Tải bản đầy đủ
I. Tổng quan chung về tây bắc

I. Tổng quan chung về tây bắc

Tải bản đầy đủ

 Tây Bắc, một vùng văn hoá, xứ sở hoa ban, quê hương xoè hoa, miền đất dịu
ngọt của những thiên tình sử Tiễn dặn người yêu nhưng cũng đầy tiếng than
thở của những thân phận người Tiếng hát làm dâu.

Không gian địa lý : Vùng Tây Bắc hiện còn chưa được nhất trí.
Một số ý kiến cho rằng đây là vùng phía nam (hữu ngạn) sông
Hồng. Một số ý kiến lại cho rằng đây là vùng phía nam của dãy núi
Hoàng Liên Sơn. Nhà địa lý học Lê Bá Thảo cho rằng vùng Tây Bắc
được giới hạn ở phía đông bởi dãy núi Hoàng Liên Sơn và ở phía tây
là dãy núi Sông Mã

Đặc điểm địa hình: Địa hình Tây Bắc hiểm trở, có nhiều khối núi và dãy núi cao chạy theo hướng Tây BắcĐông Nam. Dãy Hoàng Liên Sơn dài tới 180 km, rộng 30 km, với một số đỉnh núi cao trên từ 2800 đến
3000 m. Dãy núi Sông Mã dài 500 km, có những đỉnh cao trên 1800 m. Giữa hai dãy núi này là vùng đồi
núi thấp lưu vực sông Đà (còn gọi là địa máng sông Đà). Ngoài sông Đà là sông lớn, vùng Tây Bắc chỉ có
sông nhỏ và suối gồm cả thượng lưu sông Mã. Trong địa máng sông Đà còn có một dãy cao nguyên đá
vôi chạy suốt từ Phong Thổ đến Thanh Hóa, và có thể chia nhỏ thành các cao nguyên Tà Phình, Mộc
Châu, Nà Sản. Cũng có các lòng chảo như Điện Biên, Nghĩa Lộ, Mường Thanh.

Các sắc tộc và văn hóa: Về cơ bản vùng Tây Bắc là không
gian văn hóa của dân tộc Thái , Thái là dân tộc có dân số
lớn nhất vùng, ngoài ra còn có 20 dân tộc khác như
H’Mông, Nùng,…Ai đã từng qua Tây Bắc không thể quên
được hình ảnh những cô gái Thái với những bộ váy áo
thật rực rỡ đặc trưng cho Tây Bắc

Quân sự: Vùng Tây Bắc có vị trí chiến lược trong an ninh-quốc
phòng. Hiện nay, vùng Tây Bắc do Quân khu 2 bảo vệ.
Trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp, nơi đây đã diễn ra nhiều trận
đánh và chiến dịch quân sự ác liệt mà đỉnh cao là chiến dịch Điện
Biên Phủ. Ngoài ra còn có trận Nà Sản cũng trong thời kì Chiến
tranh Đông Duơng

 Tây bắc là vùng có sự phân bố dân cư theo độ cao rất rõ rệt

 Vùng rẻo cao(đỉnh núi) là nơi cư trú của các dân tộc thuộc nhóm ngôn ngữ Mông - Dao, Tạng
Miến,với phương thức lao động sản xuất chủ yếu là phát nương làm rẫy, phụ thuộc rất nhiều vào
thiên nhiên

 Vùng rẻo giữa(sườn núi) là nơi cư trú của các dân tộc thuộc nhóm ngôn ngữ Môn - Khmer,
phương thức lao động sản xuất chính là trồng lúa cạn, chăn nuôi gia súc và một số nghề thủ công

 Vùng thung lũng, chân núi là nơi sinh sồng của các dân tộc thuộc nhóm ngôn ngữ Việt - Mường,
Thái - Kadai,điều kiện tự nhien thuận lợi hơn để phát triển nông nghiệp và các ngành nghề khác

 Trong thời gian qua, Vùng Tây Bắc được Đảng, Chính phủ quan tâm
đặc biệt và có nhiều chính sách đầu tư, ưu đãi nhằm nâng cao đời
sống kinh tế-xã hội. Thực hiện Nghị quyết số 37-NQ/TW của Bộ Chính
trị, Chính phủ đã giành một khối lượng vốn khá lớn tập trung vào
vùng, thông qua các chương trình mục tiêu quốc gia, chương trình
135, các dự án Quốc gia, các dự án sử dụng trái phiếu Chính phủ,
công trái giáo dục, các hỗ trợ có mục tiêu khác và thông qua các dự
án, chương trình trong chương trình hành động của Chính phủ. Nhiều
dự án quốc gia đã và đang triển khai đầu tư tại đây – là tiền đề cho
việc phát triển Vùng.
   

 Các địa phương trong vùng Tây Bắc thuộc Danh mục các địa bàn có
điều kiện kinh tế xã hội khó khăn hoặc đặc biệt khó khăn, do vậy các
doanh nghiệp đầu tư tại các địa phương trong vùng được hưởng
những ưu đãi về thuế thu nhập doanh nghiệp cũng như thuê đất,
ngoài ra nhận được sự hỗ trợ tích cực của các cấp chính quyền địa
phương trong quá trình cấp giấy chứng nhận đầu tư và thực hiện dự
án.
 

II. Giới thiệu về một số tài liệu tiêu biểu về vùng miền Tây
Bắc

Tài liệu 1: Văn hoá các dân tộc Tây Bắc : Thực trạng và những vấn đề đặt
ra
Văn hoá các dân tộc Tây Bắc : Thực
trạng và những vấn đề đặt ra / B.s.:
Trần Văn Bính (ch.b.), Phạm Duy
Đức, Phan Đăng Nhật, Bạch Quốc
Khánh. - H. : Chính trị Quốc gia,
2004. - 530tr. ; 21cm.



Những giá trị văn hóa của con người là thước đo trình độ phát triển và thể hiện những đặc tính riêng của
mỗi dân tộc. chủ tịch Hồ Chí Minh cho rằng: “vì lẽ sinh tồn cũng như mục đích của cuộc sống, loài người
mới phát sinh ra ngôn ngữ, chữ viết, đạo đức, pháp luật, khoa học tôn giáo, văn học, nghệ thuật, những
công cụ cho sinh hoạt hằng ngày về mặc, ăn, ở và các phương thúc sử dụng. Toàn bộ sáng tạo và phát
minh đó tức là văn hóa”. Chính vì vậy nghiên cứu về văn hóa, nghiên cứu đời sống văn hóa đối với mỗi
dân tộc là nghiên cứu toàn bộ những sáng tạo và phát minh của các dân tộc trong lịch sử xã hội. qua đó
tìm được những đặc sắc, tinh túy trong hệ thống văn hóa của dân tộc để tôn vinh, phát huy lên tầm cao
mới để không ngừng phục vụ tốt hơn cho cuộc sống các thế hệ hôm nay và mai sau.



Cuốn sách “ văn hóa các dân tộc Tây Bắc-thực trạng và những vấn đề đặt ra” do GS.TS. Trần văn Bính chủ
biên đã đánh giá, phân tích tương đối toàn diện, khách quan về thực trạng đời sống văn hóa của một số
dân tộc thiểu số vùng Tây Bắc trong công cuộc đổi mới. Đồng thời dự báo xu hướng đề xuất các giải pháp
vừa cơ bản, vừa cấp bách nhằm tiếp tục phát triển đời sống văn hóa các dân tộc trên địa bàn dưới tác
động của quá trình thực hiện sự ngiệp công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước, định hướng xã hội chủ
nghĩa. Cuốn sách sẽ là tài liệu tham khảo bổ ích đối với những ai quan tâm, nhất là các nhà nghiên cứu
và hoạt động trên lĩnh vực văn hóa, giáo dục, văn học, nghệ thuật có liên quan đến chủ đề dân tộc thiểu
số ở nước ta.

Tài liệu 2: Văn hoá dân gian người Kháng ở Tây Bắc
Văn hoá dân gian người Kháng ở
Tây Bắc / Trần Hữu Sơn (ch.b.),
Bùi Quốc Khánh, Phạm Công
Hoan.... - H. : Đại học Quốc gia Hà
Nội, 2010. - 504tr. : minh hoạ ;
21cm.

 Người Kháng ở Việt Nam đã được một số nhà dân tộc học nghiên cứu như Vương Hoàng Tuyến
(1965), Nguyễn Văn Huy (1971),… Tuy nhiên các tác giả mới chỉ dừng ở những chuyên đề
mang tính khái quát trong các tác phẩm về nhóm tộc người Nam Á. Thực hiện đề án "Công bố
và phổ biến tài sản văn hóa-văn nghệ dân gian các dân tộc Việt Nam" của Hội Văn nghệ dân
gian Việt Nam, Tiến sĩ Trần Hữu Sơn và nhóm tác giả vừa cho ra mắt cuốn sách "Văn hóa dân
gian người Kháng ở Tây Bắc" do Nhà xuất bản Đại học Quốc gia Hà Nội xuất bản, năm 2010.

 Công trình dày 504 trang, khổ 14,5x20,5cm, nghiên cứu chuyên khảo đã dựng lên một
bức tranh toàn cảnh về văn hóa dân gian người Kháng. Qua cuốn sách này, người đọc có
thể hình dung được một phần nào đời sống sinh hoạt văn hóa của dân tộc Kháng ở Tây
Bắc.

 Cuốn sách sẽ góp phần cung cấp thêm những tư liệu quý giá giúp cho việc hiểu biết sâu
sắc hơn về cộng đồng người kháng ở Tây Bắc Việt Nam. Đây là sự tiếp nối quá trình lịch
sử của nền văn hóa đặc sắc mà dân tộc Kháng đã sáng tạo nên trong quá khứ và cả hiện
tại.

Tài liệu 3: Nhân sinh dưới bóng đại ngàn

Nhân sinh dưới bóng đại ngàn: Những
mỹ tục của người Thái Tây Bắc/
Trần Vân Hạc. -H. : Văn học,2011.
-138tr. : ảnh ; 19cm.