Tải bản đầy đủ
THỰC TRẠNG VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

THỰC TRẠNG VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

Tải bản đầy đủ

- Trang thiết bị, đồ dùng phục vụ dạy học còn hiếu, chưa phong phú hấp dẫn
trẻ.
- Số trẻ trong lớp vẫn chưa đồng đều về chất lượng, số ít còn nhút nhát trong
khi thể hiện ý tưởng của mình.
- Nhận thức của một số ít phụ huynh còn cho rằng việc trẻ đến trường chỉ là
chơi chứ học vẫn là thứ yếu dẫn đến công tác phối hợp giữa giáo viên với gia đình
chưa phát huy được hiệu quả.
1.1. Những thuận lợi, khó khăn:
a. Thuận lợi:
Trẻ mầm non là lứa tuổi được xem như “là tờ giấy trắng”. Chính vì lẽ đó
muốn hình thành ở trẻ biểu tượng gì nó sẽ nhận được những biểu tượng đó. Toán
học là một môn khá trừu tượng đối với trẻ mẫu giáo. Tuy nhiên những kiến thức
toán học được giáo viên khái quát lại đưa về những hình ảnh biểu tượng cụ thể gần
gũi, quen thuộc đối với trẻ, kết hợp với những đồ dùng trực quan sinh động hấp dẫn
làm tăng hững thú học tập, khám phá, tìm tòi của trẻ.
Việc hình thành các biểu tượng toán cho trẻ thông qua hoạt động tạo hình là
cho trẻ được trực tiếp thao tác với các đối tượng miêu tả. Trẻ được quan sát, so
sánh, đối chiếu, có cơ hội tìm hiểu nghiên cứu đối tượng để có được hiểu biết, hình
dung về đối tượng đó, từ đó để xây dựng các đối tượng. Chứ không phải là học toán
với những kiến thức lí thuyết trừu tượng.
Ngoài ra, trẻ ở cùng một độ tuổi nên mức độ nhận thức tương đối đồng đều,
nhờ đó việc dạy trẻ thông qua các hoạt động cũng gặp nhiều thuận lợi.
b. Khó khăn:
Bên cạnh những thuận lợi trong quá trình hình thành biểu tượng toán cho trẻ
thông qua hoạt động tạo hình vẫn còn gặp những khó khăn.
Để trẻ có thể tiếp thu các biểu tượng toán học một cách dễ dàng và ghi nhớ
được lâu thì giáo viên phải nắm được mục tiêu giáo dục nói chung, mục tiêu dạy
học nói riêng và đặc điểm tâm sinh lý của trẻ để thiết kế các hoạt động, các dạng bài
sao cho phù hợp. Do chương trình được xây dựng theo nguyên tắc đồng tâm, phát
triển, mở rộng, nâng cao dần cho phù hợp với từng độ tuổi và chỉ đưa ra nội dung

10

cơ bản không có hướng dẫn cụ thể cho nên trong quá trình dạy giáo viên phải nhận
ra sự mở rộng cả về kiến thức và kỹ năng cũng như có điều kiện để phát triển khả
năng sáng tạo trong việc thiết kế các bài tập tạo hình. Để làm được điều này yêu cầu
giáo viên phải nắm vững các kiến thức toán cơ bản, hiểu hết nội dung và yêu cầu
đặt ra. Không nên đưa những dạng bài tập quá khó cũng như quá dễ đối với trẻ. Đòi
hỏi giáo viên phải có một trình độ nhất định.
Theo quy định của bộ giáo dục hiện nay tiêu chuẩn mỗi lớp chỉ khoảng 20 35 trẻ, nhưng thực tế hiện nay mỗi lớp học có khoảng 50 - 60 trẻ. Do lượng học sinh
quá đông như vậy nên chất lượng giáo dục cũng không được như mong muốn. Đặc
trưng của môn học toán này là trẻ tiếp thu tri thức thông qua hoạt động trực tiếp với
đồ vật. Song do lớp học quá đông giáo viên không thể bao quát hết được hoạt động
của học sinh. Giáo viên chỉ có thể quan sát được sản phẩm của trẻ chứ hầu như
không quan sát hết được quá trình trẻ thao tác hoạt động.
Quá trình dạy trẻ mầm non làm quen với toán trên thực tế gặp không ít khó
khăn. Về cơ bản môn toán là một môn rất khó học cứng nhắc không lôi cuốn trẻ
trong quá trình lĩnh hội kiến thức. Bên cạnh đó nhiều giáo viên tổ chức tiết học còn
mang tính rập khuôn theo tài liệu, thiếu sự linh hoạt,sáng tạo không phát huy được
tính tích cực, chủ động sáng tạo tìm tòi của trẻ chưa biết lồng ghép các bộ môn khác
để gây hứng thú và thu hút sự chú ý của trẻ nhằm nâng cao hiệu quả học tập.
Có rất nhiều dạng hoạt động đa dạng khác nhau nhưng giáo viên chưa biết
lựa chọn hình thức cũng như mức độ sao cho phù hợp với trẻ.
Việc tích hợp các nội dung giáo dục của các lĩnh vực trong hoạt động cho trẻ
làm quen với toán nhiều khi chưa đạt yêu cầu. Việc tổ chức các trò chơi, các hoạt
động chỉ là phương tiện chứ không phải là mục đích. Đôi khi giáo viên chỉ quan tâm
tới việc “cho trẻ làm gì, trẻ làm có đúng không” chứ không hề quan tâm tới trẻ làm
như thế nào và tại sao phải làm thế.
Ở lớp tuy đã được cung cấp đầy đủ phương tiện dạy học nhưng do tâm lý sợ
trẻ làm hỏng đồ chơi nên giáo viên thường ít cho trẻ hoạt động với đồ chơi. Các góc

11

xây dựng, sách truyện hay góc phân vai thường chỉ có tính chất trang trí trên thực tế
trẻ rất ít được tham gia vào hoạt động góc.
Tâm lí của trẻ là rất hiếu động, tò mò không thể ngồi lâu nhìn và nghe cô
giảng được trong khi đó có một số giáo viên lại nói quá nhiều nên không phát huy
được tính tích cực của trẻ, làm cho không khí giờ học trở nên nặng nề hơn.
Trẻ hay bị phân tán tư tưởng vào những đồ vật có màu sắc quá sặc sỡ, hay
các tác động bên ngoài mà quên đi nhiệm vụ học của mình.
Trong thực tế, một số giáo viên vẫn chưa nắm chắc kiến thức cũng như các khái
niệm toán cơ bản, chưa hiểu hết yêu cầu cần đạt được ở từng độ tuổi vì vậy đã đưa vào
những nội dung không phù hợp với khả năng nhận thức của trẻ.
1.2.

Nguyên nhân thực trạng:

- Những vấn đề nêu trên do tác động của một số nguyên nhân về mặt chủ
quan và khách quan, do giáo viên lên tiết dạy còn ít đồ dùng, đồ dùng sử dụng nhiều
lần, đồ dùng còn đơn giản nên ít gây hứng thú cho trẻ, đôi khi làm cho trẻ nhàm
chán. Mặt khác do giáo viên chưa có sáng tạo, chưa thật sự đầu tư tìm tòi trong việc
lựa chọn các phương pháp dạy mới thu hút, hấp dẫn trẻ.
- Trong quá trình dạy, giáo viên không hướng dẫn rõ ràng, cụ thể cho trẻ mà
thường làm giúp trẻ.
- Giáo viên chưa nắm chắc yêu cầu, nội dung từng loại tiết để mang lại hiệu
quả cao trong giờ học.
2. Các nguyên tắc hình thành biểu tượng toán:
- Nguyên tắc dạy học đảm bảo tính phát triển
- Nguyên tắc học đi đôi với hành, giáo dục gắn liền với thực tiễn
- Nguyên tắc đảm bảo tính trực quan
- Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống và tính trình tự
- Nguyên tắc đảm bảo tính vừa sức
- Nguyên tắc đảm bảo tính khoa học
- Nguyên tắc phát huy tính tích cực

12

3. Hoạt động tạo hình đối với việc hình thành các biểu tượng toán:
Làm quen với các biểu tượng toán sơ đẳng là một hoạt động giúp trẻ phát
triển nhận thức. Quan điểm tích hợp cho phép tích hợp nội dung giáo dục của các
lĩnh vực trong mọi hoạt động của trẻ. Nội dung chương trình giáo dục đưa ra là nội
dung khung mang tính mở tạo cơ hội cho giáo viên linh hoạt trong việc xác định lựa
chọn cách tổ chức, các hình thức hoạt động phong phú, gần gúi với cuộc sống
thường ngày của trẻ. Chính cách tiếp cận này giúp trẻ hứng thú tìm hiểu, khám phá
các hiện tượng xung quanh, tìm hiểu mối tương quan giữa các đối tượng, mối quan
hệ qua lại giữa trẻ với môi trường tự nhiên, xã hội gần gũi và phù hợp với khả năng
nhận thức của trẻ. Chính nhờ vậy mà vồn kiến thức và kinh nghiệm của trẻ được
phong phú lên rất nhiều.
Toán học là một môn học tương đối khô khan với tất cả các bậc học đặc biệt là
bậc học mẫu giáo. Việc hình thành các biểu tượng toán ban đầu cho trẻ không hề đơn
giản. Việc thông qua hình thức tổ chức tạo hình như tô màu, vẽ, nặn, xé dán, xếp hình
kết hợp với việc lồng ghép một số biểu tượng toán học thì việc học toán sẽ trở nên đơn
giản, giúp trẻ hứng thú trong giờ học và tiếp nhận kiến thức toán học một cách dễ dàng
hơn.
Như vậy với tư cách là một hoạt động nghệ thuật, hoạt động tạo hình tạo lên
những điều kiện thuận lợi nhất cho sự phát triển cảm giác, tri giác. Qua quá trình
thể hiện sản phẩm tạo hình trẻ vận dụng được tích cực vốn biểu tượng đã tích lũy
được để phối hợp, xây dựng hình tượng mới. Ngoài ra qua các thao tác tư duy như
so sánh, phân tích, tổng hợp trẻ sẽ khắc sâu hơn những biểu tượng toán mà chúng ta
muốn hình thành cho trẻ.
4. Một số hoạt động tạo hình nhằm hình thành biểu tượng toán:
Hoạt động tạo hình là một trong những hoạt động thường xuyên được sử
dụng ở trường mầm non.
Vì thế hoạt động tạo hình có ý nghĩa quan trọng góp phần tích cực vào việc
hình thành biểu tượng toán cho trẻ.

13

-

Hoạt động tô màu

-

Hoạt động vẽ

-

Hoạt động nặn

Như vậy, các biểu tượng toán sẽ được hình thành và củng cố hơn ở trẻ. Khi có
kiến thức về các biểu tượng toán một cách vững chắc thì trẻ có thể tri giác đối tượng một
cách rõ nét hơn về hình dạng, kích thước, số lượng và vị trí trong không gian của vật thể.
Từ đó giúp trẻ mở rộng vốn hiểu biết về thế giới xung quanh và đó là nền tảng cho sự
tiếp thu tri thức khoa học sau này của trẻ.
Kết luận: Chương 2 đã trình bày khái quát về đơn vị nghiên cứu, phản ánh
kết quả phân tích tình hình, thực trạng của vấn đề nghiên cứu và các nguyên tắc
hình thành biểu tượng toán cho trẻ; vai trò của hoạt động tạo hình đối với việc hình
thành biểu tượng toán; một số hoạt động tạo hình nhằm hình thành biểu tượng toán
cho trẻ.

Chương 3:
ĐỀ RA GIẢI PHÁP
Chương 3 sẽ trình bày về một số giải pháp, phương pháp hình thành biểu
tượng toán cho trẻ mẫu giáo 5 – 6 tuổi. Cụ thể như sau:

Nhằm nâng cao hiệu quả và chất lượng dạy học nói chung và việc hình thành
những biểu tượng toán sơ đẳng cho trẻ nói riêng. Sau đây tôi xin đưa ra một số biện
pháp:

14

- Về phía nhà trường, giáo viên
Nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ và năng lực tổ chức các hoạt động
của giáo viên
Bản thân mỗi giáo viên phải không ngừng học tập, nâng cao, trau dồi kiến
thức.
Cho trẻ làm quen với các thuật ngữ toán học mọi lúc mọi nơi. Ở lứa tuổi này
tuy vốn từ của trẻ có phát triển nhưng còn hạn chế, nhiền khi trẻ muốn diễn đạt suy
nghĩ của mình nhưng không thể mạch lạc và chưa chính xác
Nhà trường và giáo viên thường xuyên tổ chức những buổi tham quan, dã
ngoại để trẻ được tiếp xúc ngày càng nhiều với môi trường xung quanh, được trải
nghiệm với những cảm xúc mới mẻ.
Nhà trường thường xuyên tổ chức các cuộc hội thảo về toán học cho giáo
viên, mở các cuộc thi sáng kiến kinh nghiệm.
Đối với các hoạt động đặc biệt là hoạt động học toán và hoạt động tạo
hình giáo viên không nên gò bó, ép trẻ mà nên tạo ra không gian học tập vui vẻ,
thân thiết, giáo viên luôn đông viên, khích lệ trẻ để trẻ được tự do sáng tạo.
- Về cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học
Thường xuyên kiểm tra các trang thiết bị học tập. Đầu tư nâng cấp trang thiết bị,
đồ dùng dạy học đáp ứng yêu cầu của các tiết dạy. Các đồ dùng, phương tiện trực quan
phải phù hợp với chủ đề, độ tuổi, màu sắc, kích thước phù hợp đáp ứng được mục tiêu
của bài dạy, đảm bảo tính thẩm mỹ và tính an toàn. Đồ dùng dạy học phải đủ để trẻ
được thao tác, được thực hành, được trải nghiệm mà đồ dùng phải đủ cho mỗi trẻ đều
có thì việc luyện tập mới có hiệu quả.
- Về phía phụ huynh
Đặc điểm của trẻ là dễ nhớ mau quên nên cần thường xuyên ôn luyện các
kiến thức cho trẻ. Ngoài thời gian trẻ học, được tiếp thu kiến thức ở trường lớp thì
khi về nhà các bậc phụ huynh cũng nên củng cố các kiến thức của trẻ thông qua các
hoạt động của trẻ nhằm khắc sâu kiến thức cho trẻ hơn.
Kết luận: Chương 3 đã trình bày về những thuận lợi, khó khăn và một số
biện pháp hình thành biểu tượng toán cho trẻ mầm non.

15