cán bộ quản lý trường hợp để tạo ra
sự thay đổi tích cực từ phía đối tượng, từ môi trường xung quanh và từ mối quan
hệ của đối tượng với những người khác. Do vậy, trong bước này, nhân viên xã hội
cần phải đồng thời tác động vào trẻ, gia đình trẻ, cộng đồng và các cơ quan tổ chức
có liên quan.

LÀM VIỆC VỚI TRẺ

LÀM VIỆC VỚI CÁC CƠ
QUAN TỔ CHỨC

Nhân viên xã hội

LÀM VIỆC VỚI CỘNG
ĐỒNG

LÀM VIỆC VỚI GIA
ĐÌNH TRẺ

CÂU HỎI ÔN TẬP CHƯƠNG II
1. Nhân viên xã hội cần làm gì khi nhận được thông báo về các trường hợp trẻ
có nguy cơ hay bị xâm hại, bóc lột và sao nhãng?
2. Trình bày những nội dung cần đánh giá sơ bộ để nhận định mức độ tổn
thương và nguy cơ của trẻ?
3. Trình bày các hoạt động để thực hiện việc xác minh? Một số biểu hiện làm
căn cứ để xác định các dạng xâm hại của trẻ?
4. Những nội dung và chỉ số đánh giá đối với trẻ, người chăm sóc trẻ, người
gây tổn thương cho trẻ, môi trường chăm sóc?
5. Trình bày các bước trong việc lập kế hoạch can thiệp? Áp dụng vào một
trường hợp cụ thể?
6. Trình bày những việc cần lưu ý trong bước triển khai kế hoạch bảo vệ và
chăm sóc trẻ?

Chương III. Các kỹ năng và kỹ thuật làm việc với trẻ em
I.

Các kỹ năng làm việc với trẻ em

1. Kỹ năng lắng nghe
1.1.

Khái niệm lắng nghe

Lắng nghe là một kỹ năng chính của giao tiếp giữa con người. Lắng nghe rất
khác với việc nghe thấy. Nghe thấy là khả năng ‘bắt’ được từ, âm thanh mà một
người đang thổ lộ với người khác. Nhiều người, bao gồm của cán bộ xã hội,
thường nhiều khi chỉ nghe mà không lắng nghe; vì thế mà có nhiều người khi nói
chuyện phải thốt lên: ‘Anh không hề nghe những gì tôi nói’. Ý của họ chính là ta
chỉ nghe tiếng nói chứ chưa nghe câu chuyện của họ. Trong làm việc với trẻ em,
nhân viên xã hội không thể giúp đỡ nếu không lắng nghe thân chủ.
Lắng nghe được thể hiện ra bên ngoài bằng thái độ cử chỉ và bằng sự phản
hồi của người nghe. Thái độ hướng về người nói, và phản hồi khi cần thiết để cho
người đang nói thấy rằng họ đang được hiểu.
1.2.

Nội dung cần lắng nghe

Những nội dung cần lắng nghe khi làm việc với trẻ em :
-

Những trải nghiệm, những gì họ thấy đã xảy ra với trẻ

-

Hành vi của trẻ: cái gì trẻ làm và cái gì trẻ không làm được

-

Những tác động, cảm xúc và tình cảm xuất phát từ những traỉ nghiệm mà trẻ đã trải
qua.

-

Những thông tin chính – những hiểu biết cơ bản của họ về những gì dã xảy ra đối
với trẻ