Tải bản đầy đủ
V.Tổ chức xã hội

V.Tổ chức xã hội

Tải bản đầy đủ





Các thành viên trong buôn đều là thân thuộc của
nhau hoặc cùng huyết thống, hoặc do quan hệ
hôn nhân . Do đó quan hệ cộng đồng buôn được
duy trì khá bền vững.
Xưa kia trong các làng Ê Đê, những gia đình có
cùng họ thường cư trú bên nhau với người
trưởng họ(khoa djuê) đứng đầu, có lai lịch về
dòng họ và những tập tục sinh hoạt riêng, song
về sau mối quan hệ cư trú đó đã bị phá vỡ

PÔPINEA
chủ bến nước

K’ENG
Lo về quân sự

PÔPHÁTKELI
Lo về toà án

PỔIUYANG VÀ MIÂO
Lo việc cúng bái





Giúp việc về quân sự cho Pô pinea có K’eng, về
tòa án có pôphátkeli, về cúng bai có
pôriuyang(người tế tự) và miâo(thày cúng) .
Về sau, vai trò người đầu làng truyền thống có
giảm đi do sự xuất hiện các khoa buôn thuộc hệ
thống chính địa phương




Đứng đầu buôn làng là Pôpinea, người “đầu bến
nước.
Thực tế thì người này ngoài việc trông nom bến
nước, còn điều hành quản lý mọi công việc của
buôn về các mặt dân chính quân sự, an ninh,
thần quyền và quan hệ với bên ngoài.







1.2. Thiết chế buôn
Các gia đình trong buôn chủ yếu dựa trên cơ sở
sản xuất vật chất va không gian
Tính cố kết của sinh tồn là điều kiện quan trọng
hàng đầu.Mỗi buôn có một phạm vi đất đai của
mình được xác định và được các buôn láng
giềng thừa nhận .
Các buôn đối với phạm vi đất đai của mình có
quyền sở hữu và nhiệm vụ bảo vệ cũng như
quyền lợi khác mà mỗi thành viên có quyền sử
dụng theo tập tục.







Mặt khác nhân dân các buôn vẫn có thể sử dụng
đất đai ngoại vi của các buôn khác nếu được
buôn sở tại đồng ý.
Các gia đình không chỉ chiếm hữu những đất
đai đang canh tác mà cả những đất đai hữu
canh.
Mảnh đất mới được khai thác thuộc phạm vi
của người canh tác nó nếu ai xâm phạm phạm
vi đó sẽ bị coi là hành vi “đạp lên đầu” có thể bị
phạt .

Luật tục Êđê
Tuân thủ cách sắp xếp nội dung của L. Sabatier
trước đó, cụ thể là chia 236 điều (song ngữ Êđê
– Việt) ra thành 11 chương bao gồm các luật về
bảo vệ rừng ,luật hôn nhân , luật sở hữu tài
sản.... Đặc biệt coi trọng luật bảo vệ rừng
Các hình phạt khắt khe được đặt ra cho những kẻ
vi phạm quy định

Luật bảo vệ rừng
Luật tục Ê Đê quy định rất rõ về các tội
đốt, phá rừng. Được quy định rõ trong
điều 80 của bộ luật
 Đây được coi là một trong những luật
quan trọng nhất của bộ luật, đối với kẻ vi
phạm sẽ phải chịu một hình phạt khắt khe




Ngoài những luật tục đã được quy định người Ê
đê còn có những tập tục riêng của mình về việc
trừng phạt kẻ phạm tội theo phong tục của buôn



Người chuyên xử những vụ kiện này gọi là Pô
phat Kdy



Về hôn nhân, chương V, điều 109, qui định:
“Đã lấy vợ thì phải ở với vợ cho đến chết; đã
cầm cần mời rượu thì phải vào cuộc cho đến khi
rượu nhạt; đã đánh cồng thì phải đánh cho đến
khi người ta giữ tay lại”.
Do đó “nếu đã nhận làm chồng người ta mà anh
không lấy người ta nữa, thì tội thuộc về anh”…
(điều 110). Đối với gian dâm, người Êđê chia ra
các hành vi loạn luân, thông dâm và hiếp dâm

2.Gia đình


Ngoài hệ thống tổ chức buôn, trong quan hệ xã
hội người ÊĐê còn có Pôlăn là người đại diện
cho quyền sở hữu đất đai dòng họ .



Người Ê Đê cho rằng, tất cả dòng họ của mình
đều sinh ra từ 2 dòng họ gốc Niê và Mlô, trong
đó họ NiêKdăm là họ làm chủ đất , Pô lăn quản
lý đất đai.