Tải bản đầy đủ
CHƯƠNG III. CHƯƠNG TRÌNH ỨNG DỤNG

CHƯƠNG III. CHƯƠNG TRÌNH ỨNG DỤNG

Tải bản đầy đủ

38

3.1 Đặt bài toán
Trong cuộc sống hằng ngày của chúng ta không phải lúc nào chúng ta
cũng đưa ra được những con số cụ thể để bày tỏ ý kiến hay quan điểm của
mình. Nhiều khi do tính phức tạp vốn có các chuyên gia phải bày tỏ ý kiến
hay ý thích của mình bằng các đánh giá mờ hay gán nhãn ngôn ngữ. Nhưng
một yếu tố phức tạp khác là trên thực tế rất hiếm khi tất cả các chuyên gia
trong một nhóm có chung một ý kiến về các vấn đề lựa chọn của mình. Vì vậy
phải tích hợp tất cả các ý kiến chuyên gia khác nhau vào một ý kiến chung
của cả nhóm. Hơn nữa người ta cũng mong muốn có thể đánh giá mức độ
nhất trí giữa các chuyên gia. Độ nhất trí này gọi là sự đồng thuận. Vì vậy
chúng ta phải đưa ra bài toán tối ưu.
Một bài toán tối ưu là bài toán có nhiều phương án ta phải chỉ ra một
phương án tốt nhất. Đây là một bài toán khó nhất là trong trường hợp tối ưu,
đa tiêu chuẩn, thông thường người ta phải hạ thấp độ tốt của nghiệm xuống để
đưa ra nghiệm chấp nhận được. Có một cách giải quyết là lấy ý kiến chuyên
gia để đưa ra cái tốt nhất. Nhiều trường hợp rất khó cho chuyên gia nếu yêu
cầu họ phải đánh giá các phương án bằng các điểm thực trong các trường hợp
đó người ta yêu cầu đánh giá chuyên gia bằng các điểm mờ.
Ví dụ: bằng nhãn ngôn ngữ: Khá, rất khá, tốt, xuất sắc, yếu, kém,…
Bài toán đặt ra ở đây là ta phải xếp hạng các ý kiến của từng chuyên gia
đối với từng đối tượng. Sau đó đi xếp hạng các ý kiến của cả nhóm chuyên
gia và tính mức độ đồng thuận của cả nhóm.
Bài toán:
Cho trước:
Tập nhãn S = {s0, s1, s2, ..., sT}
Với S = {s0, s1, s2, s3, s4, s5, s6, s7, s8}
Với ý nghĩa cụ thể:

39

s0:
I
Impossible
s1:
EU
Extermely - Unikely
s2:
VCL
Very – Low - Chance
s3:
SC
Small - Chance
s4:
IM
It - Mmay
s5:
MC
Meaning full - Chance
s6:
ML
Most - Likely
s7:
EL
Extermely - Likely
s8:
C
Certain
- Cho n đối tượng A1, A2, A3, Ak,..., An
- Có m chuyên gia tham gia đánh giá E1, E2, E3,..., Em
- Đưa vào đánh giá của từng chuyên gia E 1, E2, E3,..., Em đối với từng
đối tượng A1, A2, A3, Ak,..., An
Mỗi chuyên gia đánh giá từng đối tượng bằng một nhãn trong tập S
Cụ thể: với m = 3
Đối tượng A1:

E1 đánh giá bằng s1
E2 đánh giá bằng s5
E3 đánh giá bằng s7

Tính
A1 = { 0 s0 ,0.0357 s1 ,0.0893 s2 ,0.1429 s3 ,0.1964 s4 ,0.25 s5 ,0.1706 s6 ,0.1071 s7 ,0 s8 }

Đối tượng A2:

E1 đánh giá bằng s2
E2 đánh giá bằng s4
E3 đánh giá bằng s8

Tính A2 = { 0 s0 ,0 s1 ,0.0625 s2 ,0.1250 s3 ,0.1875 s4 ,0.2500 s5 ,0.1667 s6 ,0.0833 s7 ,0 s8 }
Đối tượng A3:

E1 đánh giá bằng s0
E2 đánh giá bằng s1
E3 đánh giá bằng s6

Tính A3 = { 0 s0 ,0 s1 ,0 s2 ,0.25 s3 ,0.208 s4 ,0.167 s5 ,0.125 s6 ,0.0833 s7 ,0.0417 s8 }
Ta có:

40

A1 = { 0 s0 ,0.0357 s1 ,0.0893 s2 ,0.1429 s3 ,0.1964 s4 ,0.25 s5 ,0.1706 s6 ,0.1071 s7 ,0 s8 }
A2 = { 0 s0 ,0 s1 ,0.0625 s2 ,0.1250 s3 ,0.1875 s4 ,0.2500 s5 ,0.1667 s6 ,0.0833 s7 ,0 s8 }

A3 = { 0 s0 ,0 s1 ,0 s2 ,0.25 s3 ,0.208 s4 ,0.167 s5 ,0.125 s6 ,0.0833 s7 ,0.0417 s8 }

Tính xếp hạng ý kiến của từng chuyên gia. Tính xếp hạng ý kiến của cả
nhóm chuyên gia E1, E2, E3, E4, ..., Em
Tính được mức độ đồng thuận của cả nhóm chuyên gia về đối tượng
A1, A2, A3, …, An. Từ bảng xếp hạng ý kiến của cả nhóm chuyên gia.
Thuật toán:
Bước 1: Mỗi chuyên gia cho ý kiến về từng A i bằng một nhãn
trong tập S
Bước 2: Tính độ thuộc của tập nhãn về tập ý kiến chung.
Bước 3: Tính ý kiến chung.
-

Tính x và σ i

-

Xếp hạng.

Bước 4: Tính độ nhất trí.
-

Tính Sik, Simk

-

Tính C: giá trị trung bình trên cơ sở đồng thuận

3.2 Các thao tác tính toán:
- Cho n đối tượng A1, A2, A3, Ak,..., An
- Có m chuyên gia tham gia đánh giá E1, E2, E3,..., Em
Bước 1: Xếp hạng ý kiến của từng chuyên gia
Từng chuyên gia đưa ra các ý kiến của mình đối với các đối tượng đánh giá.
Xếp hạng các ý kiến của chuyên gia đối với mỗi đối tượng.(tính x và σ i ).


=


T

Theo công thức:

xi

j == 0

j.µij

T
j == 0

µij

T

= ∑ j.µij
j =0

41

 ∑ T j 2 µij

2
j =0
σi = 

x
[ i ] 
 ∑ T µij
j =0



1

2

T
2
=  ∑ j 2 µij − [ xi ] 
 j =0


1 2

Bước 2: Xếp hạng ý kiến của cả nhóm
Tính tổng các nhãn của từng ý kiến của các chuyên gia.
m

Áp dụng công thức: µij = ∑ µijk
k =1

Bước 3: Tính mức độ đồng thuận.
- Để tính được mức độ đồng thuận ta phải dựa vào S ik biểu diễn mức độ
tương tự giữa ý kiến của chuyên gia k và ý kiến của cả nhóm về lựa chon i.
Áp dụng công thức

xik − xi

Sik = 1 −

T

- Dựa vào Sik để tính sự giống nhau giữa ý kiến chuyên gia k và quan
điểm của cả nhóm trên n lựa chọn.
Áp dụng công thức

Simk =

1 n
∑ sik
n i =1

- từ Simk ta tính được mức độ đồng thuận của cả nhóm.
Áp dụng công thức


C=

m
k =1

simk

m

3.3 Ngôn ngữ lập trình
Chương trình được xây dựng dựa trên ngôn ngữ lập trình hướng đối
tượng C# dựa trên nền tảng .NET Framework.
* Công cụ sử dụng:
- Microsoft Visual Studio 2010.
- Microsoft SQL Server 2005.
3.4 Giao diện và hướng dẫn sử dụng
- Từ giao diện chính chúng ta thực hiện kết nối cơ sở dữ liệu với tên
máy chủ của mình.

42

Hình 3.1: Giao diện chính của màn hình
- Sau khi kết nối với cơ sở dữ liệu lúc này ta có giao diện sau.

Hình 3.2: Giao diện sau khi kết nối cơ sở dữ liệu thành công
- Sau khi kết nối thành công muốn cập nhật dữ liệu ta vào menu: Dữ liệu.

43

Hình 3.3: Giao diện cập nhật dữ liệu
- Ta có thể cập nhật lại dữ liệu vào bảng nhập đối tượng và bảng nhập
chuyên gia. sau khi cập nhật xong ta nhấn vào nút lưu, ta có giao diện sau:

Hình 3.4: Giao diện nhập các đối tượng

44

Hình 3.5: Giao diện nhập dữ liệu chuyên gia
- Muốn đánh giá ý kiến của các chuyên gia vào chức năng: Chuyên gia> đánh giá sẽ hiện thị giao diện sau.

Hình 3.6: Giao diện chọn danh sách và nhập kết quả đánh giá.

45

- từ giao diện trên ta chọn “chọn danh sách đối tượng” để đánh giá

Hình 3.7: Giao diện chọn các đối tượng cần đánh giá.
- Kết thúc việc chọn ta nhấn Enter sau đó đóng cửa sổ và lưu lại

Hình 3.8: Lưu các đối tượng vừa chọn

46

- Số lượng nhãn ngôn ngữ đánh giá ở đây: mặc định là 10.
- Chọn chức năng “ nhập kết quả đánh giá”
+ Bước đầu ta chọn danh sách các chuyên gia tham gia đánh giá các đối
tượng sau đó nhấn enter và đóng cửa sổ.

Hình 3.9: Chọn các chuyên gia tham gia đánh giá.
+ Sau đó xuất hiện cửa sổ đánh giá của từng chuyên gia được chọn. Ta
nhập dữ liệu cho phần đánh giá của chuyên gia

Hinh 3.10: Nhập dữ liệu phần đánh gia của từng chuyên gia.

47

- Hệ thống sẽ chuyển sang chuyên gia tiếp theo hoặc hỏi người dùng
còn chuyên gia nào nữa không. Nếu còn thì nhập tiếp không còn thì tổng hợp
để ra kết quả đánh giá mức độ đồng thuận của các chuyên gia.
- Nếu chúng ta có dữ liệu nhập sẵn thì chúng ta chỉ cần chọn file dữ liệu
và vào tổng hợp để đưa ra kết quả đánh giá mức độ đồng thuận của các
chuyên gia.
3.5 Kết quả thử nghiệm
Hình 3.11: Là kết quả thử nghiệm khi nhập dữ liệu đánh giá của từng
chuyên gia.

Hình 3.11: Dữ liệu đánh giá của từng chuyên gia.

48

- Hệ thống sẽ chuyển sang chuyên gia tiếp theo hoặc hỏi người dùng
còn chuyên gia nào nữa không.
- Hình 3.12 là kết quả thử nghiệm tổng hợp mức độ đồng thuận của các
chuyên gia đối với đánh giá của mình.

Hình 3.12: Kết quả đánh giá mức độ đồng thuận của các chuyên gia